Tài liệu ÔN THI TỐT NGHIỆP – THUỐC (PHẦN 1) ppt

+ cơ chế chung: ức chế men COX cyclo-oxygenase làm giảm tổng hợp Prostaglandin PG -> ức chế sinh tổng hợp PG.. + về tác dụng chống viêm: - Viêm do: 1 chất môi giới mediatior gây viêm: ki

ÔN THI TỐT NGHIỆP – THUỐC (PHẦN 1)

1) Aspirin

Nhóm: 5ASA

-

Vài nét về NSAID (wiki)

+ các dẫn xuất:

1) Acid salicylic: Aspirin (acetylsalicylic acid = ASA)

2) pyrazolon: Phenylbutazon

3) indol

4) phenylacetic: Diclofenac

5) propionic: Ibuprofen, Indoprofen, Pirprofen, Naproxen, Fenoprofen,

Ketoprofen

6) oxicam

7) anilin: Paracetamol (acetaminophen)

8) Thuốc ức chế chọn lọc COX-2: Meloxicam (Mobic)

9) thuốc ức chế chuyên biệt COX-2 (nhóm COXIBs)

+ tác dụng: hạ sốt - giảm đau - chống viêm

+ là nhóm giảm đau ngoại vi, không gây nghiện

+ các thuốc thường dùng: aspirin, ibuprofen, diclofenac, naproxen, Paracetamol

+ cơ chế chung: ức chế men COX (cyclo-oxygenase) làm giảm tổng hợp

Prostaglandin (PG) -> ức chế sinh tổng hợp PG

* COX: có các chất đồng dạng: COX 1, COX 2 ( năm 2002 COX 3 được phát hiện)

COX 1: điều hòa các hoạt động sinh lý của hệ thống tiêu hóa, thận và nội

mô mạch máu (ảnh hưởng tiểu cầu)

COX 2: liên quan quá trình viêm

+ về tác dụng hạ sốt:

- Sốt do:

1) pyrogen ngoại lai (vi khuẩn, nấm, độc tố )

2) chất gây sốt nội tại ( do BC sản xuất )

3) PG (tăng tạo nhiệt + giảm thải nhiệt)

- quá trình: VK (1) vào cơ thể kích thích bạch cầu tạo chất gây sốt nội tại (2) -> hoạt hóa men COX làm tổng hợp PG (3)

- NSAID ức chế men COX làm giảm tổng hợp PG -> triệt tiêu 1/3 tác nhân gây sốt Tuy nhiên, thuốc không khống chế được 2 TN còn lại nên chỉ có tác dụng điều trị triệu chứng

+ về tác dụng chống viêm:

- Viêm do:

1) chất môi giới (mediatior) gây viêm: kinin, histamin, collagenase,

chymotrysinase, yếu tố hóa ứng động ; trong đó quan trọng nhất là

prostaglandin Các chất môi giới này được tạo ra từ tế bào mô tổn thương 2) sản phẩm chuyển hóa trung gian: hydrogen peroxide,

- Thuốc có tác dụng chống viêm nhờ tác dụng ức chế quá trình tạo ra các chất môi giới hay ức chế chính các chất môi giới: ức chế men COX làm giảm tổng hợp PG, ức chế kinin, ức chế cơ chất của enzym

+ về tác dụng giảm đau:

- Đau do:

1) cảm thụ thần kinh: cảm thụ thể nhận cảm đau một cách thái quá, rồi dẫn truyền về thần kinh trung ương

2) nguyên nhân thần kinh: cơ chế lạc đường dẫn truyền vào (chưa rõ) 3) nguyên nhân tâm lý

- NSAID ức chế tổng hợp PGE2α nên giảm tính cảm thụ của các ngọn dây cảm giác với các chất gây đau (bradykinin, histamin, serotonin)

- Voltaren (Diclofenac) có tác dụng giảm đau mạnh nhất trong nhóm này

+ nguyên tắc chung khi sử dụng:

1) Các thuốc đều gây kích ứng niêm mạc dạ dày gây loét, chảy máu (trừ paracetamol) nên:

- uống lúc no

- không dùng cho BN loét - đang & đã - nếu buộc phải dùng cần kết hợp với Misoprostol để bảo vệ dạ dày

2) thận trọng với suy thận - suy gan - dị ứng - THA

3) nếu dùng liều cao tấn công: kéo dài max 5 - 7 ngày

4) tương tác thuốc:

- không dùng với kháng vitamin K ( warfarin, sintrom ) vì làm tăng tác dụng chống đông

- không dùng cùng các sulfamid hạ đường huyết vì thuốc đẩy chúng ra khỏi huyết tương làm tăng độc tính

-> Khi cần phối hợp với các thuốc trên thì phải giảm liều các thuốc đó

+ chống chỉ định:

1) Bệnh lý dạ dày – hành tá tràng

2) Suy thận

3) Phụ nữ có thai và cho con bú

-

• biệt dược:

+ Aspirin 81mg (viên)

+ Aspegic 100mg (gói)

2) Diclofenac

• Nhóm: NSAID Thuộc dẫn xuất phenylacetic

• Biệt dược:

+ Voltaren 75mg (75mg/3ml) (ống - IM )

+ Voltaren 50mg (viên)

3) Meloxicam

• Nhóm: Oxicam Là thuốc ức chế chọn lọc trên COX2, thuộc nhóm NSAID

• Biệt dược:

+ Mobic 15mg (15mg/1.5ml) (ống - IM)

+ Mobic 7,5mg (viên)