Bài giảng môn Quản trị sản xuất - Chương 4: Bố trí mặt bằng sản xuất dịch vụ

Bài giảng Quản trị sản xuất - Chương 4: Bố trí mặt bằng sản xuất dịch vụ, cung cấp cho người học những kiến thức như: Khái niệm; Các dạng bố trí mặt bằng cơ bản; Thiết kế mặt bằng. Mời các bạn cùng tham khảo!

1 Khái niệm

Là tổ chức sắp xếp, định dạng về mặt không gian vàphương tiện vật chất được sử dụng để sản xuất ra

SP hoặc cung cấp dịch vụ

Là sắp xếp các máy móc, thiết bị, vật dụng, bộ phậnchức năng, kho, nhà xưởng, lối đi … trong 1 doanhnghiệp

2a Bố trí theo quá trình

• Các hoạt động đồng dạng, tương tự sẽ được tậphợp lại thành BP hay PX, cụm máy

• Thích hợp công nghệ gián đoạn, SX nhiều loại SP,mỗi loại ít, máy móc thiết bị đa năng Mỗi SP đòihỏi quá trình chế biến khác nhau, thứ tự côngviệc không giống nhau

2b Bố trí theo sản phẩm

Nơi làm việc, máy móc thiết bị được bố trí thành dòng nhằm thực hiện đúng trình tự các bước công việc đã được chuyên môn hóa và tiêu chuẩn hóa, tuân theo qui trình công nghệ để tạo ra 1 SP hoặc 1 nhóm SP tương tự

Ví dụ: dây chuyền SX gạch, lắp rắp ô tô, sản phẩm đóng hộp

2b Bố trí theo sản phẩm

Thích hợp với quá trình sản xuất liên tục.

SP có mức tiêu chuẩn hóa cao, dùng máy móc chuyên dụng, chuyên môn hóa lao động, không đòi hỏi nhiều kỹ năng.

Các kiểu bố trí mặt bằng theo SP

2c Bố trí theo vị trí cố định

• SP cố định, vận chuyển công nhân, máy móc, thiết

bị, nguyên vật liệu… đến khu vực SXSP

• Đối với SP có khối lượng, kích thước quá lớn hoặcphải cố định ở 1 vị trí nào đó

2c Bố trí theo vị trí cố định

3 Thiết kế bố trí SX trong DN

Bố trí sản xuất theo sản phẩm

Bố trí sản xuất theo quá trình

3a Bố trí sản xuất theo SP

Phương pháp cân đối dây chuyền sản xuất

• Nhiệm vụ của bố trí mặt bằng theo SP là cân bằngdây chuyền: phân chia CV được thực hiện theo từng

KV làm việc sao cho khối lượng công việc đượcđồng đều nhất có thể

• Mục tiêu: xác định bao nhiêu KV làm việc cần phải

có và những nhiệm vụ nào giao cho từng KV

• Trong cân bằng dây chuyền, phân công CV cho các

KV làm việc sao cho có ít thời gian rỗi nhất

PP cân bằng dây chuyền SX

• Bước 1: xác định các bước công việc và thời gian thực hiện

• Bước 2: Xác định thời gian chu kz

• Bước 3: Xác định và vẽ sơ đồ trình tự các bước công việc

• Bước 4: Tính số nơi làm việc tối thiểu

• Bước 5: Bố trí thử PA ban đầu và đánh giá hiệu quả về mặt thời gian

• Bước 6: Cải tiến phương án bố trí

• Bước 7: Đánh giá hiệu quả của bố trí mới

PP cân bằng dây chuyền SX

Xác định sản lượng (năng lực sản

xuất)

PP cân bằng dây chuyền SX

• Bước 3 : vẽ sơ đồ trình tự thực hiện công việc

Cho bảng thứ tự công việc, vẽ sơ đồ

PP Cân bằng dây chuyền

PP Cân bằng dây chuyền

Cho bảng thứ tự công việc

Nơi làm việc Công việc CV phải

40 20

F

A B,C

40 30

Bước 2: Xác định thời gian chu kz

Xác định số nơi làm việc tối thiểu cần thiết

Xác định hiệu quả cách bố trí hiện tại

Thời gian chu kz 90 90 90 90 90 90 540

Thời gian thực hiện của

F

H

G

Xác định hiệu quả cách bố trí hiện tại

Thời gian chu kz 90 90 90 90 90 450Thời gian thực hiện

Thời gian ngừng của

Mức độ sử dụng (380/450)x 100 = 84,44%

% Thời gian lãng phí (70/450) x 100% = 15,56%

F

H

G

Xác định hiệu quả cách bố trí hiện tại

Thời gian chu kz 90 90 90 90 90 450Thời gian thực hiện

Thời gian ngừng của

Mức độ sử dụng (380/450)x 100 = 84,44%

% Thời gian lãng phí (70/450) x 100% = 15,56%

Bài tập

Cty chuyên lắp rắp hàng điện tử, có cách bố trí CV như sau:

KV LV Công việc Cv trước Tg (phút)

C

A A

1,2 1,3

1,4 1,3

Công ty mỗi ca làm việc 8 giờ, kế hoạch lắp ráp

160 sản phẩm/ca

a Tính hiệu suất và tỷ lệ % thời gian lãng phí của

phương án bố trí hiện tại?

b Hãy tìm phương án bố trí hiệu quả hơn?

Ví dụ

Bảng dưới đây cho biết về thời gian, trình tự vàcác công việc cần thiết để sản xuất một chiếc máyhút bụi công nghiệp của một công ty chế tạo máy.Biết rằng, thời gian chu kz để sản xuất một chiếcmáy hút bụi là 10 phút

Hãy thực hiện việc cân bằng dây chuyền, tính hiệusuất và tỷ lệ % thời gian lãng phí?

Ví dụ

F

H G

I

J

Hiệu suất sử dụng: 28%

Thời giang ngừng máy: 72%

Thời gian chu kz

1 0101010101010101010100

Thời gian thực hiện chu

Thời gian ngừng máy 5 9 7 6 7 8 7 7 8 8 72

Bước 4: xác định KV làm việc tối thiểu

J(2)

Hiệu suất sử dụng: 28%

Thời giang ngừng máy: 72%

Thời gian chu kz

1 01010100

Thời gian thực hiện chu

Thời gian ngừng máy 5 9 7 72

BÀI TẬP

Một đơn vị sản xuất dự định cung cấp SP Y ra thị trường là 144 SP/ngày, mỗi ngày làm việc 8 giờ, thời gian chuẩn bị máy móc, nguyên liệu, khởi động máy, đóng cửa nhà máy mất trung bình

là 48 phút/ngày Biết rằng trình tự chế tạo sản phẩm Y và thời gian cần thiết để thực hiện các công việc như sau:

Công việc CV đứng

trước

Thời gian (phút)

Công việc CV đứng

trước

Thời gian (phút)