Phạm Thế TriHOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH ĐIỆN CỦA CÔNG TY ĐIỆN LỰC HẬU GIANG ĐẾN NĂM 2020 TÓM TẮT Trong những năm qua tình hình kinh tế trong nước có nhiều chuyển biến tích cực, tốc
Trang 1Chuyên đề Quản trị chiến lược TS Phạm Thế Tri
HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH ĐIỆN CỦA CÔNG TY ĐIỆN LỰC HẬU GIANG ĐẾN NĂM 2020
TÓM TẮT
Trong những năm qua tình hình kinh tế trong nước có nhiều chuyển biến tích cực, tốc độ phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Hậu Giang giữ ở mức khá, nhu cầu tiêu thụ điện trong tỉnh tăng cao Trong khi đó, thời tiết nắng nóng, khô hạn kéo dài dẫn đến nguồn điện thiếu trầm trọng Ngoài ra, tình hình cung cấp điện gặp nhiều khó khăn như điện thương phẩm tăng thấp đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty điện lực Hậu Giang Cụ thể, hoạt động kinh doanh Điện của công ty cho đến nay vẫn ít nhiều mang tính chất công ích Chính vì điều này đã dẫn đến việc thiếu định hướng chiến lược kinh doanh mang tính lâu dài Kết quả là Công ty còn khá bị động với các thay đổi bên ngoài, thiếu các nguồn lực để phát triển các dự án của mình cũng như ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của đơn vị trong thời gian dài Vì thế, để có thể duy trì và phát triển Công ty thì việc hoạch định chiến lược kinh doanh đúng đắn nhằm phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu, tối ưu hoá cơ hội và giảm thiểu nguy cơ là rất cần thiết.
01
Trang 2Chuyên đề Quản trị chiên lược TS Phạm Thế Tri
Từ khoá: Chiến lược kinh doanh, điện
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Là thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Việt Nam đang đứngtrước những cơ hội to lớn của quá trình hội nhập, nhưng song hành với nó là nhữngthách thức của môi trường cạnh tranh Trong bối cảnh đó, ngành điện ngày càng đóngvai trò hết sức quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội của quốc gia Hơn nữa, nhucầu tiêu thụ điện ngày càng tăng đòi hỏi các công ty trong ngành, trong đó có Công tyđiện lực Hậu Giang đang tìm cách thay đổi công nghệ, phương pháp quản lý nhằmgiảm chi phí, tổn thất điện và nâng cao hiệu quả kinh doanh
Trang 3Tuy nhiên, do chưa có một chiến lược cụ thể nên Công ty Điện lực Hậu Giangcòn bị động với các thay đổi bên ngoài, thiếu các nguồn lực để phát triển các
dự án của mình Chính điều này đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triểncủa đơn vị trong thời gian qua và kế hoạch sắp tới Vì vậy, việc xây dựng địnhhướng chiến lược đúng đắn nhằm triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quảkinh doanh và góp phần đưa Công ty Điện lực Hậu Giang phát triển đang làbài toán cần có lời giải cho các nhà lãnh đạo của đơn vị và cũng được TổngCông ty Điện lực Miền Nam khuyến khích thực hiện Để góp phần giải quyếtvấn đề đặt ra, việc nghiên cứu hoạch định chiến lược kinh doanh của Công tyĐiện lực Hậu Giang là một đòi hỏi mang tính cấp thiết hơn lúc nào hết
II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu chung
Sử dụng các công cụ phân tích khoa học để xây dựng chiến lược kinh doanh choCông ty Điện lực Hậu Giang trong thời gian tới Đồng thời đề xuất các giải phápthiết thực và khả thi để thực hiện các nhóm chiến lược đã được hoạch định
Mục tiêu cụ thể
01
Trang 4Phân tích thực trạng môi trường kinh doanh, các khía cạnh hoạt động của Công ty
từ đó xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) và ma trận đánh giácác yếu tố bên trong (IFE)
Vận dụng ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ (SWOT) để đề xuấtcác chiến lược kinh doanh của Công ty Điện lực Hậu Giang trong thời gian tới Vận dụng ma trận QSPM để lựa chọn chiến lược kinh doanh điện cho Công ty Điện lực Hậu Giang đến năm 2020
Đề xuất các giải pháp thực hiện chiến lược kinh doanh điện đến năm 2020 trên địabàn tỉnh Hậu Giang
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào hoạch định chiến
lược kinh doanh cho Công ty Điện lực Hậu Giang Thông qua việc xem xét tìnhhình thực hiện các hoạt động kinh doanh của công ty trong thời gian từ 2007 đến
2010 Ngoài ra, nghiên cứu cũng quan tâm đến thông tin chung của ngànhkinh doanh
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp chuyên gia,
dữ liệu được thu thập kết hợp bao gồm: thứ cấp, và kết quả phóng vấn, đánh giácủa chuyên gia
Cuối cùng sử dụng phương pháp thống kê, so sánh, tổng hợp để phân tích thực
Trang 5trạng hoạt động kinh doanh của Công ty những năm qua.
