BÀI THỰC HÀNH MÔN: SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG & SỨC KHỎE TRƯỜNG HỌCSỰ TÁC ĐỘNG CỦA Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI

Thế nhưng hiện nay ô nhiễm không khí có thể nói là một vấnnạn của toàn cầu, môi trường không khí đang từng giờ từng phút bị ô nhiễm trầmtrọng bởi chính hoạt động của của quá trình công n

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI VIỆN ĐÀO TẠO Y HỌC DỰ PHÒNG VÀ Y TẾ CÔNG CỘNG



BÀI THỰC HÀNH MÔN:

SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG & SỨC KHỎE TRƯỜNG HỌC

SỰ TÁC ĐỘNG CỦA Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

TỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ .03

NỘI DUNG 04

I.Các khái niệm cơ bản về môi trường không khí 04

1.1 Khái niệm ô nhiễm không khí: 04

1.2 Nguồn gây ô nhiễm không khí: 04

1.3 Các tác nhân gây ô nhiễm không khí: 05

1.4.Chỉ sô đánh giá mức độ ô nhiễm không khí: 06

II Thực trạng về sự ô nhiễm không khí 08

2.1 Thực trạng ô nhiễm không khí trên thế giới: 08

2.2 Thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam 10

III Những tác hại của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe con người 14

3.1.Các chất đặc trưng gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến sức khỏe , bệnh tật 14

3.2 Một số hậu quả về sức khỏe do ô nhiễm không khí 17

III Biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm không khí 18

3.1 Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí do công nghiệp gây ra: 18

3.2 Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí do giao thông vận tải: 3.3 Giải pháp quản lý và kiểm soát môi trường: 18

3.4 Biện pháp kinh tế: 19

3.5 Phát triển Trồng cây xanh để bảo vệ môi trường; 19

3.6 Biện pháp giáo dục sức khỏe: 20

PHẦN KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

ĐẶT VẤN ĐỀ

Các nhà khoa học đã tính toán và khẳng định: Con người có thể nhịn ăntrong một tháng, nhịn uống trong 3 ngày, nhưng nhịn thở không quá 3 phút Nhưvậy môi trường không khí rất cần thiết cho sự tồn tại của con người cũng như mọisinh vật trên trái đất Thế nhưng hiện nay ô nhiễm không khí có thể nói là một vấnnạn của toàn cầu, môi trường không khí đang từng giờ từng phút bị ô nhiễm trầmtrọng bởi chính hoạt động của của quá trình công nghiệp hóa dẫn đến sự tăngcường sản xuất các sản phẩm hóa học , sự sử dụng càng nhiều nhiên liệu nguồn gốchữu cơ cùng với sự gia tăng và phát triển nghành giao thông vận tải bằng ô tô Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa dẫn đến sự gia tăng dân số trong khi đất đai cóhạn cũng góp phần làm cho vấn đề ô nhiễm không khí càng trở lên gay gắt Tất cảnhững điều này đều dẫn đến những tác hại rất lớn đối với hệ sinh thái và đặc biệt

là sức khỏe của con người Những năm gần đây nhân loại đã phải quan tâm nhiềuđến vấn đề ô nhiễm môi trường không khí đó là: sự biến đổi khí hậu - nóng lên củatoàn cầu, sự suy giảm tầng ozon và mưa a xít

Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới WHO hiện Đông Nam Á và TháiBình Dương mỗi năm có 530.000 người chết vì các bệnh đường hô hấp liên quanđến ô nhiễm không khí Theo thống kê hằng năm trên thế giới có khoảng 2 triệu trẻ

em bị tử vong do nhiễm khẩn hô hấp cấp, trong đó có 60% trường hợp có liên quanđến ô nhiễm không khí

Để bổ xung thêm phần kiến thức đã học trong trương trình giảng dạy của cácthầy cô giáo Bộ môn Sức khỏe môi trường và y tế trường học, nhóm học viên

chúng em cùng nhau tìm hiểu, thảo luận và làm rõ hơn về vấn đề: “Sự tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe con người.” với các mục tiêu sau đây:

