Bài 6 bài học đường đời đầu tiên (cánh diều)

- Văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” trích trong chương I của tác phẩm.. Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn I.. Đọc – Tìm hiểu chung Tìm các chi tiết miêu tả ng

Tô Hoài

1.Tác giả

Chân dung nhà văn Tô Hoài

- Tô Hoài (1920-2014), tên

khai sinh là Nguyễn Sen,

quê ở Hà Nội.

- Là nhà văn hiện đại Việt

Nam có khối lượng tác

phẩm phong phú đa dạng

gồm nhiều thể Em hãy nêu một loại.

vài nét về tác giả?

I Tìm hiểu chung

*Một số tác phẩm viết cho thiếu nhi

- Là nhà văn của thiếu nhi.

I Tìm hiểu chung

1.Tác giả

2.Tác phẩm

2 Tác phẩm

Trích Dế Mèn phiêu lưu kí- Tô Hoài

1.Tác giả

- In lần đầu năm 1941.

- Gồm 10 chương

- Là tác phẩm đặc sắc và nổi tiếng

nhất viết về loài vật dành cho

thiếu nhi.

- Văn bản “ Bài học đường đời

đầu tiên” trích trong chương

I của tác phẩm.

3 Đọc và tóm tắt văn bản

I Đọc – Tìm hiểu chung

Em hãy nêu một vài nét về tác phẩm?

2.Tác phẩm

1.Tác giả

+ Thể loại: Truyện (đồng thoại)

3 Đọc và tóm tắt văn bản

+ Nhân vật chính: Dế Mèn

+ Ngôi kể: Ngôi thứ nhất ( theo lời

kể của dế Mèn)

I Đọc – Tìm hiểu chung

+ PTBĐ: Tự sự, biểu cảm, miêu tả

2 Tác phẩm

Trích Dế Mèn phiêu lưu kí- Tô Hoài

1.Tác giả

3 Đọc, hiểu chú thích

4 Bố cục : 2 đoạn

Đoạn 1:Từ đầuđứng đầu thiên hạ rồi

(Bức chân dung tự họa của Dế Mèn)

Đoạn 2: Còn lại.( Câu chuyện về bài học

đường đời đầu tiên của Dế Mèn)

I Đọc – Tìm hiểu chung

2.Tác phẩm

1.Tác giả

4 Bố cục: 2 đoạn

3 Đọc và tóm tắt văn bản

II Tìm hiểu văn bản

1 Bức chân dung tự hoạ của

Dế Mèn:

I Đọc – Tìm hiểu chung

Tìm các chi tiết miêu tả ngoại hình và hành động

của Dế Mèn?

- Miêu tả một chàng Dế + Càng: Mẫm bóng

+ Vuốt: Cứng, nhọn hoắt.

+ Cánh: Dài tận chấm đuôi một màu nâu bóng mỡ

+ Đầu: To, nổi từng tảng rất bướng… + Răng: Đen nhánh

+ Râu: Dài, cong.

*a) Ngoại hình

Qua cách miêu tả, em nhận thấy hình ảnh Mèn như thế

nào?

1 Bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn:

- Cường tráng, khỏe mạnh,

đầy sức sống, tự tin, yêu đời.

*a) Ngoại hình * Hành động

- Đạp phanh phách

- Vũ lên phành phạch

- Nhai ngoàm ngoạp

- Trịnh trọng vuốt râu

- Đi đứng oai vệ… rung…(râu)…

- Cà khịa (với hàng xóm)

- Quát nạt (Cào Cào)

- Đá ghẹo ( Gọng Vó)

* b) Hành động

Hung hăng,kiêu căng, xốc

nổi

Em nhận xét về hành động của Dế Mèn?

Em nhận xét về hành động của Dế Mèn?

*c) Nghệ thuật miêu tả

- Từ ngữ đặc sắc gợi tả ( sử dụng

các tính từ, động từ).

- biện pháp nhân hoá, so sánh sinh

động.

=> Miêu tả ngoại hình kết hợp miêu

tả hành động của Dế Mèn.

Nét đẹp

Nét đẹp

Kiêu căng,xốc nổi,xem thường mọi

người hung hăng

Kiêu căng,xốc nổi,xem thường mọi

người hung hăng

Nét chưa đẹp

Nét chưa đẹp

Thảo Luận Nhóm : Nêu nét đẹp và chưa đẹp của Dế Mèn.

Cường tráng, mạnh mẽ, yêu đời, tự tin

1 Bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn:

 Bằng biện pháp nhân hoá so sánh sinh động, từ

ngữ đặc sắc gợi tả, bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn

hiện lên thật sống động Đó là một chàng dế thanh

niên cường tráng, mạnh mẽ đầy sức sống nhưng kiêu

căng, xốc nổi.

II Tìm hiểu văn bản

Trích Dế Mèn phiêu lưu kí- Tô Hoài

* Dế Mèn cư xử với Dế Choắt

? Tìm những chi tiết miêu tả hình dáng, tính nết của Dế Choắt?

