Như thế , giá cả sẽ tăng dần đến giá cân bằng P0 và lượng hàng hoá được bán ra trên thị trường sẽ dịch chuyển về Q0 , trạng thái cân bằng lại được thiết lập... Sự hình thành giá cả của h
Trang 1ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ
BÀI TẬP LỚN HỌC KỲHỌC PHẦN: KINH TẾ VI MÔ**
SINH VIÊN:TRẦN TOÀN MINH
MÃ SINH VIÊN:19050178 LỚP:QH-2019 E KINH TẾ CLC 2
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS ĐÀO THỊ BÍCH THỦY
HÀ NỘI, 2021
Trang 2ĐỀ BÀI
BÀI 1
Sử dụng lý thuyết cầu - cung để giải thích cho các thị trường sau:
a Thị trường khẩu trang ở Việt Nam trong vòng 1 tuần sau khi biết có ca nhiễm Covid thứ 17 ở Hà Nội
b Thị trường dịch vụ du lịch ở Việt Nam hiện tại (bắt đầu từ sau 30/4/2021 tới nay)
Yêu cầu: Mô tả thực trạng, phân tích tất cả các biến động, chỉ ra kết quả cuối cùng về giá
và sản lượng cân bằng trên thị trường Sử dụng đồ thị để diễn tả Sinh viên không phải tìm chính xác số liệu, chỉ phân tích xu hướng
b Mô tả thực trạng hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường, mục tiêu và chiến lược kinh doanh mà doanh nghiệp thực hiện
c Khuyến nghị hành vi cho doanh nghiệp để họ có thể tồn tại và phát triển hiệu quả
Trang 3Trong thời gian xảy ra dịch viêm phổi cấp do virus Covid-19, nhiều hộ kinh doanh,
hộ dân đã tranh thủ đầu cơ, tích trữ, thậm chí sản xuất hàng giả nhằm thu lợi bất chính
Điển hình như mặt hàng khẩu trang, giá bán được đẩy lên gấp 5 - 7 lần ngày thường nhưng vẫn trong tình trạng “cháy hàng” Cao điểm có lúc giá khẩu trang được các hiệu thuốc bán với giá 50 ngàn đồng/50 chiếc, nhưng vào những ngày dịch được bán với giá ưu đãi 10 ngàn đồng/chiếc, bởi “khan” hàng
Tại chợ thuốc Hapulico, chợ thuốc lớn nhất Hà Nội, cũng diễn ra tình trạng tương
tự Sau khi bị Cục Quản lý thị trường xử phạt vì bán khẩu trang tăng giá, kể từ ngày đó, nhiều cửa hàng đã đồng loạt treo biển “không có khẩu trang, nước rửa tay miễn hỏi” tại quầy Nhưng khi lực lượng chức năng kiểm tra kho của các cửa hàng này, thì các sản phẩm trên vẫn có tại kho
Khó khăn cho người dân càng tăng lên, khi nhu cầu mua ngày một gia tăng nhưng không được đáp ứng Nhiều người dân đi tìm mua khẩu trang đã nhiều ngày đều không được Đến các hiệu thuốc, cửa hàng đại lý và ngay cả chợ thuốc lớn nhất Hà Nội cũng không có hàng để mua Tìm qua một số trang mạng xã hội đều thấy rao bán với giá lên đến gần 300 nghìn đồng/hộp
Ngay sau khi ca nhiễm Covid-19 mới được phát hiện tại Đà Nẵng(6/2020), giá khẩu trang y tế đã bắt đầu tăng Theo báo cáo của Tổng cục Quản lý thị trường, trong ngày 28/7/2020 , chỉ riêng tại TP.Đà Nẵng, sản phẩm khẩu trang, nước sát khuẩn, găng tay y tế được bán nhiều loại khác nhau với giá khác nhau Cụ thể, giá bán khẩu trang từ 2.000
Trang 4đồng/cái đến 45.000 đồng/cái, tương đương 1 hộp khẩu trang 50 cái có giá từ 100.000 đồng lên đến 2,25 triệu đồng
