VẬN DỤNG CAO Phân biệt được sự khác nhau giữa tác phẩm văn xuôi hiện đại và văn xuôi trung đại - So sánh các phương diện của tác phẩm về nội dung và nghệ thuật với các tác phẩm có[r]
Trang 1Ngày soạn: 20/10/2018 TIẾT: 33,34,35,36,37
Chủ đê: VĂN XUÔI LÃNG MẠN VIỆT NAM 1930 - 1945
TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 11
- Thời lượng dạy học: 5 tiết
- Tiết 1, 2: Chữ người tử tù (Tìm hiểu chung về văn xuôi lãng mạn 1930 -1945, Khái quát về tác giả, đọc- hiểu chi tiết văn bản)
- Tiết 3, 4, 5: Hai đứa trẻ (Khái quát về tác giả, đọc- hiểu chi tiết văn bản), Phương pháp đọc hiểu văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930-1945
Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học
Kĩ năng đọc hiểu văn xuôi lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930-1945
Bước 2: Xây dựng nội dung chủ đề bài học
Gồm các văn bản : Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân
Hai đứa trẻ - Thạch Lam
Bước 3: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng
3.1 Về kiến thức:
- Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm Văn xuôi lãng mạn trong chủ đề.
- Hiểu được một số đặc điểm cơ bản của Văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930 –
1945 trong văn học Việt Nam hiện đại
- Bước đầu nhận biết sự giống và khác nhau giữa Văn xuôi hiện thực Phê phán và Văn xuôi Lãng mạn.
3 2 Về kĩ năng
- Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm Văn xuôi lãng mạn hiện đại.
- Vận dụng những hiểu biết văn xuôi lãng mạn 1930 –1945 vào đọc hiểu những văn bản tương tự ngoài chương trình.
- Có các tri thức cơ bản để phân tích được cái tôi trong Văn xuôi Lãng mạn, vận dụng tốt các kiến thức đã học vào việc làm văn nghị luận
- Tóm lược được các hệ thống luận điểm trong từng tác phẩm
- Kỹ năng đặt câu hỏi
- Kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin
- Kỹ năng so sánh, liên hệ những tác phẩm cùng chủ đề
- Kỹ năng hợp tác, xử lý thông tin tư liệu.
- Kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.
3 3 Về thái độ
- Cảm thông trước số phận đau khổ của con người
- Trân trọng những khao khát, ước mong của con người về cuộc sống tươi đẹp.
- Biết yêu thiên nhiên, con người, yêu cuộc sống
- Có ý thức xác định lẽ sống, lí tưởng sống cao đẹp.
- Yêu quý, trân trọng cái đẹp, biết tự hào và có ý thức trách nhiệm giữ gìn truyền
thống văn hóa dân tộc.
3.4 Định hướng các năng lực chính được hình thành
+ Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản
Trang 2+ Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong các văn bản
+ Năng lực đọc – hiểu các tác phẩm Văn học lãng mạn 1930 - 1945 theo đặc trưng thể loại
+ Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của văn bản, hình tượng nhân vật, bức tranh xã hội Việt Nam giai đoạn 1930 - 1945.
+ Năng lực phân tích, cảm thụ thẩm mỹ trước các hình tượng nghệ thuật
+ Năng lực hợp tác trong học tập và làm việc
+ Năng lực giao tiếp khi thuyết trình.
+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin khi thực hiện dự án
Bước 4: Xây dựng bảng mô tả mức độ câu hỏi, bài tập
Đọc hiểu được một tác phẩm văn xuôi Lãng mạn
Phân biệt được sự khác nhau giữa tác phẩm văn xuôi hiện đại và văn xuôi trung đại
- Nêu hiểu biết
chung về tác giả,
tác phẩm.
- Lý giải được mối quan hệ, ảnh hưởng của hoàn cảnh sáng tác với việc xây dựng cốt truyện và thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm.
