Vật lý 9 - Tiết 30 - Chủ đề Lực điện từ - Động cơ điện một chiều ( Tiết 3)

GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi giải BT 2, hướng dẫn chung cả lớp thảo luận bài 4 HS: Sử dụng lý thuyết: trong động cơ điện 1 chiều bộ góp điện có tác dụng làm cho khung dây quay qua m[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Tiết 30 CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ - ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU (TIẾT 3)

LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU:( Chuẩn kiến thức - kỹ năng)

1 Kiến thức: Vận dụng được quy tắc bàn tay trái biểu diễn lực từ trong các bài

tập Giải thích được nguyên tắc hoạt động của động cơ điện một chiều

2 Kĩ năng: Kĩ năng phân tích, tổng hợp kiến thức Giải bài tập vật lí theo đúng

các bước giải

3 Thái độ: Nghiêm túc, tự giác, có tinh thần hợp tác theo nhóm Yêu thích bộ

môn

4 Năng lực : Giúp hs phát huy năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng

lực sáng tạo, năng lực hợp tác

5 Tích hợp giáo dục đạo đức : - Thông qua việc tổ chức cho hs tìm hiểu kiến

thức, vận dụng kiến thức của bài học góp phần rèn luyện giáo dục hs kĩ năng sống, kĩ năng ứng dụng KHKT, tìm được mối liên hệ giữa kiến thức được học ở trường với kiến thức thực tiễn để nâng cao hiểu biết của bản thân

- Thông qua việc tổ chức cho hs làm thí nghiệm giáo dục hs có ý thức làm việc theo quy trình, khoa học, cẩn thận, trung thực

III/ ĐÁNH GIÁ

- HS trả lời được các câu hỏi trong SGK dưới sự hướng dẫn của GV

- Thảo luận nhóm sôi nổi Đánh giá qua phiếu học tập của nhóm

- Đánh giá bằng điểm số qua các bài tập TN

- Tỏ ra yêu thích bộ môn

IV/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Giáo viên: Máy tính, máy chiếu Projector; bài tập TN trên phần mềm Hotpotatoes

2 Học sinh: Mỗi nhóm học sinh: phiếu học tập (giấy A3); bút dạ

V/ THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 Ổn định tổ chức lớp; kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (1 phút)

- Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng; Ổn định

trật tự lớp;

- Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sự chuẩn bị bài của

lớp Nhận xét sự chuẩn bị bài của HS và nêu mục

tiêu của giờ bài tập

-Cán bộ lớp (Lớp trưởng hoặc lớp phó) báo cáo

-Nghe GV nêu mục tiêu của giờ bài tập

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ

- Mục đích: + Kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh;

+ Lấy điểm kiểm tra thường xuyên

- Phương pháp: kiểm tra vấn đáp

Trang 2

- Thời gian: 7 phút

Nêu câu hỏi:

1, Phát biểu qui tắc bàn tay trái Vận dụng

qui tắc chữa bài tập 27.2?

2, Xác định chiều của lực điện từ tác dụng

vào dây dẫn AB trong hình vẽ sau:

Trả lời câu hỏi GV + HS1:Phát biểu qui tắc và chữa bài tập 27.2

- Lực F1 từ tác dụng vào đoạn dây AB hướng lên trên

- Lực F2 từ tác dụng vào đoạn dây CD hướng xuống dưới

- Đoạn dây BC và AD không có lực từ tác dụng vào vì 2 đoạn này nằm song song với đường sức từ

+HS2: Lên bảng làm câu 2

Hoạt động 3 Giảng bài mới (Giải bài tập)

- Mục đích: Luyện tập, củng cố kiến thức đã học; vận dụng quy tắc bàn tay

trái; nguyên tắc hoạt động của động cơ điện một chiều để giải một số bài tập

- Phương pháp: vấn đáp, HS làm việc cá nhân; Thảo luận nhóm

- Phương tiện: Máy tính, máy chiếu Projector, bảng, sách bài tập, bảng

phụ của HS

 Yêu cầu học sinh làm bài tập 1: Khung

dây dẫn ABCD có dòng điện chạy qua được

đặt trong từ trường của nam châm vĩnh cửu

(hình 27.3 SBT) Mặt phẳng của khung dây

song song với các đường sức từ Hãy biểu

diễn lực điện từ tác dụng lên các cạnh của

khung Các lực này làm cho khung có xu

hướng chuyển động như thế nào?

