Giao an Ngu van 10 tron bo theo dinh huong phat trien nang luc 5 buoc

- Năng lực hợp tác: + Xác định mục đích và phương thức hợp tác: Chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao các nhiệm vụ; xác định được loại công việc nào có thể hoàn thành tốt nhất [r]

Trang 1

Tiết 1-2 / tuần 1

TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM

A MỤC TIÊU

1/ Về kiến thức : Những bộ phận hợp thành, tiến trình phát triển của VHVN và tư tưởng, tình cảm của người

VN trong VH

2/ Về kĩ năng : Nhận diện được nền VHDT, nêu được các thời kì lớn và các giai đoạn cụ thể trong các thời kì

phát triển của VHDT

3/ Về thái độ

- Sống yêu thương:

+ Yêu Tổ quốc: Có ý thức tìm hiểu và gìn giữ các truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; quan tâm đến những sự kiện chính trị, thời sự nổi bật ở địa phương, trong nước và quốc tế

+ Giữ gìn, phát huy giá trị các di sản văn hoá của quê hương, đất nước: Tôn trọng, giữ gìn và tuyên truyền, nhắc nhở người khác cùng giữ gìn di sản văn hoá của quê hương, đất nước

- Sống tự chủ:

+ Tự lực: Chủ động, tích cực học hỏi để thực hiện những công việc hàng ngày của bản thân trong học tập và trong cuộc sống; phê phán những hành vi sống dựa dẫm, ỷ lại

+ Chăm chỉ, vượt khó: Siêng năng trong học tập và lao động; ý thức được thuận lợi, khó khăn trong học

tập và sinh hoạt của bản thân và chủ động khắc phục vượt qua

4/ Về năng lực

- Năng lực tự học:

+ Xác định mục tiêu học tập: Xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự giác, chủ động; tự đặt được mục tiêu học tập để nỗ lực phấn đấu thực hiện

+ Đánh giá và điều chỉnh việc học: Nhận ra và điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân khi được giáo viên, bạn bè góp ý; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của người khác khi gặp khó khăn trong học tập

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo:

+ Phát hiện và làm rõ vấn đề: Phân tích được tình huống trong học tập; phát hiện và nêu được tình huống có vấn đề trong học tập

+ Đề xuất, lựa chọn giải pháp: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến vấn đề; đề xuất được giải pháp giải quyết vấn đề

+ Thực hiện và đánh giá giải pháp giải quyết vấn đề: Thực hiện giải pháp giải quyết vấn đề và nhận ra

sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện

- Năng lực giao tiếp:

+ Sử dụng tiếng Việt: Nghe hiểu nội dung chính hay nội dung chi tiết các đề bài, lời giải thích, cuộc thảo luận; có thái độ tích cực trong khi nghe; có phản hồi phù hợp,

+ Xác định mục đích giao tiếp: Bước đầu biết đặt ra mục đích giao tiếp và hiểu được vai trò quan trọng của việc đặt mục tiêu trước khi giao tiếp

- Năng lực hợp tác:

+ Xác định mục đích và phương thức hợp tác: Chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao các nhiệm vụ; xác định được loại công việc nào có thể hoàn thành tốt nhất bằng hợp tác theo nhóm với quy mô phù hợp

+ Đánh giá hoạt động hợp tác: Biết dựa vào mục đích đặt ra để tổng kết hoạt động chung của nhóm; nêu mặt được, mặt thiếu sót của cá nhân và của cả nhóm

B CHUẨN BỊ

- GV : bảng phụ để khởi động và củng cố (nếu có) hoặc soạn bài giảng điện tử

- HS : đọc bài, tóm tắt những n/d chính của bài học, tr.l các câu hỏi HDHB 1, 2

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG CHUNG NỘI DUNG CẦN ĐẠT

I Hoạt động 1: Khởi động (5p) - HS vận dụng kiến thức cũ để giải quyết vấn đề

Ngày dạy: …/…/……, lớp 10A…

Trang 2

- GV cho HS chơi trò chơi giải ô chữ để tìm từ

khoá : VĂN HỌC

- HS trả lời từng câu hỏi để tìm chữ cái và ráp lại

tìm từ chìa khoá

Câu 1 : (Có 4 chữ cái)

