gặp Tính chất vật lí của este và chất béo Tính chất hóa học của este và chất béo Ứng dụng của este, vai trò của chất béo Quy trình sản xuất, sử dụng xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp Đi[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
KHOA SƯ PHẠM
HỌC PHẦN: ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2018-2019
BÀI TẬP CÁ NHÂN
ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
Thực hành thiết kế đánh giá kết quả học tập
Hóa Học lớp 12: Este - Lipit
SINH VIÊN THỰC HIỆN
Nguyễn Như Quyên
Mã số: 1610415
Ngành Sư phạm Hóa
Trang 2THỰC HÀNH THIẾT KẾ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
1 Mục tiêu học tập
Về mặt kiến thức, sau khi học xong chương này học sinh có thể:
N1: Nêu các khái niệm về este, lipit, chất béo
N2: Viết được công thức cấu tạo, gọi tên este và một số chất béo thường gặp
N3: Trình bày tính chất vật lí, tính chất hóa học của este và chất béo
N4: Nêu ứng dụng của este và vai trò của chất béo
N5: Trình bày quy trình sản xuất, sử dụng xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp
Về mặt kỹ năng, sau khi học xong chương này học sinh có thể:
K1: Viết các phương trình phản ứng thể hiện tính chất hóa học của este, chất béo
K2: Giải các bài tập về este, chất béo
K3: Tiến hành thí nghiệm điều chế etyl axetat (este điển hình)
K4: Thiết kế thí nghiệm sản xuất xà phòng dựa trên phản ứng xà phòng hóa
Về mặt thái độ, sau khi học xong chương này học sinh có thể:
T1: Nhận thức được tầm quan trọng của phản ứng xà phòng hóa đối với đời sống
T2: Đánh giá được những ứng dụng quan trọng của este và vai trò của chất béo trong đời sống
T3: Yêu thích bộ môn Hóa Học hơn
2 Đối sánh nội dung giảng dạy với mục tiêu học tập
1 Khái niệm về este, lipit, chất béo N1
2 Cấu tạo hóa học, cách gọi tên este và một số chất béo thường
gặp
N2
3 Tính chất vật lí của este và chất béo N3
4 Tính chất hóa học của este và chất béo K1
5 Ứng dụng của este, vai trò của chất béo N4, T2
6 Quy trình sản xuất, sử dụng xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp N5, T1
8 Các dạng bài tập về este, chất béo thường gặp K2
9 Các bước tiến hành một thí nghiệm K4, T3
Trang 33 Mục đích đánh giá
Đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức, kĩ năng vận dụng kiến thức của học sinh thông qua chương
“Este – Lipit ” để thu nhận thông tin phản hồi về kết quả học tập, những sai lầm vướng mắc của học sinh về các vấn đề trong chương này
4 Cấu trúc bài kiểm tra
Yêu cầu năng lực theo phân loại Bloom
Năng lực
u
1 Khái niệm về este, lipit, chất béo X
2 Cấu tạo hóa học, cách gọi tên este và một số
chất béo thường gặp
X
3 Tính chất vật lí của este và chất béo X
4 Tính chất hóa học của este và chất béo X
5 Ứng dụng của este, vai trò của chất béo X
6 Quy trình sản xuất, sử dụng xà phòng và
chất giặt rửa tổng hợp
X
8 Các dạng bài tập về este, chất béo thường
gặp
9 Các bước tiến hành một thí nghiệm X
Cấu trúc kiến thức được chọn lọc cho phần kiểm tra
u
Áp dụng
Phâ n tích
số (%)
1 Chủ đề:este
Khái niệm este, cấu tạo hóa học
và cách gọi tên este
Tính chất hóa học của este
Các dạng bài tập về este
X
X
K1 K2
20
Điều chế và ứng dụng của este X N4 10
2 Chủ đề: Lipit
Khái niệm Lipit, chất béo, gọi
tên một số chất béo thường gặp
Tính chất vật lí của chất béo X N3 5
Tính chất hóa học của chất béo
Các bài tập về chất béo
X
X
K1 K2
20
Trang 43 Chủ đề: Chất giặt rửa
Sản xuất và sử dụng chất giặc
rửa tổng hợp
Cấu trúc đề kiểm tra tự luận
u
Áp dụng
Phâ n tích
điểm
1
Khái niệm este, cấu tạo hóa học