- Vận dụng hiểu biết về tác giả, tác phẩm để phân tích,
lí giải giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
- So sánh các phương diện của tác phẩm về nội dung và nghệ thuật với các tác phẩm có cùng đề tài hoặc cùng thể loại, cùng phong cách của tác giả
- Nhận diện được
ngôi kể, trình tự
kể.
- Hiểu được ảnh hưởng của giọng kể đối với việc thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm
- Trình bày những kiến giải riêng, phát hiện sáng tạo về văn bản.
- Nắm được cốt
truyện, nhận ra đề
tài, cảm hứng chủ
đạo
- Lý giải được sự
phát triển và mối quan hệ của các sự
kiện
- Chỉ ra được các biểu hiện và khái quát các đặc điểm của thể loại từ tác phẩm cụ thể
- Biết tự đọc và khám phá chiều sâu giá trị của tác phẩm mới cùng thể loại hoặc cùng phong cách nghệ thuật.
- Đánh giá khái quát về nhân vật, tác phẩm
- Vận dụng tri thức đọc hiểu văn bản để kiến tạo những giá trị sống của cá nhân
Trang 3nhân vật phụ ) nhân vật, bình diện
xã hội
(yêu cuộc sống, trân trọng cái đẹp, cái thiện, sống có ý nghĩa,…)
- Phát hiện và nêu
được tình huống
truyện.
- Phân tích được ý nghĩa của tình huống truyện.
- Chỉ ra được các
chi tiết nghệ thuật
đặc sắc của mỗi
tác phẩm, đoạn
trích.
- Lý giải được ý nghĩa và tác dụng của các từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ, câu văn, chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong các tác phẩm.
Xây dựng đoạn văn phân tích ý nghĩa của chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm.
Biết bình luận những
ý kiến về tác phẩm văn xuôi lãng mạn
đã được học
Bước 5: Xây dựng bảng mô tả câu hỏi/ bài tập theo định hướng phát triển năng lực
5 1 Với tác phẩm “Chữ Người tử tù” - Nguyễn Tuân, có thể sử dụng các câu
hỏi sau:
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dụng cao
- Nêu hoàn cảnh ra đời
của văn xuôi lãng mạn
Việt Nam 1930- 1945?
- Trình bày hiểu biết của em
về Chủ nghĩa lãng mạn và
văn xuôi lãng mạn?
- Nêu những đặc trưng cơ
bản về nội dung và nghệ thuật của Văn xuôi lãng mạn?
- Trình bày hiểu biết của
- Nêu xuất xứ của tác
- Tình huống truyện ấy có
ý nghĩa như thế nào đối với việc thể hiện tính cách nhân vật và kịch tính của truyện?
- Thái độ của Viên quản
ngục và thầy thơ lại khi
nói chuyện về Huấn Cao?
- Những ngày sống trong
buồng giam Huấn Cao có
- Thái độ đó biểu hiện điều gì?
- Qua đó ở Huấn Cao toát
- Đề cao Huấn Cao trên phương diện tài hoa nghệ
sĩ như vậy, nhà văn Nguyễn Tuân muốn gửi gắm đến chúng ta điều gì?
Trang 4suy nghĩ, hành động và
thái độ như thế nào?
- Trước khi ra pháp trường
Huấn Cao đã thay đổi thái
độ như thế nào đối với
Quản ngục?
lên phẩm chất gì?
- Sự thay đổi đó thể hiện điều gì đáng trân trọng ở Huấn Cao?
- Phong thái của Huấn Cao khi cho chữ và lời khuyên của Huấn Cao đối với viên Quản ngục đã tỏa sáng vẻ đẹp gì ở nhân vật này?
- Hãy nêu cảm nhận khái quát về vẻ đẹp của Huấn Cao?
- Bút pháp xây dựng nhân vật?
- Quan niệm nghệ thuật về cái đẹp của nhà văn qua nhân vật Huấn Cao ?
- Qua nhân vật Huấn Cao nhà văn muốn gởi gắm điều gì?