> Theo truyền thuyết thì tổ mẫu của người Việt

có tên là gì ? (ÂU CƠ)

Câu 2 : (có 5 chữ cái)

> Đây là nhân vật chính trong một câu chuyện cổ

tích lúc đầu sinh ra có ngoại hình quái dị nhưng

về sau đã lột xác trở thành một chàng trai tuấn tú

lấy được người vợ giàu có, xinh đẹp (SỌ DỪA)

> Bài thơ được xem là bản tuyên ngôn độc lập

đầu tiên của nước ta là gì ? (NAM QUỐC SƠN

HÀ)

> Bài thơ Viếng lăng Bác của tác giả nào ?

(VIỄN PHƯƠNG)

- GV chốt lại từ khóa

? Có bạn nào tìm ra từ khóa chưa ?

? Tại sao thầy lại nhắc đến từ “VĂN HỌC” ?

- Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài

II Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (75p)

1/ Tìm hiểu các bộ phận hợp thành của

VHVN.

? VHDG do mấy b.phận hợp thành ? Cho VD

một vài t.phẩm thuộc mỗi b.phận mà em biết ?

? VHDG và VHV khác nhau ở điểm nào? Hệ

thống thể loại của chúng có giống nhau không ?

- GV có thể kẻ bảng để HS đối chiếu

2/ Tìm hiểu quá trình phát triển của VHVN.

? Nhìn tổng quát, LSVHVN trải qua mấy thời đại

lớn ?

? Thảo luận : Hai thời đại VH này có điểm gì

giống và khác ?

=> Thảo luận nhóm 4HS trong t/gian 3p

=> Sau 5p, GV gọi ngẫu nhiên đại diện 2-3 nhóm

tr.l

- GV có thể kẻ bảng để HS đối sánh trên cơ sở sự

dẫn dắt của GV

- GV dựa vào SGK để diễn giảng thêm cho HS

hiểu và yêu cầu HS cho VD

- HS có sự liên tưởng ban đầu về những nội dung sẽ được tiếp cận

I CÁC BỘ PHẬN HỢP THÀNH CỦA VHVN

Gồm 2 b.phận:

- VHDG:

+ K/n: là sáng tác tập thể và truyền miệng, thể hiện tình cảm của NDLĐ

+ Thể loại: 12 (thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện

cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ, câu đố, CD-DC, vè, truyện thơ, chèo)

- VHV:

+ K/n: là sáng tác bằng chữ viết (chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ) của trí thức, mang đậm dấu ấn sáng tạo của cá nhân

+ Thể loại: rất phong phú, có thể chia theo thời đại:

 X – XIX: VHCH có 3 nhóm: văn xuôi, thơ, văn biền ngẫu; VHCN: thơ (chủ yếu) và văn biền ngẫu

 XX – nay: tự sự, trữ tình, kịch

II QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA VHVN

Nhìn tổng quát, LSVHVN trải qua hai thời đại lớn:

- VHTĐ (X – XIX):

+ Là thời đại VH viết bằng chữ Hán và chữ Nôm; + Hình thành và phát triển trong bối cảnh VH’, VH vùng Đ.N.Á và Đ.Á;

+ Có quan hệ giao lưu với nhiều nền VH khu vực, nhất là TQ

- VHHĐ: (gồm 2 thời kỳ lớn là từ đầu TK XX đến CMTT 1945 và từ sau CMTT 1945 đến hết TK XX): + Là thời đại VH viết bằng chữ QN;

+ Tồn tại trong bối cảnh giao lưu VH’, VH ngày càng mở rộng với QT;

+ Tiếp xúc và tiếp nhận tinh hoa của nhiều nền

Trang 3

3/ Tìm hiểu đặc điểm con người VN qua VH.

