Với đường lối chính trị, phương pháp cách mạng đúng đắn,Đảng ta đã phát động cuộc chiến tranh nhân dân, tạo nên mộtthế trận cả nước đánh giặc, phát huy được tối đa sức mạnh dântộc, tranh
Trang 1Mục lục
A- mở đầu 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Lịch sử vấn đề 4
3 Phạm vi và nhiệm vụ nghiên cứu 5
4 Phương pháp nghiên cứu 5
5 ý nghĩa đề tài 6
6 Cấu trúc đề tài 6
B- Nội dung 7
Chương 1 Lý luận chung về phương pháp cách mạng 7
1.1 Khái niệm chung về phương pháp cách mạng 7
1.2 Tầm quan trọng của phương pháp cách mạng 8
1.3 Một số đặc điểm quy định phát huy sức mạnh tổng hợp trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) 9
Chương 2 Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) 11
2.1 Xây dựng hậu phương, căn cứ địa kháng chiến, nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến 11
2.1.1 Xây dựng hậu phương vững chắc về chính trị, kinh tế, văn hóa… 12
2.1.2 Xây dựng căn cứ địa kháng chiến 14
2.2 Tổ chức lực lượng toàn dân kháng chiến 15
2.3 Kết hợp đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 15
2.4 Đẩy mạnh đấu tranh ngoại giao, phối hợp với đấu tranh quân sự, chính trị trong cuộc kháng chiến 16
Chương 3 Những thành công của Đảng cộng sản Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân pháp (1941-1945) 13
3.1 Nhân tố cơ bản giành thắng lợi trong sự nghiệp kháng chiến chống Thực dân Pháp 183
3.2 Giá trị lý luận và thực tiễn về kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng 205
Trang 2Tài liệu tham khảo 19
Trang 3A- mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâmlược đã để lại cho dân tộc ta, con cháu mai sau một niềm tựhào to lớn Thắng lợi đó trước hết là thắng lợi của ý chí “Thà hisinh tất cả chứ không chịu mất nước, nhất định không chịu làm
nô lệ” Đồng thời là thắng lợi của đường lối chiến lược, sáchlược và phương pháp tiến hành cách mạng đúng đắn, sáng tạocủa Đảng Ngày nay, nghiên cứu về cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp xâm lược, không ngoài mục đích nêu cao niềm
tự hào của dân tộc Việt Nam anh hùng, của một Đảng cộng sảnViệt Nam quang vinh Mặt khác giúp chúng ra rút ra những kinhnghiệm, những bài học quý báu cho công tác thực tiễn Mộttrong những bài học có giá trị lớn nhất là: Phát huy sức mạnhtổng hợp trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâmlược
Với đường lối chính trị, phương pháp cách mạng đúng đắn,Đảng ta đã phát động cuộc chiến tranh nhân dân, tạo nên mộtthế trận cả nước đánh giặc, phát huy được tối đa sức mạnh dântộc, tranh thủ tối đa sức mạnh của thời đại làm nên thắng lợicủa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ởnước ta, bài học đó vẫn giữ nguyên giá trị của về mặt lý luận vàthực tiễn, chúng ta muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xãhội, không những phải có một đường lối chính trị đúng đắn mà
Trang 4còn phải có phương pháp để huy động sức người, sức của trong
và ngoài nước, nhằm phát huy sức mạnh dân tộc, tranh thủ sứcmạnh thời đại trong điều kiện mới
Tôi chọn đề tài “Phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợpcủa Đảng cộng sản Việt Nam trong cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp (1946-1954)” với dụng ý tìm hiểu và đi sâu vàonghiên cứu, thấy rõ vai trò của Đảng trong lãnh đạo nhân dânkháng chiến
Lựa chọn đề tài này với ý tưởng từ phương pháp cách mạngtrong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chúng ta rút racho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện naymột phương pháp cách mạng đúng đắn trong điều kiện mới,góp phần xây dựng đất nước cùng thực hiện mục tiêu: “Dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
2 Lịch sử vấn đề
Đã có nhiều bài viết, tác phẩm của nhiều tác giả khác nhau
về nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh nhân dân của Đảng cộngsản Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.Trong cuốn: “Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp (1945-1954)” gồm 2 tập Bộ quốc phòng: Viện lịch sử
quân sự Việt Nam, NXB quân đội nhân dân-Hà Nội-1994 đã đêcập đến chi tiết về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vàcan thiệp Mỹ trong đó nhấn mạnh vai lãnh đạo của Đảng
Trong cuốn “Tổng kết kháng chiến chống thực dân Phápthắng lợi và bài học” Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực
Trang 5thuộc Bộ chính trị, NXB Chính trị quốc gia-Hà Nội-1996 đã tổngkết cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc.