1 Thực trạng ô nhiễm không khí hiện nay

2 Sự tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe con người

3 Đề xuất các biện pháp phòng chống và gảm ô nhiễm không khí

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

- Các bài báo, các nghiên cứu, các thông tin chuyên đề, luận văn, đề tài, các

mô tả trường hợp, có liên quan đến nội dung ô nhiễm không khí 4 Phương pháp

NỘI DUNG

I Một số khái niệm cơ bản về sự ô nhiễm không khí:

1.1 Khái niệm ô nhiễm không khí:

"Ô nhiễm không khí là sự biến đổi các thành phần trong không khí hoặc sự xuấthiện của một vật thể lạ trong thành phần không khí có tác động có hại với đời sốngnói chung và con người nói riêng

1.2 Nguồn gây ô nhiễm không khí: Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồn

nhân tạo

1.2.1 Nguồn tự nhiên:

- Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua,mêtan và những loại khí khác Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó đượcphun lên rất cao

- Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra dosấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ Các đám cháy này thường lantruyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí

- Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gióthổi tung lên thành bụi Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mangtheo bụi muối lan truyền vào không khí

- Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiềuchất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua,nitrit, các loại muối v.v Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí

1.2.2 Nguồn nhân tạo:

- Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động côngnghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông

- Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:

+ Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhàmáy vào không khí

+ Do bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đườngống dẫn tải Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi rangoài bằng hệ thống thông gió

+ Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vậtliệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xínghiệp cơ khí; Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bêncạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người

1.3 Các tác nhân gây ô nhiễm không khí:

- Khí quang hoá như ozôn, FAN, FB2N, NOX, anđehyt, etylen

1.3.2.Các chất gây ô nhiễm dạng phân tử nhỏ:

- Các chất lơ lửng (bụi rắn, bụi lỏng, bụi vi sinh vật), nitrat, sunfat, các phân tửcacbon, sol khí, muội, khói, sương mù, phấn hoa

- Các loại bụi nặng, bụi đất, đá, bụi kim loại như đồng, chì, sắt, kẽm, niken, thiếc,cađimi

- Chất thải phóng xạ

- Nhiệt độ

- Tiếng ồn

1.3.3 Các vi sinh vật trong không khí:

- Các vi khuẩn gram(-) và gram(+): phế cầu, liên cầu khuẩn tan huyết, tụ cầu vàng,trực khuẩn bạch hầu, trực khuẩn lao

- Các virut: Coxsackie virus, adenovirus, influenza

- Các loại nấm mốc

Các tác nhân ô nhiễm không khí chủ yếu do quá trình đốt cháy nhiên liệu và sảnxuất công nghiệp Tuy nhiên, phần lớn các tác nhân ô nhiễm đều gây tác hại đối vớisức khỏe con người

* Tác nhân ô nhiễm được chia làm hai loại: sơ cấp và thứ cấp Sunfua đioxit sinh ra

do đốt cháy than đó là tác nhân ô nhiễm sơ cấp Nó tác động trực tiếp tới bộ phậntiếp nhận Sau đó, khí này lại liên kết với ôxy và nước của không khí sạch để tạothành axit sunfuric (H2SO4) rơi xuống đất cùng với nước mưa, làm thay đổi pHcủa đất và của thuỷ vực, tác động xấu tới nhiều thực vật, động vật và vi sinh vật.Như vậy, mưa axit là tác nhân ô nhiễm thứ cấp được tạo thành do sự kết hợp SO2với nước Cũng có những trường hợp, các tác nhân không gây ô nhiễm, liên kếtquang hoá với nhau để tạo thành tác nhân ô nhiễm thứ cấp mới, gây tác động xấu

Cơ thể sinh vật phản ứng đối với các tác nhân ô nhiễm phụ thuộc vào nồng độ ônhiễm và thời gian tác động

* Các khí nhân tạo nguy hiểm nhất đối với sức khoẻ con người và khí quyển tráiđất đã được biết đến gồm: Cacbon đioxit (CO2); Dioxit Sunfua (SO2).; Cacbonmonoxit (CO); Nitơ oxit (N2O); Clorofluorocacbon (còn gọi là CFC) và Mêtan(CH4)

