Đánh giá thực trạng áp dụng bộ tiêu chuẩn SA8000 về lao động tại công ty Công ty cổ phần Dệt may Đầu tư Thương mại Thành Công

Trong đó tiêu chuẩn SA8000 là một trong các tiêu chuẩn được xem là bắt buộc để các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hoá sang thị trường quốc tế. Việc xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý trách nhiệm xã hội theo tiêu chuẩn SA8000 đem lại cho doanh nghiệp khả năng phát huy tối đa nguồn nhân lực để cạnh tranh thắng lợi trong quá trình hội nhập vào thị trường quốc tế. Bên cạnh những lợi ích mà SA8000 đem lại thì vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc mà chính doanh nghiệp lại không quan tâm, chú trọng nhất là vấn đề về lao động làm giảm năng suất cũng như cơ hội phát triển doanh nghiệp. Nhận thức được tầm quan trọng ấy em chọn đề tài “Đánh giá thực trạng áp dụng bộ tiêu chuẩn SA8000 về lao động tại công ty Công ty cổ phần Dệt may Đầu tư Thương mại Thành Công”.

MỤC LỤC

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ BỘ TIÊU CHUẨN SA8000 2

1.1 Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 2

1.2 Vai trò thực hiện TNXHDN đối với người lao động 2

1.3 Tiêu chuẩn SA8000 3

1.3.1 Nội dung bộ tiêu chuẩn SA8000 3

1.3.2 Lợi ích khi áp dụng SA8000 6

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG BỘ TIÊU CHUẨN SA8000 VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI THÀNH CÔNG 7

2.1 Tổng quan về công ty 7

2.1.1 Giới thiệu về công ty 7

2.1.2 Lĩnh vực kinh doanh 7

2.1.3 Cơ cấu tổ chức 8

2.1.4 Nguồn nhân lực tại công ty 9

2.2 Thực trạng áp dụng tiêu chuẩn SA8000 tại công ty 10

2.2.1 Về lao động trẻ em 10

2.2.3 An toàn và sức khỏe 11

2.2.4 Quyền tự do đoàn thể và thương lượng tập thể 11

2.2.5 Phân biệt đối xử 12

2.2.6 Hình thức kỉ luật 12

2.2.7 Thời gian làm việc, nghỉ ngơi 12

2.2.8 Tiền lương, phúc lợi 13

2.2.9 Các hệ thống quản lý 15

2.3 Đánh giá thực trạng áp dụng tiêu chuẩn SA8000 tại công ty 16

2.3.1 Về mặt thuận lợi 16

2.3.2 Về mặt khó khăn 16

CHƯƠNG 3: CÁC KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN TIÊU CHUẨN SA8000 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI THÀNH CÔNG 18

3.1 Nâng cao nhận thức của lãnh đạo đối với việc THXH theo tiêu chuẩn SA8000 18

3.2 Nâng cao kỹ năng, kiến thức đội ngũ chuyên trách về TNXHDN 18

3.3 Hoàn thiện và tính hiệu lực trong các bộ luật do Nhà nước quy định 19

3.4 Gắn kết chặt chẽ hệ thống phòng ban, quản lý 19

KẾT LUẬN 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

PHỤ LỤC 1 23

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Xu hướng toàn cầu hóa đã thúc đẩy hoạt động thương mại giữa các quốc gia trêntoàn thế giới, đã làm sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt.Nhiều quốc gia phát triển trên thế giới đưa ra các tiêu chuẩn khắt khe về hàng hóa nhậpkhẩu, vì thế để được bán hàng trên các thị trường này phải đạt được các tiêu chuẩn mà thếgiới công nhận về nhiều khía cạnh như: tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn bảo

vệ môi trường, trách nhiệm với người lao động ….Như vậy lựa chọn thực hiện tốt tráchnhiệm xã hội doanh nghiệp (TNXH – Corporate Social Responsibility) là một xu hướngtất yếu mà các doanh nghiệp phải thực hiện để phát triển, nâng cao uy tín, xây dựngthương hiệu trên thị trường

Vì thế, các vấn đề về trách nhiệm xã hội tại doanh nghiệp đang ngày càng đượcquan tâm hơn Đặc biệt là trong tình hình kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt hiện tại,yếu tố nguồn nhân lực là cực kỳ quan trọng góp phần chiến thắng các đối thủ cạnh tranh.Các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về, chất lượng sản phẩm, doanh thu mà còn phảicạnh tranh về cam kết về chăm lo đời sống, môi trường làm việc cho nhân viên

