NHẬN DIỆN CÁC HÌNH THỨC ĐỐI THOẠI TRONG QUAN HỆ LAO ĐỘNG

Chắc hẳn chúng ta ai cũng đã biết, đối thoại xã hội đã hình thành và phát triển lâu đời ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước công nghiệp phát triển. Đây là một yếu tố không thể thiếu để xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và hạn chế tối đa những mâu thuẫn. Đối thoại xã hội là một trong những công cụ hữu hiệu góp phần điều chỉnh chính sách nhằm tiến tới công bằng xã hội và tăng hiệu quả kinh tế. Đồng thời giúp giảm thiểu các xung đột lợi ích, tranh chấp lao động và tạo ổn định xã hội. Mặc dù đối thoại xã hội chiếm tầm quan trọng là thế, nhưng trên thực tế, ở Việt Nam nói riêng, đối thoại vẫn chưa được coi trọng và chưa được áp dụng triệt để lợi ích của mình vì mục tiêu phát triển ổn định, bền vững. Chính vì lẽ đó đã gây nên nhữnh ảnh hưởng vô cùng lớn và làm cho quan hệ lao động vô hình chung trở nên căng thẳng. Với mong muốn tìm hiểu lí do và đi sâu hơn, em đã quyết định chọn đề tài : “Nhận diện các hình thức đối thoại trong quan hệ lao động” nhằm xác định được rõ các hình thức đối thoại cũng như những khó khăn đang còn tồn tại, đồng thời đưa ra những giải pháp mong muốn có thể tháo gỡ những khó khăn đó, giúp cho quá trình đối thoại xã hội đạt được kết quả nhất có thể

1 Đặt vấn đề

Chắc hẳn chúng ta ai cũng đã biết, đối thoại xã hội đã hình thành và phát triển lâu đời ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước công nghiệp phát triển Đây là một yếu tố không thể thiếu để xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và hạn chế tối đa những mâu thuẫn Đối thoại xã hội là một trong những công cụ hữu hiệu góp phần điều chỉnh chính sách nhằm tiến tới công bằng xã hội và tăng hiệu quả kinh tế Đồng thời giúp giảm thiểu các xung đột lợi ích, tranh chấp lao động và tạo ổn định xã hội Mặc dù đối thoại

xã hội chiếm tầm quan trọng là thế, nhưng trên thực tế, ở Việt Nam nói riêng, đối thoại vẫn chưa được coi trọng và chưa được áp dụng triệt để lợi ích của mình vì mục tiêu phát triển

ổn định, bền vững Chính vì lẽ đó đã gây nên nhữnh ảnh hưởng vô cùng lớn và làm cho quan hệ lao động vô hình chung trở nên căng thẳng Với mong muốn tìm hiểu lí do và đi sâu hơn, em đã quyết định chọn đề tài : “Nhận diện các hình thức đối thoại trong quan hệ lao động” nhằm xác định được rõ các hình thức đối thoại cũng như những khó khăn đang còn tồn tại, đồng thời đưa ra những giải pháp mong muốn có thể tháo gỡ những khó khăn

đó, giúp cho quá trình đối thoại xã hội đạt được kết quả nhất có thể

2 Lý thuyết về đối thoại trong quan hệ lao động

2.1 Thế nào là quan hệ lao động?

Theo PGS.TS Nguyễn Tiệp, Trường Đại học Lao động xã hội cho rằng: “Quan hệ lao động là hệ thống các mối quan hệ giữa các cá nhân hay tổ chức đại diện của người lao động với các cá nhân hay tổ chức đại diện của người sử dụng lao động hoặc giữa các tổ chức đại diện của họ với Nhà nước và các chủ thể khác Những mối quan hệ này diễn ra xoay quanh quá trình thuê mướn lao động (Giữa người sử dụng lao động và người lao động) nhằm đảm bảo sự hài hoà và ổn định về lợi ích của các bên liên quan.” (Nguyễn Tiệp, 2008, 15)