Thông qua phương pháp chuyên gia chọn ra các điểm mạnh điểm yếu, thời cơthách thức, phân loại và cho điểm mức độ quan trọng của Công ty Điện lựcHậu Giang để lập ma trận IFE, EFE Ma trận SWOT và ma trân QSPM được
sử dụng nhằm đưa ra các nhóm chiến lược phối hợp
01
Trang 6IV TẦM NHÌN, SỨ MỆNH, GIÁ TRỊ CỐT LÕI:
1 Tầm nhìn
EVN SPC phấn đấu là một thương hiệu mạnh, là doanh nghiệp hàng đầu về phân phối và
kinh doanh điện năng phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân trong khu vực các tỉnh
thành phía Nam, góp phần cùng EVN thực hiện vai trò chủ đạo trong nhiệm vụ đảm bảo an
ninh năng lượng quốc gia; là đơn vị có nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ thống quản lý
hiện đại, không ngừng phát triển về quy mô và chất lượng thuộc lĩnh vực hoạt động
2 Sứ mệnh
Sứ mệnh của EVN SPC là đáp ứng đầy đủ nhu cầu về điện của khách hàng với chất lượng
và dịch vụ ngày càng tốt hơn
3 Khẩu hiệu (Slogan)
Khẩu hiệu của EVN SPC là “SPC thắp sáng niềm tin”
4 Giá trị cốt lõi
4.1 Chất lượng - Tín nhiệm
Chất lượng – Tín nhiệm là giá trị được EVN SPC tôn vinh với mục tiêu xây dựng niềm tin,
sự tín nhiệm bằng chất lượng sản phẩm điện năng và chất lượng các dịch vụ, sự trung thực
và tinh thần trách nhiệm của CBCNV; EVN SPC cam kết với mọi đối tác và khách hàng
đảm bảo chất lượng là mục tiêu hàng đầu, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng
4.2 Tận tâm – Trí tuệ
Trang 7EVN SPC mong muốn và quyết tâm xây dựng phong cách điển hình của CBCNV là tận
tâm, có tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc và đối với cộng đồng xã hội Các thành
viên trong EVN SPC luôn cống hiến sức lực và trí tuệ để giải quyết công việc có hiệu quả,
hết lòng phục vụ để đem lại sự hài lòng cho đối tác, cho khách hàng và vì hạnh phúc cộng
đồng xã hội
4.3 Hợp tác – Chia sẻ
EVN SPC là một đơn vị thành viên mạnh của EVN có nhiệm vụ cung ứng điện phục vụ
sản xuất và đời sống nhân dân trên địa bàn 21 tỉnh thành phố phía Nam có nhiều đặc điểm
mang tính đặc thù của khu vực văn hóa Nam bộ Do đó, EVN SPC coi trọng sự hợp tác,
hài hòa, hiệu quả; sự thông cảm chia sẻ của chính quyền và nhân dân địa phương, của đối
tác, khách hàng và của chính nội bộ đội ngũ CBCNV Tôn vinh những giá trị này với
mong muốn mọi đối tượng có liên quan hợp tác trên tinh thần trung thực, công bằng, sẵn
sàng chia sẻ, gắn bó chặt chẽ để giải quyết mọi vấn đề, cùng nhau phát triển, cùng nhau
hành động vì sự thành công, tiến bộ của ngành, của mỗi thành viên trong EVN SPC và
