Mục lục Lời mở đầu A. Các nguyên tắc trong quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam hiện nay. B. Phân tích một điều trong Luật báo chí 2016 mà bạn tâm đắc nhất. Lấy ví dụ chứng minh. Lời mở đầu Ngày nay,vị trí và vai trò của báo chí trong đời sống xã hội ngày càng được nâng lên,trở thành một bộ phận quan trọng, không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người. Không thể phủ nhận vai trò của báo chí trong việc giữ vai trò nâng cao trình độ mọi mặt của nhân dân. Báo chí đảm bảo thông tin tới nhân dân về tất cả các vấn đề, sự kiện của đời sống xã hội, tham gia vào việc hình thành dư luận đúng đắn. Qua báo chí, nhiều tấm gương tốt được biểu dương, nhiều vụ việc tiêu cực được phơi bày, nhiều vấn đề bức xúc được giải quyết. Với hơn 1000 đầu báo, tạp chí, bản tin, tập san hiện đang hoạt động, luôn cập nhật tin tức, vấn đề thời sự nhanh, nóng hổi đến với công chúng nhờ đội ngũ cộng tác viên, phóng viên, nhà báo chuyên nghiệp, luôn hết mình với nghề. Danh từ “ Nhà báo” là một danh xưng nghề nghiệp đáng trân trọng , là sự trao truyền thiêng liêng và quý giá. Trải qua chặng đường lịch sử hơn 90 năm, chúng ta tự hào có một nền báo chí cách mạng chính trực, nhân văn được xây đắp nên bởi những người làm nghề chính trực, đầy trách nhiệm và tinh thần cống hiến. Họ hằng ngày, hằng giờ âm thầm dấn thân với nghề, vì đất nước, vì nhân dân, vì lẽ phải, góp phần xây dựng một nền báo chí vì con người và tôn trọng con người. Bên cạnh đó, vẫn còn có một vài hiện tượng “ con sâu làm rầu nồi canh”, có những tư tưởng tha hoá, biến tướng, lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi cho bản thân, đưa tin bài thiếu trung thực, sai trái hoặc những tin về đời sống riêng tư lên mặt báo, đi ngược lại với những quy định trong Luật Báo chí, gây bất bình trong dư luận, làm giảm niềm tin của công chúng đối với báo chí.Để báo chí thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với quần chúng nhân dân thì bản thân mỗi người làm báo phải không ngừng trau dồi kiến thức nghiệp vụ, tinh thần học hỏi, khám phá. Trên nền tảng am hiểu Luật pháp, sẽ giúp những người làm báo hiểu rõ mục đích, sứ mệnh của mình khi đăng tải tin bài. Sau hơn hai tháng học tập và nghiên cứu môn Luật pháp và đạo đức báo chí dưới sự giảng dạy, hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang đã giúp em hiểu được rõ hơn Quyền và nghĩa vụ của người làm báo, Luật Báo chí và đạo đức nghề báo khi làm nghề. Bộ môn không chỉ giúp em hiểu sâu hơn những quy định về Luật mà còn giúp em nhận ra những việc làm sai trái, điều cấm kị hay những bài học phải trả giá bởi những người làm nghề báo đi trước đã phạm phải để từ đó làm bài học kinh nghiệm cho mình, trên con đường học tập, phấn đấu thành nhà báo chuyên nghiệp. Bài tiểu luận này là kết quả thu được sau môn học, với vốn kiến thức còn hạn chế, chắc chắn bài sẽ còn nhiều thiếu sót và nhược điểm cần sửa, khắc phục. Em rất mong nhận được những góp ý từ cô để em có cái nhìn toàn diện, chính xác hơn nữa.
Trang 1ta tự hào có một nền báo chí cách mạng chính trực, nhân văn được xây đắp nênbởi những người làm nghề chính trực, đầy trách nhiệm và tinh thần cống hiến.