Trong đó tiêu chuẩn SA8000 là một trong các tiêu chuẩn được xem là bắt buộc đểcác doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hoá sang thị trường quốc tế Việc xây dựng và

áp dụng hệ thống quản lý trách nhiệm xã hội theo tiêu chuẩn SA8000 đem lại cho doanhnghiệp khả năng phát huy tối đa nguồn nhân lực để cạnh tranh thắng lợi trong quá trìnhhội nhập vào thị trường quốc tế Bên cạnh những lợi ích mà SA8000 đem lại thì vẫn cònmột số khó khăn, vướng mắc mà chính doanh nghiệp lại không quan tâm, chú trọng nhất

là vấn đề về lao động làm giảm năng suất cũng như cơ hội phát triển doanh nghiệp Nhận

thức được tầm quan trọng ấy em chọn đề tài “Đánh giá thực trạng áp dụng bộ tiêu chuẩn SA8000 về lao động tại công ty Công ty cổ phần Dệt may Đầu tư Thương mại Thành Công”.

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ

BỘ TIÊU CHUẨN SA80001.1 Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Hội đồng Kinh doanh Thế giới vì Sự Phát triển Bền vững (World Business Councilfor Sustainable Development) đã đưa ra một định nghĩa về TNXHDN Định nghĩa nàyđược sử dụng khá phổ biến, được coi là hoàn chỉnh và rõ ràng: “TNXHDN là cam kết của

DN đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua việc tuân thủ chuẩn mực vềbảo vệ môi trường, bình đẳng giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương côngbằng, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng, bảo đảm chất lượng sảnphẩm… theo cách có lợi cho cả DN cũng như phát triển chung của xã hội.”

Theo Ủy ban châu Âu “TNXHDN là một khái niệm theo đó các DN tích hợp vấn

đề xã hội và môi trường trong hoạt động kinh doanh của họ và trong tương tác của họ vớicác bên liên quan trên cơ sở tự nguyện”

1.2 Vai trò thực hiện TNXHDN đối với người lao động

Việc tạo dựng và giữ chân đội ngũ nhân viên là điều kiện tiên quyết để DN có thểgiữ vững vị trí và phát triển bền vững So với nguồn vốn hữu hình là tiền và cơ sở vật chất

kỹ thuật, nguồn nhân lực của DN có đặc điểm là tạo dựng đã khó, giữ được và phát huyhết hiệu quả lại càng khó hơn

Ngoài thu nhập thoả đáng thì môi trường văn hóa DN tốt, có cơ hội phát triển nghềnghiệp và sự tôn trọng, quan tâm chăm sóc đến nhân viên, đem đến cho họ các quyền lợithiết thực là những điều khiến nhân viên hài lòng nhất Sự quan tâm chăm sóc qua cáchình thức phúc lợi ngoài lương như trợ cấp tiền xăng, tiền ăn trưa…làm gia tăng sự hàilòng của NLĐ về chính sách đãi ngộ, góp phần không nhỏ vào việc nâng cao uy tín

Khi DN thực hiện tốt TNXH với NLĐ thì quyền và lợi ích của NLĐ sẽ được thựchiện nghiêm túc, từ đó tạo động lực cho người lao động làm việc Ngoài ra còn hạn chế và

loại bỏ các vấn đề như: LĐ cưỡng bức, LĐ trẻ em, quấy nhiễu, lạm dụng, phân biệt đốixử Thù lao lao động sẽ được thực hiện tốt, đảm bảo tái sản xuất sức lao động cho ngườilao động, chế độ làm việc và nghỉ ngơi sẽ được thực hiện đúng, từ đó tạo môi trường làmviệc an toàn, chế độ làm việc hợp lý cho người lao động.

(Nguồn: Đinh Kiệm & Đoàn Thị Thủy & Nguyễn Lê Thanh Huyền-2017)

1.3 Tiêu chuẩn SA8000

Tiêu chuẩn Quốc tế SA 8000 được ban hành bởi Tổ chức TNXH Quốc tế (SAI –Social Accountability International) Là bộ tiêu chuẩn tự nguyện cho hệ thống kiểm trađộc lập, ban hành lần thứ 4 năm 2014 là phiên bản mới nhất thay thế cho các phiên bản

2001, 2004 và 2008 xây dựng những yêu cầu mà các tổ chức cần đáp ứng, bao gồm việcxây dựng hoặc cải thiện quyền lợi của người lao động, điều kiện làm việc và một hệ thốngquản lý hiệu quả

