Câu hỏi: Anhchị hãy vẽ 1 ẩn dụ hình ảnh minh họa về văn hóa nhà trường đang công tác? Câu hỏi: Anhchị chứng minh 1 nhà trương có biểu hiện văn hóa mạnh biểu hiện văn hoá tích cực thì sẽ nâng cao CLGD (theo nghĩa rộng)? Câu hỏi: Anhchị hãy nhận diện văn hóa của đơn vị mình đang công tác. Xác định cần phát huy những giá trị cần cải tiến và những giá trị cần hình thành và xây dựng. Từ đó đề xuất các biện pháp để quản lý văn hóa của đơn vị mình?
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÀI KIỂM TRA MÔN: QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
Giảng viên phụ trách:
Học viên:
Lớp: Cao học Quản lý Giáo dục QH-202
Hà Nội - 2021
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÀI KIỂM TRA MÔN: QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
Giảng viên phụ trách:
Học viên:
Lớp: Cao học Quản lý Giáo dục QH-202
Hà Nội - 2021
Trang 3Hạn nộp bài theo quy định: ngày……tháng 8 năm 2021 Thời gian nộp bài: ngày … tháng 8 năm 2021
Nhận xét của giảng viên chấm bài:
Điểm:………Giảng viên (kí tên)………
Trang 4BÀI KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN 1
Câu hỏi: Anh/chị hãy vẽ 1 ẩn dụ hình ảnh minh họa về văn hóa nhà trường đang công tác?
Câu hỏi: Anh/chị chứng minh 1 nhà trương có biểu hiện văn hóa mạnh biểu hiện văn hoá tích cực thì sẽ nâng cao CLGD (theo nghĩa rộng)?
Câu hỏi: Anh/chị hãy nhận diện văn hóa của đơn vị mình đang công tác Xác định cần phát huy những giá trị cần cải tiến và những giá trị cần hình thành
và xây dựng Từ đó đề xuất các biện pháp để quản lý văn hóa của đơn vị mình?
BÀI LÀM
Giải quyết xung đột, hòa giải, đoàn kết nội bộ, đảm bảo văn hóa nhà trường
Ở đây, trước tiên nhìn vào bức ảnh aane dụ này đã nói lên được ở đâu, ở bất cứ một đơn vị, cơ quan, trường học…đều đưa ra yếu tố hàng đầu là đoàn kết, thống nhất, hợp tác cùng ăn, cùng ở, cùng chung mục tiêu phấn đấu làm việc Chính vì thế người lãnh đạo, chỉ đạo đứng đầu một cơ quan, nhà trường, hay tổ chức đơn
vị nào đều xây dựng cho đơn vị mình môi trường luôn luôn có văn hóa tổ chức
Giải quyết xung đột, hòa giải, đoàn kết nội bộ, đảm bảo văn hóa nhà trường
Xây dựng văn hóa tổ chức trong nhà trường là vấn đề rất có ý nghĩa, nhất
là trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện nhà trường hiện nay
Trong cuộc sống nói chung và nơi Nhà trường nói riêng thì vấn đề gắn kết các mối quan hệ lại với nhau đóng vai trò là một chiếc chìa khóa giúp con người bước vào cánh cửa của tất thảy sự thuận lợi và suôn sẻ Có không ít người đã
Trang 5khẳng định, văn hóa quyết định trường tồn của một tổ chức Đó là ý nghĩa lớn nhất của văn hoá Nó càng có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt đối với nhà trường, bởi lẽ, hơn bất kỳ một tổ chức nào, tính văn hoá là tính chất đặc thù của nhà trường Điều này được xác định dựa trên những căn cứ sau: Nhà trường là nơi bảo tồn và lưu truyền các giá trị văn hoá nhân loại; Nhà trường là nơi đào luyện những lớp người mới, chủ nhân gìn giữ và sáng tạo văn hoá cho tương lai; Nhà trường là nơi con người với con người (người dạy với người học) cùng hoạt động
để chiếm lĩnh các mục tiêu văn hoá, theo những cách thức văn hoá, dựa trên những phương tiện văn hoá, trong môi trường văn hoá đại diện cho mỗi vùng, miền, địa phương Đa số chúng ta nhắc đến sự thành công nào đó trong công việc thì đều đầu tiên cần chú trọng đó phải làm sao để có những mối quan hệ tốt đẹp nhất Mỗi khi bước vào một nhà trường, người ta thường cảm nhận được bầu không khí đặc trưng của nhà trường đó qua hàng loạt các dấu hiệu, hoặc hiển hiện dễ thấy hoặc ngầm định khó thấy Mỗi nhà trường đều tự mình biểu lộ ra bên ngoài một hình ảnh nào đó Hình ảnh này được tạo nên bởi người dạy, người học, người quản lý trong nhà trường; sau đó, nó được chuyển tải và phản ánh bởi đồng nghiệp trong địa phương, bởi phụ huynh và cộng đồng xã hội xung quanh, bởi cơ quan quản lý