Sách “lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam” tập II, NXB Chínhtrị quốc gia-Hà Nội-1997, viết về: Phương pháp phát huy sứcmạnh tổng hợp trong cách mạng Việt Nam Tiến sĩ Nguyễn
Xuân Minh bàn về: An toàn khu Trung ương ở Việt Bắc trongkháng chiến chống Pháp (1945-1954)…
Tuy nhiên, các tác phẩm, đề tài bàn về phương pháp pháthuy sức mạnh tổng hợp ở những khía cạnh, góc độ khác nhau
Vì vậy tôi chọn đề tài này với mục đích bàn về phương phápphát huy sức mạnh tổng hợp trong cuộc kháng chiến chốngPháp một cách toàn diện
3 Phạm vi và nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của
phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợp mà Đảng đã sử dụngtrong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đánh giá thànhquả của việc thực hiện phương pháp đó, nhằm giúp thế hệ ngàynay và mai sau rút ra được phương pháp cách mạng đúng trong
sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bỏ về tổ quốc xã hộichủ nghĩa Đồng thời góp phần làm tăng thêm lòng tự hào, tựtôn dân tộc, ý thức trách nhiệm, biết trân trọng, kế tục và pháthuy tinh thần cách mạng cha anh để lại
4 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này, trên cơ sở phương pháp luận củachủ nghĩa Mác-LêNin, tôi sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp
Trang 6với phương pháp phân tích, tổng hợp để trình bày, lý giải các sựkiên lịch sử, các hình thức và phương pháp cách mạng được vậndụng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp một cách cóluận cứ khoa họa và cơ sở thực tiễn.
5 ý nghĩa đề tài
Bằng kết quả đạt được, đề tài có thể phát triển hơn choviệc nghiên cứu, giảng dạy lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam,nhằm nâng cao hơn tri thức trong khóa học
6 Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung chính của
đề tài gồm ba chương
Chương 1: Lý luận chung về phương pháp cách mạng
Chương 2: Phát huy sức mạnh tổng hợp của Đảng cộng sảnViệt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954)
Chương 3: Những thành công của Đảng cộng sản Việt Namtrong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)
Trang 7B- Nội dung Chương 1
Lý luận chung về phương pháp cách mạng
1.1 Khái niệm chung về phương pháp cách mạng
Phương pháp cách mạng là một phạm trù lý luận chính trịchỉ chung tất cả những hình thức hoạt động, những cách thứctiến hành cách mạng mà chính đảng của giai cấp sử dụng đểđưa đông đảo quần chúng tham gia tích cực vào các phong tràocách mạng nhămg đánh đổ xã hội cũ, xây dựng chế độ xã hộimới
Một phương pháp cách mạng đúng phải thể hiện bốn đặctrưng cơ bản:
Một là: Sự kết hợp hài hòa giữa tính khoa học và tính nghệthuật trong việc tổ chức xây dựng các lực lượng và sử dụng cáchình thức đấu tranh cách mạng
Hai là: Tính quần chúng của phương pháp cách mạng Cáchmạng là sự nghiệp của quần chúng, vì vậy trong thực tiễn
chúng ta phải thường xuyên coi trọng giáo dục và tổ chức quầnchúng thành những lực lượng tự giác, động viên học hăng háitham gia các phong trào cách mạng với những hình thức vàphương pháp sát hợp
Ba là:Phương pháp cách mạng là một lĩnh vực giàu tínhthực tiễn Phương pháp cách mạng phải gắn bó chặt chẽ vớimọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, qua đó thực hiện
sự biến đổi cách mạng sâu sắc và toàn diện
Trang 8Bốn là: Phương pháp cách mạng thể hiện quan điểm lịchsử-cụ thể của phép biện chứng duy vật, đòi hỏi phải sử dụngsát hợp với điều kiện từng nơi, từng lúc Một hình thức, phươngpháp thích hợp với nơi này, lúc này thì đối với nơi khác, lúc
khác có thể không còn thích hợp nữa Vì vậy, đòi hỏi phải luôntìm tòi, đổi mới, tránh rập khuôn, sao chép hay tuyệt đối hóamột số hình thức, một phương pháp nhất định nào đó
Như vậy có thể nói không một lĩnh vực nào đòi hỏi tính
sáng tạo như lĩnh vực phương pháp cách mạng Đảng ta đã