5.2 Tác phẩm Hai đứa trẻ - Thạch Lam có thể sử dụng các câu hỏi sau:
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dụng cao
- Nêu những nét chính về
tác giả Thạch Lam? (Đặc
biệt là phong cách nghệ
thuật)
- Theo em, cảm hứng chủ
đạo của tác phẩm là gì?
- Tác phẩm giúp em hiểu thêm điều gì về tác giả?
- Dấu ấn nghệ thuật của Thạch Lam được thể hiện như thế nào trong truyện
ngắn Hai đứa trẻ?
- Tác phẩm “Hai đứa trẻ”
được viết trong hoàn cảnh
nào? Xuất xứ của tác
tác phẩm Hai đứa trẻ so
với các truyện ngắn khác
đã học hoặc đã đọc.
-Nhân vật trong tác phẩm
là ai? Kể tên các nhân vật
đó?
- Phân tích tâm trạng của Liên và An trước khung cảnh thiên nhiên và bức tranh đời sống nơi phố
huyện?
- Nhân vật trong Hai đứa trẻ của Thạch Lam có gì
giống và khác so với nhân
vật trong Chữ người tử tù
của Nguyễn Tuân?
Trang 5- Liệt kê các chi tiết miêu
tả thiên nhiên và nội tâm
nhân vật trong tác phẩm
- Cuộc sống và hình ảnh
của người dân phố huyện
ra sao?
- Hình ảnh đoàn tàu trong
truyện được miêu tả như
thế nào?
- Em hãy khái quát về phẩm chất và số phận của các nhân vật?
- Hình tượng nhân vật Liên giúp nhà văn thể hiện cái nhìn về cuộc sống và con người như thế nào?
- Xác định chủ đề của tác
phẩm.
- Rút ra được những tư tưởng mà tác phẩm gửi gắm.
- So sánh truyện Hai đứa trẻ với những tác phẩm
hiện thực và lãng mạn cùng thời để thấy được những nét chung và riêng.
Bước 6 Tiến trình bài học
6.1 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên
- Nghiên cứu kĩ bài học như: Các năng lực cần phát triển cho học sinh, dạy học theo phát triển năng lực cho học sinh, các phương pháp dạy học và kỹ thuật dạy học tích cực
- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi thảo luận nhóm, phiếu học tập, bài tập vận dụng sau khi học xong chủ đề
- Tổ chức cho HS tìm hiểu bài học bằng cách bám vào đặc trưng của văn học lãng mạn Việt Nam 1930-1945 Từ đó, HS có thể rút ra đặc trưng của văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930-1945.
6.2 Phương pháp và kĩ thuật dạy học
1 Phương pháp: phát vấn, hoạt động nhóm, dự án
2 Kỹ thuật: đặt câu hỏi, kĩ thuật động não
6.3 Khởi động bài học
Cho học sinh chơi trò chơi ô chữ gồm 7 từ hàng ngang và một từ hàng dọc
1 Nhà văn nào mà mỗi tác phẩm của ông như một áng văn xuôi trữ tình đượm buồn? (8
ô chữ Thạch Lam)
2 Quá trình hiện đại hóa VH gồm mấy giai đoạn? (2 ô chữ: Ba)
3 Hai câu thơ sau viết về ai “Tài cao phận thấp chí khí uất
Giang hồ mê chơi quên quê hương”
Trang 6(Tản Đà)
(10 ô chữ Nguyễn Tuân)
4 Ngoài thơ ca, tiểu thuyết, VHLM còn ghi nhận sự đóng góp rất nổi bật của thể loại
nào? (10 ô chữ: Truyện ngắn)
5 Tập truyện nào của nhà văn Nguyễn Tuân được nhận xét “một văn phẩm đạt đến sự
toàn thiện toàn mỹ” ? (15 ô chữ Vang bóng một thời)
6 Một trong hai bộ phận của nền văn học hiện đại? (14 ô chữ: Văn học công khai)
7 Toàn bộ phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân có thể gói gọn trong một chữ Đó