? Tại sao lại phải tìm hiểu con người VN qua

VH ?

? Thảo luận : Tìm đặc điểm và biểu hiện trong

mối quan hệ giữa con người VN với :

+ Thế giới tự nhiên (tổ 1)

+ QG, DT (tổ 2)

+ Xã hội (tổ 3)

+ Bản thân (tổ 4)

=> GV phân lớp thành 4 nhóm lớn (theo tổ), mỗi

nhóm gồm 2 nhóm nhỏ viết giấy thảo luận trong

5p

=> Sau 5p, GV gọi đại diện 8 nhóm nhỏ lên trình

bày (ngẫu nhiên)

=> GV nhận xét và bổ sung, đem giấy về chấm

điểm cộng

Tích hợp BVMT: Tình yêu thiên nhiên của người

VN từ xưa đến nay -> HS phải có ý thức bảo vệ

thiên nhiên và môi trường

III Hoạt động thực hành (5p)

GV bôi bảng và cho 2HS lên bảng thực hiện

IV Hoạt động vận dụng (Thực hiện ngoài lớp)

Lập đề cương bài học theo dàn ý

VHTG để đổi mới

III CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA VĂN HỌC

VHVN thể hiện tư tưởng, tình cảm, q/n chính trị, VH’, đạo đức, thẩm mĩ của người VN trong nhiều mối q/h:

1/ Q/h với TG tự nhiên

- Đặc điểm: yêu thiên nhiên

- Biểu hiện: qua các hình tượng thiên nhiên (núi, sông, mây, gió, trăng, hoa,…), VH thể hiện những lí tưởng đạo đức, thẩm mĩ, t/y QH-ĐN, t/y đôi lứa

2/ Q/h với QG, DT

- Đặc điểm: ý thức sâu sắc về QG, DT, về trách nhiệm của cá nhân với ND, ĐN và thời đại, là nền tảng của CNYN trong VHDT

- Biểu hiện: qua t/y quê hương, ý chí căm thù giặc, niềm

tự hào về truyền thống VH’, dựng nước và giữ nước của DT, tinh thần dám hi sinh vì ĐL-TD của TQ,…

3/ Q/h xã hội

- Đặc điểm: ước muốn xd một XH tốt đẹp, là nền tảng của CNHT và CNNĐ trong VHDT

- Biểu hiện: qua ước mơ về một XH công bằng, tốt đẹp, qua việc phản ánh hiện thực XH, công cuộc xd cs mới,

…

4/ Ý thức về bản thân

- Đặc điểm: coi trọng đạo lí làm người với nhiều phẩm chất tốt đẹp như nhân ái, tình nghĩa, giàu đức hi sinh,

có ý thức về quyền sống cá nhân,…

- Biểu hiện:

+ Trong hoàn cảnh LS đặc biệt: đề cao ý thức cộng đồng

+ Trong hoàn cảnh khác: đề cao con người cá nhân

IV LUYỆN TẬP Câu 1 phần HDHB (SGK)

V VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG Hướng dẫn chuẩn bị bài mới : Đọc bài HĐGTBNN, tr.l các câu hỏi trong bài và làm các BT1-2-3.

Tiết 3-6/ tuần 1-2

HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ

A MỤC TIÊU

1/ Về kiến thức

- K/n cơ bản về HĐGTBNN: mục đích (trao đổi thông tin về nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành động,…) và phương tiện (ngôn ngữ)

- Hai quá trình trong HĐGTBNN: TLVB (nói hoặc viết) và LHVB (nghe hoặc đọc)

- Các NTGT: nhân vật, hoàn cảnh, nội dung, mục đích, phương tiện và cách thức giao tiếp

2/ Về kĩ năng

- X/đ đúng các NTGT trong HĐGT

- Những kĩ năng trong các HĐGTBNN: nghe, nói, đọc, viết, hiểu

Trang 4

3/ Về thái độ : Sống tự chủ:

+ Chăm chỉ, vượt khó: Siêng năng trong học tập và lao động; ý thức được thuận lợi, khó khăn trong học tập và sinh hoạt của bản thân và chủ động khắc phục vượt qua

+ Tự hoàn thiện: Có ý thức rèn luyện, tự hoàn thiện bản thân theo các giá trị xã hội.