và người sử dụng sản phẩm giáo dục vốn là những “khách hàng” phản ảnh chất lượng sản phẩm giáo dục của nhà trường một cách rõ nét và khách quan
Giá trị được coi như là những chuẩn mực, thước đo đúng và sai, xác định những gì nên làm và không nên làm trong cách hành xử chung và riêng của con người trong một tổ chức Có nhà trường đề cao các giá trị nhân văn, tình yêu thương giữa những con người trong tập thể Có nhà trường đề cao tính cộng đồng trách nhiệm và sự sáng tạo trong công việc Có nhà trường đề cao các giá trị như
sự trung thực, tính thực chất hoặc khả năng đổi mới thường xuyên để nâng cao chất lượng các hoạt động dạy học, giáo dục, lại có nhà trường quan tâm xây dựng
và phát huy các giá trị biểu hiện ra bề nổi như vẻ đẹp cảnh quan của trường lớp, cổng dậu, vường hoa cây cảnh …
Giá trị trong tổ chức nhà trường - xét theo bình diện thời gian - được phân chia thành 2 nhóm Nhóm thứ nhất là các giá trị mà nhà trường đã hình thành và
Trang 6vun đắp trong quá khứ, xuyên suốt quá trình xây dựng và trưởng thành Những giá trị này đã được khẳng định và có tính ổn định Nhóm thứ hai là những giá trị mới mà cán bộ quản lý và tập thể giáo viên, học sinh mong muốn nhà trường mình hình thành và phát triển trong hiện tại, tương lai Những giá trị mới này đang được tạo lập từng bước nhằm đem đến sự phát triển mới phù hợp những định hướng, những yêu cầu phát triển của ngành cũng như sự phát triển của kinh tế - xã hội
Để đi đến sự ổn định, nhất thiết phải trải qua thử thách, khẳng định theo dòng thời gian hoạt động của nhà trường
Đó là những hình thái vật thể hữu hình như những kiến trúc không gian trường lớp, bàn ghế, cảnh quan trang trí trong lớp học và cảnh quan chung của trường học, thiết bị dạy học, cách bố trí không gian trường sở, nơi làm việc của giáo viên, học sinh, nhân viên, hệ thống trang phục…; Đó là những hình thái ký hiệu như các tuyên ngôn về triết lý, sứ mệnh, các nguyên tắc, quy định, nội quy, các cách thức giải quyết vấn đề, các quy định chung về phương pháp tiến hành các hoạt động giáo dục, các thủ tục tiến hành công việc, các chương trình công tác…; Các hành vi có thể nhìn thấy như nghi thức tập thể, cách tổ chức các hoạt động tập thể như tổ chức phát thưởng, sinh nhật, thăm viếng, liên hoan…trong tập thể giáo viên, học sinh; Các hình thức sử dụng ngôn ngữ: logo, khẩu hiệu hành động, ngôn ngữ xưng hô giao tiếp giữa giáo viên với giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa học sinh với nhau…; Các biểu tượng, truyền thuyết, các câu chuyện truyện tiếu lâm được xây dựng và trình bày liên quan mật thiết với lịch sử nhà trường, với nhà giáo hoặc học sinh của nhà trường
Đó là những điều khái lược về văn hoá tổ chức của nhà trường, làm nên cái
mà chúng ta thường gọi là văn hoá nhà trường Văn hoá tổ chức khác với văn hoá cộng đồng và không đơn giản chỉ là văn hoá giao tiếp, văn hoá ứng xử như lâu nay chúng ta thường quan niệm
Bên cạnh những gì chúng ta nhìn nhận thấy được những mặt nổi thì ở đâu
đó vẫn tìm hiểu những hình thái và cấp độ thể hiện của văn hoá tổ chức trong nhà trường, để phân tích làm rõ tầm quan trọng của xây dựng văn hoá tổ chức trong
