- Cử ra ít nhất một bạn làm dẫn chuyện (nói tóm tắt về bối cảnh câu chuyện) và đọc kết luận (ví dụ: Qua vở kịch trên, nhóm chúng em muốn nhấn mạnh rằng quyền được bầu cử và ứng cử vào[r]
Trang 1Giáo viên hướng dẫn : Lê Văn Úc Giáo sinh thực tập : Lê Hải Hiệp
Ngày giảng dạy : 26/02/2018
BÀI 10 – GDCD 11:
NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
(Tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- Nêu được bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
- Nêu được những nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
- Nêu được hai hình thức cơ bản của dân chủ là dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp (dân chủ đại diện)
2 Về kỹ năng
Có kỹ năng rèn luyện và thực hiện quyền làm chủ trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội phù hợp với lứa tuổi
3 Về thái độ
Có thái độ tích cực tham gia các hoạt động thể hiện tính dân chủ phù hợp với lứa tuổi; phê phán những hành vi, luận điệu xuyên tạc chống phá nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC CỦA BÀI HỌC
- Tiết 1: Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
- Tiết 2: Các hình thức cơ bản của dân chủ
III PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1 Phương pháp, kỹ thuật dạy học: Phương pháp thuyết trình, Phương pháp vấn đáp, Phương
pháp trực quan, Phương pháp đóng vai
2 Phương tiện dạy học: SGK GDCD 11, tranh ảnh, bảng phụ
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức (1 phút)
2 Dạy bài mới (43 phút)
2.1 Đặt vấn đề (1 phút)
Trong cuộc sống hằng ngày, trên các phương tiện thông tin đại chúng, thông qua báo đài
chúng ta thường nghe các từ như “dân chủ”, “nền dân chủ xã hội chủ nghĩa” Vậy dân chủ là
gì? Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có bản chất như thế nào, dân chủ có những hình thức nào… để
làm rõ được những vấn đề đó thì thầy cùng các em sẽ tìm hiểu Bài 10: “Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa”.
2.2 Hoạt động hình thành kiến thức (39 phút)
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm dân chủ (9 phút)
- GV yêu cầu HS: Xem hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
1 Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
Dân chủ là gì?
+ Là quyền lực thuộc về nhân dân,
là quyền làm chủ của nhân dân trong các lĩnh vực đời sống xã hội của đất nước
Trang 21 Hai hình ảnh trên miêu tả hành động gì?
2 Hình ảnh nào thể hiện sự dân chủ? Tại sao?
- HS trả lời
- GV kết luận: Hình ảnh thứ nhất miêu tả cảnh quan dân
đang quy lạy trước nhà vua, Hình ảnh thứ hai miêu tả cảnh
người đồng bào đang bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội
và HĐND các cấp
Trong 2 hình ảnh trên thì hình ảnh thứ hai thể hiện sự dân
chủ hơn bởi vì nó thể hiện quyền lực của nhân dân trong
chính trị (khi bỏ phiếu chọn ra đại biểu vào cơ quan quyền
lực nhà nước cao nhất là Quôc hội)
- GV hỏi HS: Vậy dựa vào hình ảnh trên, theo em, trong
một xã hội có dân chủ thì quyền lực sẽ thuộc về ai? Họ có
quyền như thế nào?
- HS trả lời
- GV kết luận và ghi bảng: Dân chủ là quyền lực thuộc
về nhân dân, là quyền làm chủ của nhân dân trong các lĩnh
vực đời sống xã hội của đất nước
- GV đặt vấn đề: Lịch sử xã hội loài người từng trải qua
những hình thái kinh tế - xã hội nào?
- HS trả lời
- GV kết luận và đặt vấn đề: Xã hội loài người từng trải
qua 5 HT-KT XH là Cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô
lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
(trong đó giai đoạn đầu của nó là xã hội xã hội chủ nghĩa)
Vậy trong những hình thái kinh tế - xã hội đó, những hình
thái kinh tế - xã hội nào có dân chủ?
- HS trả lời
- GV kết luận: Lịch sử xã hội loài người chứng minh rõ
rằng có các chế độ dân chủ như: chế độ dân chủ chủ nô,
chế độ dân chủ tư sản và chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa
Riêng xã hội cộng sản xuyên thủy thì không có dân chủ cụ
thể (vì lúc đó con người vẫn còn chưa ý thức rõ ràng về
quyền của mình), còn chế độ phong kiến là chế độ quân
chủ
- GV hỏi HS: Vậy dân chủ là một hình thức nhà nước nó
gắn với ai? Nó mang bản chất gì?