Trên thị trường TP.HCM, khẩu trang cũng được nâng giá hàng ngày, nhất là trên các trang bán hàng online, mạng xã hội Nhiều người cho biết cách đây 10 ngày kể từ ngày 28/7/2020 , đặt mua khẩu trang y tế 4 lớp giá chỉ có 56.000 đồng/hộp Cuối tuần qua, nhà sản xuất báo giá khẩu trang 60.000 đồng/hộp Tuy nhiên, nhà sản xuất vẫn chưa giao hàng
đã đặt và sau đó tiếp tục báo giá lên 80.000 đồng/hộp nhưng vẫn chưa có hàng Tìm kiếm mua khẩu trang y tế trên các chợ điện tử như Lazada, Shopee, Tiki… thì giá khẩu trang y
tế cũng muôn hình vạn trạng, từ 100.000 đồng/hộp đến 250.000 đồng/hộp
Có thể thấy đạo đức, lương tâm của một số bộ phận người dân lại dễ dàng xuống cấp đến vậy Kinh doanh, trục lợi trên nỗi đau, khó khăn của xã hội, trước sinh mạng của người khác là hành vi thiếu đạo đức và cần được lên án, xử lý nghiêm để răn đe, tránh có thêm nhiều gian thương trong thời gian tới
TRẠNG THÁI THIẾU HỤT
Trạng thái thiếu hụt : Giả sử giá cân bằng trên thị trường ban đầu là Po nếu như
vì một biến động nào đó trên thị trường khiến cho giá cả giảm xuống ở mức P1 , khi giá giảm làm cho lượng cung trên thị trường giảm đi và ngược lại người tiêu dùng mua nhiều hơn từ đó dẫn đến hiện tượng cầu lớn hơn cung hay thiếu hàng hoá một lượng ∆𝑄 = Qd –
Qs Tại mức giá P1 , lượng hàng hoá thiếu hụt trên thị trường được thể hiện bằng độ dài đoạn thẳng AB
Do thiếu hàng hoá nên áp lực của cầu sẽ làm cho giá hàng hoá tăng lên bời vì người tiêu dùng có thể sẵn sàng trả giá cao hơn để mua hàng hoá Khi giá tăng lên thì số cầu sẽ giảm dần và số cung tăng lên Như thế , giá cả sẽ tăng dần đến giá cân bằng P0 và lượng hàng hoá được bán ra trên thị trường sẽ dịch chuyển về Q0 , trạng thái cân bằng lại được thiết lập
Trang 5Hình 1.1 Trạng thái thiếu hụt trên thị trường
Thị trường luôn có xu hướng tồn tại điểm cân bằng vì tại đó lượng cung bằng với lượng cầu nên không có áp lực nào làm thay đổi giá cả Các hàng hoá thường được mua bán tại mức giá cân bằng thị trường
Tuy nhiên , không phải lúc nào cung cầu cũng đạt trạng thái cân bằng , một số thị trường có thể không đạt được cân bằng vì các điều kiện khác có thể đột ngột thay đổi Sự hình thành giá cả của hàng hoá ,dịch vụ trên thị trường như được mô tả ở trên được gọi là
Phân tích thực trạng khẩu trang Việt Nam sau khi xuất hiện ca nhiễm số 17 , do dịch bệnh khiến nhu cầu người tiêu dùng về khẩu trang để phòng dịch lớn -> Cầu về khẩu trang tăng , bên cạnh đó , do nguyên liệu đầu vào khan hiếm , giá nguyên liệu để sản xuất khẩu trang tăng tại thời điểm hiện tại -> cung về khẩu trang giảm Ta có cầu tăng , cung giảm , xảy ra 3 TH ( trường hợp ) đuợc miêu tả ở các hình sau :
Trang 6Hình 1.2a Hình 1 2b
Hình 1.2c