1 Cácbon đioxit (CO2): CO2 với hàm lượng 0,03% trong khí quyển là nguyên liệu

cho quá trình quang hợp để sản xuất năng suất sinh học sơ cấp ở cây xanh Thôngthường, lượng CO2 sản sinh một cách tự nhiên cân bằng với lượng CO2 được sửdụng cho quang hợp Hai loại hoạt động của con người là đốt nhiên liệu hoá thạch

và phá rừng đã làm cho quá trình trên mất cân bằng, có tác động xấu tới khí hậutoàn cầu

2 Đioxit Sunfua (SO2): Đioxit sunfua (SO2) là chất gây ô nhiễm không khí có

nồng độ thấp trong khí quyển, tập trung chủ yếu ở tầng đối lưu Dioxit sunfua sinh

ra do núi lửa phun, do đốt nhiên liệu than, dầu, khí đốt, sinh khối thực vật, quặngsunfua,.v.v SO2 rất độc hại đối với sức khoẻ của người và sinh vật, gây ra cácbệnh về phổi khí phế quản SO2 trong không khí khi gặp oxy và nước tạo thànhaxit, tập trung trong nước mưa gây ra hiện tượng mưa axit

3 Cacbon monoxit (CO): CO được hình thành do việc đốt cháy không hết nhiên

liệu hoá thạch như than, dầu và một số chất hữu cơ khác Khí thải từ các động cơ

xe máy là nguồn gây ô nhiễm CO chủ yếu ở các thành phố Hàng năm trên toàn cầusản sinh khoảng 600 triệu tấn CO CO không độc với thực vật vì cây xanh có thểchuyển hoá CO => CO2 và sử dụng nó trong quá trình quang hợp Vì vậy, thảmthực vật được xem là tác nhân tự nhiên có tác dụng làm giảm ô nhiễm CO Khi conngười ở trong không khí có nồng độ CO khoảng 250 ppm sẽ bị tử vong

4 Nitơ oxit (N2O): N2O là loại khí gây hiệu ứng nhà kính, được sinh ra trong quá

trình đốt các nhiên liệu hoá thạch Hàm lượng của nó đang tăng dần trên phạm vitoàn cầu, hàng năm khoảng từ 0,2 -,3% Một lượng nhỏ N2O khác xâm nhập vàokhí quyển do kết quả của quá trình nitrat hoá các loại phân bón hữu cơ và vô cơ.N2O xâm nhập vào không khí sẽ không thay đổi dạng trong thời gian dài, chỉ khiđạt tới những tầng trên của khí quyển nó mới tác động một cách chậm chạp vớinguyên tử oxy

5 Clorofluorocacbon (viết tắt là CFC): CFC là những hoá chất do con người tổng

hợp để sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp và từ đó xâm nhập vào khí quyển.CFC 11 hoặc CFCl3 hoặc CFCl2 hoặc CF2Cl2(còn gọi là freon 12 hoặc F12) lànhững chất thông dụng của CFC Một lượng nhỏ CFC khác là CHC1F2 (hoặc F22),CCl4 và CF4 cũng xâm nhập vào khí quyển Cả hai hợp chất CFC 11 và CFC 12hoặc freon đều là những hợp chất có ý nghĩa kinh tế cao, việc sản xuất và sử dụngchúng đã tăng lên rất nhanh trong hai thập kỷ vừa qua Chúng tồn tại cả ở dạng solkhí và không sol khí Dạng sol khí thường làm tổn hại tầng ôzôn, do đó là sự báođộng về môi trường, những dạng không sol khí thì vẫn tiếp tục sản xuất và ngàycàng tăng về số lượng CFC có tính ổn định cao và không bị phân huỷ Khi CFC

đạt tới thượng tầng khí quyển chúng sẽ được các tia cực tím phân huỷ Tốc độ phânhuỷ CFC sẽ rất nhanh nếu tầng ôzôn bị tổn thương và các bức xạ cực tím tới đượcnhững tầng khí quyển thấp hơn.