+ Trung thực: Phê phán các hành vi gian dối trong học tập và trong cuộc sống

B CHUẨN BỊ

- GV: bảng phụ củng cố (nếu có)

- HS: đọc bài, tr.l các câu hỏi gợi ý trong bài, làm các BT1-2-3 ; 4 bảng phụ (4 tổ)

 TIẾT 1

I Hoạt động 1: Khởi động (5p)

- GV kể cho HS nghe một câu chuyện vui trong đó có

hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

- GV đặt vấn đề : Tại sao thầy lại kể câu chuyện đó ?

- Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài : Trong cuộc sống hàng

ngày, chúng ta chắc chắn phải tham gia vào một hoạt

động đó là HĐGTBNN Vậy hoạt động đó là ntn ? Có

những yếu tố gì chi phối ?

II Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức (35p)

1/ Tìm hiểu khái niệm HĐGTBNN.

? Theo suy nghĩ ban đầu của em, giao tiếp là gì ? Con

người giao tiếp với nhau bằng những phương tiện nào ?

- GV phân vai HS đọc ngữ liệu SGK Chú ý ngữ điệu,

tình cảm, khí thế hào hùng của hội nghị Diên Hồng

? Ngữ liệu trên có phải HĐGTBNN không ? Vì sao ?

? Từ đó, em hiểu ntn là HĐGTBNN ?

2/ Tìm hiểu quá trình của HĐGT.

- HS thảo luận trả lời các câu hỏi 1a, 1b (SGK)

- HS vận dụng kiến thức cũ để giải quyết vấn đề

I KHÁI NIỆM HĐGTBNN : (SGK)

II QUÁ TRÌNH CỦA HĐGT : (SGK)

Trang 5

? HĐGT trên diễn ra gồm mấy quá trình ? Các quá trình

này diễn ra ntn ?

3/ Tìm hiểu các NTGT.

- HS tr.l tiếp các câu 1c, 1d, 1e và các câu trong mục 2

? HĐGT chịu ảnh hưởng của những nhân tố nào ? Các

nhân tố này ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp ra sao ?

- GV diễn giảng các nhân tố cụ thể, cho VD

III CÁC NHÂN TỐ GIAO TIẾP : (SGK)

 TIẾT 2

HOẠT ĐỘNG CHUNG NỘI DUNG CẦN ĐẠT Hoạt động 3 (40’): Thực hành.

- HS đọc bài 1

- GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi SGK (bài này

thiên về hình thức giao tiếp mang màu sắc văn chương)

? Dựa vào đâu để biết đây là những người trẻ tuổi ?

T/gian đêm trăng thanh có vai trò như thế nào trong việc

bộc lộ tình cảm của con người ?

? Em có nhận xét gì về cách tỏ tình của chàng trai trong

bài ca dao?

- HS đọc và trả lời các câu hỏi SGK.

- HS thảo luận làm BT4 trong 5p làm BT4

+ GV chia lớp làm 4 nhóm lớn (theo tổ), mỗi nhóm lớn

gồm 2 nhóm nhỏ, nhóm trên ghi bảng phụ, nhóm dưới

ghi giấy

+ Sau 5p, GV cho đại diện 4 nhóm đem bảng phụ lên

trình bày

+ Các nhóm còn lại nhận xét và nộp giấy

+ GV n/x, cho điểm

- Nếu còn t/gian GV gợi ý cho HS làm BT5 (theo các

câu hỏi tương ứng trong SGK)

IV Hoạt động 4 -5 : Vận dụng và mở rộng.