Trang 7nhà trường với các biểu hiện: Trong nhà trường, xung đột vẫn thường xảy ra (xung đột nội bộ) Tùy theo mức độ, phạm vi ảnh hưởng mà nhà quản trị, nhà điều hành hoạt động của tổ chức nhà trường (hiệu trưởng) có biện pháp, cách thức, kỹ năng hóa giải vấn đề xung đột
Tuy nhiên, cũng tùy theo năng lực quản trị nhà trường, năng lực quản trị xung đột để hiệu trưởng đưa ra cách hóa giải xung đột nội bộ khác nhau
Xung đột là tất yếu khách quan trong nhà trường Những dấu hiệu khác biệt, đối lập giữa các cá nhân với cá nhân, cá nhân với nhóm, giữa nhóm với nhóm, cấp trên với cấp dưới,… luôn chờ cơ hội để đẩy lên thành xung đột Tức là, xung đột được khởi phát từ những tâm lý cá nhân, yêu ghét, khen chê, bằng lòng hoặc không bằng lòng về vấn đề gì đó, có khi rất nhỏ để tích tụ dần dần thành mâu thuẫn, rồi chuyển hóa xung đột
Với nhà trường, bắt đầu từ những khác biệt mang dấu ấn chủ quan cá nhân, sau đó đẩy đến xung đột của nhóm, rồi của tổ chức Những nét biểu hiện tâm lý
cá nhân này thường được che khuất bởi những giải thích (phần lớn ngụy biện) bởi
sự khách quan mang lại xung đột, hoặc được đánh giá xung đột nhỏ, lẻ, không đáng quan tâm Những nhóm nguyên nhân dẫn đến xung đốt nội bộ nhà trường được nhìn nhận khá khách quan và toàn diện, liên quan đến phong cách làm việc của cá nhân nhà giáo, phong cách của nhà trường, phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Cho nên, nói vui hãy cho biết xung đột nội bộ trường bạn về vấn đề gì là
có thể đánh giá phong cách của tổ chức nhà trường Và trên phạm vị rộng, xung đột nội bộ nhà trường phản ánh trạng thái văn hóa tổ chức nhà trường đang diễn
ra với đầy đủ những biệu hiện có thể nhìn thấy được và không nhìn thấy được
Dưới góc độ là giáo viên đang thực hiện công tác giảng dạy tôi có những
đề xuất với Ban lãnh đạo nhà trường như sau Để Quản trị xung đột nội bộ, hiệu trưởng cần thiết xây dựng văn hóa nhà trường để quản trị xung đột nội bộ hiệu quả Nói cụ thể hơn, văn hóa tổ chức nói chung được biểu hiện bằng các hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quy tắc ứng xử, các biểu tượng mà những cá nhân trong tổ chức tuân thủ, tôn trọng
Trang 8Văn hóa nhà trường với tất cả các thành tố như vậy đã tạo nên vẻ riêng, đặc thù của văn hóa tổ chức nhà trường Văn hóa nhà trường với đỉnh cao là những quy tắc văn hóa có sức mạnh đặc biệt đối với tư duy và hành động, nhận thức và hành vi của cá nhân, tổ chức nhà trường trong hoạt động giáo dục và xử sự xung đột Hệ thống giá trị này thiết lập các nguyên tắc hoạt động trong nhà trường, đưa
ra các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, trong thực thi hoạt động của các chủ thể trong và ngoài trường học Điều này có giá trị như một thiết chế tổ chức, có tác động giảm thiểu những hành động tiêu cực trong nhà trường, hạn chế những hành
vi phản văn hóa, trái ngược với nguyên tắc, chuẩn mực giá trị nhà trường Thiết chế văn hóa nhà trường sẽ giảm thiểu các xung đột của các bên tham gia hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường, đồng thời tạo dựng phương thế xử lý các tình huống xung đột
Tóm lại: Văn hóa tổ chức nói chung và văn hóa tổ chức nhà trường nói
riêng là vấn đề thuộc phạm trù tinh thần nhưng không hoàn toàn trừu tượng Đó
là sự thống nhất giữa những giá trị vật chất và giá trị tinh thần được các thành viên xây dựng qua quá trình phát triển của tổ chức Trong nhà trường - một thực thể có tính chất hành chính-sư phạm, văn hóa không chỉ là môi trường bên ngoài tác động tới đời sống tư tưởng, tình cảm của các thành viên mà còn là cơ cấu vận hành, phương pháp, cách thức hoạt động của nhà trường Văn hóa tổ chức thực sự