6 Mêtan (CH4): Mêtan là một loại khí gây hiệu ứng nhà kính Nó được sinh ra từ

các quá trình sinh học, như sự men hoá đường ruột của động vật có guốc, cừu vànhững động vật khác, sự phân giải kỵ khí ở đất ngập nước, ruộng lúa, cháy rừng vàđốt nhiên liệu hoá thạch CH4 thúc đẩy sự ôxy hoá hơi nước ở tầng bình lưu Sự giatăng hơi nước gây hiệu ứng nhà kính mạnh hơn nhiều so với hiệu ứng trực tiếp củaCH4 Hiện nay hàng năm khí quyển thu nhận khoảng từ 400 đến 765x1012g CH4

1.4.Chỉ sô đánh giá mức độ ô nhiễm không khí:

- Chỉ số AQI (Air quality index): Chỉ số chất lượng không khí (AQI) là chỉ số đại

diện cho nồng độ của một nhóm các chất ô nhiễm gồm: CO, NO2, SO2, O3 vàbụi nhằm cho biết tình trạng chất lượng không khí khu vực ven đường hoặc dân

cư trong Thành phố

Phân loại:

+Chỉ số AQI khu vực ven đường

+ Chỉ số AQI khu vực dân cư

Chỉ số AQI và các lưu ý

Nhóm điểm Chất lượng không khí Ảnh hưởng sức khỏe

51 - 100 Trung bình Nhóm nhạy cảm, đôi khi nên giới hạn

thời gian ở ngoài nhà

101 - 200 Kém Nhóm nhạy cảm nên hạn chế thời

gian ở ngoài

Những người khác nên hạn chế thời gian ở ngoài

> 300 Nguy hại Mọi người nên ở trong nhà

Theo hướng dẫn của Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (US Federal Resgister Part III - EPA - 40 CFR Part 58 ), chỉ số AQI được tính toán dựa trên tiêu chuẩnhiện hữu về chất lượng không khí Việt Nam (TCVN - 5937 - 1995 )

Chất lượng không khí thường được đo bởi mạng lưới quan trắc ghi lại nồng độ của các chất ô nhiễm chính tại hơn một nghìn vị trí trong cả nước theo từng ngày.Những

phương pháp này chuyển đổi vào giá trị AQI thông qua việc sử dụng các phươngpháp tiêu chuẩn được phát triển bởi EPA

Cp giá trị nồng độ của chất ô nhiễm pChỉ số

- Chỉ số PSI:

Cơ quan Bảo vệ môi trường của Mỹ biểu thị ô nhiễm không khí bằng chỉ số chuẩn

ô nhiễm (PSI), theo ngưỡng an toàn và nguy hiểm đối với sức khoẻ của người PSI

là một chỉ số thu được khi tính tới nhiều chỉ số ô nhiễm, ví dụ tổng các hạt lơ lửng,SO2,CO, O3, NO2 được tính theo mg/m3/giờ hoặc trong 1 ngày

+ Nếu PSI từ 0-49 là không khí có chất lượng tốt

+ Nếu PSI từ 50-100 là trung bình, không ảnh hưởng tới sức khoẻ của người.+ Nếu PSI từ 100-199 là không tốt

+ Nếu PSI từ 200-299 là rất không tốt

+ Nếu PSI từ 300-399 là nguy hiểm, làm phát sinh một số bệnh

+ Nếu PSI trên 400 là rất nguy hiểm, có thể gây chết người

Dựa vào chỉ số PSI, mà những người có độ tuổi và sức khoẻ khác nhau sẽ đượcthông báo trước và giảm các hoạt động ngoài trời

II Thực trạng về sự ô nhiễm không khí

2.1 Thực trạng ô nhiễm không khí trên thế giới:

Vấn đề ô nhiễm không khí hiện nay đang là vấn đề nhức nhối và làm đau đầu

các nhà lãnh đạo các nước trên toàn thế giới Không khí càng bị ô nhiễm thì số

lượng người chết vì chúng càng nhiều

Theo Tổ chức Y tế Thế Giới WHO, chất lượng không khí trên phạm vi toànthế giới đang suy giảm trông thấy, đến mức mà cứ trong 8 người sống ở các thànhphố lớn thì chỉ có 1 người được hít thở bầu không khí đạt chuẩn hạn chế về mức độ