Họ hằng ngày, hằng giờ âm thầm dấn thân với nghề, vì đất nước, vì nhân dân, vì
lẽ phải, góp phần xây dựng một nền báo chí vì con người và tôn trọng conngười Bên cạnh đó, vẫn còn có một vài hiện tượng “ con sâu làm rầu nồi canh”,
có những tư tưởng tha hoá, biến tướng, lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi cho bảnthân, đưa tin bài thiếu trung thực, sai trái hoặc những tin về đời sống riêng tưlên mặt báo, đi ngược lại với những quy định trong Luật Báo chí, gây bất bìnhtrong dư luận, làm giảm niềm tin của công chúng đối với báo chí.Để báo chíthực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với quần chúng nhân dân thì bản thân
Trang 2mỗi người làm báo phải không ngừng trau dồi kiến thức nghiệp vụ, tinh thầnhọc hỏi, khám phá Trên nền tảng am hiểu Luật pháp, sẽ giúp những người làmbáo hiểu rõ mục đích, sứ mệnh của mình khi đăng tải tin bài.
Sau hơn hai tháng học tập và nghiên cứu môn Luật pháp và đạo đức báochí dưới sự giảng dạy, hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang đãgiúp em hiểu được rõ hơn Quyền và nghĩa vụ của người làm báo, Luật Báo chí
và đạo đức nghề báo khi làm nghề Bộ môn không chỉ giúp em hiểu sâu hơnnhững quy định về Luật mà còn giúp em nhận ra những việc làm sai trái, điềucấm kị hay những bài học phải trả giá bởi những người làm nghề báo đi trước
đã phạm phải để từ đó làm bài học kinh nghiệm cho mình, trên con đường họctập, phấn đấu thành nhà báo chuyên nghiệp
Bài tiểu luận này là kết quả thu được sau môn học, với vốn kiến thức cònhạn chế, chắc chắn bài sẽ còn nhiều thiếu sót và nhược điểm cần sửa, khắcphục Em rất mong nhận được những góp ý từ cô để em có cái nhìn toàn diện,chính xác hơn nữa
Trang 3A Các nguyên tắc trong quy định đạo đức nghề nghiệp của người làmbáo Việt Nam hiện nay Lấy ví dụ minh hoạ cho từng nguyên tắc Sử dụng quytắc đạo đức hiện hành ( 1/1/2017)
Ngày 16/12/2016, Hội Nhà báo Việt Nam đã tổ chức họp báo và công bốban hành 10 quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam và chươngtrình hành động của Hội Nhà báo Việt Nam Theo đó, quy định đạo đức nghềnghiệp người làm báo Việt Nam sẽ được thực hiện cùng Luật báo chí từ ngày1/1/2017
Nội dung 10 quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo:
Điều 1: Trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; vì lợi ích củađất nước, vì hạnh phúc của nhân dân; góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Namtrên trường quốc tế
Điều 2: Nghiêm chỉnh thực hiện Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật bản
quyền và các quy định của pháp luật Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; nộiquy, quy chế của cơ quan báo chí nơi công tác
Điều 3: Hành nghề trung thực, khách quan, công tâm, không vụ lợi.
Bảo vệ công lý và lẽ phải Không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sự thật, gâychia rẽ, kích động xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc và tình đoàn kết,hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc
Điều 4: Nêu cao tinh thần nhân văn, tôn trọng quyền con người.
Không xâm phạm đời tư, làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, lợi ích hợp pháp của
tổ chức và cá nhân
Điều 5: Chuẩn mực và trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội và
các phương tiện truyền thông khác
Điều 6: Bảo vệ bí mật quốc gia, bí mật nguồn tin theo quy định của
pháp luật
Điều 7: Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp.