khẳng định: “không bao giờ có một công thức duy nhất về tiếnhành cách mạng” và “cách mạng là sáng tạo, không sáng tạothì cách mạng không thể thành công”
1.2 Tầm quan trọng của phương pháp cách mạng
Phương pháp cách mạng là một bộ phận hữu cơ trong
đường lối cách mạng của Đảng, phương pháp cách mạng đảmbảo thực hiện thắng lợi những mục tiêu, nhiệm vụ cách mạngtheo đường lối của Đảng Định ra mục tiêu nhiệm vụ chiến lượcđúng đắn là điều quyết định nhất, nhưng chưa đủ mà còn phải
có phương pháp tiến hành sát hợp đảm bảo đưa cách mạng đếnthành công, hạn chế được nhiều khó khăn tổn thất
Bàn về tầm quan trọng của phương pháp cách mạng Hồ ChíMinh đã nói: “Mục đích có đồng trí, đồng tâm phải biết cách làmthì mới thắng lợi được”
Nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp cáchmạng, trong suốt hơn 70 năm qua Đảng ta không ngừng nghiên
Trang 9cứu lý luận chủ nghĩa Mác-LêNin làm giàu trí tuệ cách mạng.Không những tổng kết đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn cáchmạng nước ta mà còn biết chọn lọc kinh nghiệm các nước khác
để áp dụng vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta Đó chính là
nguyên nhân dẫn đến những thành công to lớn trong quá trìnhlãnh đạo sự nghiệp cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
1.3 Một số đặc điểm quy định phát huy sức mạnh tổng hợp trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)
Nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dânPháp trong điều kiện, một nước nông nghiệp, nông dân chiếm90% dân số Độc lập dân tộc, ruộng đất cho dân cày là nguyệnvọng cơ bản của nhân dân ta Vì vậy, trong cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp, ngoài mục tiêu độc lập dân tộc còn phảitừng bước đem lại quyền tự do dân chủ cho nhân dân là đểđộng viên bồi dưỡng sức dân, tạo điều kiện để huy động sứcngười, sức của cho cuộc kháng chiến đảm bảo cho cuộc khángchiến lâu dài và dành thắng lợi cuối cùng Như vậy yêu cầu dântộc và dân chủ thống nhất với nhau
Nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dânPháp trong điều kiện một nước có nên nông nghiệp lạc hậu,tiềm lực kinh tế và quốc phòng bé nhỏ, một nhà nước dân chủnhân dân vừa mới thành lập nôn trẻ về mọi mặt
Trong khi đó, thực dân Pháp là một cường quốc tư bản cónền công nghiệp phát triển, tiềm lực kinh tế, quốc phòng lớnmạnh, với đội quân viễn chinh nhà nghề giàu kinh nghiệm, lại
Trang 10được trang bị vũ khí hiện đại Mặt khác lại được Mỹ hà hơi tiếpsức.
Qua đó cho thấy rằng, Việt Nam bước vào cuộc chiến tranhkhông cân sức So sánh lực lượng giữa ta và địch rõ ràng là địchmạnh ta yếu
Đặc điểm trên quy định phương pháp cách mạng ở nước ta
là con đường cách mạng bạo lực, chỉ bằng sức mạnh bạo lựccách mạng của quần chúng mới đánh đổ được bạo lực phảncách mạng của thực dân Pháp
Bạo lực cách mạng được sử dụng trong cuộc kháng chiếnkhông chỉ là lực lượng vũ trang mà là lực lượng toàn dân Sửdụng bạo lực cách mạng với sự kết hợp chặt chẽ hai lực lượngchính trị, quân sự và hai hình thức đấu tranh chính trị, quân sựkết hợp với đấu tranh chính trị-quân sự-ngoại giao là nội dung
cơ bản của phương pháp cách mạng trong cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp
Nắm vững quy luật chiến tranh, Đảng ta đứng đầu là chủtịch Hồ Chí Minh đã xây dựng đường lối kháng chiến: Chiến
tranh cách mạng Việt Nam không phải là chiến tranh theo nghĩa
cổ điển mà là một cuộc tiến công toàn diện của cách mạng
bằng bạo lực cách mạng của quần chúng chứ không phải đơnthuần là một cuộc tiến công về quân sự
Lực lượng chiến tranh nhân dân không chỉ có lực lượng vũtrang ba thứ quân mà còn có lực lượng chính trị toàn dân Địabàn của nó không chỉ có rừng núi, nông thôn mà đo thị cũng là
Trang 11một chiến trường Phương thức chiến tranh là đánh địch toàndiện cả về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao…Sức mạnh của nó không đơn thuần là sức mạnh quân sự