và cách gọi tên este
2
Tính chất hóa học của este X N3, K1 2
3
Tính chất hóa học của chất béo X K1 2
4
5
Điều chế và ứng dụng của este X N4 0.5 Sản xuất và sử dụng xà phòng X N5 0.5
Cấu trúc đề kiểm tra trắc nghiệm đa tuyển
u
Áp dụng
Phâ n tích
1 Chủ đề: Este
Khái niệm este, cấu tạo hóa học
và cách gọi tên este
Tính chất hóa học của este
Các dạng bài tập về este
X
X
N3, K1 K2
6 Điều chế và ứng dụng của este X N4 2
2 Chủ đề: Lipit
Trang 5Khái niệm Lipit, chất béo, gọi
tên một số chất béo thường gặp
Tính chất vật lí của chất béo X N3 1 Tính chất hóa học của chất béo
Các bài tập về chất béo
X
X
K1 K2
4
3 Chủ đề: Chất giặt rửa
Sản xuất và sử dụng chất giặc
rửa tổng hợp
Trang 6TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN
Họ và tên: …
Lớp: …
ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT – MÔN HÓA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2018-2019
Thời gian làm bài: 45 phút (Học sinh không sử dụng tài liệu trong khi làm bài)
Câu 1 (1.5 điểm)
Cho 11,1 gam một este đơn chức, no, mạch hở tác dụng vừa đủ với 150 ml dung dịch NaOH 1M Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, người ta thu được dung dịch E
1 Xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo có thể có của este và gọi tên este (1đ)
2 Cô cạn dung dịch E thu được 12,3 gam muối khan Xác định công thức cấu tạo đúng và gọi tên este (0,5đ)
Câu 2 (2 điểm)
Hỗn hợp X gồm CH3COOH và C3H7OH với tỉ lệ mol 1 : 1 Chia X thành hai phần :
- Phần 1: đốt cháy hoàn toàn, thu được 2,24 lít khí CO2 (đktc)
- Phần 2: đem este hóa hoàn toàn, thu được este Y (giả sử hiệu suất phản ứng đạt 100%) Đốt cháy hoàn toàn Y thì khối lượng nước thu được là bao nhiêu ?
Câu 3 (2 điểm)
Một mẫu chất béo có chỉ số axit bằng 7, chỉ số xà phòng hóa là 191,8 Xà phòng hóa hoàn toàn 1,0 tấn mẫu chất béo nói trên thu được m kg xà phòng Natri Biết rằng 5% chất béo này không phải là glixerit hoặc axit béo và hiệu suất của quá trình xà phòng hóa đạt 90% Giá trị của m là bao nhiêu kg?
Câu 4 (2,5điểm)
Đốt cháy hoàn toàn một este đơn chức, mạch hở X (phân tử có số liên kết Pi nhỏ hơn 3), thu được thể tích khí CO2 bằng 6/7 thể tích khí O2 đã phản ứng (các thể tích khí đo ở cùng điều kiện) Cho m gam X tác dụng hoàn toàn với 200ml dung dịch KOH 0,7M thu được dung dịch Y Cô cạn dung dịch Y thu được 12,88 gam chất rắn khan
1 Tìm công thức phân tử của este X
2 Giá trị của m là bao nhiêu ?
Câu 5 (2điểm)
1.Để trung hòa 15 gam một loại chất béo có chỉ số axit bằng 7, cần dùng dung dịch chứa a gam NaOH Giá trị của a là bao nhiêu ? (1đ)
2.Cho 45 gam axit axetic phản ứng với 69 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), đun nóng,
thu được 41,25 gam etyl axetat Hiệu suất của phản ứng este hóa là bao nhiêu ? (0,5đ)
Trang 73.Xà phòng hóa hoàn toàn 17,24 gam chất béo cần vừa đủ 0,06 mol NaOH Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được khối lượng xà phòng là bao nhiêu ? (0,5đ)
Trang 8TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN
Giáo viên: …
Lớp: …
ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT – MÔN HÓA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2018-2019
Thời gian làm bài: 45 phút
1 1 - neste = nNaOH = 0.15 mol, Meste = 74
công thức phân tử của este : C3H6O2
- Công thức cấu tạo có thể có và gọi tên este
H – COO – C2H5 (etyl fomat) hoặc CH3 – COO – CH3 (metyl axetat)
0.25 0.25
0.25 0.25
2 - Muối RCOONa, Mmuối = 82, R là CH3, công thức
muối CH3COONa
- Công thức cấu tạo este : CH3COOCH3 (metyl axetat)
0.25
0.25