 Sức khỏe và an toàn

Giảm thiểu hoặc loại bỏ các mối nguy hiểm trong môi trường làm việc

Khám sức khỏe, đào tạo huấn luyện sức khỏe và an toàn cho NLĐ

Cung cấp các trang thiết bị bảo hộ cho NLĐ

Cung cấp các thiết bị vệ sinh nước uống, thực phẩm an toàn cho NLĐ

 Quyền tự do đoàn thể và thương lượng tập thể

Tôn trọng quyền thương lượng tập thể (trong việc nêu ý kiến, giải quyết các khiếu nạitại nơi làm việc)

Công nhận quyền của nhân viên về tự do tham gia các hội nhóm

 Phân biệt đối xử

Không được tham gia hay ủng hộ việc phân biệt đối xử trong khi tuyển dụng, thanhtoán lương bổng, tổ chức huấn luyện, thăng chức, cho nghỉ việc hay nghỉ hưu

Không được can thiệp vào quyền của nhân viên trong việc tuân thủ đức tin hay tập tục

vì động cơ của Công ty có liên quan đến sắc tộc, đẳng cấp, tôn giáo, giới tính, khuyến tật

 Hình thức kỉ luật

Không được có hành vi quấy rối hoặc lạm dụng nơi làm việc

Không dung túng cho các cử chỉ không đúng đắn, các hành vi bắt nạt hoặc lời nói,giọng điệu, ngôn ngữ khiếm nhã, đe dọa

Không được có hình phạt về thể xác hoặc ép buộc thể xác dưới mọi hình thức

 Thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi

Ít nhất một ngày nghỉ trong 7 ngày và thời gian làm việc 1 tuần không vượt quá 48 giờ.

Giờ làm thêm phải được NLĐ chấp nhận, tự nguyện và không vượt quá 12 giờ/tuần

Trường hợp đặc biệt cần thêm giờ làm việc thì cần phải có sự thỏa thuận tự nguyệngiữa NSDLĐ và NLĐ nhưng vẫn phải đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho NLĐ

 Tiền lương và phúc lợi

Tiền lương trả cho người lao động phải tuân theo pháp luật và tiêu chuẩn của ngành

Cung cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và phúc lợi xã hội khác theo luật định

 Các hệ thống quản lý

Thông báo và triển khai thực hiện các nội dung trên toàn cơ sở

Xây dựng cơ chế để kiểm soát, theo dõi, đánh giá quá trình thực hiện

Cung cấp các khóa đào tạo thực hành đạt chuẩn cho NLĐ

Tiếp thu ý kiến, xử lý khiếu nại và có biện pháp khắc phục với các vấn đề tồn đọng

(Nguồn: thuvientieuchuan.org)

1.3.2 Lợi ích khi áp dụng SA8000

Tạo dựng mối quan hệ tốt hơn với NLĐ, cài thiện chất lượng và năng suất lao động

Hoàn thiện quy trình làm việc tổ chức, tỷ lệ giữ nhân viên cao hơn

Nâng cao danh tiếng và uy tín với tư cách là một tổ chức thực hiện tốt TNXH

Củng cố năng lực cạnh tranh trên thị trường

(Nguồn: thuvientieuchuan.org)

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG BỘ TIÊU CHUẨN SA8000

VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY ĐẦU TƯ

THƯƠNG MẠI THÀNH CÔNG2.1 Tổng quan về công ty

2.1.1 Giới thiệu về công ty

Công ty CP Dệt may Đầu tư Thương mại Thành Công có tiền thân là Hãng TáiThành Kỹ nghệ Dệt được thành lập năm 1967 Tháng 05/2008, Công ty chính thức đổi tênthành Công ty Cổ phần Dệt May Đầu tư Thương mại Thành Công

Công ty được đánh giá là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu nhất của ngànhdệt may Việt Nam Với quy trình sản xuất khép kín và lịch sử phát triển lâu dài, đượckhách hàng quốc tế biết đến như một trong những công ty dệt may hàng đầu Việt Nam

Trong những năm vừa qua, công ty quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực củacông ty Đặc biệt, công ty thường xuyên đổi mới, trang bị máy móc thiết bị, nâng cấp cơ

sở hạ tầng để không ngừng nâng cao sản xuất, chất lượng sản phẩm

Đồng thời, công ty còn tạo ra môi trường làm việc tốt, chăm lo và không ngừng cảithiện đời sống vật chất tinh thần, bồi dưỡng nâng cao trình độ văn hóa, chuyên mônnghiệp vụ cho toàn thể cán bộ công nhân viên của Tổng công ty