Khi cầu tăng nhanh hơn cung giảm ( Hình 1.2a) , cả giá cả và lượng cân bằng đều tăng lên , khi cầu tăng nhỏ hơn cung giảm (hình 1.2b ), sản lượng cân bằng giảm và giá cân bằng tăng Còn khi cả cầu và lượng tăng một lượng như nhau( hình 1.2c) thì lượng cân bằng không đổi còn giá cân bằng tăng
Như vậy chúng ta có thể thấy rằng khi cầu khẩu trang tăng và cung về khẩu trang giảm thì giá cân bằng của một chiếc khẩu trang chắc chắn sẽ tăng lên nhưng lượng cân bằng có thể không đổi , có thể giảm xuống hoặc tăng lên tuỳ thuộc vào tốc độ tăng của cầu
so với cung và ngược lại
Trang 7PHÂN TÍCH TRẠNG THÁI CÂN BẰNG QUA ĐỘ CO DÃN VÀ SỰ DỊCH CHUYỂN ĐƯỜNG CUNG
-Về độ co dãn , co dãn về hàng hoá khẩu trang trong trường hợp trên là cầu càng kém co dãn theo giá , vì dịch bệnh khiến khẩu trang trở thành hàng hoá rất thiết yếu , dù giá tăng hay giảm thì lượng cầu người tiêu dùng vẫn không thay đổi ,lượng cầu phản ứng
ít trước sự thay đổi về giá
Hình 1.3
Qua phân tích bằng hình 1.3 trên , ta có thể thấy được , cầu càng co dãn theo giá thì
một sự giảm trong cung sẽ làm cho giá cân bằng tăng càng nhiều , lượng cân bằng giảm càng ít
KẾT LUẬN
Qua tất cả các phân tích về sự thay đổi trạng thái cân bằng trên , ta có thể thấy được thực trạng giá mỗi chiếc khẩu trang chắc chắn tăng khi dịch bệnh càng diễn biến phức tạp Chính vì nắm bắt được tình hình về sự tăng giá trên , nên nhiều doanh nghiệp cũng như nhiều hộ kinh doanh , hộ dân đã tranh thủ đầu cơ, tích trữ gây ra tình trạng hàng khan hiếm , tạo sự khan hiếm giả sau đó bán cho các người mua có khả năng chi trả tốt , giàu có , nhiều tiền hay thậm chí bán sang nước ngoài nhằm trục lợi kinh doanh bất chính , vi phạm đạo đức kinh doanh
Chính vì thế mà các cơ quan đã có một số biện pháp cho tình trạng trên như :
Thứ trưởng Bộ Công thương đã kết hợp với Tổng cục Quản lý thị trường trong nước theo dõi sát diễn biến cung cầu hàng hóa Trong trường hợp nhận thấy mất cân đối cung cầu phải xử lý ngay, "khan hiếm nguồn cung phải giải quyết bằng nguồn cung"
Trang 8Theo đó, để hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất khẩu trang y tế, Bộ Công thương đã yêu cầu Thương vụ Việt Nam tại các nước khẩn trương tìm kiếm nguồn nguyên liệu để sản xuất khẩu trang y tế cũng như các trang thiết bị cần thiết cho công tác phòng, chống dịch
Toàn lực lượng quản lý thị trường thực hiện nghiêm việc phòng chống, xử lý nghiêm khắc, triệt để các hành vi sản xuất hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, các hành vi đầu cơ, lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm , găm hàng, thổi giá, thu lợi bất chính mặt hàng khẩu trang cũng như các mặt hàng để phòng chống dịch bệnh
Bên cạnh đó , Tổng cục Quản lý thị trường đã có văn bản hỏa tốc gửi các cục địa phương yêu cầu tăng cường công tác quản lý theo địa bàn, giám sát, kiểm tra việc niêm yết giá bán và bán đúng giá niêm yết, tập trung kiểm tra các hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hàng hóa trên thị trường để đầu cơ, găm hàng, mua gom hàng hóa hoặc lợi dụng dịch bệnh để định giá bán hàng hóa bất hợp lý đối với các loại hàng hóa thiết yếu, đặc biệt là trang thiết bị, vật tư y tế
