TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANGKHOA DU LỊCH TIỂU LUẬN HỌC PHẦN VĂN HOÁ DU LỊCH KHAI THÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA ẨM THỰC TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TỈNH... NHA TRANG, THÁNG 6 NĂM 2021TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA DU LỊCH
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN VĂN HOÁ DU LỊCH
KHAI THÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA ẨM THỰC TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TỈNH
Trang 2NHA TRANG, THÁNG 6 NĂM 2021
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA DU LỊCH
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN VĂN HOÁ DU LỊCH
KHAI THÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA ẨM THỰC TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TỈNH
KHÁNH HOÀ
Giảng viên hướng dẫn: ThS Phạm Xuân An Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Huyền
Mã số sinh viên: 61130415 Lớp: 61.QTKS-1
Trang 3NHA TRANG, THÁNG 6 NĂM 2021 LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Trường ĐH Nha Trang đã đưa bộ môn văn hóa
du lịch vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giảngviên bộ môn - thầy Nguyễn Xuân An Chính thầy là người đã tận tình dạy dỗ và truyền đạtnhững kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian vừa qua Trong thời gian tham dự lớphọc của thầy, em đã được tiếp cận với nhiều kiến thức bổ ích và rất cần thiết cho quá trìnhhọc tập, làm việc sau này của em Vì tình hình dịch bệnh nên lớp em không được học trựctiếp với thầy mà chỉ được trao đổi online nhưng thầy luôn truyền đạt kiến thức cho lớp emmột cách đầy nhiệt huyết
Bộ môn văn hóa du lịch là một môn học thú vị và vô cùng bổ ích Tuy nhiên, những kiếnthức và kỹ năng về môn học này của em vẫn còn nhiều hạn chế Do đó, bài tiểu luận của emkhó tránh khỏi những sai sót Kính mong Thầy xem xét và góp ý giúp bài tiểu luận của emđược hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Nha Trang, ngày 17 tháng 6 năm 2021
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền MSSV: 61130415
Lớp: 61.QTKS-1
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 5Nha Trang, ngày … tháng … năm 2021
(Ký và ghi rõ họ tên)
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẨM THỰC 8
1.1 Khái niệm văn hoá 8
1.2 Khái niệm về du lịch 8
1.3 Khái niệm về văn hoá du lịch 9
1.4 Khái niệm về văn hoá ẩm thực 9
CHƯƠNG 2 : PHÂN TÍCH TÀI NGUYÊN VĂN HOÁ DU LỊCH 10
2.1 Khái quát về tỉnh Khánh Hòa 10
2.2 Khái quát về văn hóa ẩm thực Khánh Hòa 10
2.3 Vai trò của văn hóa ẩm thực 11
2.4 Thực trạng về khai thác văn hóa ẩm thực tại Khánh Hòa: 11
CHƯƠNG 3 : ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM KHAI THÁC GIÁ TRỊ VĂN HOÁ ẨM THỰC TẠI TỈNH KHÁNH HOÀ 13
Trang 7MỞ ĐẦU
Trong quá trình học tập học phần Văn hoá du lịch có được nền tảng kiến thức lýthuyết, bản thân nhận thức về tầm quan trọng của việc vận dụng kiến thức lý thuyết với kiếnthức thực tiễn Với lợi thế được học tập, nghiên cứu tại thành phố Nha trang, tỉnh KhánhHoà, trong khu vực Duyên hải nam trung bộ nên tôi muốn nghiên cứu rõ hơn về Ẩm thực tạithành biển xinh đẹp này
Nền kinh tế ngày càng phát triển, đời sống tinh thần và dân trí của con người ngàycàng nâng cao Vì vậy, nhu cầu không chỉ dừng lại ở các mức độ cơ bản như ăn ở, đi lại…
mà họ ngày càng muốn được thể hiện vai trò của bản thân, muốn được tôn trọng, muốn đượcthể hiện hiểu biết của mình về thế giới xung quanh Du lịch là một hình thức giúp con ngườithực hiện được điều này Khi có thu nhập ổn định và thời gian nhàn rỗi, họ thường đi du lịch
để thêm hiểu biết của bản thân và giải tỏa căng thẳng Từ đó kinh tế ngành công nghiệpkhông khói ra đời trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến
Con người đi du lịch ngoài việc muốn tham quan những cảnh đẹp, hiểu thêm nhữngnét văn hóa độc đáo, biết thêm nhiều sự mới lạ tại nơi mà họ đến, họ còn muốn thưởng thứcnhững món ăn đặc trưng của nơi đó Bởi qua ẩm thực, con người ta được khám phá thêm vềnhững nét giá trị truyền thống, các phong tục tập quán, những đạo lý, phẩm chất, quy cáchhay phép tắc của cả một địa phương, dân tộc hay một quốc gia Rõ ràng ẩm thực vừa manggiá trị vật chất vừa mang giá trị tinh thần của người Việt Nam ta
Qua bài ca dao:
“Yến sào Hòn Nội Vịt lội Ninh Hòa Tôm hùm Bình Ba Nai khô Diên Khánh
Cá tràu Võ Cạnh
Sò huyết Thủy Triều…”
đã giúp du khách thấy được sự phong phú, hấp dẫn của nền ẩm thực Khánh Hòa Ngoài bãi biển xanh mướt, con người thân thiện, hiếu khách thì ẩm thực nơi đây cũng mang những đặctrưng riêng biệt tạo nên phong cách độc đáo làm nao lòng du khách
Trang 8Ẩm thực có ý nghĩa về kinh tế, mang một chiều sâu đậm chất bản sắc dân tộc của mộtvùng miền, nó còn là một cách lưu giữ những giá trị tốt đẹp của văn hóa Đây cũng là điềugiúp tôi có động lực tìm hiểu thông tin qua các trang mạng xã hội, báo đài, đi tìm hiểu thựctế,… để thực hiện đề tài này một cách hoàn thiện nhất.
Đề tài được chia thành 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về ẩm thực
Chương 2: Phân tích tài nguyên văn hoá ẩm thực tại tỉnh Khánh Hoà
Chương 3: Đề xuất giải pháp nhằm khai thác giá trị văn hoá ẩm thực tại tỉnh KhánhHòa
Em rất mong nhận được ý kiến góp ý để đề tài được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cám ơn!
Trang 9CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẨM THỰC
1.1 Khái niệm văn hoá
- Theo UNESCO: ‘Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động và sáng tạo trong quá khứ
và trong hiện tại Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên một hệ thốngcác giá trị, các truyền thống và thị hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗidân tộc”
- Theo Hồ Chí Minh: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mớisáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, vănhọc, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sửdụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa”
- Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam – Bộ Giáodục và đào tạo, do Nguyễn Như Ý chủ biên, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, xuất bảnnăm 1998, thì: “Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ratrong lịch sử”
Vậy khái quát lại văn hóa là tổng thể những nét riêng biệt: tinh thần và vật chất; trí tuệ vàcảm xúc; từ đó quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội Vănhóa gồm nghệ thuật, văn chương, lối sống, quyền cơ bản của con người, hệ thống giá trị, tậptục, tín ngưỡng.Văn hóa mang lại khả năng suy xét bản thân; làm cho con người trở thànhsinh vật nhân bản, có lý tính, óc phê phán và đạo lý; giúp con người tự thể hiện, tự ý thứcbản thân; động lực để con người tìm tòi, sáng tạo để vượt qua chính bản thân mình
1.2 Khái niệm về du lịch
- Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourist Organization), một tổ chức thuộc LiênHợp Quốc, Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú,trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trongthời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư;nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền Du lịch cũng là một dạngnghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư
Trang 10- Theo Luật du lịch Việt Nam 2005, du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đicủa con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu thamquan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định (Điều 4 chương
I Luật Du lịch của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số44/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005)
- Đối với người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú của họ ở ngoài nơi cư trú
để thoả mãn các nhu cầu khác nhau: hoà bình, hữu nghị, tìm kiếm kinh nghiệm sốnghoặc thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần khác