(Nguồn: thanhcong.com.vn)

2.1.4 Nguồn nhân lực tại công ty

Đứng sau thành công của thương hiệu và uy tín là đội ngũ điều hành nhiệt huyết,CBCNV có chuyên môn, tay nghề cao, dày dặn kinh nghiệm

Bảng 2.1: Cơ cấu lao động của Thành Công năm 2020

STT Tiêu chí Số lượng

(người)

Tỷ trọng (%)

(Nguồn: Báo cáo thường niên 2020 của công ty Thành Công)

2.2 Thực trạng áp dụng tiêu chuẩn SA8000 tại công ty

Trong những lúc gặp khó khăn do bị khách hàng ép phải giảm giá gia công, không

ít doanh nghiệp ngành dệt - may đã chọn giải pháp cắt giảm giá nhân công để giảm chiphí Kinh nghiệm ở các doanh nghiệm cho thấy đây là một giải pháp sai lầm Quan tâm vềlao động là một phần trong nội dung về CSR Tuy đây là vấn đề còn khá mới, theo kinhnghiệm của một số doanh ghiệp đi trước, nếu thực hiện tốt thì CSR sẽ trở thành chìa khóagiúp doanh nghiệp gia tăng xuất khẩu và đạt được sự tăng trưởng bền vững

Công ty luôn thực hiện tốt CSR của doanh nghiệp theo tiêu chuẩn SA 8000 và quyđịnh pháp luật của Việt Nam Luôn xem NLĐ là vốn quý nhất nên việc chăm lo, phát triểnnguồn nhân lực vừa là trách nhiệm vừa là mục tiêu phát triển của Công ty.

2.2.2 Lao động cưỡng bức

Tất cả công việc được thực hiện bởi tất cả mọi người một cách tự nguyện, không

có sự đe dọa của hình phạt hoặc như một phương tiện thanh toán theo yêu cầu Nhân viênkhông cần phải trả lại thế chấp hoặc giấy tờ tùy thân để gia nhập công ty

Trong quá trình tuyển dụng không xảy ra vấn đề nhận quà biếu, tiền đặt cọc tất cảđược xuất phát từ nhu cầu của cả hai bên và hợp đồng lao động được ký kết trên tinh thầnthoả thuận các điều khoản và tuân thủ quy định

2.2.3 An toàn và sức khỏe

Với môi trường làm việc của công ty NLĐ thường xuyên phải làm việc trong môitrường có nhiều bụi, rác thải, tiếng ồn, thiếu sáng, nguy cơ cháy cao, do đó ATLĐ luônđược chú trọng

Công ty đã thành lập đội PCCC cơ sở, tổ chức tập huấn nghiệp vụ PCCC nhằmnâng cao ý thức của CBCNV Đối với các nguy cơ rủi ro về điện, công ty đều thực hiệnchế độ tự kiểm tra, bảo dưỡng hằng năm về ATLĐ đối với các máy, thiết bị nhà xưởng,

kho Đầu tư mua sắm trang thiết bị PCCC như: Bình chữa cháy, hệ thống báo khói tựđộng trong nhà xưởng và các phòng, ban liên quan…

Công ty tiến hành đánh giá mối nguy hiểm, rủi ro tại từng vị trí công việc cụ thể

Từ đó có các biện pháp tương ứng, cung cấp bảo hộ lao động để giảm thiểu rủi ro, phòngtránh tai nạn lao động và giảm nguy cơ bệnh nghề nghiệp

Tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh nghề nghiệp cho CBCNV, khám phụkhoa cho nữ công nhân viên nhằm theo dõi sức khỏe của người lao động, phát hiện vàđiều trị bệnh kịp thời

Cung cấp bữa ăn giữa ca đảm bảo vệ sinh, đủ dinh dưỡng đảm bảo sức khỏe choNLĐ Cung cấp nước uống sạch, đảm bảo vệ sinh, được kiểm nghiệm đầy đủ

Toàn bộ chi phí cho việc thực hiện các biện pháp an toàn vệ sinh lao động ThànhCông chi trả 100% và NLĐ không phải chi trả bất kỳ một khoản chi phí nào Việc NLĐphải làm là thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn vệ sinh lao động

2.2.4 Quyền tự do đoàn thể và thương lượng tập thể

Công ty không can thiệp vào quyết định lập hội của người lao động Thừa nhậnrằng mọi người lao động đều được tự do thành lập và/hoặc tham gia công đoàn tự nguyện