là chữ gì? (5 ô chữ Ngông)
Từ khóa LÃNG MẠN
Dẫn dắt vào bài: Văn xuôi lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 đã có sự phát triển vượt bậc và đạt đến những thành tựu đỉnh cao Chỉ trong vòng 15 năm, người đọc đã chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt cây bút chuyên nghiệp tài năng như Thạch Lam, Khải Hưng, Nhất Linh, Nguyễn Tuân, Thanh Tịnh…Tên tuổi và sự nghiệp của họ gắn liền với những tìm tòi đổi mới về cách thức thể hiện nội dung và bút pháp nghệ thuật Sự phá cách chất hiện đại trong phong cách sáng tác của các văn nhân thi sĩ đã làm nên sự đa sắc diện cho Văn xuôi lãng mạn Để hiểu rõ hơn đặc trưng tiêu biểu của Văn xuôi
lãng mạn hôm nay cô và trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu chủ đề “Văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930 – 1945”
6.4 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
A.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
chung văn xuôi lãng mạn 1930 -1945
(?) Nhắc lại các nhân tố ảnh hưởng đến
sự ra đời của văn xuôi lãng mạn?
(?) Em hiểu thế nào là Chủ nghĩa lãng
mạn và Văn xuôi lãng mạn?
HS trả lời
GV chốt ý
(?) Nêu những đặc điểm nổi bật về nội
A Giới thiệu chung
1 Các khái niệm 1.1 Chủ nghĩa Lãng mạn : là trào lưu văn học ra đời ở phương Tây vào đầu thế kỉ XIX nhằm thể hiện khát vọng, cảm xúc, ước mơ của con người, được sáng tác dưới nhiều hình thức (truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, kịch…), thường sử dụng bút pháp đối lập, tương phản, phóng đại, khoa trương… được du nhập vào Việt nam những năm 30 của thế kỉ XX
1.2 Văn xuôi Lãng mạn Việt Nam : là thể loại văn nói hoặc viết bằng ngôn ngữ thông thường, không tuân theo các lề luật như thi ca, chủ yếu dựa vào năng lực trí tuệ cộng với tình cảm và trí tưởng tượng mang đặc trưng của chủ nghĩa lãng mạn ra đời từ năm 1930 -1945
2 Những đặc điểm nổi bật về nội dung và nghệ thuật của văn xuôi lãng mạn
Trang 7dung và nghệ thuật của Văn xuôi lãng
- Văn xuôi lãng mạn: là tiếng nói của giai cấp
tư sản khẳng định cái tôi cá nhân trong nghĩa tuyệt đối của nó.
- Coi con người là trung tâm của vũ trụ, đề cao con người thế tục, quan tâm đến những số phận cá nhân và những quan hệ riêng tư.
- Tìm cách thoát khỏi thế giới thực tại bằng cách đi sâu vào thế giới nội tâm
- Tìm đến các đề tài tình yêu, thiên nhiên, quá khứ thể hiện khát vọng vượt lên trên cuộc sống hiện tại chật chội, tù túng, dung tục, tầm thường.
- Nghệ thuật trần thuật: bắt đầu có sự linh hoạt, đa dạng trong điểm nhìn trần thuật và giọng điệu
- Ngôn ngữ: tinh tế, giàu chất thơ, giàu hình ảnh.
=> Văn xuôi lãng mạn 1930-1945, đa dạng,
đặc sắc, hấp dẫn, góp phần vào quá trình hiện đại hóa
- Quê quán: Làng Mọc, Thanh Xuân, Hà Nội
- Sinh ra trong một gia đình nhà Nho khi Hán học đã tàn.
- Ông là một nghệ sĩ có cá tính độc đáo, giàu lòng yêu nước và tinh thần dân tộc.
