Tổ chức hoạt động với đồ vật theo hướng trải nghiệm

Giả thuyết khoa học Nếu giáo viên lựa chọn các hoạt động khám phá phù hợp với khả năng, sử dụngphối hợp các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục dựa trên việc khai thác nhữngđiểm mạnh củ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

-*** -BÀI TẬP NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM

TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI KHÁM PHÁ ĐỒ CHƠI TRONG

LỚP.”

Giáo viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Thị Luyến Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương

Lớp: LT02

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

PHẦN MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

KẾT LUẬN 36

TÀI LIỆU KHAM KHẢO 39

PHỤ LỤC 40

PHẦN MỞ ĐẦU

Th c ti n cho th y tr còn g p khó kh n trong H V V có th có nhi u nguyên nhân: ự ễ ấ ẻ ặ ă Đ Đ ể ề

gia ình, cha m và ng i thân ch a hi u h t vai trò c a H V V Th m chí, nhi u b c

cha m không hi u c m t “Ho t ẹ ể ụ ừ ạ độ ng v i ớ đồ ậ v t” th c ch t là ho t ự ấ ạ độ ng nh th nào Do ư ế

ó, ng i l n ch a bi t cách l a ch n ch i và ch i cùng tr Bên c nh ó, kh n ng t

ch i c a tr còn h n ch , giai o n này ng ơ ủ ẻ ạ ế đ ạ ườ ớ i l n có thói quen quan tâm đế n “nuôi” nhi u ề

h n “d y” do ó tr ch a có nhi u c h i tham gia H V V ơ ạ đ ẻ ư ề ơ ộ Đ Đ để đạ t hi u qu m t cách t t ệ ả ộ ố

nh t tr ấ Ở ườ ng m m non (MN), H V V c a tr 18 – 24 tháng (18 – 24th) ầ Đ Đ ủ ẻ đượ ổ c t ch c ứ

trong hai hình th c ch i – t p và ch i t do Hình th c d y tr H V V trong sinh ho t ứ ơ ậ ơ ự ứ ạ ẻ Đ Đ ạ

hàng ngày ch a th c s ư ự ự đượ c chú tr ng Giáo viên c ng ch a quan tâm nhi u ọ ũ ư ề đế n khâu s p ắ

x p t o môi tr ế ạ ườ ng đồ ch i nh m kh i g i ý t ơ ằ ơ ợ ưở ng cho tr Bên c nh ó, tài li u h ẻ ạ đ ệ ướ ng d n ẫ

nghi p v cho giáo viên m m non (GVMN) trong vi c t ch c H V V cho tr nhà tr có ệ ụ ầ ệ ổ ứ Đ Đ ẻ ẻ

i m i nh ng nhìn chung ch v m t hình th c tr ng S ph m ào t o GVMN, các tài

li u nghiên c u gi ng d y và h c t p v v n ệ ứ ả ạ ọ ậ ề ấ đề ổ t ch c H V V cho tr nhà tr ph n l n là ứ Đ Đ ẻ ẻ ầ ớ

tài li u ã c , ch a có b sung c v n i dung l n hình th c trong nh ng n m g n ây [8] ệ đ ũ ư ổ ả ề ộ ẫ ứ ữ ă ầ đ

H V V trong các tài li u ít Đ Đ ệ đề ậ đế c p n giai o n 18 – 24th H V V th c t di n ra hàng đ ạ Đ Đ ự ế ễ

ngày và r t g n g i ấ ầ ũ đố ớ i v i m i ỗ đứ a tr d ẻ ướ i nhi u hình th c khác nhau Tuy nhiên, ng ề ứ ườ i

l n ch a th c s chú ý t n d ng c h i cho tr tham gia H V V ớ ư ự ự ậ ụ ơ ộ ẻ Đ Đ

1 Lý do chọn đề tài

Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo: Tuổi nhà trẻ, mối quan hệ củatrẻ với đồ vật có chức năng nhất định và phương thức sử dụng tương ứng,với sự hướng dẫn của người lớn trẻ hướng hoạt động của mình vào việcnắm cách sử dụng đồ vật và ngày càng giống với cách sử dụng đồ vật củangười lớn-gọi là hoạt động với đồ vật (hoạt động có đối tượng) Hoạt độngchủ đạo của tuổi này là hoạt động có đối tượng vì nhờ nó các chức năng của