2 - CH3COOH + C2H5OH CH3COOC2H5 + H2O
CH3COOC2H5 + 5O2 4CO2 + 4H2O
- Tổng số mol cacbon trong hỗn hợp X bằng tổng số mol cacbon có trong Y (bảo toàn nguyên tố cacbon)
- Mặt khác, Y là este no, đơn chức, mạch hở, nên : Khi đốt cháy, số mol H2O bằng số mol CO2 và cùng bằng 0,1 mol
- Khối lượng nước thu được là 1,8 g
0.25 0.25
0.5
0.5
0.5
3 - Với 1 tấn chất béo:
nNaOH = nKOH (trung hòa axit béo) + nKOH (thủy phân trieste) = 3,425 kmol
- Lượng kiềm phản ứng với triglixerit trong 1 tấn chất béo: nNaOH = nKOH = 3,3 kmol
nglixerol = 1,1 (kmol), số mol H2O là 0,125 (kmol)
-Sơ đồ phản ứng : Chất béo {axit béo, triglixerit, tạp chất trơ} + NaOH
Xà phòng Natri + glixerol + H2O -Theo định luật bảo toàn khối lượng : mxà phòng(lí thuyết) = 983,55kg, mxà phòng(thực tế) = 885,2kg
0.25
0.25
0.5
0.5
0.5
Trang 94 A - Gọi số mol các chất: n M=a mol n MCO3=b mol
- M + 2HCl → MCl2 + H2 ↑
a mol a mol
- MCO3 + 2HCL → MCl2 + CO2 ↑ + H2O
b mol b mol
- n A=4,48
22,4=0,2 mol , nên a + b = 0,2 mol (1)
- M A=¿ 11,5 × 2 = 23
- 2 a+44 b
a+b =23 hay 2 a+44 b=4,6 (2)
- Từ (1) và (2): a = 0,1 mol; b = 0,1 mol
- Ta có: M.a + (M + 60).b = 10,8 (3)
- Từ 3 suy ra M = 24 M là Magie
0.5
0.25 0.25
0.25
0.25 0.25
0.25 B
- %V H2=¿ a
a+b =
0.1 0.2 = 50%
- %V CO2=¿ 1 - %V H2 = 50%
0.25 0.25
5 1 -Chỉ số axit là số mg KOH cần dùng để trung hòa
lượng axit tự do có trong 1 gam chất béo
- nNaOH = nKOH = 1,875 x 10-3 (mol)
- a = mNaOH = 0,075 (gam)
0.25
0.25 0.5
2 - Hiệu suất tính theo axit
neste = naxit (phản ứng) = 0,46875 mol, naxit (ban đầu) = 0,75 mol, H = 62,5%
0.25 0.25
3 - sơ đồ phản ứng :
Chất béo + NaOH Xà phòng + C3H5OH (glixerol) -Định luật bảo toàn khối lượng: mXà phòng =17,8 (gam)
0.25 0.25
* Nếu học sinh làm những cách khác chính xác và giải được các bài toán thì vẫn được toàn bộ số điểm của câu đó
Trang 10TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN
Họ và tên:
Lớp:
ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT – MÔN HÓA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2018-2019
Thời gian làm bài: 45 phút (Học sinh không sử dụng tài liệu trong khi làm bài)
Đề gồm 20 câu Mỗi câu gồm 4 lựa chọn trả lời Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời
mà em cho là đúng nhất Mỗi câu trả lời đúng nhất sẽ được tính là 0,5 điểm
Câu 1: Trong các câu sau, câu nào đúng khi nói về este ?
A Khi thay thế nguyên tử hiđro ở nhóm cacbonyl của axit cacboxylic bằng gốc hiđrocacbon
ta được hợp chất gọi là este
B Este là muối của axit cacboxylic
C Công thức cấu tạo của este đơn giản là R C O R’
O
Với R, R’ là gốc hiđrocacbon no, không no hoặc thơm
D Tất cả đều đúng.
Câu 2: Cho este có công thức cấu tạo :
O
C6H5 CH2 C
O CH CH
Tên gọi của este đó là gì ?
Câu 3: Cho các chất sau : metyl fomiat, ancol etylic, axit acetic, etan Sắp xếp các chất trên
theo thứ tự nhiệt độ sôi tăng dần ?
A Etan, metyl fomiat, ancol etylic, axit axetic.
B Metyl fomiat, ancol etylic, axit axetic, etan.
C Metyl fomiat, etan, ancol etylic, axit axetic.
D Etan, metyl fomiat, axit axetic, ancol etylic.
Câu 4: Este nào khi trùng hợp tạo thành sản phẩm có ứng dụng dùng làm thủy tinh hữu cơ ?
Câu 5: X là một este được tạo bởi axit no đơn chức và ancol no đơn chức có tỉ khối hơi đối
với CH4 là 5,5 Nếu đun 2,2g este X với dung dịch NaOH dư thu được 2,4g muối
Công thức cấu tạo nào sau đây là của X ?
Trang 11Câu 6: Cho các công thức cấu tạo sau :
(3) CH3OCOCH3 (4) CH3OCH3
(5) CH3COCH3 (6) CH3CHOHCH3
(7) CH3COOCH3
Các công thức cấu tạo nào cho ở trên biểu diễn chất có tên là metyl axetat ?