- Phong cách nghệ thuật:
+ Cái ngông vừa cổ điển vừa hiện đại + Một ngòi bút tài hoa uyên bác: tiếp cận
Trang 8(?) Xuất xứ của truyện ngắn Chữ người
- Vang bóng một thời: đi tìm vẻ đẹp
“vang bóng” trong quá khứ (lối sống,
thú chơi…) như một cách phản ứng với
hiện tại nhố nhăng và bày tỏ sự trân
trọng với những giá trị văn hóa truyền
thống của dân tộc.
Thao tác 2: Hướng dẫn HS đọc hiểu
* Tình huống là cái tình thế xảy ra của
truyện, là khoảnh khắc mà trong đó có
sự sống xuất hiện rất đậm, là khoảnh
khắc chứa đựng cả đời người.
(?) Từ cách hiểu về tình huống truyện,
hãy phân tích và nêu ý nghĩa của tình
huống truyện trong tác phẩm Chữ
người tử tù?
(?) Thái độ của Viên quản ngục và thầy
thơ lại khi nói chuyện về Huấn Cao?
Thái độ đó biểu hiện điều gì.
HS: Trả lời
thiên nhiên nghiêng về phương diện văn hóa thẩm mĩ, tiếp cận con người nghiêng về phương diện tài hoa nghệ sĩ.
+ Quan niệm cái đẹp phải độc đáo khác thường, đập mạnh vài giác quan nghệ sĩ + Vận dụng kiến thức nhiều lĩnh vực trong tác phẩm.
+ Thể văn sở trường là tùy bút.
- Tác phẩm chính: Một chuyến đi(1938), Vang bóng một thời (1940), Thiếu quê hương (1940), Chiếc lư đồng mắt cua (1941), Đường vui (1949), Sông Đà (1960), Hà Nội ta đánh
Mỹ giỏi (1972)
-> Cây tuỳ bút xuất sắc của văn học Việt Nam.
2 Truyện ngắn Chữ người tử tù:
- Xuất xứ : Rút từ tập truyện Vang bóng một
thời (1940) gồm 11 truyện ngắn.
+ In lần 1: Tạp chí Tao Đàn, nhan đề: Dòng chữ cuối cùng.
+ In lần 2: Tập truyện Vang bóng một thời (1940), nhan đề: Chữ người tử tù.
II Đọc hiểu văn bản
+ Không gian gặp gỡ: chốn ngục tù
+ Thời gian: những ngày cuối cùng của kẻ tử
tù chuẩn bị về kinh chịu án chém.
- Mối quan hệ giữa hai đối tượng:
+ Bình diện xã hội: đối nghịch Huấn Cao
Kẻ tử tù
>< Viên quản
ngục Đại diện cho trật tự XH + Bình diện NT: tri âm, tri kỉ (yêu cái Đẹp)
→ Tình huống độc đáo, éo le và giàu kịch tính
* Ý nghĩa
- Tạo điều kiện cho nhân vật bộc lộ phẩm chất của mình.
- Làm nổi bật chủ đề của tác phẩm.
3 2 Nhân vật Huấn Cao a/ Trước khi xuất hiện ở chốn đề lao
Trang 9GV: Huấn Cao chưa xuất hiện mà tiếng
tăm vang xa, người đời kính trọng
ngưỡng mộ về tài năng khác thường.
(?) Đề cao Huấn Cao trên phương diện
tài hoa nghệ sĩ như vậy, nhà văn
Nguyễn Tuân muốn gửi gắm đến chúng
ta điều gì
- HS trả lời
- GV chốt ý: Nguyễn Tuân đề cao, kính
trọng, ngưỡng mộ những bậc nhà nho
tài năng; trân trọng nghệ thuật thư pháp
cổ truyền của cha ông và tỏ lòng luyến
tiếc những nét văn hóa cổ truyền của
dân tộc đang bị mai một, lụi tàn)
- Liên hệ: Ông đồ- Vũ Đình Liên
- Giáo viên giới thiệu thêm về nghệ
thuật thư pháp.