là động lực cho sự phát triển của mỗi nhà trường Bởi vậy, quan tâm xây dựng và phát triển văn hóa tổ chức trong mỗi nhà trường là con đường đúng đắn và hiệu quả để góp phần nâng cao chất lượng thực của mỗi nhà trường Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, đây càng là vấn đề quan trọng và cần thiết với mọi nhà trường; đòi hỏi sự quan tâm chung và những kế hoạch, việc làm cụ thể trong một
lộ trình chiến lược hợp lý, với không những các cấp lãnh đạo, quản lý mà còn với tất cả mọi thành viên trong nhà trường
Trang 9ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÀI KIỂM TRA MÔN: QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
Giảng viên phụ trách:
Học viên:
Lớp: Cao học Quản lý Giáo dục QH-202
Trang 10Hạn nộp bài theo quy định: ngày……tháng 8 năm 2021 Thời gian nộp bài: ngày … tháng 8 năm 2021
Nhận xét của giảng viên chấm bài:
Trang 11BÀI KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN 2
Câu hỏi: Anh/chị chứng minh 1 nhà trương có biểu hiện văn hóa mạnh biểu hiện văn hoá tích cực thì sẽ nâng cao CLGD (theo nghĩa rộng)?
BÀI LÀM
1 Nhà trường có văn hóa mạnh, văn hóa tích cực
Văn hóa luôn đi liền với giáo dục, văn hóa và giáo dục đều là sản phẩm đặc thù của loài người, chỉ có loài người mới có Đã đến lúc xây dựng văn hoá học đường phải là mối quan tâm của cả hệ thống giáo dục từ bậc học mầm non đến cao đẳng, đại học
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” Nội dung của phong trào này gắn liền với văn hoá học đường Bộ Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định: “Xây dựng môi trường văn hóa trong trường học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo”
Một trong những biện pháp quan trọng, hiệu quả để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trọng tâm của ngành dưới sự chỉ đạo của Đảng trong việc giáo dục cho học sinh, sinh viên về lí tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức trách nhiệm
xã hội Với xã hội, chúng ta phải xây dựng “Đời sống văn hoá”, mỗi trường học đều rất cần thiết phải xây dựng được “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực”, xây dựng “Văn hoá nhà trường” lành mạnh, trong sáng”
Trang 12Văn hóa nhà trường (VHNT) là một khái niệm mới xuất hiện trong những năm gần đây, nhưng nội hàm của nó thì đã được đề cập đến từ lâu VHNT đã được các nhà nghiên cứu giáo dục coi là một yếu tố rất cơ bản của cơ chế phát triển đối với từng nhà trường cũng như của toàn hệ thống các trường học nói chung, nó làm nền tảng và định hướng cho sự phát triển tiến bộ của nhà trường, và là một động lực quan trọng để thực hiện đổi mới quản lígiáo dục ở từng nhà trường VHNT có ảnh hưởng đến tất cả các hoạt động diễn ra trong nhà trường đó, nó quyết định đến việc các thành viên trong nhà trường chú ý vào cái gì, họ cam kết như thế nào với nhà trường, họ nỗ lực làm việc đến đâu và mức độ họ đạt được mục tiêu đề ra VHNT định hướng sự tập trung của các thành viên nhà trường vào hành vi, chuẩn mực, tác phong trong công việc, trong mối quan hệ giao tiếp gữa thầy và trò, giữa thầy và thầy, giữa nhà trường và phụ huynh học sinh và xã hội tăng cường sự chú ý vào những gì quan trọng và có giá trị