đồ vật lần đầu tiên được bộ lộ và đồ vật trở thành đối tượng thu hút sự chú ýcủa trẻ, giúp trẻ khám phá tìm tòi, nhờ đó tâm lý trẻ phát triển mạnh đặcbiệt phát triển trí tuệ Điều quan trọng khi lĩnh hội những hành động sửdụng đồ vật trẻ lĩnh hội những qui tắc hành vi trong xã hội Đồ chơi đối vớitrẻ rất cần thiết giúp trẻ khám phá chức năng và phương thức sử dụng, tuynhiên người lớn cần mạnh dạn cho trẻ tiếp xúc vật thật và đồ chơi có nhiềuthao tác nhằm kích thích trẻ hành động Không ai có thể phủ nhận được vaitrò của các loại đồ chơi trẻ em đối với quá trình phát triển của bé Vui chơikhông chỉ là nhu cầu tự nhiên của trẻ mà còn là con đường để bé tăngcường thể chất, mở rộng thế giới quan, nhận biết và biểu lộ cảm xúc, hòanhập cộng đồng và trí thông minh của trẻ cũng được tăng cường.Càng lớnlên, các bé sẽ càng gia tăng nhu cầu giao tiếp và không còn thích các hoạtđộng vui chơi học tập đơn lẻ Do đó, khi vui chơi với các món đồ chơi trẻ

em, các bé sẽ bắt đầu thiết lập các mỗi quan hệ xã hội, cùng đoàn kết chia

sẻ đồ chơi và cách chơi cùng từng món đồ chơi Thậm chí các bé có thểphân vai và sắp xếp các nhiệm vụ cho từng người khi tham gia một trò chơitập thể như: bán đồ hàng tại các cửa hàng tạp hóa Bé sẽ vận dụng nhữngđiều tiếp thu được từ cuộc sống bé quan sát được để đưa vào cuộc chơi Qua

đó, các bé học cách giải quyết vấn đề, thỏa hiệp, hợp tác, đồng ý, tha thứ, vàlựa chọn như những gì diễn ra trong một xã một xã hội thực thụ Cuộc vuichơi “giả tưởng” cũng sẽ giúp các bé học cách biểu lộ cảm xúc, vui buồn,đồng ý hoặc đưa ra ý kiến riêng của mình một cách quyết đoán hơn Bêncạnh đó, hoạt động vui chơi với bạn bè yêu cầu các bé phải giao tiếp nến bé

sẽ phát triển ngôn ngữ tốt hơn Các bé sẽ học hỏi lẫn nhau những ngôn ngữmới từ ngôn ngữ nói cho tới ngôn ngữ hình thể Chính vì vậy việc tổ chứchoạt động cho trẻ tìm hiểu về đồ vật còn đang theo hướng truyền thụ kinhnghiệm từ phía cô mà chưa phát huy tính tích cực của trẻ theo hướng chotrẻ tự khám phá

Xuất phát từ những lí do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài nghiên cứu:

“ Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi về khám phá đồ chơi trong lớp”.

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích tôi nghiên cứu “Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36

tháng tuổi về khám phá đồ chơi trong lớp” nhằm phát huy nâng cao tính tích cực,

sáng tạo và củng cố,rèn luyện các kỹ năng kỹ xảo, khả năng khéo léo thông qua cáchoạt động chơi góp phần phát triển hoạt động khám phá ở trường mầm non

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Việc tổ chức hoạt động khám phá cho trẻ 24 – 36 thángtuổi

- Đối tượng nghiên cứu: Sử dụng, khám phá đồ chơi trong lớp giúp trẻ phát triểntoàn diện

4 Giả thuyết khoa học

Nếu giáo viên lựa chọn các hoạt động khám phá phù hợp với khả năng, sử dụngphối hợp các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục dựa trên việc khai thác nhữngđiểm mạnh của hoạt động trải nghiệm phù hợp với độ tuổi của trẻ 24 – 36 tháng tuổi

sẽ góp phần giúp trẻ thể hiện khả năng của bản thân được tốt hơn, đồng thời nângcao khả năng nhận thức thẩm mỹ và phát triển năng lực sáng tạo cho trẻ

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số vấn đề lí luận và thực tiễn của việc tổ chức các hoạt độngkhám phá đồ chơi trong lớp cho trẻ

- Tìm hiểu thực trạng việc tổ chức hoạt động khám phá đồ chơi trong lớp chotrẻ

- Đề xuất một số biện pháp sử dụng tổ chức hoạt động khám phá và tổ chức thựcnghiệm các hoạt động trải nghiệm cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồchơi trong lớp ở trường mầm non

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu 40 trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường mầm non Sao Mai, Mộ Lao, HàĐông

- Nghiên cứu quá trình tổ chức hoạt động cho trẻ khám phá đồ chơi trong lớpqua các hoạt động góc và hoạt động vui chơi