Trang 4Điều 8: Tích cực học tập, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ,
ngoại ngữ, phấn đấu vì một nền báo chí dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại
Điều 9: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt; Bảo vệ và phát huy
các giá trị văn hoá Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
Điều 10: Những người làm báo Việt Nam cam kết thực hiện những
quy định trên, đó là bổn phẩn và nguyên tắc hành nghề, là lương tâm và tráchnhiệm của người làm báo
Cụ thể:
Điều 1: Trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; vì lợi ích của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân; góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân là vấn đề đầutiên và quan trọng nhất, có tính nguyên tắc của người làm báo Báo chí cáchmạng Việt Nam là tiếng nói của Đảng, các cơ quan nhà nước, của các đoàn thể
và là diễn đàn của nhân dân Trong 92 năm qua, báo chí cách mạng Việt Namluôn thể hiện được vai trò tiên phong trên mặt trận chính trị, tư tưởng, góp phầnquan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng nhưcông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Có thể nói, báo chí cách mạng ViệtNam là sản phẩm tất yếu của quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ của Đảng vànhân dân ta; là báo chí kiểu mới, đặt đưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng chính trị, tư tưởng, lấy việc phục
vụ nhân dân làm mục tiêu cao cả của mình Báo chí cách mạng là đội quân điđầu trong công tác chính trị, tư tưởng, văn hoá Với chức năng tuyên truyền, vậnđộng nhân dân đứng lên làm cách mạng vì độc lập, tự do, gắn liền độc lập dântộc với chủ nghĩa xã hội Báo chí Việt Nam chính là vũ khí cách mạng sắc béncủa Đảng, của chế độ trong công tác tuyên truyền, giáo dục toàn Đảng, toàn dân
và toàn quân đoàn kết, vượt qua khó khăn, thách thức, đưa sự nghiệp cách mạng
Trang 5nước ta giành những thắng lợi to lớn Đội ngũ những người làm báo luôn trungthành với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng, có những đóng góp xứngđáng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Ngày nay, báo chí ViệtNam là một hệ thống các cơ quan thông tin đại chúng gồm đủ các loại hình: báo
in, phát thanh, báo mạng điện tử, báo ảnh, truyền hình phát triển từ Trung ươngđến địa phương, do nhiều cơ quan, tổ chức, đoàn thể chủ quản, hướng tới nhiềuđối tượng và sử dụng nhiều công nghệ hiện đại khác nhau, xuất bản và lưu hành
cả trong và ngoài nước Nhiệm vụ cơ bản của báo chí ngày nay là phục vụ mụctiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, thực hiện “ dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, thúc đẩy phát triển xã hội, mở rộng giaolưu, hội nhập quốc tế
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa ngày nay, báo chí nước ta thực hiện tốt chức năng là cơ quan ngôn luậncủa Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng và
là diễn đàn rộng rãi của nhân dân, góp phần kiến tạo bầu không khí dân chủtrong đời sống xã hội Báo chi nước ta đã chủ động, tích cực, và có nhiều sángtạo, góp phần vào truyền bá, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đưa đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước vào cuộc sống; khẳng định những thành tựu to lớn, toàn diện của
sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng lãnh đạo trên các lĩnh vực chính trị, kinh
tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại Báo chí đã thông tin, tuyêntruyền sinh động nhiều tấm gương “ Người tốt, việc tốt”, điển hình tiên tiếntrong các phong trào thi đua yêu nước; phản ánh trung thực tâm tư, nguyệnvọng chính đáng của nhân dân’ đồng thời tích cực tham gia đấu tranh phản báccác thông tin, quan điểm sai trái, thù địch Báo chí định hướng dư luận xã hộitrước những sự kiện quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trong nước và trên thế giới;
xử lsy tốt mối quan hệ giữa tính định hướng chính trị, tư tưởng và việc đáp ứngnhu cầu thông tin của công chúng