- GV kết luận: Dân chủ là một hình thức Nhà nước gắn với
giai cấp thống trị, do đó dân chủ luôn mang bản chất giai
+ Là một hình thức Nhà nước gắn với giai cấp thống trị, do đó dân chủ luôn mang bản chất giai cấp
Trang 3* Hoạt động 2: Tìm hiểu bản chất của nền dân chủ
XHCN (10 phút)
- GV đưa ra yêu cầu: Dựa vào những hiểu biết của em về
nền dân chủ XHCN Theo em, nền dân chủ XHCN có bản
chất gì?
- HS trả lời.
- GV nhận xét và bổ sung:
Nền dân chủ XHCN là nền dân chủ của quảng đại quần
chúng nhân dân, được thực hiện chủ yếu bằng Nhà nước,
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
- GV chia lớp thành 4 nhóm và đưa ra yêu cầu :
+ Nhóm 1: Trong các nền dân chủ chủ nô, dân chủ tư sản
và dân chủ XHCN Theo em, nền dân chủ nào là nền dân
chủ rộng rãi nhất? Vì sao?
+ Nhóm 2: Có ý kiến cho rằng, dân chủ là quyền làm chủ
một cách tự do, vì thế, không cần đến sự giúp đỡ của Nhà
nước và sự bảo vệ pháp luật Em có đồng ý với quan điểm
này không? Vì sao? Cho ví dụ
+ Nhóm 3: Vì sao nền dân chủ XHCN nhất thiết phải có sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản?
+ Nhóm 4: Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
được thể hiện trên những phương diện nào?
Thời gian thảo luận là 5 phút, trình bày trong 1 phút
- HS thảo luận và trình bày.
- GV nhận xét và kết luận:
+ Nhóm 1: Nền dân chủ XHCN là nền dân chủ rộng rãi
nhất Vì, các nền dân chủ khác chỉ phục tùng ý chí và
quyền lợi của giai cấp thống trị thông qua việc thực thi
thiết chế có lợi cho giai cấp cầm quyền Còn, nền dân chủ
XHCN khẳng định và đảm bảo quyền làm chủ cho tất cả
người dân
+Nhóm 2: Không đồng ý Vì, để thực hiện quyền làm chủ
của mình người dân cần đến những thiết cho do Nhà nước
đặt ra, trong đó có pháp luật Nhờ có Nhà nước và pháp
luật nhân dân mới được bảo vệ quyền lợi của mình, tránh
xa vào dân chủ quá trớn, vô chính phủ, gây ảnh hưởng đến
quyền lợi của cộng đồng và xã hội VD: Trong nền
DCXHCN, mọi người đều có quyền sáng tác nghệ thuật,
nếu như không có Nhà nước với hệ thống pháp luật chặt
chẽ, thì những sáng tác này có thể bị sao chép, đánh cắp
gây phương hại đến lợi ích của công dân
+ Nhóm 3: Đảng đề ra đường lối, chủ trương cho tất cả các
lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có vấn đề dân chủ
Vì thế, việc thực hiện dân chủ cần có Đảng dẫn đường để
đảm bảo nền dân chủ được thực hiện đúng định hướng
1 Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
- Về bản chất: nền dân chủ XHCN
là nền dân chủ của quảng đại quần chúng nhân dân, được thực hiện chủ yếu bằng nhà nước, do Đảng Cộng sản lãnh đạo
Trang 4mang lại hiệu quả cao.
+ Nhóm 4: Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
được thể hiện trên những phương diện sau:
1 Mang bản chất giai cấp công nhân
2 Có cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về tư liệu sản
xuất
3 Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tinh thần
của xã hội
4 Là nền dân chủ của nhân dân lao động
5 Gắn liền với pháp luật, kỉ luật, kỉ cương
* GV chuyển ý: Để cho nền dân chủ XHCN thật sự phát
huy bản chất tốt đẹp của nó đem lại sự ấm no hạnh phúc
cho nhân dân thì nền dân chủ XHCN phải trải qua một quá
trình hình thành, phát triển và từng bước mới hoàn thiện
Quá trình đó được diễn ra trên các lĩnh vực: Kinh tế, Chính
trị, Văn hóa, Xã hội Để hiểu rõ hơn chúng ta cùng sang
phần 2 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam.