Công ty Thành Công luôn tôn trọng quyền của NLĐ và ủng hộ NLĐ ham gia côngđoàn theo ý muốn theo đúng luật quốc gia mà không đe dọa hoặc trả đũa Đưa ra nhữngchính sách và quy trình không mang tính chất phân biệt đối xử liên quan tới tổ chức côngđoàn, hội viên và hoạt động công đoàn trong những nội dung như nộp hồ sơ xin việc,quyết định thăng chức, sa thải hoặc thuyên chuyển

Cung cấp cho đại diện của người lao động những điều kiện thuận lợi phù hợp để hỗtrợ việc xây dựng các thỏa ước tập thể hiệu quả

2.2.5 Phân biệt đối xử

Luôn đối xử công bằng với tất cả các nhân viên không bao giờ tham gia vào bất kỳhình thức phân biệt đối xử bất hợp pháp nào Tuân thủ SA8000 về các vấn đề liên quan vàtrong các quyết định tuyển dụng của mình (như tuyển dụng, thuê mướn, đào tạo, lươngbổng và thăng chức)

Công ty không phân biệt đối xử với các cá nhân trên cơ sở chủng tộc, màu da, giớitính, tuổi tác, nguồn gốc quốc gia, tôn giáo, khuynh hướng tình dục, giới tính danh tínhhoặc biểu hiện, tình trạng hôn nhân, quyền công dân, khuyết tật, tình trạng cựu chiếnbinh, tình trạng HIV/AIDS hoặc bất kỳ yếu tố được bảo vệ hợp pháp nào khác

2.2.7 Thời gian làm việc, nghỉ ngơi

Công ty thực hiện chế độ làm việc 8h/ ngày, 6 ngày/ tuần thời gian làm thêmkhông quá 4h/ngày Vào các dịp lễ, tết công nhân viên sẽ nghỉ theo quy định của Luật laođộng, tùy theo kế hoạch sản xuất Công ty sẽ bố trí cho người lao động được nghỉ phépthêm một số ngày

Công ty áp dụng chính sách lương thưởng năng suất cho người lao động Công tytrả lương cho người lao động chậm nhất là ngày 15 hàng tháng Mỗi năm, NLĐ đều nhậnđược tháng lương thứ 13 và các chính sách thưởng vào các ngày lễ, Tết .

Đối với thời gian làm thêm đều được trả lương và phụ cấp làm thêm giờ Làm thêmtrong ngày thường trả 150% tiền lương, ngày nghỉ hàng tuần 200% tiền lương, và vào cácngày Lễ là 300% tiền lương.

Thời gian nghỉ ngơi được Công ty quy định trong Nội quy lao động Công ty Trongnăm 2020, giờ làm việc của người lao động đã giảm đáng kể nhưng vẫn đạt được năngsuất lao động và tăng thu nhập

2.2.8 Tiền lương, phúc lợi

Trong năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid 19, Công ty vẫnđảm bảo đầy đủ việc làm và thu nhập cho người lao động; không có trường hợp nào bịmất việc hay nghỉ ngừng việc kéo dài Thu nhập bình quân năm 2020 tăng 2% so với năm

2019.

Thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật theo Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hộinhư: tham gia đóng 100% BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động; Công ty đã thựchiện cải tiến chính sách tiền lương theo hướng chú trọng việc đánh giá kết quả thực hiệncông việc để trả lương theo hiệu quả SXKD, làm căn cứ để phân phối lương hiệu quả,lương bổ sung, tiền thưởng và đặc biệt quan tâm đến những vị trí quan trọng

Việc thanh toán lương được thực hiện định kỳ vào ngày 5 hàng tháng, chậm nhất làngày 8 hàng tháng, tiến hành thanh toán lương qua ATM Khi thanh toán mỗi nhân viênđều được nhận phiếu lương trong đó nêu rõ số ngày công, số tiền lương thực nhận, cáckhoản khấu trừ…Đối với lao động thử việc Công ty trả 70% so với mức lương khi đượctiếp nhận chính thức

Tiền thưởng cuối năm: bao gồm tiền lương tháng 13 và tiền thưởng thành tích.Tiền thưởng thành tích căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm của Công ty vàmức độ hoàn thành công việc của người lao động Mỗi năm, người lao động đều nhậnđược tháng lương thứ 13 và các chính sách thưởng vào các ngày lễ, Tết…