Trang 6Công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại trên mặt trận báo chí cũngđược chú trọng, góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh đất nước, con người ViệtNam trên trường quốc tế; củng cố, mở rộng quan hệ của Việt Nam với các nước
và tổ chức quốc tế, thúc đẩy hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư và du khách nướcngoài đến với Việt Nam; tăng cường gắn kết, vận động cộng đồng người ViệtNam ở nước ngoài đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.Nhiều cơ quan báo chí đã phát huy tốt ưu thế của các ấn phẩm, chương trìnhbằng tiếng nước ngoài; đồng thời, đưa thông tin lên internet để phục vụ đốitượng khán giả là người Việt Nam ở nước ngoài, người nước ngoài ở ViệtNam.Báo chí Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập với báo chí thế giới trên cơ
sở giữ vững bản sắc dân tộc và những nguyên tắc cơ bản của nền báo chí cáchmạng, Hội Nhà báo Việt Nam đã trở thành thành viên của Tổ chức quốc tế cácnhà báo ( OIJ), Liên đoàn báo chí ASEAN (CAJ), Đài Tiếng nói Việt Nam, ĐàiTruyền hình Việt Nam mở rộng phạm vi phủ sóng phát thanh, truyền hình ranhiều khu vực trên thế giới Thông tấn xã Việt Nam, báo Nhân dân và một sốbáo, đài đã mở văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú hoặc lưu động ởcác địa bàn quan trọng, tham gia phản ánh các sự kiện chính trị, kinh tế, xã hộicủa khu vực và thế giới
Báo chí truyền thông Việt Nam tham gia tích cực, chủ đ ộng các hoạt động báo chí khu vực và thế giới
Báo chí truyền thông Việt Nam là một bộ phận của báo chí khu vực vàthế giới Trên có sở đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hoá đa phươnghoá của Đảng và nhà nước Việt Nam, báo chí truyền thông Việt Nam cũng tíchcực, chủ động tham gia vào các hoạt động của báo chí khu vực và thế giới gópphần quan trọng vào tiến trình phát triển chung cua báo chí truyền thông hiệnđại Hội Nhà báo Việt Nam là thành viên của Tổ chức quốc tế các nhà báo(OIJ); Liên đoàn báo chí ASEAN (CAJ) Hội và các cơ quan báo chí đẩy mạnhgiao lưu, hợp tác với các tố chức, cơ quan báo chí của Trung Quốc, Nhật Bản,Thái Lan, Lào, Pháp, Thụy Điển, Hàn Quốc Đài THVN, đài TNVN mở rộng
Trang 7phạm vi phủ sóng ra nhiều khu vực trên thế giới nhất, là khu vực Bắc Mỹ, châuÁ, châu Âu, châu Phi TTXVN cử trên 70 phóng viên thường trú ở gần 30 nướctrên thế giới, các báo Nhân dân, Quân đội Nhân dân, Lao động, Thanh niên, ĐàiTHVN, Đài TNVN cũng cử phóng viên thường trú ở các nước Báo chí truyềnthông Việt Nam cũng hợp tác chặt chẽ, hiệu quả với các phóng viên, văn phòngđại diện, phân xã của hàng chục hãng thông tấn, báo chí quốc tế thường trú tạiViệt Nam như AP, AFP, UPI, Reuters, Kyodo, Tân Hoa xã, DPA, Itar-TASS,NHK, BBC
Sự hợp tác này đã mang lại nhiều hiệu quả và tác động tích cực trong việcđưa thông tin trong nước ra thế giới và thu nhận thông tin quốc tế cho người dântrong nước, tạo sự hiểu biết, hữu nghị và hợp tác lẫn nhau
Hiện nay, các cơ quan báo chí hoạt động không chỉ dựa trên mụcđích, tôn chỉ của cơ quan quản lý chủ quản mà còn phải hướng đến phục vụ, là
cơ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nước Tuy nhiên những năm gần đây, với
sự phát triển của khoa học kỹ thuật và sự bùng nổ internet, các thế lực thù địch,phản động, bất mãn chính trị luôn có những hoạt động chống phá Đảng, Nhànước ta trên mạng với nhiều âm mưu hết ức tinh vi, nham hiểm Một trongnhững thủ đoạn xảo quyệt mà chúng thường áp dụng là lợi dụng các trang mạng
xã hội, các blog cá nhân để tung tin xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng
và chính sách, pháp luật của Nhà nước, vu cáo, bịa đặt, bôi nhọ hình ảnh cácđồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, gây chia rẽ nội bộ, nghi ngờ trong cán bộ,đảng viên và nhân dân Buộc những người làm báo phải vững vàng trước mọithử thách, có trách nhiệm chính trị trước Đảng và nhân dân, bởi nếu không rất
dễ bị kích động, đăng tin bài sai lệch thông tin dẫn đến hệ quả xấu
Điều 2 : Nghiêm chỉnh thực hiện Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật bản quyền và các quy định của pháp luật Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; nội quy, quy chế của cơ quan báo chí nơi công tác.