Bài 1.b) Thị trường dịch vụ du lịch ở Việt Nam hiện tại (bắt đầu từ sau 30/4/2021 tới nay)
và liên quan đến du lịch gặp khó khăn, thất nghiệp, không có thu nhập
Có thể nói chưa bao giờ trong lịch sử phát triển ngành du lịch nói chung và du lịch Việt Nam nói riêng lại chịu những ảnh hưởng nặng nề như dịch COVID-19 vừa qua Tuy nhiên với thị trường nội địa gần 100 triệu dân cùng với công cuộc phòng chống dịch hiệu quả của nước ta, còn rất nhiều dư địa để du lịch nội địa tăng trưởng
Trước tình hình đó, nhờ việc chuyển hướng kịp thời và đặc biệt là do công cuộc chống dịch của nước ta đạt những kết quả đáng mừng nên hoạt động du lịch trong nước đã được khởi động trở lại, mang lại nhiều kết quả tích cực
Hiện nay, diễn biến về dịch bệnh Covid-19 đang có những dấu hiệu tích cực, khả năng kiểm soát dịch bệnh ngày càng lớn khi vắc xin được đẩy mạnh triển khai Tình hình dịch bệnh trong nước cơ bản được kiểm soát tốt, mọi hoạt động gần như trở lại bình thường, mặc dù vậy dịch bệnh vẫn đang tiềm ẩn, không chủ quan Với tình hình trên, đây là thời
Trang 9điểm thuận lợi để khởi động, chuẩn bị các phương án nhằm đẩy mạnh phát triển du lịch sớm trở lại bình thường, đặc biệt khi chính phủ đang chuẩn bị triển khai hệ thống chiến dịch hộ chiếu vắc xin nhằm từng bước tiếp cận các thị trường khách quốc tế đã an toàn về dịch bệnh Thông tin vaccin về Việt Nam và sẽ được tiêm phòng rộng rãi cho người dân như một “làn gió mát” đối với mọi người, tác động tích cực đến nhu cầu du lịch của du khách
Với việc kiểm soát dịch rất tốt của Chính phủ , cách doanh nghiệp du lịch hy vọng mùa du lịch hè năm 2021 sẽ tăng trưởng mạnh Hiện nay, các dịch vụ du lịch Việt Nam đã nhận được rất nhiều đăng ký của nhiều đối tượng du khách như cá nhân, tập thể, doanh nghiệp cho các hình thức du lịch vào dịp tháng 6-8/2021 Có nhiều chương trình tour đã kín chỗ Để chuẩn bị tốt, các doanh nghiệp du lịch cũng đã tiến hành ký kết với các đối tác
để chuẩn bị cho một mùa du lịch hè được xem là đầy tiềm năng sắp tới
PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ DU LỊCH Ở VIỆT NAM HIỆN TẠI (BẮT ĐẦU TỪ SAU 30/4/2021 TỚI NAY)
Cầu về vụ du lịch thoả mãn nhu cầu thứ yếu của con người Du lịch là nhu cầu phát sinh sau khi con người đã đủ ăn , đủ mặc Vì vậy nhu cầu du lịch chỉ đặt ra khi con người
ta có thời gian rảnh rỗi và có thu nhập cao Như vậy , du lịch là một trong những khoản chi tiêu bị cắt giảm đầu tiên nếu mức thu nhập tăng
Ở đây , du lịch là hàng hoá cao cấp , càng giàu có , con người càng chi tiêu nhiều cho những hàng hoá này , vì dịch vụ là hàng hoá xa xỉ nên độ co dãn của cầu với thu nhập