2 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn

*Nhân xét -Trạc tuổi với Dế Mèn

- Người gầy gò, dài lêu nghêu như gã nghiện thuốc phiện

- Cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ

- Hôi như cú mèo

- Có lớn mà không có khôn

+ Dế Mèn cư xử với Dế Choắt

- Gọi là Choắt

- Xưng hô: “anh- chú mày”

- Không giúp đỡ Dế Choắt khi gặp

hoạn nạn, còn lớn tiếng mắng mỏ

? Tìm và chỉ ra các chi tiết nói về cách cư xử của Dế Mèn với Dế Choắt?

? Từ cách cư xử đó nhận xét về thái độ của

Dế Mèn với Dế Choắt ?

 Thái độ trịch thượng, khinh thường

bạn, ích kỉ, nhỏ nhen => Dưới mắt Dế

Mèn thì Dế Choắt rất yếu ớt, xấu xí,

lười nhác, đáng khinh

+ Dế Choắt trong mắt Dế Mèn:

- Trạc tuổi với Dế Mèn

- Người gầy gò, cánh ngắn ngủn, râu

một mẩu,mặt mũi ngẩn ngơ,hôi như

cú. xấu xí yếu ớt, chưa khôn

* Bài học của Dế Mèn.

• Khi Dế Mèn trêu chị Cốc.

cái cò cái vạc,cái Nông

Ba cái cùng béo,vặt lộng cái nào

 Cho dù dế Choắt ngăn nhưng dế Mèn ra oai với Choắt

- Huyênh hoang, hỗn láo, xấc xược, ngông cuồng,ngu dốt

* Sau khi trêu chị Cốc:

- Chui tọt vào hang, nằm im  hèn nhát, yếu đuối

-Hậu quả Dế Mèn gây nên cái chết cho Dế Choắc

Thái độ của Dế Mèn thương xót, hối hận

?: Vì sao Dế Mèn dám gây sự với chị Cốc to lớn hơn mình?

?: Mèn đã trêu chị Cốc bằng những câu hát như thế nào?

?: Những câu hát ấy thể hiện thái độ gì của Dế Mèn?

Việc Dế Mèn dám gây sự với

chị Cốc lớn khoẻ hơn mình

gấp bội có phải là hành động

dũng cảm không? Vì sao?

?: Vậy Dế Choắt đã phải gánh chịu hậu quả gì do

Dế Mèn gây ra?

?: Khi chứng kiến Cốc đánh Choắt, Dế Mèn đã

có thái độ như thế nào?

?: Lời khuyên của Choắt cũng chính là bài học đường đời của Mèn Vậy lời khuyên đó như thế nào?

?: Theo em, có đặc điểm nào của con người được gán cho các con vật ở chuyện này?

?: Sau tất cả các sự việc

đã gây ra, nhất là sau cái chết của Dế Choắt Dế Mèn đã tự rút ra bài học đường đời đầu tiên cho minh Theo em, bài học

ấy là gì?

- Bài học về thói kiêu căng: Kẻ kiêu căng,hống hách có thể làm hại người khác, khiến mình phải ân hận suốt đời

- Bài học về tình thân ái: Nên biết sống đoàn kết và giúp đỡ mọi người

- Bài học về thói kiêu căng: Kẻ kiêu căng,hống hách có thể làm hại người khác, khiến mình phải ân hận suốt đời

- Bài học về tình thân ái: Nên biết sống đoàn kết và giúp đỡ mọi người

Trích Dế Mèn phiêu lưu kí- Tô Hoài

I Đọc – Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

III Tổng kết

1.Nghệ thuật

- Cách miêu tả loài vật sinh động, trí tưởng tượng độc đáo

- Ngôn ngữ miêu tả chính xác, giàu tính tạo hình

- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất, tự nhiên, hấp dẫn

2 Nội dung

- Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ nhưng

tính nết còn kiêu căng, xốc nổi Do bày trò trêu chọc Cốc nên đã

gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt, Dế Mèn hối hận và

rút ra được bài học đường đời cho mình

CỦNG CỐ

1 Bài tập 1: Khi đọc văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” một số bạn đã

tranh luận với nhau:

A Dế Mèn là một kẻ độc ác Dế Mèn tuy không trực tiếp gây ra cái chết

của Dế Choắt nhưng là nguyên nhân gây ra cái chết ấy Vì thế phải

nghiêm trị Dế Mèn.

B Tuy nông nổi, ngỗ nghịch dẫn tới cái chết của Dế Choắt nhưng Dế Mèn

không phải là kẻ độc ác Khi trêu chọc chị Cốc, Dế Mèn không ngờ hậu

quả lại đến mức ấy Nhưng Dế Mèn đã biết hối hận vì hành động của

mình Vì thế cần độ lượng với tội lỗi của nhân vật này.

C Dế Mèn không có tội, Dế Choắt chết là đáng Bị tấn công mà không biết

bảo toàn tính mạng.

Em đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?

2 Bài tập 2: Đọc phân vai đoạn Dế Mèn trêu Cốc gây ra cái chết thảm

thương cho Dế Choắt.