quyền lợi của các đối tác
4.4 Sáng tạo - Hiệu quả.
a.) Chủ động sáng tạo là đòn bẩy phát triển của EVN SPC Do vậy EVN SPC mong
muốn và quyết tâm xây dựng một môi trường thuận lợi để mọi người phát huy được khả
năng sáng tạo, cống hiến tài năng, trí tuệ, thường xuyên đổi mới công nghệ, quy trình quản
01
Trang 8lý để có hiệu quả cao nhất, đưa EVN SPC phát triển đi lên một cách bền vững, toàn diện.
b.) Thường xuyên quan tâm và đẩy mạnh đầu tư cho các lĩnh vực nghiên cứu khoa
học, ứng dụng công nghệ, phát minh sáng kiến cải tiến kỹ thuật; khuyến khích đội ngũ
CBCNV, đặc biệt là ở đơn vị trực tiếp sản xuất hăng say nghiên cứu, đề xuất cải tiến công
nghệ sản xuất và tích cực ứng dụng công nghệ mới vào lao động sản xuất để có kết quả cao
nhất trong hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và nắm bắt được cơ hội
kinh doanh mới
1 Ma trận IFE, EFE và ma trận SWOT
Qua phân tích các kết quả nghiên cứu, sử dụng phương pháp chuyên gia để chọn racác điểm mạnh điểm yếu, thời cơ thách thức, phân loại và cho điểm mức độ quantrọng của Công ty Điện lực Hậu Giang để lập ma trận IFE, EFE và ma trận SWOT
i.Phân tích môi trường bên ngoài
Môi trường kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kinh tế; thu nhập bình quân đầu người tăng đãkích thích nhu cầu tiêu thụ điện và các sản phẩm/ dịch vụ khác từ điện Tuy nhiên, giá
Trang 9bán điện năng do Chính phủ quy định, mặt dù độc quyền bán nhưng không giànhđược lợi nhuận độc quyền Hạn chế tính chủ động trong việc kinh doanh điện.
Môi trường văn hóa-xã hội: Quan điểm về mức sống thay đổi, trình độ dân trí ngàycàng tăng đó cũng là cơ hội để công ty mở rộng mạng lưới, mở rộng các dịch vụ kinhdoanh điện, tăng sản lượng điện tiêu thụ Tuy nhiên Nhân lực giỏi bị thu hút về cácthành phố lớn làm mất dần những cán bộ quản lý nhân viên giỏi
Môi trường chính trị, pháp luật: Hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện; đổimới chính sách và đổi mới về quản lý kinh tế trong đó có đổi mới quản lý và kinhdoanh ngành điện 03 khâu (Sản xuất, truyền tải, phân phối) là cơ hội để phát triểnhoạt động kinh doanh và mở rộng hợp tác
Môi trường kỹ thuật công nghệ: Phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ là cơ hộicho việc cải tiến thiết bị, giảm hao hụt điện năng
Môi trường tự nhiên: Sự thay đổi bất thường của thời tiết, sự cố do yếu tố thời tiếtmưa lũ, áp thấp nhiệt đới gây mưa liên tục Nguy cơ trong công tác xây dựng và triểnkhai chiến lược kinh doanh điện của Công ty
Bảng 1: Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE)
1 Phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ 0,11 3 0,33
2 Dân số tăng dẫn đến tiêu thụ điện gia tăng 0,11 3 0,33
3 Sự thay đổi trong quan điểm về mức sống 0,11 3 0,33
5 Đổi mới chính sách và đổi mới quản lý ngành điện 0,09 3 0,27
7 Giá bán chịu sự điều tiết bởi chính phủ 0,12 2 0,18
8 Vật tư, linh kiện thường được bán ở các tỉnh, thành 0,10 2 0,20 phố lớn
10 Nhân lực có chất lượng bị thu hút về các tỉnh,
phố lớn
Trang 10Nguồn: Phỏng vấn chuyên gia và tính toán của tác giả
Trang 11Số điểm đánh giá tổng hợp là 2,61 cho thấy chiến lược hiện tại của Công typhản ứng trên trung bình với những tác động của môi trường bên ngoài Tuynhiên, có nhiều cơ hội, nguy cơ ảnh hưởng và thực sự chiến lược Công ty hiệnnay chưa tận dụng/ né tránh tốt Vì thế, Công ty cần phải nỗ lực cải thiện chiếnlược hiện tại để có thể tận dụng tối đa các cơ hội từ bên ngoài như tình trạngdân số tăng; phát tiển mạnh mẽ của khoa học công nghệ,…, đồng thời phảinhạy bén, kịp thời ứng phó với sự đe dọa hay các nguy cơ từ bên ngoài như giábán bị chi phối bởi sự điều tiết của chính phủ; vật tư, linh kiện thường đượcbán ở các tỉnh, thành phố lớn; sự thay đổi của thời tiết; nhân lực bị thu hút vềcác tỉnh thành phố lớn,… tác động đến Công ty.