ô nhiễm Mới đây WHO cũng đã công bố một báo cáo mới, trong đó cảnh báo rằngmức độ ô nhiễm nghiêm trọng tại hàng loạt các thành phố lớn trên thế giới đangcướp đi sinh mạng của hàng triệu người dân và đe dọa sẽ làm chao đảo các dịch vụ

y tế trên phạm vi toàn cầu Trước khi công bố các con số thống kê chính thức đểcho thấy mức độ ô nhiễm ở hàng trăm khu vực đô thị đang trở nên nghiêm trọnghơn kể từ năm 2014, WHO cho hay thế giới đang phải đối mặt với “tình trạng y tếkhẩn cấp” có khả năng sẽ gây thất thoát lớn cho chính phủ các nước Dữ liệu mớinhất, được khảo sát từ 2.000 thành phố lớn, sẽ cho thấy mức độ ô nhiễm tăng caotại các vùng tập trung đông dân cư, khiến các vùng này xuất hiện những làn khóibụi độc hại cấu thành từ khói do xe cộ thải ra, bụi bẩn từ các công trường, khói độc

từ các nhà máy điện và việc đốt củi và than ở các hộ gia đình

Theo tổ chức LHQ, hiện nay thế giới có khoảng 33 triệu trẻ em chết mỗi năm

do ô nhiễm không khí, khoảng 1/3 trong số này chịu các căn bệnh liên quan nhưđau tim và đột quỵ Với gần 1,4 triệu cái chết do ô nhiễm mỗi năm

Ô nhiễm không khí là vấn đề được quan tâm ở nhiều quốc gia đang phát triểntrên thế giới như Trung Quốc là quốc gia bị ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhấttrong khi quốc gia này đã có nhiều nghiên cứu kỹ lưỡng về nguyên nhân phát thảikhí nhà kính hàng đầu do than đá Số liệu công bố hồi đầu tháng 11/2014 cho thấy,Trung Quốc tiêu thụ 17% lượng than đá mỗi năm, cao hơn so với mức Chính phủnước này công bố Điều này có nghĩa rằng, Trung Quốc phát thải gần 1 tỷ tấn CO2

vào khí quyển(Theo tờ New York Times ), mức độ khói bụi tại Trung Quốc đã cao

hơn gấp 50 lần so với mức khuyến cáo an toàn của tổ chức WHO và con số 4.000người chết mỗi ngày là hậu quả của sự ô nhiễm kinh khủng này Tiếp đến là Ấn Độvới 645.000 người chết và Pakistan với 110.000 người Rác thải xây dựng, chấtthải từ phương tiện đi lại hay hoạt động công nghiệp là những nguyên nhân khiếntình hình ô nhiễm ngày càng tồi tệ hơn Theo nghiên cứu của Đại học Chicago,95% dân số Ấn Độ đang hít thở không khí ô nhiễm cao hơn mức an toàn của Tổchức Y tế Thế giới (WHO)

Theo một bản báo cáo mới của Ủy ban Môi trường châu Âu (EEA), ô nhiễmhiện cũng gây nên tình trạng khẩn cấp trong ngành y tế công ở châu lục này, vàkhiến cho khoảng 430.000 trẻ em tử vong “Tình trạng ô nhiễm nặng nề làm giảmtuổi thọ con người và góp phần gây nên nhiều loại bệnh như bệnh tim, các bệnhliên quan tới hệ hô hấp và thậm chí là ung thư Nó cũng gây ảnh hưởng đến kinh tếcủa một nước, khi khiến chi phí thuốc men tăng cao trong khi giảm năng suất” -Giám đốc EEA, ông Hans Bruyninckx cho hay

