- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một số tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học.. II.[r]
Trang 1Tuần 16 Tiết 63
Ngày soạn: 05/12/2017
Ngày dạy: 07/12/2017
THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT/MỤC TIÊU
I Kiến thức:
- Sự đa dạng của đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh
- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một số tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
II Kĩ năng
- Quan sát đặc điểm hình thức của một thể loại văn học
- Tìm ý, lập dàn ý cho bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
- Hiểu và cảm thụ được giá trị nghệ thuật của thể loại văn học đó
- Tạo lập được một văn bản thuyết minh về một thể loại văn học có độ dài 300 chữ
III Thái độ:
- Có năng lực quan sát, nhận thức, dùng kết quả quan sát mà làm bài thuyết minh
IV Định hướng góp phần hình thành năng lực.
- Năng lực giao tiếp (nghe, nói, đọc, viết)
- Năng lực thẩm mĩ (cảm thụ và sáng tạo)
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
I Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án/thiết kế bài học
- Các slides trình chiếu
+Slide 1: Một số bài thơ HKI lớp 7
+Slide 2: Bài thơ vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác
+Slide 3: Câu hỏi thảo luận
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị nội dung cho bài học
II Chuẩn bị của học sinh
- Đọc lại các văn bản đã học Xem lại đặc điểm các thể thơ đã học ở lớp 7
- Đọc kỹ văn bản và trả lời các câu hỏi sgk
- Thực hiện theo phân công của giáo viên:
+ Nhóm 1: Đọc và tìm hiểu thể thơ các bài thơ lớp 6 HK II
+ Nhóm 2: Đọc và tìm hiểu thể thơ các bài thơ lớp 7 HK I
+ Nhóm 3: Đọc và tìm hiểu thể loại các truyện lớp 7 HK II
+ Nhóm 4: Đọc và tìm hiểu thể loại các truyện lớp 8 HK I
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
I Hoạt động 1 - Khởi động
- Chiếu một số bài thơ đã học
- Cho biết thể thơ các bài thơ đó?
Nếu phải giúp cho người khác hiểu được
một vài kiến thức về một thể thơ thì em sẽ
thuyết minh bằng cách nào? Chúng ta hãy
cùng đi tìm hiểu những thao tác cần thiết
nhất để bài viết có hiệu quả
II Hoạt động 2 – Hình thành kiến thức
* Gv hướng dẫn hs ôn tập những kiến thức
sau:
1 Các phương pháp thuyết minh đã học
2 Tập hợp các văn bản đã học trong chương
trình theo thể loại
3 Các thể loại văn học đã học
4 Dàn ý của bài văn thuyết minh
-> Hs trả lời từng câu, gv củng cố chốt lại
III Hoạt động thực hành (thực hành kĩ
năng đọc hiểu)
- Giáo viên chiếu cho học sinh quan sát bài
thơ “Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác”
(?) Đọc lại diễn cảm bài thơ?
(?) Quan sát thật kĩ cho biết bài thơ có mấy
dòng? Mỗi dòng có mấy chữ? Số dòng số
chữ ấy có bắt buộc không?
- Học sinh quan sát phát biểu: Số dòng số
chữ ấy là bắt buộc, không thể thay đổi
(?) Nếu quy định thanh huyền, thanh ngang
là tiếng bằng (B), các thanh còn lại là tiếng
trắc (T) Hãy ghi lại những tiếng B, T giữa
các tiếng trong từng dòng thơ?
- Học sinh quan sát và ghi lại
(?) Hãy xác định luật B, T của bài thơ?
- Luật: nhất, tam, ngũ bất luận; nhị, tứ, lục
phân minh
- Bài thơ được làm theo luật B
(?) Bài thơ có những tiếng nào hiệp vần với
nhau?
- Chữ cuối cùng của câu 1, 2, 4, 6, 8 thì hiệp
vần với nhau
(?) Cách ngắt nhịp của bài thơ như thế nào?
*GV hướng dẫn hs lập dàn bài
HS thảo luận 4 nhóm( 5p): Lập dàn bài cho
I CỦNG CỐ KIẾN THỨC
1 Các phương pháp thuyết minh đã học
2 Tập hợp các văn bản đã học trong chương trình theo thể loại
3 Các thể loại văn học đã học
4 Dàn ý của bài văn thuyết minh
II LUYỆN TẬP
Đề bài: Thuyết minh về đặc điểm
của thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
Ví dụ: Bài thơ “Vào nhà ngục
Quảng Đông cảm tác”
1 Quan sát
- Mỗi bài có 8 câu
- Mỗi câu có 7 chữ
* Kí hiệu B, T:
T B B T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
T B T T T B B
T B B T B B T
T T B B T T B
B T T B B T T
B B B T T B B
- Luật B-T
- Phép đối : câu 3 – 4 ; câu 5 – 6
- Chữ cuối cùng của câu 1, 2, 4, 6, 8 hiệp vần với nhau
- Ngắt nhịp 4/3
2 Lập dàn bài.
Trang 3đề bài trên?
HS trình bày kết quả, GV chốt
Câu hỏi thảo luận:
Nhóm 1,2 :
1 Phần mở bài em sẽ nêu những vấn đề gì?
Em dự định sẽ sử dụng những phương pháp
nào để thuyết minh? (Nêu định nghĩa về thể
thơ thất ngôn bát cú Đường luật Sử dụng
phương pháp nêu định nghĩa)
2 Phần kết bài em sẽ nêu vấn đề gì?
Nhóm 3,4:
3 Phần thân bài em dự định sẽ viết những
gì?
- Thuyết minh cụ thể Nêu đặc điểm thể thơ,
số câu, số chữ Quy luật B, T cách gieo vần,
cách ngắt nhịp
4 Nhận xét về ưu, nhược điểm của thể thơ?
- Thể thơ có vẻ đẹp hài hòa, cân đối, cổ điển,
nhạc điệu trầm bổng, phong phú Nhược
điểm :gò bó, có nhiều ràng buộc về niêm
luật, khó làm
IV Hoạt động vận dụng và mở rộng (có
thể thực hiện ở nhà)
a Mở bài: Giới thiệu về thể thơ thất
ngôn bát cú
b Thân bài: Nêu các đặc điểm của
thơ thất ngôn bát cú:
- Số câu, số chữ trong mỗi bài
- Qui định bằng trắc của thể thơ
- Cách gieo vần của thể thơ
- Cách ngắt nhịp của mỗi dòng thơ
c Kết bài: Vai trò, ý nghĩa của thể
thơ thất ngôn bát cú xưa tới nay
- Lập dàn ý cho bài làm văn thuyết minh một thể loại văn học tự chọn
- Đọc thêm tài liệu tham khảo thuyết minh một thể loại văn học