- Lập sơ đồ tư duy hệ thống hóa lại kiến thức bài học

- Vận dụng những hiểu biết từ bài học vào thực tế trong

hoạt động giao tiếp hàng ngày của bản thân

LUYỆN TẬP

Bài 1

- NVGT : những người nam, nữ trẻ tuổi (cách

xưng hô anh, nàng)

- HCGT : đêm trăng thanh - thời gian thích hợp cho con người bộc lộ tình cảm đôi lứa

- NDGT, MĐGT : mượn chuyện tre non đủ lá thích hợp cho đan sàng để bày tỏ tình cảm, gợi chuyện kết duyên

- Phương tiện và CTGT : cách nói giàu hình ảnh, sâu sắc, ý nhị và duyên dáng

Bài 2

- Các hành động cụ thể : chào, chào đáp, khen, hỏi, đáp lời

- Cả 3 câu đều có hình thức hỏi nhưng câu 3 mới

là câu hỏi

- Thái độ của ông : trìu mến, yêu thương

Thái độ của A Cổ : kính trọng

Bài 4

Bài 5

- NVGT : Bác Hồ - chủ tịch nước và HS toàn quốc

- HCGT : đất nước đã độc lập, HS nhận được một “ nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam ”

- NDGT : bộc lộ niềm vui sướng và nêu ra trách nhiệm, nhiệm vụ của HS

- MĐGT : chúc mừng HS, xác định nhiệm vụ học tập của HS

- Phương tiện và CTGT : lời lẽ chân thành, nghiêm túc

VẬN DỤNG – MỞ RỘNG

Hướng dẫn chuẩn bị bài mới : Đọc bài KQVHDGVN, tr.l các câu hỏi HDHB.

Trang 6

Tiết 4-5/ tuần 2

KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM

A MỤC TIÊU

1/ Về kiến thức

- K/n VHDG

- Các đặc trưng cơ bản của VHDG

- Những thể loại chính của VHDG

- Những giá trị chủ yếu của VHDG

2/ Về kĩ năng

- Nhận thức khái quát về VHDG

- Có cái nhìn tổng quát về VHDGVN

3/ Về thái độ

- Sống yêu thương:

+ Yêu Tổ quốc: Có ý thức tìm hiểu và gìn giữ các truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; quan tâm đến những sự kiện chính trị, thời sự nổi bật ở địa phương, trong nước và quốc tế

+ Giữ gìn, phát huy giá trị các di sản văn hoá của quê hương, đất nước: Tôn trọng, giữ gìn và tuyên truyền, nhắc nhở người khác cùng giữ gìn di sản văn hoá của quê hương, đất nước

- Sống tự chủ:

+ Tự lực: Chủ động, tích cực học hỏi để thực hiện những công việc hàng ngày của bản thân trong học tập và trong cuộc sống; phê phán những hành vi sống dựa dẫm, ỷ lại

+ Chăm chỉ, vượt khó: Siêng năng trong học tập và lao động; ý thức được thuận lợi, khó khăn trong học

tập và sinh hoạt của bản thân và chủ động khắc phục vượt qua

B CHUẨN BỊ

Trang 7

- GV : đoạn phim có trích đoạn hát chèo.

- HS : tr.l các câu hỏi HDHB

- GV cho HS nghe một trích đoạn chèo (từ vở

chèo Quan âm Thị Kính)

? Em vừa xem tác phẩm gì ? Thuộc thể loại gì ?

- Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài: Chèo là một thể

loại của VHDGVN Ngoài ra, kho tàng

VHDGVN còn nhiều thể loại khác Chúng ta sẽ

đi tìm hiểu kho tàng đồ sộ này của VHDGVN

II Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (75p)

1/ Tìm hiểu khái niệm VHDG.