Câu 7: Cho dãy chuyển hóa sau :
C2H2 A B CH3COOCH CH2
A, B, X lần lượt là gì ?
thành ba phần bằng nhau :
- Phần 1 : tác dụng với Na có dư thu được 8, 96 lít H2 (đktc)
- Phần 2 : cho tác dụng với dung dịch NaOH 1M sau phản ứng thấy dùng hết 200 ml
dung dịch
- Phần 3 : đốt cháy hoàn toàn thu được 39,6g CO2
Giá trị của m là bao nhiêu ?
Câu 9: Để đánh giá lượng axit béo tự do có trong axit béo người ta thường dùng chỉ số axit Đó là
số miligam KOH cần dùng để trung hòa axit béo tự do có trong 1g chất béo Để trung hòa 10g một chất béo cần dùng 20 ml dung dịch KOH 0,151M Chỉ số axit của axit béo đó là bao nhiêu ?
thu được là 2/3 mol Để đạt hiệu suất cực đại là 90% (tính theo axit) khi tiến hành este hóa 1 mol CH3COOH cần số mol C2H5OH là bao nhiêu ? (Biết các phản ứng este hóa thực hiện ở cùng nhiệt độ)
Câu 11: Một mẫu chất béo có chỉ số axit bằng 7, chỉ số xà phòng hóa là 191,8 Xà phòng hóa hoàn
toàn 1,0 tấn mẫu chất béo nói trên thu được m kg xà phòng Natri Biết rằng 5% chất béo này không phải là glixerit hoặc axit béo và hiệu suất của quá trình xà phòng hóa đạt 90% Giá trị của m là bao nhiêu kg ?
Câu 12: Câu nào đúng khi nói về lipit ?
A Có trong các tế bào sống
B Tan trong các dung môi hữu cơ như : ete, clorofom,…
C Bao gồm chất béo, sáp, sterit,…
D Cả A, B, C.
X? + O2
Mn2+
+ H2O
HgSO4,80oCc
Trang 12Câu 13: Dầu thực vật ở trạng thái lỏng là vì sao ?
A chứa chủ yếu các gốc axit béo no.
B chứa hàm lượng khá lớn các gốc axit béo không no.
C chứa chủ yếu các gốc axit thơm.
D một số lí do khác
Câu 14: Phản ứng thủy phân chất béo trong môi trường kiềm có đặc điểm là gì ?
A xảy ra nhanh hơn phản ứng thủy phân chất béo trong môi trường axit.
B một chiều.
C thuận nghịch.
D Cả A, B.
Câu 15: Đun a gam một triglixerit với dung dịch NaOH Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn
được 4,6g glixerol và 10,8g muối của axit cacboxylic không no chứa một liên kết đôi Công thức cấu tạo của muối và giá trị của a là gì ?
Câu 16: Chất giặc rửa tổng hợp gây ô nhiểm môi trường là vì sao ?
Câu 17: X là este tạo bởi axit không no (chứa một liên kết đôi), đơn chức, mạch hở và ancol
no, đơn chức, mạch hở Đốt cháy hoàn toàn a mol X thu được 22,4 lít CO2 (đktc) và 13,5 gam H2O Trị số của a và công thức phân tử của X lần lượt là gì ?
Câu 18: Để điều chế xà phòng dùng phương án nào sau đây ?
A Đun glixerol với NaOH hoặc KOH ở nhiệt độ hay áp suất cao.
B Đun dầu thực vật hay mỡ động vật với xút hoặc KOH ở nhiệt độ và áp suất cao.
C Oxi hóa parafin của dầu mỏ nhờ oxi không khí ở nhiệt độ cao, có muối Mangan làm
xúc tác rồi trung hòa axit sinh ra bằng NaOH
D Cả B, C
thu được 41,25 gam etyl axetat Hiệu suất của phản ứng este hóa là bao nhiêu ?
Câu 20: Hỗn hợp X gồm 1 axit no, đơn chức, mạch hở và một axit không no, đơn chức, mạch hở
có một liên kết đôi ở gốc hiđrocacbon Khi cho a gam X tác dụng hết với CaCO3 thoát ra 1,12 lít CO2 (đktc) Hỗn hợp Y gồm CH3OH và C2H5OH; khi cho 7,8 gam Y tác dụng hết với Na thoát ra 2,24 lít H2 (đktc) Nếu trộn a gam X với 3,9 gam Y rồi đun nóng có H2SO4 đặc làm xúc tác thì thu được m gam este (hiệu suất h%) Giá trị m theo a, h là bao nhiêu ?
HẾT
Trang 13-TRƯỜNG THPT PHAN CHU TRINH
Giáo viên:
Lớp:
ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT – MÔN HÓA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2018-2019
Thời gian làm bài: 45 phút