Trang 8Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước, là hình thức pháp luật caonhất Hiến pháp điều chỉnh những quan hệ xã hội cơ bản, chế độ chính trị, chế
độ kinh tế, văn hoá tư tưởng, an ninh quốc phòng, quyền và nghĩa vụ cơ bản củacông dân cũng như quan hệ cơ bản khác.Trong Hién pháp, quy định quyền vànghĩa vụ của công dân và buộc mọi công dân phải thực hiện theo
Đối với báo chí, đa số các phóng viên báo chí đều có một kiến thức phápluật nhất định, Điều này được thể hiện ở việc họ được học tập, nghiên cứu một
số vấn đề về Nhà nước và pháp luật trong nhà trường Trước khi vào đại học,các tiết học về “ pháp luật và công dân” trong trường phổ thông đã cho họ ítnhiều hình dung về Nhà nước và pháp luật Tại các trường đại học, nơi hầu hếtcác phóng viên, người làm báo trải qua thì đều có giảng dạy hoặc ít nhiều đượchọc về pháp luật thông qua môn Pháp luật đại cương Những môn này cung cấpcho sinh viên những kiến thức cơ bản nhất về Nhà nước cũng như các ngànhluật trong hệ thống pháp luật ( Hiến pháp, Hình sự, Dân sự, Lao động…) Một
số bộ luật hoặc đạo luật lớn như: Hiến pháp, các bộ luật Hình sự, Dân sự, Tốtụng Dân sự, Tố tụng Hình sự, Luật báo chí… cũng được những người làm báođọc, tham khảo khi cần thiết Ngoài ra, khi cần phải phân tích các khía cạnhpháp lý của một vụ án, hoặc viện dẫn điều luật chuyên ngành trong các bài viết
có liên quan đến luật pháp hoặc bài viết chống tiêu cực, một số phóng viên có ýthức hỏi ý kiến tư vấn của các Luật gia, Luật sư Với những người làm báo, nếu
họ không am hiểu pháp luật cũng như các kiến thức cơ bản nhất về luật pháp rất
dễ viết những tin bài sai sự thật, gây hoang mang cho dư luận
Ví dụ như một số phóng viên khi viết về các vụ việc nhất là chống tiêucực, có hiện tượng quy kết tội danh Chẳng hạn, khi viết về một vụ tiêu cực cụthể nào đó thì thường trích ngay điều luật quy định về tội danh và khung hìnhphạt trong luật Hình sự để phân tích hoặc bình luận như là buộc tội, khép tội.Trong khi đó, một nguyên tắc quan trọng của Luật Hình sự là: Không một ai bịcoi là tội phạm khi chưa bị kết tội bằng bản án hình sự do Toà án tuyên Hayviệc một số phóng viên khi lấy tin để viết bài về các vụ tiêu cực lại quá phụ
Trang 9thuộc vào tư liệu của cơ quan điều tra hoặc cá nhân cán bộ điều tra mà không có
sự kiểm định cần thiết về độ chính xác của thông tin Chẳng hạn như trường hợphai phóng viên của báo Thanh niên và Tuổi trẻ bị khởi tố và bắt giam vào ngày12/5/2008 khi đăng tải thông tin sai sự thật Không những phai tôn trọng vànghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, những ngườilàm báo còn phải làm việc tuân thủ theo Luật báo chí, luật bản quyền, nhữngđiều, luật riêng chuyên sâu về nghề nghiệp bởi hiện nay thực trạng vi phạm bảnquyền, thậm chí có một số phóng viên, nhà báo còn có hành vi “ đạo bài”, “ ăncắp ý tưởng” , “ sào xáo bài” cửa người khác, vi phạm nghiệm trọng Luật báochí, luật bản quyền
Mỗi cơ quan báo chí đều có cơ quan chủ quản riêng, phục vụ cho tônchỉ, mục đích khác nhau của mỗi toà soạn, công chúng hướng đến.Và khi làmviệc cho cơ quan, tổ chức hiện hành thì bắt buộc cán bộ, nhân viên, nhữngngười làm báo phải tuân theo nội quy, quy chế của cơ quan báo chí nơi côngtác Hiện nay, một số tờ báo, tạp chí đã có ban nội chính hoặc ban phóng viên.Trong đó,có phóng viên hoặc nhóm phóng viên về nội chính Những phóng viênnội chính thường được phân công theo dõi các vấn đề hoạt động của các cơquan trong hệ thống tư pháp ( công an, toà án, kiểm sát), Thanh tra Nhà nước,