London (Anh) đứng đầu châu Âu về ô nhiễm không khí London đã trở thànhthủ đô ô nhiễm nhất châu Âu, và Anh có thể sẽ phải chịu án phạt của Liên minhchâu Âu (EU) do mức độ ô nhiễm không khí đạt mức nguy hiểm, vượt mức quyđịnh của EU Kỷ lục "thành phố ô nhiễm nhất châu Âu" được thiết lập sau khi thiết

bị kiểm soát chất lượng không khí cho thấy số ngày có mức độ ô nhiễm không khítại thủ đô London chạm mức nguy hiểm đã lên tới con số 36 ngày kể từ đầu nămnay Theo quy định của EU, trong một năm, Anh chỉ được phép có tối đa 35 ngàykhi chất lượng không khí "được phép" ở mức độ "nguy hiểm." Việc phá vỡ quyđịnh của EU chỉ trong nửa năm là điều rất đáng lo ngại đối với chính phủ Anh, bởinước này vừa nhận cảnh báo cuối cùng từ Ủy ban châu Âu cách đây ba tuần về việcphải cải thiện chất lượng không khí Một nghiên cứu khác do Thị trưởng London

Boris Johnson chủ trì cũng cho thấy chất lượng không khí tồi tệ là nguyên nhân dẫntới cái chết của 4.300 người tại London, gây thiệt hại khoảng 2 tỷ bảng mỗi năm

2.2 Thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Ở Việt Nam ô nhiễm môi trường không khí đang là một vấn đề bức xúc đốivới môi trường đô thị, công nghiệp và các làng nghề Việt Nam nằm trong số 10quốc gia có không khí ô nhiễm nhất thế giới, theo một nghiên cứu thường niên vềmôi trường do các trường đại học của Mỹ thực hiện và công bố tại Diễn đàn kinh tếthế giới ở Davos mới đây Công nghiệp hóa càng mạnh, đô thị hóa càng phát triểnthì nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí càng nhiều, áp lực làm biến đổichất lượng không khí theo chiều hướng xấu càng lớn Ở Việt Nam, tại các khu côngnghiệp, các trục đường giao thông lớn đều bị ô nhiễm với các cấp độ khác nhau,nồng độ các chất ô nhiễm đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép Và sự gia tăng dân số,gia tăng đột biến của các phương tiện giao trong khi cơ sở hạ tầng còn thấp làm chotình hình ô nhiễm trở nên trầm trọng

Trên cơ sở tiêu chuẩn cho phép của thế giới về đánh giá chất lượng không khí (AirQuality Index- AQI), nếu mức độ sạch của không khí từ 150-200 điểm thì đã bị coi

là ô nhiễm, từ 201-300 thì coi là cực kỳ cấp bách, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đếnsức khỏe của người dân Trong khi đó, tại Việt Nam, hai khu vực ô nhiễm nhất là

Hà Nội và TP HCM, chỉ số trong ngày lúc nào cũng ở mức 152-156 Còn vào giờgiao thông cao điểm phải lên tới gần 200 Ông Jacques Moussafir cho biết, số điểmnói trên cho thấy một trong những tình trạng ô nhiễm là lượng bụi PM10 (bụi khí)cao gấp 4 lần mức khuyến cáo của WHO Mà bụi PM10 lại là loại hạt vỡ cỡ rấtnhỏ, bay lơ lửng trong không khí, có thể xuyên qua các loại khẩu trang để lọt vào

và đọng lại trong phổi, gây bệnh về đường hô hấp cho người hít phải Còn ở HàNội, theo khảo sát của Sở Y tế Hà Nội, 72% hộ gia đình có người mắc bệnh do ônhiễm không khí Đây là tỷ lệ quá cao so với các khu vực khác trong cả nước, bởi

Hà Nội và TP.HCM được nhận định là hai thành phố ô nhiễm không khí nặng nhất

*Các nguồn ô nhiễm không khí tại Việt Nam

2.2.1.Nguồn ô nhiễm không khí từ hoạt động công nghiệp

Công nghiệp cũ (được xây dựng trước năm 1975) đều là công nghiệp vừa và nhỏ,công nghệ sản xuất lạc hậu, một số cơ sở sản xuất có thiết bị lọc bụi, hầu như chưa

có thiết bị xử lý khí thải độc hại Nói chung, công nghiệp cũ không đạt tiêu chuẩn

về chất lượng môi trường Công nghiệp cũ lại rất phân tán, do quá trình đô thị hoá,phạm vi thành phố ngày càng mở rộng nên hiện nay phần lớn công nghiệp cũ này