VHNT thể hiện ở mọi góc độ nhà trường, bao gồm từ phong cách ngôn ngữ của giảng viên và học sinh, sinh viên, cảnh quan môi trường sư phạm cũng như niềm tin, thái độ quan tâm của họ đối với những nội dung chương trình và phương pháp giáo dục, đến những định hướng giá trị nhân cách của học sinh, sinh viên trước những thay đổi của cuộc sống xã hội hiện đại Thế nhưng, vấn đề VHNT tìm kiếm các biện pháp quản lí xây dựng VHNT hiện nay vẫn còn chưa được quan tâm đúng mức, dù muốn hay không muốn, những yếu tố tiêu cực từ môi trường giáo dục ở các cơ sở giáo dục ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển của nhà trường, từ đó VHNT ngày càng có tác động sâu sắc đến quá trình giáo dục đến các thế hệ học sinh, sinh viên
Văn hoá nhà trường là hệ thống niềm tin, giá trị, chuẩn mực, thói quen và truyền thống hình thành trong quá trình phát triển của nhà trường, được các thành viên trong nhà trường thừa nhận, làm theo và được thể hiện trong các hình thái vật chất và tinh thần, từ đó tạo nên bản sắc riêng cho mỗi tổ chức sư phạm Văn hoá nhà trường có đầy đủ đặc tính của văn hoá tổ chức song nó có những đặc trưng riêng Văn hoá nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tinh thần
Trang 13của một nhà trường Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lý, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý bầu không khí tâm lý Thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử được xem
là tốt đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấp nhận
2 Một nhà trường có văn hóa mạnh, văn hóa tích cực sẽ nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường vì:
Văn hoá là một thứ tài sản lớn của nhà trường: Nhà trường là nơi bảo tồn vào lưu truyền các giá trị văn hoá nhân loại; Nhà trường là nơi đào luyện những lớp người mới, chủ nhân gìn giữ và sáng tạo văn hoá cho tương lai; Nhà trường là nơi con người với con người (người dạy với người học) cùng hoạt động để chiếm lĩnh các mục tiêu văn hoá, theo những cách thức văn hoá, dựa trên những phương tiện văn hoá, trong môi trường văn hoá đại diện cho mỗi vùng, miền, địa phương
Văn hoá nhà trường tạo động lực làm việc: Văn hoá nhà trường giúp nhân viên thấy rõ mục tiêu, định hướng và bản chất công việc mình làm; Văn hoá nhà trường phù hợp, tích cực tạo ra các mối quan hệ tốt đẹp giữa các các cán bộ, giáo viên, nhân viên trong tập thể sư phạm, giữa giáo viên và học sinh; đồng thời tạo
ra một môi trường làm việc thoải mái, vui vẻ, lành mạnh Đó là nền tảng tinh thần cho sự sáng tạo - điều vô cùng quan trọng đối với hoạt động sư phạm mà đối tượng
là tri thức và con người; Văn hoá nhà trường tích cực giúp cho người dạy, người học và mỗi người trong lực lượng xã hội xung quanh có cảm giác tự hào, hãnh diện vì được là thành viên của tổ chức nhà trường, được làm việc vì những mục tiêu cao cả của nhà trường
Văn hoá nhà trường hỗ trợ điều phối và kiểm soát: Văn hóa nhà trường hỗ trợ điều phối và kiểm soát hành vi của các cá nhân bằng các chuẩn mực, thủ tục, quy trình, quy tắc và bằng dư luận, truyền thống do những thế hệ con người trong
tổ chức nhà trường xây dựng lên Khi nhà trường phải đối mặt với một vấn đề phức tạp, chính văn hóa tổ chức là điểm tựa tinh thần, giúp các nhà quản lý trường học và đội ngũ giáo viên hợp tác, phát huy trí lực để có những quyết định và sự lựa chọn đúng đắn
Trang 14Văn hóa nhà trường hạn chế tiêu cực và xung đột: Văn hóa nhà trường giúp các thành viên tổ chức thống nhất về cách nhận thức vấn đề, cách đánh giá, lựa chọn, định hướng và hành động Nó tựa như chất keo gắn kết các thành viên lại thành một khối, tạo ra những dư luận tích cực hạn chế những biểu hiện tiêu cực trái với quy tắc, chuẩn mực thông thường của tổ chức Nó hạn chế những nguy cơ mâu thuẫn và xung đột; khi xung đột là không thể tránh khỏi thì văn hóa nhà trường tạo ra hành lang pháp lý, đạo lý phù hợp để góp phần khắc phục, giải quyết xung đột trên nguyên tắc không để phá vỡ tính chỉnh thể của tổ chức nhà trường Những biểu hiện của văn hóa tích cực trong nhà trường: Văn hóa nhà trường có thể là văn hóa mạnh hay văn hóa yếu, văn hóa tích cực hay văn hóa tiêu cực Nền văn hóa mà đa số mọi nhà trường hướng đến là văn hóa mạnh, văn hóa tích cực
