GIAO AN 5 HOAT DONG MAU 2019 DU BO

Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều * Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm, * Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não * Năng lự[r]

Trang 1

Ngày soạn: 1/1/2018 Tuần 20

HỌC Kè 2

Ngày dạy: 9 /1/2018

Tiết 37: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ.

I MỤC TIấU

1 Kiến thức:

- Làm được TN dựng nam chõm vĩnh cửu hoặc nam chõm điện để tạo ra dũng điện

- Mụ tả được cỏch làm xuất hiện dũng điện cảm ứng trong cuộn dõy dẫn kớn bằng nam chõm vĩnh cửu hoặc nam chõm điện

- Sử dụng đỳng thuật ngữ mới: Dũng điện cảm ứng và hiện tượng cảm ứng điện từ

2 Kỹ năng: - Quan sỏt và mụ tả hiện tượng xảy ra

3 Thỏi độ: - Nghiờm tỳc, trung thực trong học tập

4 Năng lực, phẩm chất:

* Năng lực : nờu và giải quyết vấn đề, hợp tỏc, giao tiếp, tự học.

* Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ, tự giỏc

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn :

- 1 đinamụ xe đạp, 1 nam chõm thẳng cú thể quay quanh trục thẳng đứng

- 1 cuộn dõy cú gắn 2 búng đốn LED song song ngược chiều

2 Học sinh : * Mỗi nhúm:

- 1 cuộn dõy dẫn cú gắn 2 búng đốn LED mắc song song và ngược chiều

- 1 nam chõm thẳng, 1 nam chõm điện, 1 nguồn cú sẵn cụng tắc, dõy nối

III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC

1 Phương phỏp: Thảo luận, vấn đỏp, thuyết trỡnh, thực hành, thảo luận nhúm,

2 Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt cõu hỏi, kĩ thuật chia nhúm, động nóo, hỏi đỏp.

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Hoạt động khởi động

a Tổ chức : Sĩ số:

b Kiểm tra : Khụng

* GV đặt vấn đề: Dựng pin, ắc quy để tạo ra dũng điện Cú trường hợp nào khụng dựng

pin hay ắc quy mà vẫn tạo ra dũng điện khụng?

2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức mới

HĐ1 Cấu tạo v à ho ạt động của

đinamụ xe đạp

* Phương phỏp: Thảo luận, vấn đỏp,

thuyết trỡnh, thực h nh, thà ảo luận

nhúm,

* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt cõu hỏi, kĩ thuật

chia nhúm, động nóo, hỏi đỏp

* Năng lực : nờu v già ải quyết vấn đề,

hợp tỏc, giao tiếp, tự học

- GV cho HS quan sỏt đinamụ đó búc vỏ

I Cấu tạo và hoạt động của đinamô xe

đạp

=> Cấu tạo : Núm; trục quay, nam châm

vĩnh cửu, lõi sắt non có cuộn dây quấn quanh

- Núm quay => Nam châm quay => đèn sáng

Trang 2

Hoạt động của GV- HS Nội dung cần đạt

ngo i v hỡnh 31.1 trờn m n hỡnhà à à

- HS: Quan sỏt hỡnh 31.1 kết hợp quan

sỏt đinamụ đó búc vỏ ngo i, nờu cà ấu tạo

v chà ỉ rừ cỏc bộ phận trờn thực tế

? Hóy nờu cấu tạo của đinamụ v chà ỉ

cỏc bộ phận đú trờn thực tế

? Dự đoỏn hoạt động của Đinamụ

HĐ2 Dùng nam châm để tạo ra dòng

điện

thuyết trỡnh, thực h nh, thà ảo luận

nhúm,

? Dũng điện được tạo ra nhờ bộ phận

chớnh n o?à

- GV dẫn v o phà ần 2

? Cú mấy loại nam chõm

- Yờu cầu HS nghiờn cứu TN1- gọi 1

HS đọc C1

? Nờu mục đớch, dụng cụ, cỏch tiến

h nh.à

- HS nờu mục đớch, dụng cụ, cỏch tiến

h nh.à

- GV chốt lại mục đớch, dụng cụ

- Lưu ý cho HS thao tỏc TN phải nhanh,

dứt khoỏt

- GV chia nhúm HS: lớp th nh 4 nhúm,à

giao nhiệm vụ cho nhúm

- Yờu cầu về vị trớ nhúm, cỏc nhúm cử

đại diện nhận dụng cụ TN

- HS di chuyển về vị trớ nhúm mỡnh

- Dự đoán: Nhờ nam châm quay

II.Dùng nam châm để tạo ra dòng điện

1 Dùng nam châm vĩnh cửu

- C1 Dòng điện xuất hiện khi:

+ Di chuyển nam châm lại gần cuộn dây + Di chuyển nam châm ra xa cuộn dây

Trang 3

- Yờu cầu cỏc nhúm tiến h nh TN trongà

khoảng 1 đến 2 phỳt

- Sau đú gọi đại diện cỏc nhúm bỏo cỏo

hiện tượng

- HS tiến h nh l m thớ nghià à ệm 1 theo

nhúm, thảo luận trả lời C1

? Trả lời cỏc cõu hỏi C1

- GV chốt đỏp ỏn đỳng

- GV đặt vấn đề như C2 Gọi HS nờu dự

đoỏn

- Yờu cầu cỏc nhúm l m TN kià ểm tra

dự đoỏn

- HS tiến h nh TN kià ểm tra theo nhúm

- Gọi đại diện bỏo cỏo kết quả TN

- Đại diện nhúm bỏo cỏo kết quả

- Gọi HS trả lời lại cõu C2

? Dũng điện xuất hiện trong cuộn dõy

dẫn kớn trong những trường hợp n o?à

=> GV giới thiệu v nhà ấn mạnh nhận

xột SGK-85

- HS quan sỏt

* GV đặt vấn đề: ? Dựng nam chõm điện

cú tạo ra dũng điện hay khụng?

- Yờu cầu HS nghiờn cứu TN2- gọi 1

HS đọc C3

- HS quan sỏt m n hỡnhà

- Nờu mục đớch, dụng cụ, cỏch tiến h nh.à

- GV chốt lại mục đớch, dụng cụ, cỏch

tiến h nh trờn mỏy chià ếu

- Lưu ý cho HS thao tỏc TN phải nhanh,

dứt khoỏt

- Yờu cầu cỏc nhúm tiến h nh TN kià ểm

tra trong 1 phỳt

- HS tiến h nh l m thớ nghià à ệm 1 theo

nhúm, thảo luận trả lời C3

- Đại diện nhúm bỏo cỏo hiện tượng và

trả lời cõu C3

C2) Trong cuộn dây dẫn kín có xuất hiện dòng điện khi để nam châm đứng yên và cho cuộn dây di chuyển ra xa hoặc lại gần nam châm

- Dũng điện xuất hiện trong cuộn dõy dẫn kớn khi ta đưa một cực nam chõm lại gần hay ra xa một đầu cuộn dõy đú hoặc ngược lại

2 Dùng nam châm điện

- C3 Dòng điện xuất hiện:

+ Trong khi đúng mạch điện nam chõm điện

+ Trong khi ngắt mạch điện chõm điện

- Khi đúng (ngắt) mạch điện thỡ dũng điện trong mạch tăng (giảm)

- Nhận xét SGK-86

+ Khi cho một cực của nam châm di chuyển lại gần và ra xa cuộn dây hoặc

ng-ợc lại

+ Trong thời gian đóng và ngắt mạch của nam châm điện, nghĩa là trong thời gian dòng điện của nam châm điện biến thiên

III Hiện tợng cảm ứng điện từ

Trang 4

- GV chốt đỏp ỏn đỳng

? Khi đúng mạch (hay ngắt mạch điện)

thỡ dũng điện cú cường độ thay đổi như

thế n o? à

-GV chốt lại v nờu nhà ận xột: Dũng

điện xuất hiện ở cuộn dõy dẫn kớn trong

thời gian đúng hoặc ngắt mạch điện của

nam chõm nghĩa l trong thà ời gian dũng

điện của nam chõm điện biến thiờn

- Gọi HS đọc lại

* Củng cố phần II: ? Dòng điện xuất

hiện trong cuộn dây dẫn kín khi nào

- GV dẫn vào phần III

thuyết trỡnh, thực h nh, thà ảo luận nhúm,

- Yêu cầu HS đọc phần III

- GV nhấn mạnh thuật ngữ mới và yêu

cầu HS đọc SGK

- Đọc thuật ngữ trong SGK và ghi nhớ

thuật ngữ

- Yêu cầu HS đọc C4

? Dự đoán hiện tợng xảy ra

- GV làm thí nghiệm kiểm tra cho học

sinh quan sát

- Gọi HS trả lời C5

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi phần I

( GV đa lại câu hỏi lên màn hình)