? Hãy nhắc lại: VHDG và VHV khác nhau ở

điểm nào? (GV gợi ý cho HS tr.l)

? Tại sao nói VHDG là những t.phẩm nghệ thuật

ngôn từ truyền miệng? (Quá trình truyền miệng

đó diễn ra ntn?) (GV cho VD minh họa)

? Tại sao nói VHDG là kết quả của quá trình sáng

tác tập thể? (Quá trình sáng tác tập thể của

VHDG diễn ra ntn?) (GV cho VD minh họa)

? VHDG được sáng tác ra nhằm m/đ gì? (GV cho

VD minh họa)

2/ Tìm hiểu đặc trưng của VHDG.

? Đặc trưng khác với đặc điểm ntn?

? Dựa vào KN và những gì đã biết hãy cho biết

VHDG có những đặc trưng gì?

- Ở mỗi đặc trưng Gv cho VD

? Trong các đặc trưng trên, đâu là đặc trưng cơ

bản và quan trọng nhất? Vì sao?

3/ Tìm hiểu hệ thống thể loại của VHDGVN.

? VHDGVN gồm mấy thể loại chính? Ở mỗi thể

loại cho VD minh họa

4/ Tìm hiểu những giá trị cơ bản của

I KHÁI NIỆM

- VHDG là những t.phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng được tập thể sáng tạo, nhằm m/đ phục vụ trực tiếp cho những sinh hoạt khác nhau trong đs cộng đồng

- VHDG là những t.phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng: Thực chất của quá trình truyền miệng là kiểu ghi nhớ theo kiểu nhập tâm và phổ biến bằng miệng cho người khác VHDG thường được truyền miệng theo k.gian (từ vùng này qua vùng khác) và theo t.gian (từ đời trước đến đời sau)

- VHDG là kết quả của những quá trình sáng tác tập thể: lúc đầu do một người khởi xướng, t.phẩm hình thành

và được tập thể tiếp nhận Sau đó những người khác (địa phương khác, thời đại khác) tham gia sửa chữa, bổ sung làm cho t.phẩm biến đổi dần, phong phú, hoàn thiện hơn

- VHDG gắn bó và phục vụ trực tiếp cho các sinh hoạt khác nhau trong đ/s cộng đồng

II ĐẶC TRƯNG

- Tính truyền miệng

- Tính tập thể

- Tính biểu diễn

- Tính dị bản

- Tính địa phương

 Đây là những đặc điểm để có thể phân biệt rõ ràng giữa VHDG và VHV; trong đó tính truyền miệng và tính tập thể là hai đặc trưng quan trọng nhất

III HỆ THỐNG THỂ LOẠI

Gồm 12 thể loại chính:

1 Thần thoại

2 Sử thi

3 Truyền thuyết

4 Truyện cổ tích

5 Truyện ngụ ngôn

6 Truyện cười

7 Tục ngữ

8 Câu đố

9 Ca dao – dân ca

10 Vè

11 Truyện thơ

12 Chèo và các thể loại sân khấu

III NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN

Trang 8

? Câu tục ngữ “Trời nắng tốt dưa, trời mưa tốt

lúa” giúp em có thêm được hiểu biết gì ?

? Từ câu tr.l của bạn có thể thấy VHDG có giá trị

gì? Tại sao lại nói VHDG có giá trị nhận thức ?

? Nghe truyện cổ tích “Ăn khế trả vàng”, các em

rút ra được bài học gì cho mình ?

? Điều đó có được là nhờ vào giá trị giáo dục

Vậy, GTGD là gì ? Tại sao VHDG lại có giá trị

đó ?

? Nghe bài CD “Sang chơi mận mới hỏi đào …”,

em có cảm nhận ntn ? Điều gì làm nên cái hay cái

đẹp của bài CD ?