Hoạt động 3: Đóng vai tìm hiểu Nội dung cơ bản của
dân chủ trong lĩnh vực chính trị (20 phút)
- GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu các nhóm xây
dựng tình huống và đóng vai thể hiện quyền dân chủ
của công dân trong lĩnh vực chính trị:
+ Nhóm 1: Quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan
quyền lực nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội
+ Nhóm 2: Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội,
tham gia thảo luận các vấn đề chung của Nhà nước và địa
phương
+ Nhóm 3: Quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước,
biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân
+ Nhóm 4: Quyền được thông tin, tự do ngôn luận, tự do
báo chí
* Lưu ý: GV cần phân công nhiệm vụ trước tiết dạy để các
nhóm chuẩn bị (xem phụ lục)
- HS đóng vai theo từng nhóm
- Giáo viên nhận xét kết quả đóng vai của các nhóm và
kết luận:
+ Quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan quyền lực Nhà
nước, các tổ chức chính trị - xã hội
+ Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia
thảo luận các vấn đề chung của Nhà nước và địa phương
+ Quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước, biểu quyết
khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân
+ Quyền được thông tin, tự do ngôn luận, tự do báo chí
- GV đặt vấn đề: Ngoài những quyền trên thì nhân dân
còn những quyền dân chủ nào trong lĩnh vực chính trị?
2 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
a Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực kinh tế (Đọc thêm)
b Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực chính trị.
- Quyền bầu cử và ứng cử vào các
cơ quan quyền lực Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội
- Quyền tham gia quản lí nhà nước
và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của Nhà nước và địa phương
- Quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân
- Quyền được thông tin, tự do ngôn luận, tự do báo chí
Ngoài ra nhân dân còn có các quyền khác như giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, quyền khiếu nại tố cáo
Trang 5- HS trả lời
- GV thuyết trình: Ngoài những quyền được nêu ra ở
trên, nhân dân còn được quyền giám sát các hoạt động của
cơ quan nhà nước, quyền khiếu nại tố cáo …… (ví dụ: tố
cáo hành vi tham nhũng)
2.3 Củng cố (3 phút)
- GV yêu cầu HS: Chọn nội dung thể hiện quyền dân chủ trong lĩnh vực chính trị
1 Phát hiện hoặc tố cáo hành vi tham nhũng của cán bộ
2 Tham gia bầu cử đại biểu HĐND các cấp
3 Trao đổi đề xuất ý kiến với đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND
4 Cấm đoán không cho người khác phát biểu ý kiến
5 Lợi dụng quyền làm chủ để gây mất ổn định
6 Tham gia phát biểu tại các cuộc họp ở địa phương do chính quyền tổ chức
3 Dặn dò (1 phút)
- Hệ thống hóa lại kiến thức đã học cho HS
- Chuẩn bị tìm hiểu phần còn lại của bài 10: “Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa” (tiết 2)
4 Phụ lục
BÀI TẬP ĐÓNG VAI TÌM HIỂU VỀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DÂN CHỦ
TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ (thuộc Bài 10 – GDCD: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa)
1 CHỦ ĐỀ
- Nhóm 1: Quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước, các tổ chức
chính trị - xã hội
- Nhóm 2: Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề
chung của Nhà nước và địa phương
- Nhóm 3: Quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước tổ chức
trưng cầu ý dân
- Nhóm 4: Quyền được thông tin, tự do ngôn luận, tự do báo chí
2 TỔ CHỨC NHÓM
- Lớp được chia thành 4 nhóm căn cứ theo danh sách các tổ, tổ số nào thì thực hiện chủ đề mang số đó
- Cử ra ít nhất một bạn làm dẫn chuyện (nói tóm tắt về bối cảnh câu chuyện) và đọc kết luận (ví dụ: Qua vở kịch trên, nhóm chúng em muốn nhấn mạnh rằng quyền được bầu cử và ứng
cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội là quyền dân chủ cơ bản của công dân! hoặc có thế cho nhân vật trong tình huống nêu kết luận)
3 YÊU CẦU
- Thời gian diễn và nêu kết luận dành cho mỗi nhóm tối đa là 2.5 phút, nếu quá thời gian thì thầy sẽ yêu cầu dừng diễn
- Tình huống có thể mang tính hài hước (nếu được)
- Các nhóm phải diễn đúng với chủ đề của minh
- Phải đảm bảo nội dung không vi phạm pháp luật, không trái với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước hay thuần phong mỹ tục
Trang 64 PHẦN THƯỞNG
Mỗi diễn viên tham gia đóng góp được cộng 2 điểm vào điểm hệ số 1
V RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
………
………
………
………
………
………
………
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN (Ký, ghi rõ họ tên)
GIÁO SINH THỰC TẬP (Ký, ghi rõ họ tên)