ii Phân tích môi trường bên trong
Hoạt động Marketing: Để xúc tiến việc kinh doanh điện Công ty không ngừngcải tiến đơn giản hóa các loại thủ tục trong khi giải quyết các yêu cầu củakhách hàng, đồng thời để mở rộng khách hàng Công ty thường xuyên đầu tưvốn để cải tạo, nâng cấp phát triển lưới điện phủ kính các vùng chưa có điện đểđảm bảo khả năng cung ứng điện
Hoạt động quản trị nhân sự: Thu nhập, đời sống Cán bộ công nhân viên tươngđối ổn định và dần được nâng lên, việc làm rất ổn định Tuy nhiên Cán bộ
Trang 12quản lý chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và là những cán bộ lâu năm trong nghề,
đa số được tốt nghiệp ngành kỹ sư điện, tuy nhiên Công ty vẫn thiếu chínhsách cụ thể để thu hút và giữ chân nhân tài
Hoạt động tài chính, kế toán: Phải thu khách hàng mua điện, mắc dây đặcđiện- nhận thầu thi công, cho thuê trụ điện, phải thu cước hoa hồng viễn thông,phải thu trả trước cho người bán, phải thu tạm ứng Cán bộ công nhân viên,phải thu nội bộ, các khoản phải thu khác Trong đó chủ yếu và có xu hướngtăng lên là khoản nợ phần bù trừ cho thuê tài sản với tiền cước viễn thông(cuối năm 2011 Công ty đã bàn giao lĩnh vực viễn thông cho Viettel) Đây làtín hiệu không tốt cho Công ty vì trong giai đoạn hiện nay việc tiền nằm trongtay khách hàng sẽ rất khó cho hoạt động kinh doanh tài chính có hiệu quả.Công nghệ máy móc thiết bị: Công tác đầu tư, phát triển mạng lưới còn chậm,
hệ thống điện được đầu tư xây dựng lâu năm nên còn củ kỹ, lạc hậu, tình trạngtổn thất điện năng còn lớn
Hệ thống thông tin: Hệ thống thông tin nội bộ được xây dựng rất hiện đại vềmặt kỹ thuật, mọi số liệu thông tin từ cấp Tổng Công ty đến Công ty và cácĐiện lực được cập nhật một cách liên tục và chính xác
Trang 13Bảng 2: Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE)