? Cái hay cái đẹp của một t.phẩm mà chúng ta

vừa tìm hiểu trên được gọi là GTTM Vậy GTTM

là gì ? Tại sao một t.phẩm VHDG đòi hỏi phải có

GTTM ?

III Hoạt động thực hành (5p)

GV bôi bảng và cho 2HS lên bảng vẽ lại sơ đồ tư

duy bài học

IV Hoạt động vận dụng (Thực hiện ngoài lớp)

- Nhớ lại những câu chuyện, những lời ru của bà,

của mẹ… mà anh/chị đã từng nghe

- Tập hát một điệu DC quen thuộc

1/ Giá trị nhận thức

VHDG là kho tri thức vô cùng phong phú về đ/s của các

DT Kho tri thức này phần lớn là những kinh nghiệm lâu đời được ND ta đúc kế từ thực tế, thông qua sự mã hóa bằng những ngôn từ và hình tượng nghệ thuật, tạo ra sức hấp dẫn người đọc, người nghe, dễ phổ biến, dễ tiếp thu

và có sức sống lâu bền cùng năm tháng

2/ Giá trị giáo dục

VHDG ngợi ca, tôn vinh những giá trị tốt đẹp của con người Nó có giá trị giáo dục sâu sắc về truyền thống dt (truyền thống yêu nước, đức kiên trung, lòng vị tha, lòng nhân đạo, tinh thần đấu tranh chống cái ác, cái xấu,…) VHDG góp phần hình thành những giá trị tốt đẹp cho các thế hệ

3/ Giá trị thẩm mĩ

VHDG có giá trị to lớn về nghệ thuật Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nền VH nước nhà, là nguồn nuôi dưỡng, là cơ sở của VHV

IV LUYỆN TẬP

V VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG

Hướng dẫn chuẩn bị bài mới : xem lại bài HĐGTBNN và làm các BT LT.

Tiết 7-13 / tuần 3-4

VĂN BẢN

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Khái niệm và đặc điểm của văn bản

- Cách phân loại văn bản theo phương thức biểu đạt, theo lĩnh vực và mục đích giao tiếp

2 Kĩ năng

- Biết so sánh để nhận ra một số nét cơ bản của mỗi loại văn bản

- Bước đầu biết tạo lập một văn bản theo một hình thức trình bày nhất định, triển khai một chủ đề cho trước hoặc tự xác định chủ đề

- Vận dụng vào việc đọc – hiểu các văn bản được giới thiệu trong phần Văn học

3 Thái độ : Sống tự chủ:

Trang 9

+ Chăm chỉ, vượt khó: Siêng năng trong học tập và lao động; ý thức được thuận lợi, khó khăn trong học tập và sinh hoạt của bản thân và chủ động khắc phục vượt qua

+ Tự hoàn thiện: Có ý thức rèn luyện, tự hoàn thiện bản thân theo các giá trị xã hội.

+ Trung thực: Phê phán các hành vi gian dối trong học tập và trong cuộc sống

4/ Năng lực

B CHUẨN BỊ

- GV : bảng phụ để viết ngữ liệu BT3 – BT4

- HS : đọc bài, tr.l các câu hỏi gợi ý trong bài

 TIẾT 1

- GV đặt vấn đề : Hôm nay chúng ta sẽ

học một chủ đề liên quan đến văn bản

Hãy nhìn vào SGK và xác định đâu là văn

bản ?

- Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài : Để nhận

diện được một văn bản chúng ta phải nắm

được đặc điểm của chúng…

II Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức

(35p)

1/ Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm

- 3HS đọc 3 ngữ liệu trong SGK

? 3VB trên được tạo ra nhằm mục đích gì?

? 3VB trên có dung lượng khác nhau ntn?

? Từ đó em hãy đưa ra khái niệm VB ?