Nhận xét về quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường hiện đại, các chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho rằng: “Quan hệ lao động là những mối quan hệ

cá nhân và tập thể giữa những người lao động và người sử dụng lao động tại nơi làm việc, nảy sinh từ các tình huống lao động, cũng như những mối quan hệ giữa các đại diện của họ với nhau, giữa các đại diện của họ với nhà nước ở cẩp ngành và cấp quốc gia Những quan

hệ này xoay quanh các khía cạnh pháp lí, lành tế, xã hội học và tâm lí học và bao gồm cả những vẩn đề: tuyển dụng, thuê mướn, sắp xếp công việc, đào tạo, kỉ luật, đề bạt, cho thôi việc, chấm dứt hợp đồng lao động, tiền lương, thời giờ làm thêm, tiền thưởng, phân chia lợi nhuận, đào tạo nghề, y tể, an toàn, vệ sinh, giải trí, chỗ ở, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, chế độ thẩt nghiệp, ốm đau, tai nạn, tuổi cao và khuyết tật”

Vậy chúng ta có thể hiểu khái quát bản chất của quan hệ lao động là quan hệ giữa người lao động với người sử dụng lao động, hoặc giữa các đại diện của họ với nhau và với nhà nước Những mối quan hệ như vậy bị chi phối bởi lợi ích và xoay quanh các vấn đề phát sinh trong quá trình thuê mướn lao động

2.2 Thế nào là đối thoại trong quan hệ lao động?

Đối thoại xã hội là một thuật ngữ được du nhập từ nước ngoài (trong tiếng Anh là Social Dialogue) Ở Việt Nam, thuật ngữ này được sử dụng từ khoảng giữa những năm

NHÀ NƯỚC

LAO ĐỘNG

1990, tuy nhiên phải đến năm 1999 nó mới được sử dụng tương đối chính thức khi ILO cùng với Bộ Lao động – Thương binh Xã hội và các đối tác xã hội của Việt Nam triển khai thực hiện dự án dành cho các nước Nam Á và Việt Nam về cơ chế ba bên và đối thoại xã hội (South Asia and Vietnam Project on Tripartism and Social Dialogue – SAVPOT – RAS/97/M01/NOR, 1999 – 2000)

Không có một định nghĩa chung toàn cầu về đối thoại xã hội Đối thoại xã hội có thể diễn ra ở các cấp độ khác nhau và dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào bối cảnh quốc gia

Trong thực tế quan hệ lao động có thể hiểu đối thoại xã hội theo một cách khái quát nhất là: Đối thoại xã hội trong quan hệ lao động là sự trao đổi thông tin giữa các chủ thể quan hệ lao động về những vấn đề cùng quan tâm Đối thoại xã hội biểu hiện thành các hình thức cụ thể như tiếp xúc, chia sẻ thông tin lẫn nhau, tham vấn và đặc biệt là thương lượng

Với cách tiếp cận này, cần lưu ý một số điểm chính sau:

- Đối thoại xã hội diễn ra ở mọi cấp của quan hệ lao động: Cấp quốc gia, cấp địa phương, cấp ngành thậm chí cấp doanh nghiệp Điều này cũng có nghĩa là tồn tại cơ chế đối thoại trực tiếp giữa người lao động và người sử dụng lao động

- Chủ thể đối thoại đa dạng, không giới hạn trong bất kỳ tổ chức đại diện nào mà chính phủ lựa chọn hay cho phép

- Nội dung của đối thoại xã hội là bất kỳ vấn đề gì mà các bên quan tâm vì có liên quan hay ảnh hưởng đến quyền và lợi ích Không giới hạn nội dung trong các chính sách kinh

tế xã hội

- Hình thức của đối thoại rất đa dạng phụ thuộc vào chủ thể đối thoại, nội dung đối thoại

và cấp đối thoại khác nhau Tuy nhiên trong mỗi hoàn cảnh cụ thể sẽ có một hay một số hình thức đối thoại được sáng tạo ra hay lựa chọn bởi các bên