2 Các khoản phải thu đều tăng qua hằng năm 0,09 2 0,18
3 Công tác đầu tư, phát triển mạng lưới còn chậm 0,10 2 0,19
4 Hệ thống điện được đầu tư xây dựng lâu năm nêncòn củ kỹ, lạc hậu 0,10 2 0,19
5 Cán bộ quản lý dựa trên kinh nghiệm, đa số tốt 0,08 2 0,17 nghiệp chuyên môn kỹ sư điện
7 Hệ thống thông tin nội bộ được xây dựng rất hiện
8 Đội ngũ nhân viên điện có trình độ và kinh nghiệmlâu năm 0,09 4 0,36
9 Không ngừng cải tiến đơn giản hóa các loại thủ tục 0,10 4 0,38 trong khâu lắp điện kế.
Trang 14Nguồn: Phỏng vấn chuyên gia và tính toán của tác giả
Số điểm đánh giá tổng hợp là 2,78 cho thấy Công ty có môi trường nội bộ khá tốt vớinhững điểm mạnh quan trọng như: Không ngừng cải tiến đơn giản hóa các thủ tụctrong khâu lắp điện kế, hệ thống thông tin nội bộ được xây dựng rất hiện đại, đội ngũnhân viên điện có trình độ và kinh nghiệm lâu năm,… Bên cạnh đó vẫn còn có nhữngđiểm yếu về tổn thất điện năng thường xảy ra; cán bộ quản lý dựa vào kinh nghiệm,
đa số tốt nghiệp chuyên môn kỹ sư điện; chưa có chính sách thu hút nhân tài,…Vìvậy, ngoài việc phát huy những mặt mạnh, Công ty phải có hướng khắc phục nhữngđiểm yếu có ảnh hưởng mạnh đến khả năng hoạt động kinh doanh của Công ty
Trên cơ sở đánh giá thực trạng của Công ty Điện lực Hậu Giang và nghiên cứu phântích các đánh giá của các chuyên gia trong và ngoài ngành về môi trường bên ngoàinêu trên để hình thành được ma trận SWOT
Trang 15Bảng 3: Phân tích SWOT
CƠ HỘI (Opportunies-O)
O1 Phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ
O2 Dân số tăng dẫn đến tiêu thụ điện gia tăng
(Threatens-T)
T1 Giá bán chịu sự điều tiết của chính phủ T2 Vật tư, linh kiện thường được bán ở các tỉnh, thành phố lớn
ĐIỂM MẠNH (Strenghs-S)
S1 Hệ thống thông tin nội bộ được
xây dựng rất hiện đại
Phương án chiến lược SO
+ Phương án 1: S1, 2, 3,
Phương án chiến lược
ST
S3 Không ngừng cải tiến đơn
giản
+ Phương án 2: S1, 2, 3, 4,
+ Phương án 2: S1, 3;
4, 5; T3, 4 Chiến lược phát triển nguồn
triển
+ Phương án 2: W2, 3, 4, 5, 6; 01, 2, 3, 4, 5, 6 Chiến + Phương án 2: W1,
2, lạc hậu
W5 Cán bộ quản lý dựa trên
kinh
nghiệm, đa số tốt nghiệp
chuyên
Trang 16môn kỹ sư điện
W6 Chưa có chính sách thu hút
nhân tài
Nguồn: Tổng hợp của tác giả
Trang 17iii Các giải pháp cụ thể thực hiện chiến lược kinh doanh điện đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh Hậu Giang
Trên cơ sở phân tích điểm mạnh, yếu, cơ hội và nguy cơ cũng như dựa trên ma trậnSWOT, nghiên cứu đề xuất một số chiến lược cho công ty thực hiện trong thời giantới như sau: Chiến lược đầu tư vào công nghệ mới, hiện đại để giảm thiểu tổn thấtđiện năng; tiến đến tự do hóa cạnh tranh; Chiến lược hợp tác với các nhà cung cấp;Chiến lược đa dạng hoá đồng tâm; Chiến lược phát triển nguồn nhân lực Bên cạnh
đó, để triển khai thành công các chiến lược đã nêu, tác giả xin đề xuất một số giảipháp bao gồm:
Giải pháp về hoàn thiện cơ cấu tổ chức: Đảm bảo cân bằng giữa chỉ huy thống
nhất của Giám đốc Công ty với việc sử dụng các bộ phận chức năng Có thể giaoquyền tự quyết định và quyền ra lệnh một số nội dung chỉ đạo nghiệp vụ đối với Điệnlực cho một số bộ phận chức năng như bộ phận tài chính kế toán; kỹ thuật; điều độ;
an toàn trên cơ sở đề xuất giao quyền của những bộ phận này Các bộ phận còn lạithực hiện chức năng tham mưu không có quyền ra lệnh cho Điện lực
Giải pháp về cải tiến nghiệp vụ kinh doanh bán điện: Cải tiến thủ tục ký kết hợp
đồng mua bán điện đến thu tiền điện, kiểm tra áp giá bán điện theo đúng quy định củaNhà nước… Đối tượng khách hàng của Công ty Điện lực Hậu Giang rất đa dạng, nhất