TIẾT 2
PP thảo luận nhóm
* Nhóm 1
Những ngày ở chốn đề lao Huấn Cao
có suy nghĩ, hành động và thái độ như
thế nào? Qua đó ở Huấn Cao toát lên
phẩm chất gì.
* Nhóm 2:
(?) Trước khi ra pháp trường Huấn Cao
đã thay đổi thái độ như thế nào đối với
Quản ngục Sự thay đổi đó thể hiện
điều gì đáng trân trọng ở Huấn Cao.
* Nhóm 3:
(?) Phong thái của Huấn Cao khi cho
chữ và lời khuyên của Huấn Cao đối
với Viên Quản Ngục đã tỏa sáng vẻ đẹp
gì ở nhân vật này?
Cử đại diện trình bày
Lớp bổ sung góp ý
Giáo viên chốt ý
+ “ Người mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp”
+“chữ Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm”
+“có được chữ… là một vật báu trên đời”, +“thế ra y văn võ đều có tài cả Chà chà!”
->Trầm trồ, ngưỡng mộ về tài năng khác
thường của Huấn Cao: tài viết chữ đẹp và tài
bẻ khóa vượt ngục
=> Thái độ và lời nói của Quản ngục là đòn bẩy để Nguyễn Tuân ca ngợi vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ của Huấn Cao.
b Khi Huấn Cao ở chốn đề lao.
- Xuất hiện trước cửa đề lao:
+ lạnh lùng chúc mũi gông dỗ rệp + không sợ lời dọa dẫm thị uy của bọn ngục tốt.
→ hiên ngang, bất khuất, không khuất phục trước uy quyền.
- Những ngày sống trong buồng giam:
+ Thản nhiên nhận rượu thịt + Khinh bạc, xua đuổi viên Quản ngục:
“ Ta chỉ muốn…nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”
→ “uy vũ bất năng khuất”
=> HC một trang anh hùng lẫm liệt, khí phách hiên ngang, ung dung làm chủ chốn ngục tù.
- Trước khi ra pháp trường: cho chữ viên
Quản ngục.
+ “Ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức trung đường cho ba người bạn thân của
ta thôi” → chính trực, coi khinh của cải và
quyền thế.
+ “Ta cảm cái tấm lòng biệt nhỡn liên tài của các ngươi”.
Trang 10(?) Hãy nêu cảm nhận khái quát về vẻ
đẹp của Huấn Cao
(?) Bút pháp xây dựng nhân vật.
(?) Thông qua nhân vật Huấn Cao, em
hãy nhận xét về quan niệm thẩm mĩ của
Nguyễn Tuân?
-HS trả lời
-GV chốt ý: Huấn Cao nhân vật đẹp
nhất đời văn Nguyễn Tuân Huấn Cao
là một hình tượng nghệ thuật tuyệt mĩ.
Nhân vật này là sự kết hợp hài hòa giữa
cái đẹp tài hoa và cái đẹp nhân cách,
giữa cái tâm và cái tài
(?) Qua nhân vật Huấn Cao nhà văn
muốn gởi gắm điều gì?
-HS trả lời
- GV chốt ý: Nơi gửi gắm khát khao
hoài bão của người thanh niên Nguyễn
Tuân khi mới vào đời.Nhân vật Huấn
cao thể hiện phong cách nghệ thuật của
Nguyễn Tuân trước cách mạng trong
hành trình đi tìm cái đẹp toàn thiện toàn
→ mềm lòng trước những tấm lòng, trân trọng nhân cách đẹp, quý những tấm lòng
“biệt nhỡn liên tài”, ý thức về thiên lương
- Huấn Cao trong cảnh cho chữ
+ “ Một người tù cổ đeo gông chân vướng
xiềng đang dậm tô những nét chữ trên tấm lụa trắng tinh”
→ phong thái ung dung, tâm thế đĩnh đạc, đó là khí phách, bản lĩnh và tài hoa của người nghệ sĩ chân chính.