C4) Cuộn dây có dòng điện cảm ứng xuất hiện

C5) Đúng là nhờ nam châm có thể tạo ra dòng điện

3 Hoạt động luyện tập

- Củng cố phần I: ? Trả lời thắc mắc của bạn Thanh ở đầu bài

Trang 5

- Củng cố phần II: ? Nêu các cách tạo ra dòng điện trong cuộn dây kín mà em biết

- Củng cố phần III:? Dòng điện tạo ra theo những cách đó gọi là gì.

? Hiện tượng tạo ra dòng điện đó gọi là gì

- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ :SGK-86

4 Hoạt động vận dụng

- Ngoài những cách đã chỉ ra trong bài này, còn cách nào tạo ra dòng điện cảm ứng nữa không

- Gợi ý: + Nếu trong TN dùng NC điện mà công tắc luôn đóng có cách nào làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín không?

+ Nếu ở TN câu C4 cho nam châm đứng yên, cho cuộn dây quay thì có xuất hiện dòng điện cẩm ứng không?

- GV: Hệ thống lại kiến thức toàn bài, chốt lại trọng tâm bài như phần ghi nhớ SGK-86

5 Hoạt động tìm tòi mở rộng

- Học kỹ phần ghi nhớ, học thuộc nhận xét 1 và nhận xét 2 trong bài

- BTVN: làm bài 31.131.4 ( SBT-39)

HD: bài 31.3: Có thể dùng biến trở

*Đọc trước bài32 “Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng”.

Ngày soạn: 4 /1/2018

Tuần 20 HỌC KÌ 2 Ngày dạy:12 /1/2018

Tiết 38: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG.

I MỤC TIÊU

- Xác định được sự biến đổi (tăng hay giảm) của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín khi làm TN với nam châm vĩnh cửu

Trang 6

- Dựa trên TN, xác lập được mối quan hệ giữa sự xuất hiện dòng điện cảm ứng và sự biến đổi của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín

- Phát biểu được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

- Vận dụng được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích và dự đoán những trường hợp cụ thể, trong đó xuất hiện hay không xuất hiện dòng điện cảm ứng

2 Kỹ năng: - Quan sát TN, mô tả TN chính xác tỉ mỉ.

- Phân tích,tổng hợp kiến thức cũ

3 Thái độ: - Ham học hỏi, yêu thích môn học

*Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học.

* Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ, tự giác

II CHUẨN BỊ

*GV: Hình cuộn dây dẫn và đường sức từ của một nam châm

- Kẻ sẵn bảng 1 ( SGK)

- 1 cuộn dây dẫn có gắn bóng đèn LED, một thanh nam châm

* HS: Theo hướng dẫn tiết trước

3 Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,

4 Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.

a Tổ chức : Sĩ số:

b Kiểm tra

? HS1: Nêu cách dùng n/c để tạo ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín Thế nào là hiện

tượng cảm ứng điện từ

? HS2: Làm bài 31.3/SBT-40 ĐS: Dịch con chạy của biến trở

- GV ĐVĐ: như SGK

2 Ho t ạ động hình th nh ki n th c m ià ế ứ ớ

Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt HĐ1:Sự biến đổi số đường sức từ

xuyên qua tiết diện của cuộn dây

* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,

thuyết trình, thảo luận nhóm,

* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật

chia nhóm, động não, hỏi đáp

* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề,

hợp tác, giao tiếp, tự học

- GV thông báo: xung quanh nam châm

có từ trường, các nhà bác học cho rằng

chính từ trường gây ra dòng điện cảm

ứng Từ trường được biểu diễn bằng

đường sức từ Vậy hãy xét xem trong các

thí nghiệm trên số đường sức từ xuyên

qua tiết diện S của cuộng dây có biến đổi

không

I Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây

=> Mục đích nghiên cứu

Trang 7

HS: Nghe => Mục đích nghiên cứu.

