a Mục tiêu: - Biết được khái niệm khối lượng riêng của một chất; - Biết xác định khối lượng riêng của một chất; - Áp dụng công thức m=D.V để tính khối lượng của một vật; b Nội dung: - Hã[r]
Trang 1TUẦN: 12 - 13
Tiết: 12 - 13
Ngày soạn:
Ngày day:
I Xác định vấn đề cần giải quyết
Khối lượng riêng - trọng lượng riêng dạy trong 2 tiết
II Mục tiêu bài học
1 Mục tiêu, kiến thức, kỹ năng, thái độ
a Kiến thức
- Biết được khái niệm khối lượng riêng của một chất;
- Biết xác định khối lượng riêng của một chất;
- Biết được khái niệm trọng lượng riêng của một chất;
- Biết xác định trọng lượng riêng của một chất
- Nắm được các công thức: D= m
V ; d= P
V
- Biết được khái niệm khối lượng riêng và trọng lượng riêng của một chất;
- Biết xác định khối lượng riêng và trọng lượng riêng của một chất
- Biết vận dụng công thức D= m
V để giải bài tập;
- Biết vận dụng công thức d= P
V để giải bài tập;
b Kỹ năng
- Áp dụng công thức m=D.V để tính khối lượng của một vật;
- Áp dụng công thức P= d.V để tính trọng lượng của một vật
c Thái độ: Học tập nghiêm túc và yêu thích môn học.
2 Các năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự chủ và tự học: đọc tài liệu để tìm hiểu kiến thức trong bài; ghi chép cá nhân
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện vấn đề và giải thích được các hiện tượng trong thực tế
- Năng lực giao tiếp hợp tác: thảo luận nhóm, phản biện
- Năng lực tính toán, ngôn ngữ: trình bày và trao đổi thông tin báo cáo kết quả học tập trước lớp
- Năng lực tin học, công nghệ: tìm kiếm trên internet, trình bày báo cáo
III Chuẩn bị
1 Giáo viên
- GV: bảng phụ, SGK
2 Học sinh
- HS: Học bài, làm bài ở nhà.
3 Phương pháp: vấn đáp, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động học
1 Hướng dẫn chung
CHỦ ĐỀ: KHỐI LƯỢNG RIÊNG TRỌNG LƯỢNG RIÊNG
Trang 2- Mô tả khái quát các PPDH trong bài học (VD: HĐDH sử dụng PP gì, yêu cầu
HS làm gì, phương án làm thí nghiệm, thảo luận nhóm, HS giải thích được vấn đề cần giải quyết,…
Có thể mô tả chuỗi các hoạt động học như sau:
1 Tình huống xuất phát Hoạt động 1
- Đọc thông tin tình huống có vấn
đề như SGK trang 36 Làm thế nào
để cân được chiếc cột đó?
10 phút
2 Hình thành kiến thức
Hoạt động 2 - Tìm hiểu khối lượng riêng, côngthức tính khối lượng riêng. 20 phút Hoạt động 3 - Tìm hiểu trọng lượng riêng, công
thức tính trọng lượng riêng 15 phút
3 Luyện tập Hoạt động 4 - Hệ thống hóa kiến thức khốilượng riêng và trọng lượng riêng. 15 phút
4 Vận dụng Hoạt động 5
- Giải bài tập
- Hướng dẫn về nhà 30 phút
5 Tìm tòi mở rộng
2 Hướng dẫn chi tiết từng hoạt động
Mô tả kỹ thuật thực hiện trong từng hoạt động học trong bài học
A Tình huống xuất phát
Hoạt động 1.(thời lượng10 phút): Đọc thông tin SGK và dự đoán câu trả lời.
a) Mục tiêu:
- Tạo tình huống có vấn đề để học sinh suy nghĩ và dự đoán làm thế nào để
“cân” được chiếc cột
b) Nội dung:
- Dự đoán làm thế nào để “cân” được chiếc cột như hình trong SGK
- Học sinh có thể đưa ra nhiều dự đoán khác nhau
c) Gợi ý tổ chức hoạt động học:
- Giáo viên yêu cầu 2 HS đọc nội dung thông tin đầu tiên SGK Yêu cầu các em thảo luận theo nhóm đưa ra ý kiến của mình cho câu hỏi: Làm thế nào để cân được chiếc cột đó?
