-Đặt vấn đề: Để giúp các em vận dụng những kiến thức vừa nêu, tiết học hôm nay chúng ta đi thực hành đo bước sóng ánh sáng bằng phương pháp giao thoa.. Hoạt động 2: Tìm hiểu sự chuẩn bị [r]
Trang 1Người soạn: Trịnh Thị Ngọc Ngày soạn: 1/3/2018
Ngày dạy:
BÀI 29: THỰC HÀNH: ĐO BƯỚC SÓNG ÁNH SÁNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIAO THOA
I, Mục tiêu.
1 Kiến thức
- Xác định được bước sóng ánh sáng theo phương pháp giao thoa
2 Kĩ năng
- Có kĩ năng làm bài thực hành và viết báo cáo
- Có kĩ năng sử dụng các dụng cụ thí nghiệm tạo ra hệ vân giao thoa trên màn ảnh
- Biết cách dùng thước kẹp đo khoảng vân Xác định tương đối chính xác bước sóng của chùm tia laze
3 Thái độ
- Có thái độ cẩn thận, trung thực, hợp tác trong hoạt động nhóm
II, Chuẩn bị.
1 Giáo viên
- Làm thử các thí nghiệm trong bài và tính toán sơ bộ kết quả thí nghiệm
2 Học sinh
- Đọc trước bài ở nhà
- Mỗi học sinh một bài báo cáo thực hành
III, Tiến trình dạy học.
Trang 2Hoạt động của GV Hoat động của HS Nội dung
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ, tổ chức tình huống học tập.
-Hiện tượng giao thoa ánh
sáng là gì?
-Điều kiện để có hiện
tượng giao thoa?
-Viết công thức xác định
bước sóng ?
-Dựa vào công thức này,
muốn xác định bước sóng
ánh sáng bằng thí nghiệm
ta phải đo các đại lượng
nào? Bằng những dụng cụ
nào?
-Đặt vấn đề: Để giúp các
em vận dụng những kiến
thức vừa nêu, tiết học
hôm nay chúng ta đi thực
hành đo bước sóng ánh
sáng bằng phương pháp
giao thoa
-Là hiện tượng gặp nhau của hai chùm sáng kết hợp tạo ra các vạch sáng, tối xen kẽ nhau
-Hai sóng là hai sóng kết hợp tức là hai sóng có cùng tần số và có độ lệch pha không đổi theo thời gian
- λ=
ia D
Với i là khoảng vân
D là khoảng cách từ 2 nguồn kết hợp đến màn quan sát
a là khoảng cách giữa
2 nguồn kết hợp
-Đo độ lớn khoảng vân i bằng thước cặp, còn khoảng cách D đo bằng thước milimet
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự chuẩn bị dụng cụ, làm quen dụng cụ đo
GV thông báo nội dung
tiết học
-Mục đích
+Quan sát hệ vân giao
thoa tạo bởi khe Y-âng,
sử dụng chùm sáng laze
+Đo bước sóng ánh sáng
-HS chú ý lắng nghe I,Mục đích
-Quan sát hệ vân giao thoa tạo bởi khe Y-âng,
sử dụng chùm sáng laze -Đo bước sóng ánh sáng II,Dụng cụ thí nghiệm +Nguồn phát tia laze
Trang 3-Để thực hiện những nội
dung đó cần phải chuẩn bị
những dụng cụ gì?
-GV đưa ra các dụng cụ
giới thiệu để HS quan sát
và hướng dẫn sử dụng 1
số dụng cụ
+Nguồn phát tia laze (1
¿ 5 mW): phát ra tia
laze màu đỏ
+Khe Y-âng: một màn
chắn có hai khe hẹp song
song, độ rộng mỗi khe
bằng 0,05mm hoặc
0,1mm, khoảng cách a
giữa 2 khe cho biết trước,
được ghi ngay ở vị trí
dưới khe
+Thước kẹp 0 ¿ 150
mm, độ chia nhỏ nhất
0,02mm hoặc 0,05 mm
+Giá thí nghiệm: có vít
hãm điều chỉnh được
+Một tờ giấy trắng
+Nguồn phát tia laze (1
¿ 5 mW) +Khe Y-âng: một màn chắn có hai khe hẹp song song, độ rộng mỗi khe bằng 0,05mm hoặc 0,1mm, khoảng cách a giữa 2 khe cho biết trước
+Thước kẹp 0 ¿ 150
mm, độ chia nhỏ nhất 0,02mm hoặc 0,05 mm
+Giá thí nghiệm
+Một tờ giấy trắng
+Khe Y-âng
+Thước kẹp +Giá thí nghiệm +Một tờ giấy trắng III, Cơ sở lí thuyết
λ= ia D
Hoạt động 3: Thực hành tìm vân giao thoa.
-GV giới thiệu các bước
tiến hành và mời 1 em lên
làm:
+Lắp nguồn phát tia laze
và màn chắn P lên giá đỡ,
màn chắn P đặt ngay sát
sau nguồn laze
+Màn quan sát E là 1 tờ
giấy trắng dán lên tường
hoặc dán lên 1 bảng có
chân, đặt trên bàn, song
song với P và cách P một
khoảng D= 1,5 ¿ 2m
+Cắm phích điện của bộ
nguồn phát tia laze vào ổ
-HS lắng nghe và làm theo hướng dẫn của GV
Trang 4điện xoay chiều 220V
Bật công tắc K, ta nhận
được chùm tia laze màu
đỏ
+Điều chỉnh vị trí màn
chắn P sao cho chùm tia
laze chiếu thẳng góc đúng
vào hệ khe Y-âng đã
chọn Điều chỉnh giá đỡ G
sao cho chùm tia laze
chiếu đúng vào màn E và
vuông góc với màn
+Quan sát hệ vân giao
thoa xuất hiện trên màn
và nhận xét:
Vân sáng nào là
vân sáng giữa?
Các vân giao thoa
trên màn có cách
đều nhau không?
Hoạt động 4: Xác định bước sóng của chùm tia laze
-GV giới thiệu các bước
tiến hành và mời 1 em lên
làm:
+ Dùng thước cuộn đo 5
lần khoảng cách D từ màn
chắn P đến màn quan sát
E, ghi kết quả vào bảng 1
+Đánh dấu vị trí các vân
sáng trên tờ giấy phân bố
trên n khoảng vân, n tùy ý
từ 2 đến 6 Dùng thước
cặp đo 5 lần khoảng cách
L giữa 2 vân sáng đã
được đánh dấu ở ngoài
cùng, ghi vào bảng 1
+ Khoảng vân:
i=
L
n (mm)
+Bước sóng:
-HS lắng nghe và làm theo hướng dẫn của GV
Hoàn thành bài báo cáo
Trang 5
λ= ia
D=
aL Dn
-Tắt công tắc K, rút phích
điện.Kết thúc thí nghiệm
-GV hướng dẫn và giao
cho HS hoàn thành bài
báo cáo và trả lời câu hỏi
cuối bài
IV, Củng cố và vận dụng
Yêu cầuu HS tóm tắt nội dung chính trong bài
V, Tổng kết
GV nhận xét buổi học và dặn dò HS