- Thương lượng lao động tập thể là một hình thức đối thoại xã hội đặc biệt vì khó khăn

nhất, hao phí nhiều nguồn lực nhất nhưng mang lại sự thỏa mãn cao nhất cho các bên

2.3 Vai trò của đối thoại xã hội đối với quan hệ lao động

- Đối thoại xã hội với tư cách là quá trình ủng hộ lẫn nhau, hợp tác, tự nguyện mà cả hai

bên người lao động và người sử dụng lao động lựa chọn để cùng làm việc với nhau nhằm đưa ra một phương án tiếp cận chung được các bên chấp nhận để cùng giải quyết vấn đề mà các bên cùng quan tâm

- Đối thoại xã hội là cơ sở để thiết lập quan hệ lao động lành mạnh, giúp hai bên có thể

đưa ra các quan điểm cá nhân về các chính sách, quy định trong tiến lương, phụ cấp ,

- Đối thoại xã hội có tác động ngăn ngừa tranh chấp lao động thúc đẩy sự ổn định và phát

triển của quan hệ lao động

- Đối thoại xã hội giúp chấm dứt quan hệ lao động một cách ấn tượng, trong quá trình

duy trì quan hệ lao động nếu vì một lí do nào đó mà hai bên không thống nhất và hợp tác được với nhau thì có thể thông qua đối thoại xã hội để chấm dứt quan hệ lao động

2.4 Tầm quan trọng và lợi ích của đối thoại xã hội

Đối thoại xã hội mang lại lợi ích lớn cho cả người lao động, người sử dụng lao động, quốc gia và cộng đồng xã hội

- Đối với người sử dụng lao động:

+ Phát hiện sớm xung đột và ngăn ngừa tranh chấp lao động

+ Tăng năng suất lao động

+ Năng cao hiệu quả hệ thống quản lý

+ Nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu doanh nghiệp

+ Đảm bảo sự phát triển ổn định và lâu dài

+ Tăng lợi nhuận trong dài hạn

- Đối với người lao động:

+ Phát triển được các khả năng cá nhân

+ Đảm bảo công việc ổn định, đàng hoàng

+ Đảm bảo ổn đinh cuộc sống gia đình

+ Tăng sự đoàn kết và tương trợ giữa những người lao động

- Đối với người quốc gia:

+ Đảm bảo ổn định hệ thống kinh tế, xã hội

+ Nâng cao năng lực thực thi luật pháp và quản lý nhà nước

+ Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

+ Tăng sức hấp dẫn và thu hút đầu tư nước ngoài

+ Giảm thất nghiệp, giảm đói nghèo

+ Tăng năng suất lao động xã hội

+ Đảm bảo ổn định về chính trị

Không có mô hình đối thoại xã hội nào “phù hợp với tất cả”, nhưng mẫu số chung

là tự do hội họp và quyền thương lượng tập thể Việc tiến hành đối thoại xã hội phù hợp với tình hình ở mỗi quốc gia là chìa khoá đảm bảo sự sở hữu quy trình đối thoại xã hội của địa phương

Lợi ích của đối thoại xã hội là không có giới hạn và liên tục Giải quyết vấn đề cùng nhau thông qua sự hợp tác và hiểu biết luôn luôn tốt hơn là làm ngơ đối với quan điểm của người khác Giải quyết các vấn đề dựa trên sự thiết lập mối quan tâm chung và hiểu biết các quan điểm rộng rãi hơn Ngược lại, thiếu đối thoại xã hội sẽ dẫn đến xung đột, bất hoà

và tiến độ mong muốn Dù đối thoại xã hội gồm hai bên, giữa các tổ chức của người sử dụng lao động và người lao động hay ba bên với sự tham gia trực tiếp của chính phủ, ưu điểm của nó là các bên tham gia vào quá trình này nói chuyện được với nhau và nỗ lực giải quyết vấn đề mà họ thấy là quan trọng Hơn nữa, đối thoại xã hội dứt khoát có tác động tích cực đến chất lượng dịch vụ và doanh thu Không có đòi hỏi nào cho rằng chỉ có một số vấn