- Học sinh tiến hành trao đổi thảo luận 2 phút
- Yêu cầu HS trả lời sự đoán của nhóm mình, nhóm khác nhận xét và nêu quan điểm của mình
- Giáo viên đánh giá và chốt kiến thức
d) Sản phẩm mong đợi:
- Học sinh có thể đưa ra nhiều dự đoán khác nhau
e) Gợi ý đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần)
Trang 3- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép)
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn
B Hình thành kiến thức
Hoạt động 2 (thời lượng 20 phút) Tìm hiểu khối lượng riêng, công thức tính
khối lượng riêng.
a) Mục tiêu:
- Biết được khái niệm khối lượng riêng của một chất;
- Biết xác định khối lượng riêng của một chất;
- Áp dụng công thức m=D.V để tính khối lượng của một vật;
b) Nội dung:
- Hãy chọn phương án để xác định khối lượng của chiếc cột sắt ở Ấn Độ
- Biết xác định khối lượng riêng của một chất;
c) Gợi ý tổ chức hoạt động học:
- GV yêu cầu học sinh trả lời câu C1(đáp án câu B).
- Yêu cầu học sinh thảo luận tìm 1m3 sắt nguyên chất nặng bao nhiêu kg?
- Khối lượng riêng là gì? Đơn vị khối lượng riêng
- GV cung cấp thông tin bảng khối lượng riêng của một số chất như SGK
- Yêu cầu học sinh trả lời câu C3/37.SGK
- Công thức tính khối lượng riêng là gì?
d) Sản phẩm mong đợi:
- Biết 1 dm3 sắt nguyên chất có khối lượng 7,8 kg
- Vậy 1 m3 sắt nguyên chất có khối lượng 7.800 kg
- Khối lượng của chiếc cột sắt là:
7800 x 0,9 = 78000 kg
- Khối lượng của một mét khối một chất gọi là khối lượng riềng của chất đó
- Đơn vị của khối lượng riêng là kilôgan trên mét khối, kí hiệu là kg/m 3
- Công thức tính khối lượng riêng: D = m/V
Trong đó: D: là khối lượng riêng (kg/m3)
m: là khối lượng (kg) V: là thể tích (m3)
e) Gợi ý đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần)
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép)
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn
Hoạt động 3 (thời lượng 15 phút) Tìm hiểu trọng lượng riêng, công thức tính
khối lượng riêng.
a) Mục tiêu:
Trang 4- Biết được khái niệm trọng lượng riêng của một chất.
- Biết xác định trọng lượng riêng của một chất
- Biết được công thức tính trọng lượng riêng của một chất
b) Nội dung:
- Biết xác định trọng lượng riêng của một chất
- Công thức tính trọng lượng riêng và đơn vị của nó
- Biết vận dụng công thức d = 10.D để xác định trọng lượng riêng theo khối lượng
c) Gợi ý tổ chức hoạt động học:
- GV yêu cầu học sinh thảo luận 2 phút: Trọng lượng riêng là gì? Đơn vị tính trọng lượng riêng?
- Các nhóm báo cáo kết quả và thống nhất ghi vở
- Yêu cầu học sinh thảo luận trả lời câu C4 trong 2 phút EM hãy nêu cong thức tính trọng lượng riêng và dẫn giải các đại lượng của nó?
- Các nhóm báo cáo kết quả và thống nhất ghi vở
- GV ngoài ra ta còn có thể áp dụng công thức d = 10.D để tính trọng lượng
riêng theo khối lượng riêng
+ Yêu cầu các em trả lời trọng lượng riêng của chì; nhôm; nước; đá,…
- GV nhận xét chung
d) Sản phẩm mong đợi:
- Trọng lượng của một mét khối một chất gọi là trọng lượng riềng của chất đó
- Đơn vị của trọng lượng riêng là niutơn trên mét khối, kí hiệu là N/m 3
- Công thức tính trọng lượng riêng: d = P/V
Trong đó: d: là trọng lượng riêng (N/m3)
P: là trọg lượng (N) V: là thể tích (m3)
- Ta có thể tính trọng lượng riêng d theo khối lượng riêng D: d = 10.D
e) Gợi ý đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần)
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép)
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn
C Luyện tập
Hoạt động 4 (thời lượng 15 phút) Hệ thống hóa kiến thức khối lượng riêng
và trọng lượng riêng.
