Bai 5 Song nui nuoc Nam Nam quoc son ha

3/ Ý nghĩa văn bản : Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức mạnh chính nghĩa của dân tộc ta và có thể xem là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta.... Nghệ thuật: - Thể thơ thất ngôn tứ[r]

Trang 2

TRƯỜNG THCS MỄ TRÌ

GIÁO VIÊN :HOÀNG MINH NGUYỆT

7

Trang 3

Tiết 18 Văn bản

Sông núi nước Nam

Giáo viên: Hoàng Minh Nguyệt

Trang 4

I Tìm hiểu chung

1/ GIỚI THIỆU HOÀN CẢNH LỊCH

SỬ RA ĐỜI BÀI THƠ

Hãy thuyết trình về

hoàn cảnh ra đời tác

phẩm?

Di tích phòng tuyến sông Cầu

(Như Nguyệt)

Bài thơ bằng chữ Hán Năm 1077, 30 vạn quân Tống do

Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta Lý Thường Kiệt cho lập phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh

Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt bị chặn đứng Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra Giặc Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh

Đang đêm, phía đền thờ Trương Hống, Trương Hát

ở phía nam bờ sông Như Nguyệt, thần đọc vang bài thơ

Trang 6

2/ Đọc bản phiêm âm, bản dịch

nghĩa, bản dịch thơ.

3/ Tìm hiểu chú thích.

4/ Nêu đặc điểm thể thơ (số câu,

số chữ trong câu, hiệp vần) qua

bản phiên âm.

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Sông núi nước Nam vua Nam ở, Vằng vặc sách trời chia xứ sởGiặc dữ cớ sao phạm đến đây Chúng mày nhất định phải tan

vỡ

Trang 7

II.TÌM HIỂU CHI TIẾT

Sông núi nước Nam vua Nam ở,

Vằng vặc sách trời chia xứ sở

1 Hai câu thơ đầu

Trang 8

Theo luật lệ của phong kiến xưa : “Đế”

là vua của các vua, vua Trung Hoa mới được gọi là “đế”, còn vua của các nước khác chỉ được gọi là

“vương” Việc gọi vua nước ta là

“đế” đã thể hiện ý thức độc lập, xem nước ta ngang hàng với Trung Hoa.

“Nam đế” “thiên thư” là gì?

Trang 9

1/ Hai câu đầu:

* Câu 1: Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Việt Nam

- Đế ( Thiên tử) Vua (vương: vua) - > đế lớn hơn vương -

> tôn vinh vua nước Nam sánh ngang với các vị hoàng đế Trung Hoa, đại diện cho nhân dân Việt Nam.

-> Bình đẳng, độc lập ngang hàng với hoàng đế Trung

Hoa

=>Khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của

đất nước: Nước Nam là của người Nam.

=> Cảm xúc: Lòng yêu nước, niềm tự hào, tự tôn dân tộc.

Trang 10

*Câu 2: * " Tiệt nhiên định phận tại thiên thư" :

- tiệt nhiên(rõ ràng),

định phận tại thiên thư (định phận tại sách trời)

=>* Hai câu thơ là sự khẳng định chủ quyền đất nước, quyền độc lập, bình đẳng của dân tộc ta

cao đầu của tác giả bài thơ, của cả dân tộc Việt Nam.

Trang 11

2/ Hai câu thơ sau:

*Câu thơ thứ 3:Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

- “ như hà- cớ sao”: chỉ rõ sự vô cớ, phi nghĩa của hành

=> Hỏi để khẳng định, tố cáo bản chất trái nghĩa, vô đạo

lí của bọn PK phương Bắc đã bao đời ỷ mạnh, cậy lớn để làm càn.

Trang 12

*Câu cuối

-Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

-> Cảnh báo bọn giặc : sẽ thất bại thảm hại.

=>Thể hiện ý chí kiên quyết bảo vệ tổ quốc, bảo vệ độc lập dân tộc

Niềm tin vào sự tất thắng của chính

nghĩa.

Trang 13

Tuyên ngôn Độc lập : là lời tuyên

bố chủ quyền độc lập của đất nước và khẳng định không một thế lực nào được xâm phạm

Trang 14

Bài thơ này được xem là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của

nước ta.

Vậy theo em: Tuyên ngôn Độc lập

là gì ?

Trang 15

Sông núi nước Nam là bài

thơ thiên về sự biểu ý và

biểu cảm

Ý kiến của em?

Trang 16

- Bài thơ thiên về biểu ý vì đã trực tiếp nêu rõ lí tưởng bảo vệ độc lập

chống ngoại xâm

- Biểu cảm là bộc lộc cảm xúc:cảm xúc mãnh liệt, tinh thần sắt đá, ý chí quyết tâm không gì lay chuyển,

khuất phục nổi.

Trang 17

Nêu ý nghĩa văn bản?

3/ Ý nghĩa văn bản :

Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức

mạnh chính nghĩa của dân tộc ta và có thể xem là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta.

Trang 19

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI Ở NHÀ

1/ Đọc thuộc bài thơ (bản dịch thơ).

2/ Đọc bài đọc thêm SGK trang 68.

3/ Soạn Từ Hán Việt

- Tập đọc, tìm hiểu tiểu sử tác giả.( BTDA)

- Vẽ tranh.

Trang 20