đề có thể được trao đổi hay một số vấn đề nằm ngoài giới hạn trao đổi Điều cần thiết chỉ đơn giản là những người tham gia vào đối thoại xã hội nhất trí rằng vấn đề đó là đủ quan trọng để chia sẻ thông tin về nó, tìm ra quan điểm nếu cần thiết, thì thương lượng Tất cả các vấn đề được coi là phù hợp với thế giới việc làm đều có thể được đưa vào chương trình nghị sự

3 Thực trạng về vấn đề nhận dạng các hình thức đối thoại trong quan hệ lao động

Mỗi loại hình đối thoại có những điểm mạnh và điểm yếu nhất định Để xác định và khắc phục những nhược điểm, thì việc đánh giá chung các hình thức đối thoại trong quan

hệ lao động là vô cùng cần thiết

3.1 Hình thức tiếp xúc:

Là việc các bên trong quan hệ lao động (nhất là các tổ chức đại diện của các bên) liên hệ với nhau, trao đổi với những những vấn đề cơ bản nhất mà mình quan tâm Qua đó, các bên xây dựng hình ảnh thân thiện và bước đầu xác lập những thái dộ tích cực về nhau trong quan hệ lao động

Trong giai đoạn tiếp xúc, các bên không nên nêu ra những vấn đề cụ thể, càng không nêu những vấn đề phức tạp hay những vấn đề mà các bên ẩn chứa bất đồng sâu sắc Một thành công ban đầu dù rất nhỏ cũng là cơ cở để dàn xếp thành công những vấn đề lớn và hóc búa về sau Do đó, trong giai đoạn tiếp xúc ưu tiên số một là đạt được sự đồng thuận

Hình thức đối thoại tiếp xúc giữa Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và các đại biểu thuộc đơn vị bầu cử số 1 sẽ tiếp xúc cử tri các quận Ba Đình, Tây Hồ, Hoàn Kiếm vào ngày 12/10/2017 sau kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa 14 Thông qua cuộc tiếp xúc các cử trí hiểu rõ hơn những vấn đề quan trọng, phức tạp và nhạy cảm, có tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân, đến đông đảo đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong

cả nước, được xã hội đặc biệt quan tâm và kỳ vọng

Ngày 27/11/2017, nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tiếp xúc cử tri tại một

số địa phương để thông báo kết quả kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV và lắng nghe ý kiến của cử tri Thông qua buổi tiếp xúc các cử tri đã có những ý kiến, kiến nghị của cử tri đã thể hiện tâm huyết, trách nhiệm của cử tri đối với các vấn đề quan trọng của đất nước, của tỉnh Từ buổi tiếp xúc trên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã hiểu rõ và nắm bắt các vấn đề đã

và đang thực thi trong năm vừa qua như vấn đề chống tham nhũng, buôn bán ma túy , xâm hại trẻ em Tại buổi tiếp xúc, cử tri bày tỏ phấn khởi trước kết quả của kỳ họp vừa qua, nhất

là đổi mới trong công tác chất vấn và trả lời chất vấn, đi sâu giải quyết những vấn đề cử tri quan tâm hiện nay

Hình thức đối thoại tiếp xúc là hình thức phổ biến giữa các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước với cử tri, nhờ có các buổi tiếp xúc mà hai bên sẽ hiểu rõ hơn về các vấn đề nóng trong địa phương

3.2 Hình thức trao đổi thông tin:

Trao đổi thông tin là hình thức cơ bản nhất của đối thoại xã hội Nó có nghĩa là không có thảo luận hay hành động thực sự nào về các vấn đề liên quan, nhưng là một điểm

khởi đầu thiết yếu của các cuộc tranh luận và thảo luận lớn Người ta thường giả định rằng việc trao đổi thông tin không có giá trị như các hình thức đối thoại xã hội khác Tuy nhiên,

nó có thể là một quá trình mang lại lợi ích Việc trao đổi thông tin trong một bầu không khí thoải mái có thể giúp các bên bắt đầu hiểu lý do của các nhóm khác, mà có thể dẫn đến tham vấn không chính thức Tuy nhiên, việc trao đổi thông tin có thể diễn ra mà tiếp theo