- GVtreo tranh vẽ H 32.1 hướng dẫn học

sinh đếm số đường sức từ xuyên qua tiết

diện S của cuộn dây đẫn kín khi nam

châm ở xa và lại gần cuộn dây

- Yêu cầu HS quan sát hình 32.1 và thực

hiện C1

HS: Thảo luận nhóm trả lời C1

- GV gọi đại diện dọc kết quả

HĐ 2 Điều kiện xuất hiện dòng điện

cảm ứng

hợp tác, giao tiếp, tự học

? Khi nào thì số đường sức từ xuyên qua

tiết diện S của cuộn dây biến thiên

GV: Khẳng định lại và nêu nhận xét:

*Chuyển ý

- Yêu cầu HS thực hiện C2

- GV gọi 1 HS đại diện trả lời

GV: Hướng dẫn học sinh dựa vào bảng 1

, đối chiếu tìm ra điều kiện xuất hiện

dòng điện cảm ứng

- HS: Thảo luận nhóm trả lời C3:

? Điều kiện nào xuất hiện dòng điện cảm

ứng

- GV gợi ý: Dựa vào điều kiện xuất hiện

-GV hướng dẫn HS thảo luận C4 →nhận

xét 2: Dòng điện cảm ứng xuất hiện

trong cuộn dây dẫn kín đặt trong từ

trường của một nam châm khi số đường

sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn

dây biến thiên

+ Số đường sức từ tăng

+ Số đường sức từ không đổi

+ Số đường sức từ giảm

+ Số đường sức từ tăng

- Nêu nhận xét SGK

II Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng (12 ph)

1) Có có 2) Không không 3) Có có

C3 Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên

- HS: Làm việc cá nhân trả lời C4vào vở C4 :+Khi ngắt mạch điện, cường độ dòng điện trong nam châm điện giảm về 0, từ trường của nam châm yếu đi, số đường sức từ biểu diễn từ trường giảm, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây giảm,

do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng

+Khi đóng mạch điện, cường độ dòng điện trong nam châm điện tăng, từ trường của nam châm mạnh lên, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây tăng, do đó

Trang 8

? ĐK xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?

- HS: Trả lời như kết luận SGK-88

GV: khẳng định lại và giới thiệu kết luận

SGK-88

GV gọi HS đọc kết luận SGK

GV: Khắc sâu kết luận: Trong mọi

trường hợp, khi số đường sức từ xuyên

qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến

thiên thì trong cuộn dây xuất hiện dòng

điện cảm ứng

*Tích hợp môi trường

- Thay thế các phương tiện giao thông sử

dụng động cơ nhiệt bằng các phương tiện

giao thông sử dụng động cơ điện

- Tăng cường sx điện năng bằng các

nguồn năng lượng sạch: NL nước, gió,

mặt trời

xuất hiện dòng điện cảm ứng

* Kết luận ( SGK/88)

3 Hoạt dộng luyện tập

* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm,

* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp

* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học.

- Yêu cầu HS sử dụng kĩ thuật hỏi đáp

? Điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?

? Có mấy trường hợp xuất hiện dòng điện cảm ứng?Là những trường hợp nào?

? Đọc phần ghi nhớ SGK-89?

GV: Chốt lại phần trọng tâm bài như phần ghi nhớ SGK-89

4.Ho t ạ động v n d ngậ ụ

* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp

tác, giao tiếp, tự học

- Yêu cầu HS thực hiện C5, C6

-Yêu cầu giải thích tại sao khi cho nam

châm quay quanh trục trùng vói trục của

nam châm và cuộn dây trong TN phần mở

bài thì trong cuộn dây không xuất hiện

- GV gọi 2 HS đại diện trả lời

-C5: Khi quay núm của đinamô xe đạp, nam châm quay theo Khi 1 cực của nam châm lại gần cuộn dây, số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng, lúc đó xuất hiện dòng điện cảm ứng Khi cực đó của nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm, lúc đó cũng xuất hiện dòng điện cảm ứng

C6: Tương tự C5

-Khi cho nam châm quay theo trục quay trùng với trục của nam châm và cuộn dây

Trang 9

Gv nhận xét sửa chữa ( nếu cần )

-GV:Chốt lại

thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây không biến thiên, do đó trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng

- Học kỹ ghi nhớ

- BTVN: làm bài 32.1 32.4 ( SBTVL9)

HD: Bài 32.3 Vì khi n/c quay thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây

thay đổi

Nghiên cứu trước DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

Tuần 21

Tiết 41 Ngày soạn:16/01/2018 Ngày dạy: 24/01/2018

CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

ĐO CƯỜNG ĐỘ VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ XOAY CHIỀU

I MỤC TIÊU

- Nhận biết được các tác dụng nhiệt, quang, từ của dòng xoay chiều

- Bố trí được TN chứng tỏ lực từ biến đổi chiều khi dòng điện đổi chiều

- Nhận biết được kí hiệu của ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng chúng để đo cường

độ và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều

2 Kĩ năng:

- Sử dụng các dụng cụa đo điện, mắc mạch điện theo sơ đồ

3 Thái độ:

- Trung thực, cẩn thận, ghi nhớ sử dụng điện an toàn

- Hợp tác trong hoạt động nhóm

* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành.

* Phẩm chất: tự lập tự tin, tự chủ

II CHUẨN BỊ

1 GV:

- Phương tiện: Hình 34.1, 34.2 phóng to Mô hình máy phát điện xoay chiều

- PP: Tự nghiên cứu, thảo luận nhóm, vấn đáp

2 HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của tiết trước

5 Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,

6 Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.

a Tổ chức Sĩ số:

b Kiểm tra

- Dòng điện xoay chiều có đặc điểm gì khác so với dòng điện 1 chiều?

ĐS: -Dòng điện một chiều là dòng điện có chiều không đổi theo thời gian ; Dòng điện xoay chiều có chiều và cường độ luân phiên biến đổi

- Dòng điện 1 chiều có những tác dụng gì?

ĐS: Dòng điện một chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng từ, tác dụng phát sáng, và tác dụng sinh lí

Trang 10

- GV cùng HS nhận xét cho điểm bạn.

* Dòng điện xoay chiều được dùng phổ biến trong đời sống và sản xuất Vậy dòng điện

xoay chiều có gì giống và khác dòng một chiều? Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của dòng xoay chiều như thế nào?

2.Hoạt động hình thành kiến thức mới

- HĐ 1: I Tác dụng của dòng điện

xoay chiều

* Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình,

thực hành

* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ

thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp

hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành

GV: Nêu vấn đề vào bài như SGK-95

GV: làm 3 TN biểu diễn như hình 35.1

và yêu cầu học sinh quan sát, trả lời

C1 Trong mỗi TN dòng điện xoay

chiều có tác dụng gì?

? Ngoài 3 tác dụng trên dòng điện

xoay chiều còn có tác dụng gì?

HS: Tác dụng sinh lí

=> GV thông báo: Dòng điện xoay

chiều trong lưới điện sinh hoạt có

U=220V nên tác dụng sinh lí rất mạnh

gây nguy hiểm chết người, vì vậy khi

sử dụng phải chú ý đến vấn đề an toàn

điện

- GV kết hợp giáo dục bảo vệ môi

trường.

Ưu điểm của việc sử dụng điện so với

các nguồn năng lượng khác: Có ưu

điểm không tạo ra các chất gây hiệu

ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi

trường Tác dụng từ của dđxc là cơ sở

chế tạo động cơ điện xoay chiều So

với với các động cơ điện một chiềucó

I Tác dụng của dòng điện xoay chiều

+ TN1: Cho dòng điện xoay chiều đi qua

bóng đèn dây tóc làm bóng đèn nóng lên→dòng điện có tác dụng nhiệt

Dòng điện có tác dụng nhiệt.

+ TN2: Dòng điện xoay chiều làm bóng

đèn của bút thử điện sáng lên →dòng điện xoay chiều có tác dụng quang

Dòng điện có tác dụng quang.

+ TN3: Dòng điện xoay chiều qua nam

châm điện, nam châm điện hút đinh sắt

→Dòng điện xoay chiều có tác dụng từ

Dòng điện có tác dụng từ

- Sử dụng dòng điện xoay chiều trong rất nhiều công việc: Sử dụng điện để lấy nhiệt, lấy ánh sáng

Ưu điểm của việc sử dụng điện so với các nguồn năng lượng khác: Có ưu điểm không tạo ra các chất gây hiệu ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	165,31 KB