- Đối với người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất
và phục vụ nhằm thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người du lịch và đạt được mục đích
số một của mình là thu lợi nhuận
- Đối với chính quyền địa phương: Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về
cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ khách du lịch, là tổng hợp các hoạtđộng kinh doanh nhằm tạo điều kiện cho khách du lịch trong việc hành trình và lưu trú,
là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng thu nhập, nâng caođời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương
- Đối với cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động
du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá, phongcách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để ìm việc làm, phát huy cácnghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống ngườidân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh XH, nơi ăn, chốn ở,…
1.3 Khái niệm về văn hoá du lịch
- Là khoa học nghiên cứu các giá trị văn hóa để phát triển du lịch
- Văn hóa Du lịch là khoa học để tạo ra sự phát triển du lịch bền vững, phát triển bền vữngcần phải đạt 5 tiêu chí:
Tạo tiền đề phát triển mọi mặt, mọi loại hình du lịch
Bảo vệ môi sinh, môi cảnh, môi trường tự nhiên, môi trường du lịch
Đảm bảo công bằng xã hội
Xây dựng phát triển kinh tế, trong đó có kinh tế du lịch phát triển không ngừng
Không xâm hại lợi ích nhiều mặt của các thế hệ trước mắt và lâu dài
Trang 111.4 Khái niệm về văn hoá ẩm thực
- Văn Hóa Ẩm Thực bao gồm toàn bộ môi trường văn hóa dinh dưỡng của con người, nhưcách trang trí và cách thức ăn uống, nghi thức và nghi lễ, thực phẩm như biểu tượng của
sự tinh khiết hay tội lỗi, hoặc đặc sản khu vực và do đó nhận dạng văn hóa
CHƯƠNG 2 : PHÂN TÍCH TÀI NGUYÊN VĂN HOÁ DU LỊCH
TẠI TỈNH KHÁNH HOÀ
2.1 Khái quát về tỉnh Khánh Hòa
Khánh Hòa là một tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam, phía Bắcgiáp tỉnh Phú Yên, phía Tây Bắc giáp tỉnh Đắk Lắk, phía Tây Nam giáp tỉnh Lâm Đồng,phía Nam giáp tỉnh Ninh Thuận, phía Đông giáp Biển Đông Khánh Hòa có vị trí địa lýkhông chỉ thuận lợi trong phát triển kinh tế do nằm trên các trục giao thông quốc gia quantrọng cả về đường sắt, đường bộ, đường thuỷ và hàng không, mà còn có ý nghĩa chiến lượcquan trọng về quốc phòng, vì nằm gần đường hàng hải quốc tế; có huyện đảo Trường Sa(cách đất liền hơn 200 hải lý); có mũi Hòn Ðôi trên bán đảo Hòn Gốm (huyện Vạn Ninh) làđiểm cực Ðông trên đất liền của nước ta; có Vịnh Cam Ranh với chiều dài 16 km, chiều rộng
32 km, độ sâu từ 18 - 20 m , được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam
Á và cũng là cửa ngõ thông ra Biển Ðông
Dân số tỉnh Khánh Hòa ( theo số liệu tháng 9/2021 ) là 1.246.358 người với 36 dântộc đang sinh sống (Kinh, Raglai, Cơ Ho, Ê đê, Hoa, Tày, Nùng, Mường, Thái, Chăm,Khmer, Thổ ) Tổng diện tích đất tự nhiên của tỉnh Khánh Hòa là 5.137,8 km2
Khánh Hòa có 9 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh(Nha Trang và Cam Ranh, trong đó thành phố Nha Trang là tỉnh lỵ), 1 thị xã (Ninh Hòa) và
6 huyện (Vạn Ninh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Cam Lâm và huyện đảo TrườngSa), với 139 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 35 phường, 6 thị trấn và 98 xã
Trang 122.2 Khái quát về văn hóa ẩm thực Khánh Hòa
Mỗi một vùng miền trên đất nước đều có những món ăn được chế biến theo một cáchrất riêng, không thể nào nhầm lẫn với nhau được Chính điểm đặc biệt này đã góp phần đemlại cho nền ẩm thực Việt Nam một bức tranh muôn màu rực rỡ và vô cùng ấn tượng Dọcmiền đất nước Việt Nam, nếu như Hà Nội nổi tiếng với món phở, bún chả, Sài Gòn đượcbiết đến với món cơm tấm trứ danh khiến người ăn nhớ mãi không quên thì Khánh Hòa đãtạo được sức hút mạnh mẽ với món nem ninh Hòa, bún cá Nha Trang, bún sứa, bánh ướtDiên Khánh, bánh tráng xoài, bún lá cá dầm, bò nướng Lạc Cảnh,…