- Lời khuyên với Quản ngục: “Ta khuyên thầy quản nên thay chốn ở đi Chỗ này không phải là nơi để treo một bức lụa trắng với những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên cái hoài bão tung hoành của một đời người”
→ làm bừng sáng thiên lương của người khác.
=> HC một con người có cốt cách thanh cao, thiên lương trong sáng.
* Huấn Cao:
+ Người nghệ sỹ tài hoa.
+ Người hùng có khí phách hiên ngang.
+ Con người có thiên lương trong sáng.
- Bút pháp lãng mạn, lí tưởng hóa.
- Quan niệm thẩm mĩ: cái tài phải đi đôi với cái tâm, cái đẹp và cái thiện không thể tách rời.
→ Quan điểm nghệ thuật tiến bộ
- Lòng yêu nước thầm kín.Trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Trang 11(?)QN có thái độ, hành động như thế
nào khi gặp HC? Tại sao có thái độ như
vậy? Qua đó em có nhận xét gì nhân
vật viên quản ngục?
-Hướng dẫn HS phân tích thái độ, hành
động quản ngục trước khi ông Huấn
đến và khi ông Huấn đến để làm rõ vẻ
đẹp của nhân vật
HS: Suy nghĩ, trình bày.
GV chốt: Lòng yêu cái đẹp gắn với
lòng mến phục khí phách và nhân cách
cao cả của Huấn Cao.
(?) Quan niệm nghệ thuật của nhà
văn?-HS trình bày
GV chốt: Trong mỗi con người đều ẩn
chứa một tâm hồn nghệ sĩ, yêu cái đẹp,
cái tài Có khi, có lúc cái đẹp tồn tại
trong môi trường của cái ác, cái xấu và
nó vẫn phát triển mạnh mẽ và bền bỉ.
GV: Cho HS đọc lại phần văn bản miêu
tả cảnh cho chữ
Thảo luận nhóm ( theo bàn)
(?) Tại sao chính tác giả viết đây là
“một cảnh tượng xưa nay chưa từng
có”?
Gợi ý:
(?) Không gian, thời gian đặc biệt?
(?) Những hình ảnh nào được tác giả
đặc biệt nhấn mạnh trong cảnh cho chữ
này?
(?)Vị thế xã hội của người cho chữ và
người xin chữ có gì đặc biệt?
(?) Tư thế đặc biệt?
-HS trình bày.GV chốt
3.3 Nhân vật viên quản ngục
- Làm nghề cai ngục-> môi trường sống tàn bạo, lọc lừa.
- Có sở nguyện: “được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đối do tay ông Huấn Cao viết”; xem chữ Huấn Cao như “ báu vật trên đời”, không xin được thì “ân hận suốt đời”
- > Sở thích cao quý, khát vọng mãng liệt của một tâm hồn nghệ sĩ (yêu cái đẹp, quý trọng cái đẹp)
+ Cung kính biệt đãi Huấn Cao: sai ngục tốt quét dọn buồng giam; lời nói dè chừng; nhìn sáu người tù với cặp mắt hiền lành; nhẫn nhục cam chịu trước sự khinh bạc của Huấn Cao; đau đớn “ tái nhợt người đi” khi biết ông Huấn phải chịu án chém đầu; cung kính,
lễ phép trước HC.
->bất chấp kỷ cương, đảo lộn trật tự trong tù, biến kẻ tử tù thành một thần tượng, còn mình là một kẻ “tiểu lại” trước con người đó.
+ Hành động bái lĩnh trước HC cuối truyện: biết cúi đầu tuân phục cái đẹp
=> Viên quản ngục là hiện thân của tình yêu
cái đẹp, là một nhân cách đẹp, “một thanh âm trong trẻo trong bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”
4 Cảnh cho chữ - “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”
- Thời gian: “đêm hôm ấy”
- Không gian: “trại giam tỉnh Sơn” với
“buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián”