- HS đọc và lần lượt trả lời các câu hỏi 2,

3, 4

- GV nhận xét từ đó hướng dẫn HS rút ra

các đặc điểm của VB

I KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM

1 Khái niệm

Văn bản là sản phẩm của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, gồm 1 hay nhiều câu, nhiều đoạn

2 Đặc điểm

- Mỗi văn bản thể hiện một chủ đề và triển khai nó trọn vẹn

- Các câu trong văn bản có sự liên kết chặt chẽ và xây dựng theo cấu trúc mạch lạc

Trang 10

2/ Tìm hiểu cách phân loại văn bản.

? Kể tên các loại văn bản đã học ở THCS?

? Phân loại các loại VB trong mục I?

- HS đọc SGK và trả lời câu hỏi gợi ý của

GV

? Theo lĩnh vực và mục đích giao tiếp

người ta phân biệt các loại văn bản như

thế nào?

- Ở mỗi loại VB, GV yêu cầu HS cho VD

- Mỗi văn bản có dấu hiệu hoàn chỉnh về nội dung

- Mỗi văn bản nhằm thực hiện một hoặc nhiều mục đích giao tiếp

II PHÂN LOẠI

* Theo phương thức biểu đạt: VB tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, điều hành (hành chính - công vụ)

* Theo lĩnh vực và mục đích giao tiếp:

- VB thuộc PCNN khoa học

- VB thuộc PCNN hành chính

- VB thuộc PCNN sinh hoạt

- VB thuộc PCNN chính luận

- VB thuộc PCNN nghệ thuật

- VB thuộc PCNN báo chí

 TIẾT 2

HOẠT ĐỘNG CHUNG NỘI DUNG CẦN ĐẠT III Hoạt động 3: Thực hành (40p)

- GV gọi 4HS lên bảng làm 4BT Trong t/gian đó,

GV cho HS phía dưới đọc bài và thảo luận, có thể

trình bày phần chuẩn bị của mình

- GV treo bảng phụ có VD lên cho HS đối chiếu (tích

hợp BVMT)

- HS viết dưới hình thức Đơn xin phép nghỉ học

IV Hoạt động 4 -5 : Vận dụng và mở rộng.

- Lập sơ đồ tư duy hệ thống hóa lại kiến thức bài học

- Tìm hiểu thêm các VB để nhận diện các VB theo

phong cách biểu đạt

LUYỆN TẬP 1/

- Câu chủ đề: (1)

- Các câu còn lại tập trung làm rõ ý của câu chủ đề

- Nhan đề: M.q.h giữa MT và cơ thể

2/

- Có thể sắp xếp theo trình tự: 1-3-5-2-4 hoặc 1-3-4-5-2

- Nhan đề: Bài thơ Việt Bắc của T.H

3/

VD: MÔI TRƯỜNG KÊU CỨU

MT sống hiện nay của loài người đang bị hủy hoại nghiêm trọng Rừng đầu nguồn đang bị chặt phá, khai thác bừa bãi Đó là nguyên nhân chính gây ra tình trạng lũ lụt, lở đất, hạn hán kéo dài Các sông, suối, nguồn nước cũng bị ô nhiễm do các chất thải của các KCN, các nhà máy Bên cạnh đó, các chất thải, nhất

là bao ni lông vứt bừa bãi trong khi ta chưa có quy hoạch xử lí hằng ngày Thêm nữa là các vđ về phân bón, thuốc trừ sâu, trừ cỏ bị lạm dụng tràn lan… Tất

cả đã đến mức báo động

4/

VẬN DỤNG – MỞ RỘNG

Hướng dẫn chuẩn bị bài mới :

- Đọc bài Chiến thắng Mtao Mxây, tóm tắt n.d chính đ.tr, tr.l các câu hỏi HDHB, tìm các d/c liên quan

- Tự học bài Lập dàn ý bài văn tự sự: xem gợi ý về cách lập dàn ý BVTS, có ý thức vận dụng dàn ý vào việc viết BVTS

Tiết 8-9/ tuần 3 Ngày dạy: …/…/……, lớp 10A…

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	61,61 KB