Là một tỉnh thuộc khu vực miền Trung sở hữu khung cảnh thiên nhiên xinh đẹp,thanh bình, đặc biệt là về tài nguyên biển đầy giá trị và phong phú, Khánh Hòa hiện đang làmột trong những địa điểm du lịch tạo được sức hút mạnh mẽ với nhiều khách du lịch cảtrong nước lẫn ngoài nước
Không những thế, Khánh Hòa còn được mọi người biết đến là một vùng đất có nhiềunét văn hóa đặc trưng vô cùng đa dạng, phong phú cùng với nền ẩm thực đặc sắc, mangnhiều nét độc đáo riêng biệt chinh phục được tất cả các thực khách ngay từ lần thưởng thứcđầu tiên Có thể nói rằng văn hóa ẩm thực Khánh Hòa chịu ảnh hưởng sâu sắc từ biển, do đónhững món ăn hầu hết được chế biến từ những nguyên liệu hải sản Bên cạnh đó, Khánh Hòacòn là một vùng đất tập trung nuôi sản vật quý hiếm là yến sào Đây được xem là món caolương, mỹ vị vừa có mùi vị thơm ngon đặc trưng lại vừa tốt cho sức khỏe
Là một vùng đất nổi tiếng với những phong cảnh thiên nhiên xinh đẹp cùng vớinhững nét văn hóa đặc trưng vô cùng ấn tượng và đặc sắc, vì vậy không có gì ngạc nhiên khiKhánh Hòa hiện đang là một trong những vùng đất lý tưởng của nhiều khách du lịch Bêncạnh đó, ẩm thực đa dạng, phong phú cũng là một trong những yếu tố tạo nên sự độc đáoriêng biệt và nổi bật cho văn hóa của tỉnh Khánh Hòa
2.3 Vai trò của văn hóa ẩm thực
Trên thực tế, không phải lúc nào văn hóa ẩm thực cũng được sử dụng trong các hoạtđộng xúc tiến du lịch, tuy nhiên văn hóa ẩm thực có những vai trò nhất định và góp phần tạo
Trang 13nên thành công cho hoạt động xúc tiến du lịch, làm tăng hiệu quả của hoạt động này Vai trò
đó được thể hiện qua những điểm sau :
- Văn hóa ẩm thực là một yếu tố cấu thành của hoạt động tuyên truyền để thu hút khách dulịch Văn hóa ẩm thực được chắt lọc qua các món ăn, đồ uống đặc trưng và phương thức
ăn uống tiêu biểu Đây là một yếu tố cấu thành của hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch,cung cấp thông tin, tạo cơ hội cho khách du lịch được trải nghiệm những khía cạnh vănhóa truyền thống và từ đó kích thích nhu cầu, mong muốn được đi du lịch của du khách
- Văn hóa ẩm thực góp phần đa dạng hóa, tăng sức hấp dẫn cho hoạt động xúc tiến du lịch.Bên cạnh nhiều hoạt động trải nghiệm có thể được tổ chức như tham gia làm đồ thủ công
mỹ nghệ, tham gia diễn xướng các loại hình văn hóa nghệ thuật truyền thống, một hoạtđộng mà khách có nhiều cơ hội trải nghiệm, đó là tham gia chế biến và thưởng thức cácmón ăn truyền thống dân tộc Với hoạt động này du khách vừa có thể có những trảinghiệm thú vị vừa kích thích nhu cầu mua về làm quà, từ đó hoạt động xúc tiến trở nênhiệu quả và đạt được mục đích
- Văn hóa ẩm thực truyền thống là một nội dung thông tin quan trọng Hoạt động xúc tiến
du lịch không chỉ là việc cung cấp thông tin đơn thuần mà cần phải có nhiều nội dungkhác nhau để tạo ra một hệ thống các hoạt động mang tính tổng hợp tác động đến tâm lý,kích thích tính tò mò và kích cầu khách du lịch tiềm năng Thông tin tuyên truyền du lịchđược khách du lịch quan tâm rất đa dạng, cụ thể là các nơi lưu trú, điểm du lịch, cảnhquan, các phương tiện vận chuyển, điều kiện giao thông, và đặc biệt là yếu tố ẩm thực(thể hiện qua danh mục các món ăn) Như vậy, thông tin về vấn đề ăn uống không kémphần quan trọng vì đây là việc thiết yêu mà bất kì du khách nào cũng cần, họ có thể chọn
đi bộ khi không tìm được phương tiện di chuyển nhưng không thể cứ mãi nhịn đói vìkhông tìm được chỗ ăn, uống
2.4 Thực trạng về khai thác văn hóa ẩm thực tại Khánh Hòa:
Những năm gần đây ẩm thực đã trở thành một trong những yếu tố được sử dụng tronghoạt động xúc tiến nhằm thu hút khách du lịch Trên địa bàn thành phố Nha Trang cũng hìnhthành các khu ẩm thực tại chợ đêm, dọc tuyến đường Trần Phú, chương trình khuyến mãigiới thiệu món mới ở các nhà hàng, chương trình chợ ẩm thực trong các kỳ Festival Biển