là một đại lượng lớn hơn 1 Cầu co giãn , đường cầu thoải Bên cạnh đó , nhờ các biện pháp chống dịch tốt từ chính phủ , nhu cầu du lịch của người tiêu dùng tăng -> cầu tăng
Hình 1.4
Trang 10Phân tích Hình 1.4.Ta thấy,giá cân bằng tăng từ P1 > P2 ,lượng cung dịch vụ tăng Q1 > Q2
TR1 = P1 * Q1 = diện tích hình chữ nhật OP1E1Q1
TR2 = P2 * Q2 = diện tích hình chữ nhật OP2E2Q2
Do diện tích hình chữ nhật OP2E2Q2 lớn hơn diện tích hình chữ nhật OP1E1Q1
Doanh thu tăng từ P1 -> P2
=> Doanh thu ngành du lịch tăng , với việc dịch bệnh Covid -19 cơ bản được kiểm
soát , các điểm du lịch hoạt động trở lại thì hoạt động dịch vụ du lịch trên thị trường Việt
Nam chắc chắn sẽ phục hồi và phát triển trong tương lai
Trang 11Bài 2.a) Mô tả đặc điểm của thị trường mà doanh nghiệp được lựa chọn nghiên cứu đang hoạt động (thị trường cạnh tranh có tính độc quyền hoặc thị trường độc quyền nhóm)
Thị trường độc quyền nhóm (hay được gọi là độc quyền tập đoàn ) :
Thị trường độc quyền nhóm là cấu trức thị trường trong đó một số doanh nghiệp chi phối cả thị trường về hàng hoá và dịch vụ Vì tổng lượng hàng hoá và dịch vụ trên thị trường đều do một số vài nhà độc quyền cung cấp quyết định cho nên khi một doanh nghiệp muốn điều chỉnh lượng cung cũng sẽ ảnh hưởng đến tổng cung của thị trường Hay nói cách khác là doanh nghiệp phụ thuộc lẫn nhau và mỗi doanh nghiệp đều phải cân nhắc các phản ứng có thể xảy ra của các đối thủ về quyết định sản lượng và giá bán Tuỳ vào sự khác biệt sản phẩm có thể chia độc quyền nhóm thành 2 loại :
+) Độc quyền nhóm thuần tuý : Gồm các daonh nghiệp sản xuất sản phẩm giống nhau
hay sản phẩm chuẩn hoá : thép , nhôm , hoá chất , luyện kim ,…
+) Độc quyền nhóm phân biệt : Gốm các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm khác nhau
như ô tô , đồ điện , máy tính , sản xuất máy bay ,…
Đường cầu thị trường độc quyền nhóm có thể thiết lập dễ dàng , nhưng rất khó thiết lập đường cầu của từng doanh nghiệp vì phải dự đoán chính xác lưuọng cầu thị trường và
số lượng cung ứng của các đối thủ ở mỗi mức giá thì mới thiết lập được đường cầu sản phẩm của doanh nghiệp xác đáng
Thế lực độc quyền của các doanh nghiệp độc quyền nhóm rất lớn do đó các doanh nghiệp mới (tiềm tàng) khó hoặc không thể gia nhập ngành Các doanh nghiệp nếu muốn gia nhập thị trường thường đối diện với các rào cản chắn như : độc quyền về bằng phát minh sáng chế hay quy trình công nghệ , có ưu thế về quy mô lớn , uy tín , thương hiệu hay khả năng sản xuất thừa ,……
Các doanh nghiệp độc quyền nhóm rất đa dạng và phụ thuộc lẫn nhau nên không có
mô hình chuẩn về độc quyền tập đoàn Tuy nhiên , trong kinh tế vi mô phân chia thị trường độc quyền nhóm thành 2 loại như sau :
- Các doanh nghiệp độc quyền nhóm không hợp tác với nhau : Khi các doanh