đó không có các cuộc thảo luận hoặc đàm phán chính thức Nó diễn ra khi một bên đối tác công bố, thông báo, đưa ra những thông tin mới có liên quan, tác động đến các bên đối tác khác Thông qua việc trao đổi thông tin, các bên biết được chủ trương, chính sách của người đưa ra thông tin và phối hợp thực hiện thông tin được tốt hơn Trong trường hợp này, người quyết định là người đưa ra thông tin, người nhận tin chỉ thực hiện hoặc phối hợp thực hiện

Trao đổi thông tin có thể được thực hiện một chiều hoặc hai chiều, gián tiếp hoặc trực tiếp, dưới nhiều hình thức: công văn, thông báo, báo cáo, bản tin… được thể hiện ở nhiều kênh như: bảng tin, hòm thư góp ý, họp, website, phát thanh Đây là hoạt động đơn giản nhưng là nền tảng cho một cuộc đối thoại hiệu quả

Nói đến hình thức này, ta có thể hình dung thông qua ví dụ sau: Vào ngày

11-1-2018, đồng chí Nguyễn Thị Quyết Tâm, Chủ tịch hội đồng nhân dân TPHCM đã tiếp đồng chí Bounpone Sisoulath, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Lào và đoàn công tác đang có chuyến thăm, làm việc tại Việt Nam Vui mừng trước mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào ngày càng tăng cường và phát triển sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực, đồng chí Nguyễn Thị Quyết Tâm đánh giá cao việc Lào tổ chức hội đồng nhân dân ở địa phương, qua đó tăng cường hơn nữa vai trò của nhân dân trong sự phát triển của đất nước hội đồng nhân dân TPHCM

nỗ lực gắn kết với hội đồng nhân dân các địa phương Lào nhằm chia sẻ kinh nghiệm hoạt động của cơ quan dân cử địa phương hai nước Đồng chí Bounpone Sisoulath cho biết, qua chuyến công tác này, nhiều kinh nghiệm trong quản lý, sử dụng đất đai của Việt Nam sẽ được nghiên cứu để có thể áp dụng tại Lào Trong thời gian tới hai nước sẽ tiếp tục triển khai nhiều hoạt động giao lưu, trao đổi để chia sẻ, học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm của nhau trong công tác lập pháp Chiều 11-1, đồng chí Nguyễn Thị Quyết Tâm, Chủ tịch hội đồng nhân dân TPHCM và ông Baek Jong Hean, Chủ tịch Hội đồng TP Busan, Hàn Quốc

đã ký thỏa thuận thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hội đồng nhân dân TPHCM và Hội đồng TP Busan, nhằm thúc đẩy hơn nữa các hoạt động hợp tác, giao lưu giữa hai địa phương

Ưu điểm:

- Diễn ra nhanh chóng, không bị ràng buộc nhiều về mặt không gian cũng như thời gian,

đạt được hiệu quả nhất định trong quá trình đối thoại

- Là tiền đề thiết yếu của các cuộc tranh luận và thảo luận lớn

- Xây dựng mối quan hệ và thấu hiểu nhau hơn trong khi diễn ra quá trình đối thoại, kể

cả trao đổi thông tin trực tiếp hay gián tiếp Nó cung cấp một cảm giác thân thiện, điều thúc đẩy sự thành công của các mối quan hệ, tạo mối liên kết bền chặt

- Là điểm khởi đầu quan trọng và bảo đảm cho các hình thức đối thoại xã hội khác được

thực hiện một cách thực chất, hiệu quả

Nhược điểm:

- Không có tính chính xác và bảo mật cao

- Khi trao đổi thông tin gián tiếp có thể bị mất dữ liệu, làm lộ thông tin nội bộ, ảnh hưởng

tới tiến trình của bản thân cũng như doanh nghiệp

- Không nên kỳ vọng sẽ giải quyết được hết các vấn đề phát sinh nếu vấn đề đó khó giải

quyết hoặc có quá nhiều vấn đề cần giải đáp

3.3 Hình thức tư vấn, tham khảo:

Tư vấn có nghĩa là một bên hỏi ý kiến, một bên có kinh nghiệm đưa ra câu trả lời cho một vấn đề nào đó Vấn đề tư vấn rất quan trọng trong môi trường lao động, trong quá trình làm việc chắc hẳn người lao động sẽ gặp một số vấn đề không biết, cần phải xin ý kiến của quản lí hoặc cấp trên để có được sự tư vấn chính xác

Tham khảo là việc mà một bên đối tác trong quan hệ lao động lấy thêm thông tin để học hỏi, nghiên cứu, xử lí từ các bên khác để đưa ra quyết định Việc tham khảo là việc nên làm và phải làm bởi vì chỉ có tham khảo của người đi trước thì mới tiến lên phía trước được Hiện nay, trong quan hệ lao động, chính phủ và người sử dụng lao động sẽ tham khảo ý kiến của người lao động trước khi đưa ra các quyết định quản lí Đối với người sử dụng lao động, việc tham khảo ý kiến của công đoàn và người lao động trong việc xây dựng các chính sách lao động của doanh nghiệp là rất cần thiết Điều đó vừa giúp người lao động hiểu và thông cảm với doanh nghiệp, vừa là yếu tố quan trọng đảm bảo việc thực thi các chính sách

Từ đó chúng ta có thể hiểu rằng, hình thức đối thoại tư vấn, tham khảo, có nghĩa là các đối tác xã hội không chỉ chia sẻ thông tin, mà còn thực hiện đối thoại sâu hơn về các vấn đề quan tâm Đây là việc một bên đối tác tư vấn, tham khảo ý kiến của các bên đối tác khác trước khi đưa ra một quyết định liên quan đến họ Mục đích của hoạt động này nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi quyết định Thông qua việc tư vấn các bên đối tác

có thể đạt được sự hiểu biết chung trong quá trình tiếp cận những vấn đề mà họ cùng quan tâm

Hoạt động tư vấn tham khảo có thể diễn ra dưới hình thức: mời các bên đối tác tham gia vào các cuộc họp, cuộc hội thảo, hoặc thông qua các công văn tham khảo, các phiếu điều tra, thực hiện bằng văn bản hoặc thông qua các cuộc họp… Ở đây người cần tư vấn, tham khảo vẫn là người ra quyết định nhưng có sự xem xét, cân nhắc đến ý kiến của các bên liên quan, do đó đối thoại mang tính chiều sâu

Ưu điểm:

- Nhận được lời tư vấn của bên có chuyên môn để tham khảo, thực hiện kế hoạch đúng đắn, hoàn chỉnh hơn

- Có thể nhận ra được khuyết điểm cũng như thiếu sót của mình trong quá trình để chỉnh sửa kịp thời

- Người cần tư vấn, tham khảo vẫn là người được ra quyết định nhưng có sự xem xét, cân

nhắc đến ý kiến của các bên liên quan, do đó đây là hình thức đối thoại mang tính chiều sâu

Nhược điểm:

- Có thể bị ảnh hưởng và không chắc chắn về quyết định của mình sau khi trải qua quá

trình tư vấn, tham khảo

3.4 Hình thức thương lượng:

Đàm phán là diễn giải của 2 quá trình thương lượng tập thể và chính sách liên quan Thương lượng là một hình thức rộng lớn nhất của đối thoại xã hội và nó được thực hiện ở rất nhiều quốc gia Thương lượng là hình thức đối thoại xã hội chính thức và ràng buộc nhất, mà trong hầu hết mọi trường hợp đều được thể chế hoá Nó bao gồm sự đàm phán giữa một người sử dụng lao động, một nhóm người sử dụng lao động hoặc tổ chức đại diện cho người sử dụng lao động và đại diện cho người sử dụng lao động để xác định các vấn