mà là sức mạnh tổng hợp bao gồm những nhân tố làm nên sứcmạnh của toàn dân tộc và kết hợp với sức mạnh của thời đại.Tóm lại, tư tưởng xuyên suốt đường lối kháng chiến chốngthực dân Pháp là tư tưởng toàn dân kháng chiến với khẩu hiệu:
“Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi xóm làng là một pháo đài”.Toàn dân đánh giặc đã tạo nên sức mạnh tổng hợp của cuộckháng chiến chống thực dân Pháp Cho nên ta đã khắc phụcđược những nhược điểm và khó khă tưởng chừng không thể nàokhắc phục được
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đãchứng minh sự thật về đường lối cách mạng của Đảng ta Đảng
đã lãnh đạo, phát huy sức mạnh tổng hợp đủ sức đánh bại thựcdân Pháp Có thể khẳng định: Phát huy sức mạnh tổng hợp làmột nét đặc sắc trong phương pháp cách mạng của Đảng ta.Trong giai đoạn hiện nay, đây là một bài học quý báu cần đượcvận dụng để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
Chương 2 Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp (1945-1954)
2.1 Xây dựng hậu phương, căn cứ địa kháng chiến, nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến
Trang 12Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954),
Đảng ta đã sớm nhận thức được tầm quan trọng và quy luậtcủa xây dựng hậu phương, căn cứ địa kháng chiến coi đó là một
bộ phận chiến lược quan trọng của đường lối chiến tranh nhândân mà nhân dân giải quyết vấn đề quyết tử: Dựa vào đâu, lấysức đâu mà đánh giặc Nói cách khác là giải quyết vấn đề “đấtđứng chân” và “tiềm lực” để kháng chiến, Đảng ta không ngừngchỉ đạo quân và dân ta ra sức xây dựng, củng cố và phát triểnhậu phương căn cứ kháng chiến, tạo được cho mình chỗ dựavững chắc và sức mạnh to lớn để chiến thắng kẻ thù
Hậu phương chiến tranh nhân dân là một hệ thống căn cứbao gồm các cơ sở chính trị, kinh tế, văn hóa ở đô thị và nôngthôn, các khu di tích và căn cứ kháng chiến trong vùng tạmchiếm, các vùng tự do rộng lớn nằm trên lãnh thổ đất nước
2.1.1 Xây dựng hậu phương vững chắc về chính trị, kinh
tế, văn hóa…
Trong suốt 9 năm trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam ta đãxây dựng và giữ vững được những vùng tự do rộng lớn, tươngđối ổn định làm hậu phương vững chắc cho kháng chiến Xâydựng các mặt chính trị, quân sự, văn hóa, xã hội… Đây chính lànhân tố cơ bản làm nên sức mạnh của hậu phương chiến tranhnhân dân
Về chính trị: Để có hậu phương vững mạnh một cách toàn
diện phải lấy xây dựng chính trị làm nhiệm vụ hàng đầu Vì sựvững chắc của hậu phương phụ thuộc trước hết vào sự giác ngộ
Trang 13cách mạng, sự nhất trí về chính trị, tinh thần của nhân dân, ởchế độ ưu việt, uy tín và hiệu quả hoạt động của các tổ chứcĐảng, chính quyền và các đoàn thể quần chúng Sự vững mạnh
về chính trị vừa là nền tảng, lấy tư tưởng thay cho vật chất.Song sự giác ngộ chính trị của quần chúng, sự đồng tâm nhấttrí của nhân dân là cơ sở để có hành động kiên quyết, dũngcảm, thông minh, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, phát huymọi tiềm lực để xây dựng hậu phương
Về kinh tế: Đi đôi với việc xây dựng và củng cố hệ thống
chính trị, Đảng coi trọng xây dựng kinh tế kháng chiến Bởi kinh
tế có phát triển mới đáp ứng được những nhu cầu ngày cànglớn mạng của chiến tranh, mới đủ sức mạnh vật chất và vănhóa của nhân dân ở hậu phương có được cải thiện và nâng caothì và ảnh hưởng của chế độ mới phát triển sâu rộng, làm chođồng bào cả nước, cả vùng tạm chiếm và vùng tự do càng thêmtin tưởng và quyết tâm kháng chiến
Về quân sự: Là mặt trận thiết yếu của xây dựng hậu
phương Mục tiêu là làm sao cho hậu phương có đủ tiềm lực vàsức mạng chống lại sức tiến công và mọi thủ đoạn của địch.Muốn vậy, phải thực hiện vũ trang toàn dân, xây dựng lực
lượng vũ trang nhân dân ba thứ quân Lực lượng đó phải tổ
chức thích hợp và bố trí hợp lý trên các địa bàn Đảng và chínhphủ ta chủ trương động viên nhân dân thực hiện vũ trang toàndân, lấy lực lượng ba thứ quân làm nòng cốt cho toàn dân
kháng chiến được phát triển mạnh mẽ