vì nó mang lại sự phát triển cho nhà trường, mang lại sự thỏa mãn hài lòng cho tập thể, cá nhân và sẽ nâng cao chất lượng dạy học Văn hóa tích cực về cơ bản bao gồm những biểu hiện như: Có nhu cầu chia sẻ rộng rãi mục đích và các giá trị giữa các thành viên; Coi trọng các chuẩn mực; Coi trọng việc học tập suốt đời của giáo viên và nhân viên; Coi trọng sự liên tục cải tiến của nhà trường; Coi trọng sự hợp tác và quan hệ đồng nghiệp; Coi trọng sự phát triển chuyên môn; Có các hoạt động truyền thống, có lễ kỷ niệm riêng; Công nhận sự cống hiến của đội ngũ; Biểu dương công trạng trên bảng thông báo và trong giờ sinh hoạt đầu tuần; Giáo viên được khuyến khích tham gia đóng góp ý kiến trong mọi hoạt động của nhà trường; Nhà trường có những chuẩn mực để luôn luôn cải tiến, vươn tới; Nuôi dưỡng bầu không khí cởi mở, dân chủ; Coi trọng con người, cổ vũ sự nỗ lực hoàn thành công việc; Sáng tạo và đổi mới…
Văn hóa tích cực sẽ nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường: Thực
tế đã chứng minh những trường có chất lượng dạy học tốt đều là những trường có nền văn hóa tích cực Văn hóa đó để lại ấn tượng ngay từ những điều nhỏ nhặt nhất như việc sân trường giảng đường luôn được vệ sinh sạch sẽ, rồi cách treo băng rôn khẩu hiệu đến thái độ, lối cư xử của giáo viên, cán bộ công nhân viên và học sinh trong nhà trường đến phong cách quản lý…
Trang 15Văn hóa tích cực tạo ra động lực, niềm say mê làm việc trong nhà trường, đây là một trong những yếu tố quan trọng để tạo ra chất lượng dạy học: có động lực con người sẽ cảm thấy hứng thú hơn, làm việc say mê hơn, nỗ lực cố gắng hơn để làm tốt công việc Động lực cũng sẽ kích thích sự sáng tạo nhằm mang lại hiệu quả công việc Nhờ đó mà chất lượng các hoạt động trong nhà trường nói chung và chất lượng dạy học sẽ được nâng cao Văn hóa tích cực giúp người dạy
và người học có cảm giác tự hào, hãnh diện vì được là thành viên của tổ chức nhà trường, được làm việc vì những mục tiêu cao cả của nhà trường Thực tế đã chứng minh khi được làm việc trong một nhà trường có nền văn hóa mạnh, văn hóa tích cực, những trường có thương hiệu thì đội ngũ giáo viên sẽ có cảm giác tự hào hãnh diện, từ đó luôn có động lực nỗ lực cố gắng phấn đấu để xứng đáng với niềm
tự hào đó Việc cố gắng nỗ lực luôn được duy trì từ thế hệ giáo viên này sang thế
hệ giáo viên khác, do đó chất lượng dạy học của nhà trường luôn được đảm bảo
và không ngừng được nâng cao
Văn hóa nhà trường giúp đội ngũ giáo viên và cán bộ công nhân viên thấy
rõ mục tiêu, ý nghĩa và bản chất tốt đẹp của công việc mình làm, thấy rõ được dạy học là phải hướng vào học sinh, sinh viên lấy học sinh (sinh viên) làm trung tâm Những khẩu hiệu nhắc nhở như “Vì lợi ích mười năm thì phải trông cây/ Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, hay “Tất cả vì học sinh thân yêu” ở các đơn
vị quân đội của lực lượng vũ trang có các khẩu hiệu như “Thao trường đổ mồ hôi chiến trường bớt đổ máu”, “Vượt nắng thắng mưa say sưa học tập”…là điều chúng