nghiệp không liên lạc với nhau , không thương lượng với nhau hoặc không có những hợp đồng ràng buộc mà cạnh tranh với nhau về giá , sản lượng , quảng cáo , chất lượng sản phẩm ,…
+) Mô hình Cournot : Theo Cournot , khi một doanh nghiệp biết trước số lượng sản
phẩm và giá bán của doanh nghiệp đối thủ , thì doanh nghiệp còn lại có thể xác định số lượng sản xuất và giá bán hợp lý để tối đa hoá lợi nhuận Tuy nhiên , trong thực tế doanh
Trang 12nghiệp khó có thể đoán đúng mức sản lượng và giá bán để đạt trạng thái cân bằng , mà thông thường các doanh nghiệp trải qua quá trình thăm dò và điều chỉnh thì mới đi đến được thế cân bằng này
+) Mô hình Stackelberg ( lợi thế người hành động trước ) : Theo Stackelberg , thị
trường chỉ có hai doanh nghiệp sản xuất sản phẩm giống nhau và chi phí bằng nhau Nếu
có một doanh nghiệp công bố trước sản lượng sản xuất của mình thì doanh nghiệp đó có lợi thế hơn về qui mô sản lượng và lợi nhuận
+)Mô hình đường cầu gãy : Mô hình này lý giải tại sao các doanh nghiệp độc quyền
nhóm giảm giá khi các đối thủ giảm giá và sẽ không tăng giá khi các đối thủ tăng giá Đồng thời giải thích hiện tượng “giá cứng nhắc” – doanh nghiệp có xu hướng ổn định giá ngay cả khi cho chi phí biên của họ tăng
-Các doanh nghiệp hợp tác với nhau : Các doanh nghiệp có thể thoả thuận công
khai hay ngấm ngầm với nhau về giá bán hay sản lượng để tránh ( hạn chế ) đối đầu hay cạnh tranh Họ có thể thống nhất giảm sản lượng để tăng giá hoặc bán cùng mức giá cao hay giảm giá để tạo rào cản thị trường khi có doanh nghiệp mới xuất hiện Các doanh nghiệp có thể thương lượng với nhau và có những hợp đồng ràng buộc để đưa ra các quyết định chung
+) Mô hình lãnh đạo giá : Khi có một doanh nghiệp chiếm ưu thế về chi phí sản
xuất thấp , chất lượng sản phẩm đảm bảo , ổn định , có uy tín trên thị trường , có quy mô sản xuất lớn , sản lượng cung ứng chiếm tỷ trọng cao trong ngành thường quyết định giá bán , các doanh nghiệp khác sẽ là người chấp nhận giá đó và làm theo
+) Mô hình Cartel : Hiệp hội các nước xuất khẩu dầu mỏ thế giới (OPEC) , Hiệp
hội các nước xuất khẩu đồng (CIPEC) , Liên minh bô xít thế giới IBA , là những ví dụ điển hình về mô hình các doanh nghiệp được phép hợp tác công khai và được thế giới công nhận ,
+) Lý thuyết trò chơi : Lý thuyết này đem lại cho chúng ta sự hiểu biết sâu sắc về
việc tại sao lại khó duy trì sự hợp tác ngay cả khi hợp tác làm có lợi cho cả 2 bên Câu chuyện về tình thế lưỡng nan của người tù hàm chứa bài học phổ biến có thể áp dụng cho bất cứ nhóm người nào mà trong đó các thành viên đang tìm cách hợp tác với nhau
Bên cạnh đó , cạnh tranh phi giá thực sự quan trọng đối với các doanh nghiệp độc quyền nhóm bởi vì thông thường giá của các sản phẩm giống nhau , doanh nghiệp nào có chính sách hậu mãi , quảng cáo , sức mạnh thương hiệu tốt hơn thì sẽ bán được nhiều hơn