Hoạt động công nghiệp gây ô nhiễm không khí còn từ các khu, cụm công nghiệp

cũ, như các khu công nghiệp: Thượng Đình, Minh Khai - Mai Động (Hà Nội), ThủĐức, Tân Bình (thành phố Hồ Chí Minh), Biên Hoà I (Đồng Nai), Khu Côngnghiệp Việt Trì, Khu Gang thép Thái Nguyên, và ô nhiễm không khí cục bộ ởxung quanh các xí nghiệp, nhà máy xi măng (đặc biệt là xi măng lò đứng), các lònung gạch ngói, xí nghiệp sản xuất đồ gốm, các nhà máy nhiệt điện đốt than và đốtdầu FO, các nhà máy đúc đồng, luyện thép, các nhà máy sản xuất phân hoá học, Các chất ô nhiễm không khí chính do công nghiệp thải ra là bụi, khí SO2, NO2,

2.2.2.Nguồn ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải

Cùng với quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá, phương tiện giao thông cơ giới ởnước ta tăng lên rất nhanh, đặc biệt là ở các đô thị Trước năm 1980 khoảng 80 -90% dân đô thị đi lại bằng xe đạp, ngày nay, ngược lại khoảng 80% dân đô thị đilại bằng xe máy, xe ôtô con Nguồn thải từ giao thông vận tải đã trở thành mộtnguồn gây ô nhiễm chính đối với môi trường không khí ở đô thị, nhất là ở các đôthị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng Theo đánh giácủa chuyên gia môi trường, ô nhiễm không khí ở đô thị do giao thông vận tải gây ra

chiếm tỷ lệ khoảng 70%

Theo thống kê Việt Nam đứng thứ 4 trên thế giới vì số xe máy được sử dụng làmphương tiện, hiện nay trên toàn quốc đã có 37 triệu xe máy và 2 triệu xe ôtô Tuynhiên, đó mới là những xe đã đăng ký, còn những xe chưa đăng ký nhưng vẫn lưuhành thì chưa kể (xe máy) Điều đó đồng nghĩa với việc lượng phát thải khí độc từphương tiện được coi là chính ở Việt Nam rất, khác hẳn với những quốc gia phát

triển trên thế giới Ông Jacques Moussafir cảnh báo: “Với mức độ ô nhiễm hiện nay và tốc độ tăng số lượng phương tiện giao thông cá ở mức khoảng 15%/năm đối với xe máy và 10%/ năm đối với ôtô, nồng độ bụi ở Hà Nội sẽ có khả năng tăng lên hơn 200mg/m 3 , gấp 10 lần khuyến cáo của WHO”.

Do số lượng xe máy tăng lên rất nhanh, không những làm tăng nhanh nguồn thảigây ô nhiễm không khí, mà còn gây ra tắc nghẽn giao thông ở nhiều đô thị lớn Ở

Hà Nội có khoảng 40 điểm thường xuyên bị ùn tắc giao thông, ở thành phố Hồ ChíMinh là 80 điểm Khi tắc nghẽn giao thông, mức độ ô nhiễm hơi xăng dầu có thểtăng lên 4 - 5 lần so với lúc bình thường Ở Việt Nam , khoảng 75% số lượng ôtôchạy bằng nhiên liệu xăng, 25% số lượng ôtô chạy bằng dầu DO, 100% xe máychạy bằng xăng Ô nhiễm khí CO và hơi xăng dầu (HC) thường xảy ra ở các nútgiao thông lớn, như là ngã tư Cầu Giấy, ngã tư Kim Liên (Hà Nội), ngã tư ĐiệnBiện Phủ - Đinh Tiên Hoàng, vòng xoay Hàng Xanh (thành phố Hồ Chí Minh), ngã