Bộ Nội vụ Họ cũng thường xuyên được mời dự họp và đưa tin về các cuộchọp của Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân các cấp hoặc đi dự các cuộchọp báo của Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ… Khi công bố luậthoặc nghị định để đưa tin, viết bài
Đơn cử báo Pháp luật Việt Nam, là cơ quan của Bộ tư pháp, có Ban nộichính gồm khoảng 10 người, trong đó có các nhóm phóng viên chuyên về từnglĩnh vực: Nhà nước, pháp luật, tư pháp, pháp đình Hầu hết các phóng viên nộichính đều đã tốt nghiệp đại học Luật chính quy hoặc có văn bằng hai về luật Sở
dĩ báo Pháp luật Việt Nam có ban nội chính vì đây là một tờ báo ngành có tônchỉ, mục đích, chức năng chuyên về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật,phản ánh các hoạt động tư pháp, pháp luật Ngoài các vấn đề tin tức, thời sự,
Trang 10báo hiện có chuyên trang về “ Nhà nước – Pháp luật”, “ Pháp luật và bạnđọc”… Các tạp chí chuyên ngành luật hoặc có quan hệ trực tiếp đến pháp luậtnhư: Nhà nước và pháp luật, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân… Thì
có các phóng viên ( thường là kiêm luôn biên tập viên) vừa tham gia viết bài,biên tập bài và cả đặt bài khi cần thiết Những người này có kiến thức khá sâu
về luật pháp, trong đó có những người có bằng cấp hoặc học vị, học hàm caotrong lĩnh vực luật học như thạc sĩ, tiến sĩ, phó giáo sư… Các phóng viên “ nộichính” hoặc huyên trang pháp luật thường là những người được đào tạo chínhquy về luật pháp hoặc có hiểu biết sâu về luật pháp Do đó, họ ít có sai sót vềmặt pháp lý so với các phóng viên nói chung
Nghiêm chỉnh thực hiện Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật bản quyền vàcác quy định của pháp luật Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; nội quy, quy chếcủa cơ quan báo chí nơi công tác là một trong những quy định bắt buộc mànhững người làm báo nói chung và các phóng viên, nhà báo nói riêng buộc phảituân theo khi hoạt động trong lĩnh vực báo chí để có những sản phẩm báo chíchất lượng
Điều 3: Hành nghề trung thực, khách quan, công tâm, không vụ lợi Bảo vệ công lý và lẽ phải Không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sự thật, gây chia rẽ, kích động xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc và tình đoàn kết, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc.
Trong nền báo chí Cách mạng Việt Nam, những người làm báo trong bất
kỳ hoàn cảnh nào cũng luôn trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam Họ phải nghiêm chỉnh tuân thủ Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật bản quyền
và các quy định của pháp luật, hành nghề trung thực, khách quan, công tâm,không vụ lợi Những người làm báo chân chính luôn là người phải bảo vệ công
lý và lẽ phải, không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sự thật, gây chia rẽ, kích
Trang 11động xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc và tình đoàn kết, hữu nghị giữacác quốc gia Đây được xem là trách nhiệm cao nhất của nhà báo; đồng thờicũng là yêu cầu chuẩn mực, là nền tảng đạo đức của nghề báo Để xây dựng nềntảng đạo đức cho nền báo chí cách mạng Việt Nam, biết bao thế hệ nhà báo đãdùng ngòi bút với tài năng và phẩm giá cao đẹp, nghị lực lớn đi tiên phong trênmặt trận thông tin, làm nổi bật những điển hình tốt đẹp giàu tính nhân văn,mang tính giáo dục cao, thể hiện truyền thống anh hùng, văn hoá, văn minh vàđạo lý dân tộc Tuy nhiên, vẫn có không ít bài viết vô tình hoặc cố ý “ đi chệch”định hướng chính trị, thông tin sai trái, lệch lạc về quan điểm, tư tưởng Và mặc