đề liên quan đến tiền lương và điều kiện lao động của người lao động Kết quả của một quá trình thương lượng thành công là một bản thỏa ước lao động tập thể Có thể hiểu đây là quá trình hai hoặc nhiều bên có lợi ích chung và lợi ích xung đột ngồi lại cùng nhau đề thảo luận nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chung (ILO)

Thương lượng bao gồm thương lượng cá nhân và thương lượng lao động tập thể, thương lượng lao động tập thể là một quá trình khó khăn, tốn nhiều thời gian và tiền bạc

Và đây chính là hình thức đối thoại đặc biệt trong quan hệ lao động

Thương lượng tập thể là việc tập thể lao động thảo luận, đàm phán với người sử dụng lao động nhằm mục đích xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ; xác lập các điều kiện lao động mới làm căn cứ để tiến hành ký kết thoả ước lao động tập thể; giải quyết những vướng mắc, khó khăn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động Việc thương lượng tập thể góp phần phòng ngừa, hạn chế những tranh chấp phát sinh trong quan hệ lao động và phát triển, cần bằng lợi ích của cả hai bên Việc tập thể lao động thỏa thuận, đàm phán với người sử dụng lao động xoay quanh việc cải thiện điều kiện lao động và nguyên tắc xử lý quan hệ lao động Việc thương lượng này phải được thực hiện theo một thủ tục, trình tự nhất định

Ví dụ như tại Công ty cổ phần May Quảng Ninh có tỉ lệ lao động nữ chiếm hơn 92%, nên hằng năm số người nghỉ thai sản rất cao Theo phản ánh của nhiều người lao động, hầu hết những lao động nghỉ thai sản bị chậm trả trợ cấp sau khi quay lại làm việc, không được trợ cấp chế độ thai sản theo quy định Nợ bảo hiểm xã hội còn tác động đến những lao động đến tuổi nghỉ hưu nguy cơ không lấy được sổ bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu Từ năm 2016 trở lại đây, hoạt động sản xuất của Công ty ngày càng khó khăn Bên cạnh đó,

do đặc thù ngành nghề nhiều lao động nữ, số lao động nghỉ thai sản nhiều, điều này đã gây

áp lực lớn cho doanh nghiệp, đây được xác định là căn nguyên dẫn đến nợ đọng bảo hiểm

xã hội Do đó mà công nhân đã có cuộc trao đổi, nói chuyện với ông Trần Xuân Anh để phản ánh về các vấn đề mà họ đang mắc phải Chủ tịch Công đoàn là ông Trần Xuân Anh

đã có cuộc gặp mặt trao đổi trực tiếp với Giám đốc công ty về cuộc thương lượng với các công nhân về vụ bảo hiểm xã hội và Giám đốc là bà Nguyễn Thị Dung đã đồng ý Để chuẩn

bị cho cuộc thương lượng sắp diễn ra thì cả hai bên người sử dụng lao động và người lao động đều thông báo cho quản đốc và công nhân để cử người vào tổ thương lượng của cả hai phía Tổ thương lượng của cả hai bên chuẩn bị và sắp xếp các vấn đề cần thương lượng theo thứ tự ưu tiên và đưa ra để trao đổi với nhau.Trong quá trình thương lượng, cả phía người sử dụng lao động đã đưa ra giải pháp với công nhân về trợ cấp thai sản cũng như vấn đề lương hưu Do công ty còn đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế nên công ty sẽ trả tiền trợ cấp thai sản cho những lao động nữ mới sinh con làm hai đợt và do công ty tự chi trả Và đại diện phía công ty cũng cam kết cố gắng trả một nửa số nợ bảo hiểm xã hội và dần hoàn trả nốt vào các năm sau để những công nhân sắp đến tuổi nghỉ hưu khi về già có tiền trợ cấp lương hưu Do hoàn cảnh gia đình người lao động cũng rất khó khăn nên họ đành đồng ý với giải pháp mà phía công ty đưa ra

Ưu điểm:

- Ưu điểm nổi bật của phương thức giải quyết này là sự thuận tiện, đơn giản, nhanh chóng,

tính linh hoạt, hiệu quả và ít tốn kém