ta dễ dàng nhìn thấy khi bước chân vào nhiều trường Chúng nhắc nhở mọi giáo viên trước mỗi ngày làm việc là phải biết hết lòng vì học sinh, sinh viên, học viên mọi hoạt động trong nhà trường phải xoay quanh trục là học sinh, sinh viên, học viên mang lại sự tiến bộ cho người học… Từ đó thúc đẩy mọi người cùng cố gắng phấn đấu để ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục
Văn hóa tích cực còn tạo ra động lực làm việc thông qua việc tạo ra các mối quan hệ tốt đẹp, tạo nên tình thương yêu chân thành giữa các thành viên và đảm bảo cho sự hợp tác vì mục tiêu chung Mối quan hệ giữa các cán bộ, giáo viên,
Trang 16giảng với học sinh, sinh viên, học viên công nhân viên chiến sĩ trong toàn nhà trường là mối quan hệ đoàn kết, đồng chí đồng đội, tôn trọng, giúp đỡ lẫn nhau Giữa các học sinh, sinh viên, học viên là sự đoàn kết, yêu quý, cùng nhau cố gắng Học sinh, sinh viên, học viên luôn kính trọng và yêu quý thầy cô, ngược lại thầy
cô luôn tâm huyết và nhiệt tình chỉ bảo học trò của mình Văn hóa tích cực tạo ra một môi trường làm việc thoải mái, vui vẻ, lành mạnh thúc đẩy sự sáng tạo, khuyến khích giáo viên, học sinh nỗ lực rèn luyện, học tập đạt thành tích mong đợi
Một nhà trường có văn hóa tích cực sẽ coi trọng sự phát triển chuyên môn, coi trọng việc học tập suốt đời của giáo viên và nhân viên, chính vì vậy đội ngũ giáo viên sẽ luôn được tạo mọi điều kiện để học tập không ngừng nhằm nâng cao trình độ Bên cạnh đó nhà trường luôn khuyến khích mối quan hệ hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau giữa các giáo viên, giáo viên luôn được chia sẽ học tập và được hỗ trợ từ những đồng nghiệp của mình Tất cả những điều này làm cho chất lượng đội ngũ giáo viên ngày càng nâng cao, đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường
Giáo viên luôn được khuyến khích tham gia đóng góp ý kiến trong mọi hoạt động của nhà trường, ví dụ như việc đóng góp ý kiến trong việc giảng dạy các môn học… Việc huy động sức mạnh tập thể thường sẽ mang lại những giải pháp tối ưu nhất cho các hoạt động, nhờ đó mà chất lượng các hoạt động trong nhà trường nóichung và chất lượng dạy học nói riêng sẽ ngày càng được nâng cao
Bên cạnh đó, điều này là hoàn toàn phù hợp với xu thế quản lý hiện nay, người cán bộ, giáo viên, giảng viên không còn thụ động một chiều tiếp nhận sự tác động từ cấp trên Họ có sự chủ động hơn, được lắng nghe, được đóng góp ý kiến cho sự phát triển của tập thể, họ cảm thấy mình quan trọng hơn, cảm thấy được coi trọng, được tin cậy Từ đó bản thân mỗi người sẽ không ngừng cố gắng phấn đấu rèn luyện để khẳng định bản thân và nỗ lực không ngừng vì sự phát triển của nhà trường Điều này tất yếu sẽ dẫn đến việc chất lượng dạy học của nhà trường được nâng cao
Trang 17Trong bản thân mỗi người luôn có nhu cầu khát khao được thể hiện mình, được khẳng định cái tôi cá nhân Một nhà trường có văn hóa tích cực sẽ luôn tạo điều kiện cho mọi người (từ đội ngũ cán bộ, giảng viên, giáo viên, công nhân viên đến các em học sinh) được thể hiện và phát huy tối đa tài năng và trí tuệ của mình Bên cạnh đó thì mọi sự cố gắng, mọi sự cống hiến, mọi thành tích đều sẽ được công nhận thậm chí là biểu dương Đội ngũ sẽ cảm thấy mình được đối xử công bằng, vì vậy họ luôn nỗ lực cố gắng hết mình vì công việc, cố gắng hết mình để nâng cao chất lượng dạy học
Nhà trường có văn hóa tích cực sẽ luôn biết đặt sự kỳ vọng cao vào đội ngũ của mình Chính vì là kỳ vọng cao nên sẽ tạo ra động lực, đòi hỏi mọi người phải luôn cố gắng nỗ lực mới đạt được Những kỳ vọng này cuối cùng đều nhằm hướng đến nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường Văn hóa tích cực thúc đẩy, trân trọng và đón nhận những sự sáng tạo, tất cả vì mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường
Trong một môi trường văn hóa nhà trường tích cực giáo viên cảm thấy thoải mái, dễ dàng thảo luận về những vấn đề hay khó khăn mà họ đang gặp phải Họ sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn, tích cực trao đổi phương pháp và kỹ năng giảng dạy, họ biết quan tâm đến công việc của nhau, biết cùng hợp tác với lãnh đạo nhà trường để thực hiện mục tiêu giáo dục đã đề ra
Thầy cô giáo là người trực tiếp tham gia hoạt động dạy học Và hơn ai hết, chính nhân cách nhà giáo sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới nhân cách học trò Nhân cách
đó làm cho các em học sinh tin yêu vào cuộc đời và luôn cố gắng nỗ lực vươn lên trong học tập và cuộc sống Vì vậy, chúng ta rất cần những nhà giáo ngoài kiến thức chuyên môn, phải hiểu biết rộng về cuộc sống, có kiến thức sâu sắc về văn hóa xã hội
Văn hóa nhà trường ảnh hưởng tích cực đến học sinh Văn hóa tích cực tạo
ra một bầu không khí tích cực, tạo ra môi trường thân thiện cho học sinh, làm cho các em học sinh cảm thấy gắn bó với trường hơn, mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui Như vậy người học sẽ có tâm thế thoải mái khi tiếp xúc với tri thức,
Trang 18văn hóa nhà trường giúp học sinh cảm thấy mình được thừa nhận, được tôn trọng, cảm thấy mình có giá trị; học sinh thấy rõ trách nhiệm của mình, học sinh tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm và tích cực tương tác với giáo viên, nhóm bạn; học sinh nỗ lực đạt thành tích học tập tốt nhất
Một nhà trường có nền văn hóa mạnh, văn hóa tích cực thường sẽ hội tụ được cái tốt, cái đẹp cho xã hội Văn hóa nhà trường sẽ giúp cho nhà trường thực sự trở thành một trung tâm văn hóa giáo dục, là nơi hội tụ sức mạnh của trí tuệ và lòng nhân ái trong xã hội, góp phần quan trọng tạo nên sản phẩm giáo dục toàn diện
Tuy nhiên, bên cạnh những trường luôn giữ được nền văn hóa tích cực thì không ít trường, cơ sở giáo dục đang diễn ra những biểu hiện tiêu cực của văn hóa như: Một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên học sinh sinh viên ăn chơi đua đòi,
sa vào các tệ nạn xã hội; Đạo đức nhà giáo thì xuống cấp nghiêm trọng,coi trọng đồng tiền hơn lương tâm danh dự người thầy; Tình trạng thiếu công bằng, gian lận trong thi cử, chuyện mua bán các kết quả học tập không còn là xa lạ; Bạo lực học đường, tình trạng học sinh đánh nhau rồi quay clip,học sinh đánh thầy cô, thầy cô đánh học sinh không còn là hiếm; Lâu nay giáo dục chúng ta coi trọng dạy chữ mà lơ là việc dạy người; coi trọng số lượng hơn là chất lượng Khi đánh giá một học sinh thì chủ yếu người ta quan tâm xem em đó xếp loại học lực gì, đạt được những bằng cấp gì chứ mấy khi quan tâm xem nhà trường đã dạy em đó cách tôn trọng người già ra sao, cách yêu và bảo vệ môi trường thế nào
Để xây dựng văn hóa tích cực trong nhà trường cần phải thực hiện tốt các công việc sau: Trước hết tự bản thân người hiệu trưởng, những người quản lý nhà trường cần phải nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa tích cực trong nhà trường Hiệu trưởng cần xác định hệ thống các giá trị cốt lõi, các đặc trưng cần xây dựng trong nhà trường, thống nhất và hướng dẫn hành vi ứng xử của mọi thành viên trong nhà trường theo các giá trị và chuẩn mực đã xác định; Thường xuyên tuyên truyền nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ công nhân viên, giáo viên và học sinh về các giá trị văn hóa trong nhà trường; Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ giáo viên và người học; Đẩy mạnh vai trò