dù những sai phạm này không phổ biến nhưng lại là sai phạm nghiêm trọngnhất, bởi nó có thể khiến công chúng phân tâm, hoài nghi, mất niềm tin vào báochí Có không ít các cơ quan báo chí còn thiếu thận trọng, thiếu trách nhiệm khiđăng tải thông tin về các vấn đề phức tạp, nhạy cảm gây bức xúc dư luận nhưcác vụ bạo loạn chính trị, xung đột biên giới, hải đảo, vấn đề sắc tộc, tôngiáo… Làm nảy sinh mâu thuẫn trong cộng đồng, làm phức tạp thêm tình hình,gây bất ổn chính trị, văn hoá, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế Đã cómột số trang tin điện tử tổng hợp như Báo mới, Báo du học…đã từng có nhữngbài viết tiết lộ thông tin bí mật, vi phạm Pháp lệnh về Bảo vệ bí mật nhà nướcnhư việc đưa bản đồ Việt Nam trong đó chỉ rõ các địa điểm đóng quân hay cácbài viết miêu tả về các loại vũ khí mới, trang thiết bị, lực lượng… Của quân độinhân dân Việt Nam Những trang tin này sau đó đã gỡ bài và bị ban Tuyên giáonhắc nhở Hành vi sai phạm và phổ biến nhất đó là việc đưa thông tin thiếuchính xác, sai sự thật Thông tin thiếu chính xác đó là việc đưa thông tin có sựsai lệch, gây hậu quả ít nghiêm trọng còn thông tin sai sự thật đó là việc tác giảbài báo tự bịa ra hoặc khai thác từ những nguồn tin sai lệch, gây hậu quảnghiêm trọng Những sai phạm này thường rơi vào việc đưa thông tin về cácloại thưc phẩm, các loại thuốc chữa bệnh như việc hoa quả ngâm hoá chất, ănbưởi bị ung thư… khiến người tiêu dùng hoang mang, người sản xuất rơi vàocảnh khốn khó vì những tin đồn thất thiệt Hay gần đây nhất là vụ nước mắm
Trang 12chứa chất ASEN mà báo Thanh Niên đăng tải Đây là thông tin sai sự thật vàkhi những bài viết về nước mắm truyền thống chứa chất ASEN được đăng lênkhiến dư luận hoang mang,hoài nghi còn người bán hàng ngỡ ngàng, khó khăntrong việc lưu thông hàng hoá Để rồi sau đó, khi các nhà khoa học và các báokhác vào đính chính sự việc, báo Thanh Niên đã phải chịu hậu quả cho nhữngbài đăng trên Qua sự việc đó, ít nhiều đã làm giảm niềm tin của công chúng vàobáo Thanh Niên – 1 tờ báo lớn có uy tín Nếu những người làm báo mắc vàonhững lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm dễ có tư tưởng lệch lạc, những tin bài thiếucông tâm, phản ánh thiếu trung thực, khách quan, đi ngược lại với điều luật quyđịnh trong Luật báo chí.Nghiêm trọng hơn,còn gây chia rẽ, kích động xã hội,phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tình đoàn kết, hữu nghị giữa cácquốc gia, dân tộc.
Ngày 8/9/2017 giữa lúc Ban giám đốc Công an tỉnh Hòa Bình xác định
vụ việc nhạy cảm, liên quan đến nhà báo đi tác nghiệp đấu tranh tội phạm gây ônhiễm môi trường, cần khẩn trương vào cuộc điều tra và đã yêu cầu Công anhuyện Lương Sơn làm rõ, báo cáo thì Báo Hòa Bình điện tử lại đăng tải bài viết
“Vụ hành hung phóng viên báo công lý tại xã Hợp Châu (Lương Sơn): Vì quá
bức xúc!” tại địa chỉ hung-phong-vien-bao-cong-ly-tai-xa-Hop-Chau-Luong-Son-Vi-qua-buc- xuc.htm với nhiều nội dung sai sự thật, bao biện cho những đối tượng đánh
http://www.baohoabinh.com.vn/220/110589/Vu-hanh-phóng viên, bóp méo bản chất sự việc
Theo nội dung bài báo, nguyên nhân phóng viên Nguyễn Văn Hoan bịđánh là do anh này từng cùng một nhóm khoảng 20 người mang theo dao, kiếm
đi trên 2 xe bán tải vào khu vực dự án, sau đó đã dựng lều lán để tổ chức khaithác vàng trái phép Sau đó, ngày 28/8/2017, Hoan cùng một số đối tượng tự ýphá cổng đi vào khu vực Công ty Khi cùng hai phóng viên lên khu vực triểnkhai dự án điều tra, Hoan không xuất trình được giấy tờ phân công tác nghiệp.Phóng viên Hoan còn có lời lẽ, hành vi không đúng mực, cộng với những bức
Trang 13xúc sẵn có từ trước nên ông Thành đã hô người của Công ty đánh Nguyễn VănHoan.
