Chủ nghĩa xã hội khoa học quá trình phát triển của CNXHKH

bài thuyết trình nhóm nghiên cứu về quy luật sự hình thành và phát triển những nguyên lí của chủ nghĩa xã hội khoa học. Làm rõ tiền đề khách quan vad vai trò của C.Mác, Ph.Ăngghen cho sự ra đời của CNXHKH qua các giai đoạn lịch sử.

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ

NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Bộ môn: Chủ nghĩa xã hội khoa

• Nghiên cứu về quy luật sự hình thành và phát triển những

nguyên lý chủ nghĩa xã hội khoa học

• Làm rõ tiền đề khách quan và vai trò của C.Mác,

Ph.Ăngghen cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

• Chỉ rõ quá trình bổ sung và phát triển lý luận chủ nghĩa xã

hội khoa học qua các giai đoạn lịch sử

• Thấy được sự vận dụng sáng tạo cũng như đóng góp của

Đảng ta về lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học

A MỤC TIÊU:

B NỘI DUNG

1 Quá trình phát triển của chủ nghĩa xã hội

khoa học.

Điều kiện KT –

XH đầu thế kỷ XIX

Tiền đề khoa học

tự nhiên đầu thế

kỷ XIX

Tiền đề KHXH đầu thế kỷ XIX

Vai trò của C.Mác

và PhĂngghen

Chủ nghĩa xã hội khoa học

Sự tác động của điều kiện và tiền đề khách quan

và nhân tố chủ quan dẫn đến sự hình thành CNXH khoa học

1 Sự hình thành của chủ nghĩa xã hội khoa học.

- Điều kiện kinh tế – xã hội đầu thế kỷ XIX

• + Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ

• + Giai cấp vô sản hiện đại đã được hình thành

• + Giai cấp vô sản hiện đại bước lên vũ đài đấu tranh chống lại giai cấp tư sản với tư cách là một lực lượng xã hội độc lập (mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản hiện đại với giai cấp

tư sản)

- Điều kiện kinh tế – xã hội đầu thế kỷ XIX

Phong trào công nhân ngành dệt thành phố Liông (Pháp) 1831, 1834

Phong trào công nhân ngành dệt thành phố Xilêdi (Đức) 1844

Phong trào hiến chương Anh (1836 – 1848)

+ Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản đều bị thất bại (bộc lộ yếu kém của mình: chưa có đường lối đấu tranh, chưa có một tổ chức thống nhất lãnh đạo).

+ Phong trào đòi hỏi phải có lý luận soi đường và cũng từ phong trào hiện thực ấy là cơ sở thực tiễn để Mác, Ăngghen nghiên cứu xây dựng nên chủ nghĩa xã hội khoa học

- Điều kiện kinh tế – xã hội đầu thế kỷ XIX

- Những tiền đề khoa học tự nhiên đầu thế kỷ XIX

+ Học thuyết về tế bào

+ Định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

+ Học thuyết tiến hoá của Đác Uyn

Những thành tựu của khoa học tự nhiên giúp cho Mác - Ăngghen khẳng định thêm phép biện chứng của mình

- Những tiền đề khoa học xã hội đầu thế kỷ XIX

• Triết học cổ điển Đức:

- Phép biện chứng của Hêghen

- CNDV và vô thần của Phoiơbắc

• Kinh tế chính trị cổ điển Anh:

- Để lại cho lý luận về giá trị lao động của Adam Smít

- Để lại lý luận địa tô chênh lệch của Ricácđô

• Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp:

- Để lại cho Mác những mô hình và nguyên tắc xây dựng xã hội mới trong tương lai

- Vai trò của nhân tố chủ quan

Với điều kiện và tiền đề khách quan nêu trên và trong quá trình hoạt động của mình, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chuyển từ lập trường duy tâm sang lập trường duy vật, đồng thời chuyển từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản

→ Ba điều kiện để có sự chuyển biến đó là

• Đứng trên lập trường là tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân

→ Nhờ hai phát hiện vĩ đại của Mác về CNDVLS và học thuyết về giá trị thặng dư Mác và Ăngghen đã đưa CNXH

từ không tưởng trở thành khoa học

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Ba phát kiến vĩ đại của Mác và Ăngghen

và Dấu mốc lịch sử qua tác phẩm Tuyên ngôn của ĐCS (1848)

TUYÊN NGÔN CỦA ĐCS

Từ 1985 đến nay

Từ 1924 đến 1985

Quá trình phát triển của CNXHKH

2.1 Giai đoạn C.Mác và Ph.Ăngghen tiếp tục

- Rút ra các kết luận quan trọng để chỉ đạo cách mạng

+ Đập tan nhà nước tư sản, xây dựng nhà nước mới, nhà nước dân chủ XHCN

+ Tư tưởng cách mạng không ngừng: có sự kết hợp phong trào vô sản với phong trào nông dân

+ Vạch ra chiến lược, sách lược đấu tranh giai cấp

+ Sự lựa chọn các phương pháp và hình thức đấu tranh trong các thời kỳ cao trào và thoái trào của cách mạng