a) Mục tiêu:
- Biết được khái niệm khối lượng riêng và công thức tính khối lượng riêng của một chất
- Biết được khái niệm trọng lượng riêng của một chất và công thức tính
b) Nội dung:
Trang 5- Học sinh hiểu được khối lượng riêng của một chất là gì? Công thức tính và nêu được các đại lượng của nó
- Học sinh hiểu được trộng lượng riêng của một chất là gì? Công thức tính và nêu được các đại lượng của nó
c) Gợi ý tổ chức hoạt động học:
- GV yêu cầu học sinh nêu lại các khái niệm khối lượng riêng, trọng lượng riêng
và các công thức liên quan
- Yêu cầu học sinh cho biết trọng lượng riêng của thủy ngân, trọng lượng riêng của xăng,…
- GV nhận xét chung
d) Sản phẩm mong đợi:
- Học sinh biết được khối lượng riêng và trọng lượng riêng, công thức và các đơn vị của chúng
- Vận dụng được công thức d = 10.D để trả lời các câu hỏi giáo viên nêu ra.
e) Gợi ý đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần)
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép)
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn
D Vận dụng, Tìm tòi mở rộng
Hoạt động 5 (thời lượng 30 phút) Giải bài tập, hướng dẫn về nhà.
a) Mục tiêu:
- Hệ thống lại các kiến thức đã học, vận dụng công thức khối lượng riêng, trọng lượng riêng để giải một số các bài toán liên quan
b) Nội dung:
- Yêu cầu học sinh trả lời câu C2/37.SGK; C6; C7/38.SGK
c) Gợi ý tổ chức hoạt động học:
- GV yêu cầu học sinh thảo luận câu C2 trong 5 phút
- Học sinh các nhóm báo cáo kết quả lên bảng, nhận xét đánh giá, cho điểm
- GV yêu cầu học sinh thảo luận câu C6 trong 5 phút
- Học sinh các nhóm báo cáo kết quả lên bảng, nhận xét đánh giá, cho điểm
- GV yêu cầu học sinh thảo luận câu C7 trong 5 phút
- Học sinh các nhóm báo cáo kết quả lên bảng, nhận xét đánh giá, cho điểm
- GV nhận xét chung
d) Sản phẩm mong đợi:
C2
Tóm tắt
V = 0,5m3
Dđá = 2600 kg/m3
Tính mđá =? (kg)
Giải
Khối lượng của khối đá là
D = m/V m = D x V 0,5 x 2600 = 1300 kg Đáp số: 1300 kg
Trang 6C6
Tóm tắt
V = 40 dm3 = 0,04 m3
Dsắt = 7800 kg/m3
Tính: m = ?kg
P = ?N
Giải
Khối lượng của chiếc dầm sắt là:
m = D.V = 7800 x 0,04 = 312 kg Trọng lượng của chiếc dầm sắt là
P = 10.m = 10.312 = 3120 N Đáp số: m = 321 kg
P = 3120 N
C7
Tóm tắt
m = 50 g = 0,05 kg
V = 0,5 l = 0,5 dm3 = 0,0005 m3
Dnước = 1000 kg/m3
Giải
Khối lượng của 0,5l nước là: m = D.V = 1000.0,0005 = 0,5 (kg)
Khối lượng của nước muối: m = 0,05 + 0,5 = 0,55 (kg)
Vì sự hoà tan của muối ăn vào nước không đáng kể nên thể tích dung dịch sau khi hòa tan vẫn là 0,5l
Vậy khối lượng riêng của nước muối là:
D=m/V=0,55/0,0005=1100(kg/m3)
Đáp số: 1100(kg/m3)
e) Gợi ý đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần)
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép)
V Câu hỏi kiểm tra đánh giá
Câu 1 (nhận biết): Khối lượng riêng là gì? Trọng lượng riêng là gì?
Câu 2 (thông hiểu): Viết công thức tính khối lượng riêng, trọng lượng riêng và dẫn giải các đại lượng của chúng?
Câu 3 (vận dụng): Cho biết khối lượng riêng của sắt là 7800 kg/m3 Hãy cho biết trọng lượng riêng của sắt là bao nhiêu Ng/m3?
Câu 4 (vận dụng cao): Một ca dầu ăn, thể tích 500 cm3, có khối lượng 425g Tính khối lượng riêng của dầu
Hướng dẫn, ta có: V = 500 cm3 = 0,0005 m3;
m = 425 g = 0,425 kg Khối lượng riêng của dầu là 850 kg/m3
VI Phụ lục
Một số phiếu học tập, mẫu báo cáo thí nghiệm, tiêu chí đánh giá sản phẩm học tập (nếu có)