Bài báo cũng thông tin, anh Hoan từng bị xử phạt 4 năm tù và chưa đượcxoá án tích Đoạn clip dài hơn 5 phút đã “ bóp méo sự thật”; Khu vực xómBăng, xã Hợp Châu không có nhà xưởng, phương tiện, máy móc khai tháckhoáng sản mà chỉ là “hình ảnh cắt ghép” ở nơi khác đưa vào, một số nội dungphỏng vấn người dân bị "mớm lời”; trâu, bò bị chết không phải do nguồn nước
bị nhiễm độc từ việc khai thác vàng…Ông Nguyễn Khắc Yến, Phó trưởngPhòng TN&MT huyện Lương Sơn cũng khẳng định, toàn bộ hoạt động của dự
án điều tra, đánh giá thăm dò khoáng sản vàng tại xã Hợp Châu là hoàn toànđúng các quy định của pháp luật
Tuy nhiên, theo tường trình của phóng viên Nguyễn Văn Hoan cùngnhững hình ảnh clip, tài liệu, chứng cứ kèm theo thì những thông tin như mangtheo hung khí, vào dựng lều lán khai thác trái phép, tự ý phá cổng, chưa đượcxóa án tích, mớm lời người dân… là hoàn toàn bịa đặt sai sự thật, vu khống, xúcphạm danh dự cá nhân
Điều 4: Nêu cao tinh thần nhân văn, tôn trọng quyền con người Không xâm phạm đời tư, làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, lợi ích hợp pháp của
Trang 14thông tin cá nhân thì đa số không ai thích thú với việc cuộc sống riêng tư củamình bị phơi bày trước hàng triệu người như thế Rõ ràng thấy trên các báo, đặcbiệt là báo mạng điện tử, những thông tin về đời tư, scandal của người nổi tiếngxuất hiện với tần suất khá dày Trong đó, có không ít thông tin là sai sự thật vàkhông được sự đồng ý của người đưa tin Đây là hành vi xâm phạm quyền bímật đời tư Ở góc độ báo chí, khoản 3 và khoản 4 Điều 5 Nghị định51/2002/NĐ- CP hướng dẫn Luật báo chí quy định: “ Không được đăng, phátảnh của cá nhân mà không có chú thích rõ ràng hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín,danh dự của cá nhân đó ( trừ ảnh thông tin các buổi họp công khai, sinh hoạttập thể, các buổi lao động, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao, trong nhữnglệnh truy nã, các cuộc xét xử công khai của tào án, những người phạm tội trongcác vụ án đã bị tuyên án” Như vậy, nhà báo khi thu thâp, công bố thông tin đời
tư người khác cũng phải được sự đồng ý của người đó Báo chí đăng tin đời tưngười khác mà không xin phép người đó thì bị coi là vi phạm pháp luật Tiết lộ
bí mật, đời tư của người khác, đăng tin trên báo có thể sẽ làm ảnh hưởng đếnnhân phẩm, danh dự, thậm chí đẩy người đó vào tâm lý bi quan, sợ hãi, bị ngườikhác khinh rẻ Việc báo chí đăng tải những thông tin về đời tư không chỉ ảnhhưởng đến danh dự, nhân phẩm của họ mà còn vi phạm quyền con người
Trong những năm gần đây, với sự phát triển của internet, mạng xã hội,không khó để tìm kiếm trên mạng thông tin cá nhân, những bí mật gia đình, đờisống tình cảm riêng tư của một số chính trị gia, diễn viên, ca sĩ, người mẫu nổitiếng, thậm chí còn là những ồn ào xung quanh vụ scandal trong giới showbiz
Hồ Ngọc Hà, Ngọc Trinh, Thanh Hằng, Trấn Thành… là một trong những nghệ
sĩ có đời tư được báo chí “ ưu ái quan tâm” giành nhiều giấy mực trên báo nhất.Chẳng vậy mà Hà Hồ đã từng bức xúc lên tiếng sẽ kiện Báo Pháp luật và cuộcsống vì đã đăng tải những thông tin không đúng về đời tư của cô Sự việc bắtđầu từ việc rò rỉ những thông tin Hồ Ngọc Hà mang bầu với doanh nhân QuốcCường ( thường gọi là Cường Đôla) nhưng bị gia đình nhà Cường không chocưới Sau thông tin này và những bức ảnh thân mật giữa Hà Hồ và Cường Đôla