+ Dự báo khoa học về các giai đoạn của hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa, về thời kỳ quá độ lên CNCS…

“Muốn làm cho CNXH thành một khoa học,

trước hết, phải đặt nó trên mảnh đất hiện thực”

Ph.Ăngghen

“Mảnh đất hiện thực” Ăngghen đề cập đến chính là phương thức sản xuất TBCN đã phát triển đầy đủ, chín muồi, những mâu thuẫn cơ bản của CNTB đã bộc lộ đầy đủ:

+ Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với trình độ xã hội hóa cao, với quan hệ sx dựa trên chiếm hữu tư nhân TBCN

+ Mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản

Hiện thực đó đã giúp Mác-Ăngghen phát hiện những lực lượng và phương pháp giải quyết các vấn đề xã hội từ trong hiện thực chứ không phải từ trong đầu óc như các nhà Không tưởng

2.2 Giai đoạn V.I.Lênin bảo vệ và phát triển

chủ nghĩa xã hội khoa học

- V.I.Lênin đã đưa CNXH khoa học từ lý luận trở thành hiện thực

- Thời kỳ của Lênin: CNTB chuyển sang CNĐQ

- Nhiều kẻ cơ hội đòi xét lại chủ nghĩa Mác dẫn đến cần phải bổ sung và phát triển lý luận cho phù hợp với giai đoạn mới.

Cụ thể

+ Lênin phê phán 3 trào lưu tư tưởng phản Mácxít

+ Xây dựng lý luận về chính đảng của giai cấp công nhân – một đảng kiểu mới

+ Hoàn thiện tư tưởng cách mạng không ngừng của Mác - Ăngghen thành lý luận cách mạng không ngừng

+ Phân tích bản chất của CNĐQ rút ra nhiều kết luận mới như điều kiện thắng lợi của cách mạng XHCN, thời

kỳ quá độ lên CNXH

• + Mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị

• + Đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh và tả khuynh

• + Xây dựng nhà nước kiểu mới

• + Xây dựng chính sách kinh tế mới

2.3 Giai đoạn sau V.I.Lênin

+ Liên Xô trở thành nước công nghiệp hùng mạnh

+ CNXH từ một nước trở thành hệ thống XHCN

+ Hơn 100 nước giành được độc lập dân tộc

+ Thời kỳ thu hẹp, sụp đổ thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc

+ CNXH có khủng hoảng kinh tế – xã hội dẫn đến Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu sụp đổ

+ Các nước XHCN phát hiện và công khai tình trạng khủng hoảng của đất nước và đưa ra đường lối cải cách,đổi mới+ Xoá bỏ nhận thức cũ về XHCN và đưa ra nhận thức mới về CNXH

* Đa dạng hoá hình thức sở hữu,phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước, trong đó nền kinh tế nhà nước XHCN giữ vai trò chủ đạo

* Xoá bỏ cơ chế tập trung bao cấp, trao quyền chủ động sản xuất kinh doanh cho các đơn vị và người sản xuất

- Thời kỳ từ 1985 trở lại đây

• * Mở rộng dân chủ XHCN, phát huy quyền làm chủ của nhân dân

• * Đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN

• * Thực hiện chính sách xã hội toàn diện vì con người

• * Mở rộng hợp tác quốc tế, thực hiện chính sách

mở cửa, hội nhập giữa các nước trên thế giới.

- Sự vận dụng sáng tạo CNXH khoa học vào hoàn cảnh của Đảng ta.

• Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng là kim chỉ nam hành động cách mạng trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể

• + Xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa tăng trưởng, phát triển kinh tế với bảo đảm tiến

bộ và công bằng xã hội.

• + Mở rộng và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh của mọi giai cấp, tầng lớp nhân dân, tạo cơ sở xã hội rộng lớn

và thống nhất cho sự nghiệp xây dựng chế độ xã hội mới;

• + Tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của nhân dân thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại;

• + Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Coi trọng công tác xây dựng Đảng, nâng cao chất lượng đội

ngũ đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của

Đảng.

Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

nhận thức được sứ mệnh lịch sử của mình là xóa bỏ CNTB, xây dựng thành công xã hội mới

nhân Đảng phải có sự thống nhất tư tưởng, dựa trên chủ nghĩa Mác-Lênin

thống pháp luật Nhà nước XHCN

CNTB lên CNXH và CNCS trên toàn thế giới

Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

 Định hướng các hoạt động chính trị - xã hội của giai cấp công

nhân, nhân dân lao động

 Giáo dục lập trường tư tưởng chính trị của giai cấp công nhân, chỉ

ra trong xã hội có đấu tranh giai cấp là tất yếu

 Giáo dục lối sống mới, nhân sinh quan cộng sản, tinh thần yêu

nước XHCN, ý thức trách nhiệm công dân

TRÁCH NHIỆM CỦA BẢN THÂN

sáng.

của Đảng và sự nghiệp xây dựng CNXH

của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

toàn xã hội Phê phán, đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật.

thế lực thù địch.