- Dữ kiện bài đã cho, phải tìm?

- áp dụng công thức hay quy tắc nào để giải

bài tập?

HS: Sử dụng quy tắc bàn tay trái để xác định

I Giải bài 1:

Chiều của lực điện từ được biểu diễn trên hình 27.3a

Khung quay theo chiều mũi tên cong trên hình vẽ

A

S

B ỉ

ỉ

N

Trang 3

chiều của lực điện từ: Đặt bàn tay trái sao cho

các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay,

chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo

chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi

ra 900 chỉ chiều của lực điện từ

Từng HS tìm hiểu bài qua câu hỏi của GV,

tự giải bài tập này vào bảng phụ

Yêu cầu HS làm bài tập 2: Hình 27.4 SBT

mô tả một khung dây dẫn đứng yên trong từ

trường, mặt của khung vuông góc với đường

sức từ Nếu đổi chiều dòng điện chạy trong

khung thì khung dây có quay không? Giải

thích?

GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi giải

BT 2, hướng dẫn chung cả lớp thảo luận bài

2

GV hướng dẫn sử dụng lý thuyết: khi mặt

của khung vuông góc với đường sức từ thì

lực từ tác dụng lên cạnh của khung không có

tác dụng làm quay khung

- GV: Gọi 2 HS lên bảng giải., các nhóm còn

lại nhận xét, bổ sung

- GV: Nhận xét, kết luận

II Giải bài 2:

+ Khi mặt phẳng của khung dây vuông góc với đường sức từ thì lực từ tác dụng lên các cạnh của khung dây sẽ nằm trong mặt phẳng khung dây và vuông góc với các cạnh Vì vậy các lực này có tác dụng kéo căng khung dây như hình 27.4a

+ Nếu đổi chiều dòng điện chạy trong khung thì lực từ sẽ hướng cùng phương và ngược chiều với các lực ban đầu Vì vậy các lực từ này có tác dụng nén khung chứ không có tác dụng làm quay khung

Yêu cầu HS làm bài tập 3: Một thanh nam

châm thẳng đã bị tróc hết vỏ sơn, mất dấu

các cực Để xác định tên từ cực, ta có thể

Trang 4

cho từ trường của thanh nam châm này tác

dụng lên một dây dẫn thẳng có dòng diện

chạy qua

a) Hãy vẽ hình mô tả cách làm này

b) Nêu rõ cách xác định tên từ cực của thanh

nam châm khi đó

3

( Sử dụng quy tắc bàn tay trái)

Yêu cầu HS làm bài tập 4: Trong động cơ

điện một chiều, nếu thay bộ góp điện gồm hai

vành bán khuyên bằng một bộ góp điện gồm

hai vành khuyên thì động cơ có quay được

liên tục không? Tại sao?

- Dữ kiện bài đã cho, phải tìm?

- áp dụng lý thuyết nào để giải bài tập?

4

HS: Sử dụng lý thuyết: trong động cơ điện 1

chiều bộ góp điện có tác dụng làm cho

khung dây quay qua mặt phẳng trung hòa thì

dòng điện trong khung được đổi chiều

+ Bố trí thí nghiệm như hình 27.5

+ Nếu dây dẫn chuyển động lên trên thì

đầu N của nam châm là cực Bắc Vận dụng

quy tắc bàn tay trái để xác định tên từ cực của nam châm

Không, vì trong động cơ điện 1 chiều bộ góp điện có tác dụng làm cho khung dây qua mặt phẳng trung hòa thì dòng điện trong khung được đổi chiều Nếu thay như vậy thì động cơ sẽ không quay được vì lúc này dòng điện không chạy qua được khung dây

mà bị vành khuyên nối tắt làm ngắn mạch

Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh học ở nhà

- Mục đích: Giúp HS có hứng thú học bài ở nhà và chuẩn bị tốt cho bài

học sau

Trang 5

- Phương pháp: gợi mở

- Phương tiện: SGK, SBT

-Về nhà làm bài 27.7 đến 27.9 sbt Vật

lý 9

-Nghiên cứu trước bài 39/SGK

-VI/ TÀI LIỆU THAM KHẢO SGK; SGV; SBT

VII/ RÚT KINH NGHIỆM

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	139,82 KB