7 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Nghiên cứu, tổng hợp các tài liệu để tạo cơ sở lí luận cho việc nghiên cứu thựctiễn

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: dự giờ, quan sát và ghi chép lại các giờ hoạt độngkhám phá đồ chơi trong lớp cho trẻ nhà trẻ

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi : Dùng phiếu điều tra câu hỏi cho phụhuynh và giáo viên

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.1.1 Nghiên cứu về giáo dục qua trải nghiệm

Có rất nhiều lí thuyết trên thế giới về giáo dục qua trải nghiệm nghiên cứu

về bản chất của hoạt động trải nghiệm và khẳng định vai trò, tầm quan trọng của hoạtđộng, của sự tương tác, của trải nghiệm đối với sự hình thành kiến thức và kĩ năngcho người học

1.1.1.2 Nghiên cứu về khả năng khám phá đồ chơi trong lớp cho trẻ 24

– 36 tháng tuổi

Một số nhà giáo dục nước ngoài đã chú trọng nghiên cứu về hoạt động khámphá đồ chơi thông qua hoạt động vui chơi và ảnh hưởng của nhận thức, ngôn ngữ, sởthích đến sự tiếp thu từ ngữ của trẻ mầm non Trẻ em không phải là người lớn thunhỏ lại, mà nó cũng có những đặc điểm riêng biệt về cấu tạo sinh lý, do đó trẻ emcũng cần có những biện pháp chăm sóc thích hợp Ở mỗi độ tuổi trẻ đều có nhận thứckhác nhau so với thế giới bên ngoài Trẻ nhỏ có chương trình học phù hợp với tuổi,trẻ càng lớn kiến thức của trẻ càng được nâng cao hơn Trẻ 24 – 36 tháng tuổi là giaiđoạn có tốc độ tăng trưởng và phát triển nhanh trong đó có sự phát triển của các giácquan, yếu tố quan trọng để trẻ nhận thức thế giới xung quanh Với đặc điểm tư duycủa trẻ 24 – 36 tháng là tư duy trực quan hành động, trẻ khám phá thế giới xungquanh khi được tiếp xúc trực tiếp với các đồ vật, con vật, sự kiện, hiện tượng,… quacác giác quan Tuy nhiên vốn tri thức, nhận thức thế giới xung quanh còn hết sức mơ

hồ nhận thức của trẻ và tên gọi, đặc điểm, màu sắc,… còn nhiều sai lệch

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

1.1.2.1 Các nghiên cứu về đồ chơi trong các lĩnh vực

a) Giáo dục phát triển ngôn ngữ

Trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ, các nghiên cứu về đồ chơi thường chútrọng đến tính biểu trưng, ý nghĩa của từ chỉ đồ chơi, và từ ngữ phát sinh b) Giáo dục phát triển nhận thức

Nội dung chương trình giáo dục mầm non bao gồm phát triển khả năng nhậnbiết đồ chơi

c) Giáo dục phát triển thẩm mỹ

Các nghiên cứu về đồ chơi trong giáo dục phát triển thẩm mỹ chủ yếu tập trung

ở mầm non, trong khám phá đồ chơi giúp trẻ pháp triển về khả năng sáng tạocho trẻ

1.1.2.2 Các nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hình thức học tập tích cực được Bộ Giáodục và Đào tạo đưa ra những hướng dẫn chỉ đạo trong việc đổi mới hình thức tổ chứcdạy học ở các cấp học Đồng thời, ở bậc học Mầm non, cũng có rất nhiều tác giả lựachọn hoạt động trải nghiệm để nghiên cứu, đề xuất biện pháp tổ chức nhằm giúp hìnhthành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ

1.2 Một số vấn đề chung về trẻ làm quen với đồ vật

*Khái niệm hoạt động với đồ vật

Là hoạt động của trẻ với thế giới đồ vật dưới sự hướng dẫn của người lớn,nhằm lĩnh hội chức năng của đồ vật và phương thức sử dụng tương ứng Từ đó trẻlĩnh hội được những kinh nghiệm lịch sử - xã hội chứa đựng trong các đồ vật, làmcho hoạt động đồ vật của trẻ ngày càng giống với cách sử dụng của người lớn

Các loại hành động với đồ vật:

Hành động công cụ là hành động sử dụng một đồ vật nào đó để tác độnglên một đồ vật khác tạo ra một kết quả nhất định Trẻ mới chỉ học cách sử dụng một

số công cụ sơ đẳng nhất như thìa, cốc, bút chì… Việc giúp trẻ biết chú ý đến mốiquan hệ giữa công cụ và đối tượng mà hành động hướng tới cần có sự hướng dẫn hệthống của người lớn Hành động công cụ có thể chia quá trình lĩnh hội công cụ thànhnhiều giai đoạn: Lúc đầu công cụ chỉ là sự kéo dài bàn tay của trẻ Lúc này sự chú ýcủa trẻ không hướng về công cụ mà chỉ hướng về đối tượng Trẻ bắt đầu chú ý tớiquan hệ giữa công cụ và đối tượng mà hành động trẻ hướng tới Trẻ phải làm đi làmlại nhiều lần mới đạt kết quả Khi bàn tay thích nghi đầy đủ với cấu tạo của công cụthì mới xuất hiện hành động công cụ Mặc dù hành động với công cụ mà trẻ ấu nhilĩnh hội được chưa thành thạo, cần phải hoàn thiện thêm nhưng lại có ý nghĩa lớn lao

là làm cho đửa trẻ nắm được một trong những nguyên tắc cơ bản của hoạt động con

người là biết sử dụng công cụ.

Hành động thiết lập các mối tương quan là những hành động đưa hoặcnhiều đối tượng vào những mối tương quan nhất định trong không gian Chẳng hạnhành động chồng các khối gỗ thành hình tháp, hoạt động lắp ráp các đồ chơi Hànhđộng thiết lập các mối tương quan mà trẻ bắt đầu lĩnh hội đòi hỏi phải tính đến nhữngthuộc tính của đối tượng Đây là những hành động khá phức tạp, trẻ rất khó đạt đếnkết quả Người lớn cần làm mẫu cho trẻ thực hiện cách hành động

*Ý nghĩa của đồ vật đối với sự phát triển của trẻ em

Thế giới đồ vật có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của trẻ em Các đồ vật

có ở quanh trẻ ngay từ khi chúng mới sinh ra và theo sát chúng trong suốt cuộc đời.Trong đồ vật có sự vật chất hóa kinh nghiệm xã hội loài người, được tích lũy từ thế

hệ này qua thế hệ khác Trước khi trẻ có thể hành động với đồ vật, thì các đồ vật đãđược sử dụng trong cuộc sống của chúng, đảm bảo cho trẻ tồn tại và phát triển Thếgiới đồ vật có các chức năng sau:

Thứ nhất, các đồ vật thực hiện chức năng đảm bảo cuộc sống cho trẻ.

Tất cả các đồ vật ( quần áo, tã, cốc, thìa,…) đáp ứng các nhu cầu của cơ thểtrẻ làm cho trẻ không bị nóng, lạnh, được ăn uống và vận động,… nghĩa là nó đảmbảo cuộc sống cho trẻ như một thực thể sinh học Mặc dù các đồ vật có thể gây nguyhiểm cho trẻ ( dao, kéo, kim), nhưng trong tay người lớn thì nó vẫn không mất đichức năng đảm bảo cuộc sống Theo mức độ nhận thưc, trẻ sẽ dần phân biệt đượcnhững đồ vật an toàn và nguy hiểm đối với chúng, biết được những đồ vật có và hấpdẫn, học được biện pháp hành động đối với đồ vật, định hướng trong thế giới đồ vật

Thứ hai, các đồ vật thực hiện chức năng định hướng trẻ trong môi trường

xung quanh Thông qua các đồ vật, trẻ biết được môi trường xung quanh có các tínhchất và đặc điểm khác nhau: nóng, lạnh, gồ ghề, bằng phẳng…Trẻ nắm được biệnpháp hành động với đồ vật và điều này giúp chúng dễ dàng có được “ quyền lực”trong môi trường trẻ sống Nhờ đó, trẻ sẽ có niềm tin vào bản thân, bình tĩnh và mongmuốn khám phá thế giới Đồ vật còn đưa trẻ vào thế giới người lớn, cung cấp thôngtin cho chúng về họ, làm phong phú nội dung kinh nghiệm xã hôi, có ảnh hưởng đến

sự phát triển trẻ toàn diện

Nội dung hướng dẫn trẻ làm quen với đồ vật

Quá trình nhận thức thế giới đồ vật ở trẻ nhỏ diễn ra theo các mức độ khácnhau:

+ Hình thành biểu tượng về đồ vật Việc hình thành biểu tượng về đồ vậtđược bắt đầu khi trẻ làm quen với các đồ vật Khi các đồ vật rơi vào tầm mắt trẻ,chúng cầm xem, gõ thử, đưa vào miệng cắn để tìm hiểu tính chất của nó Để giúp trẻkhám phá đồ vật, người lớn cần tổ chức môi trường đồ vật sao cho có các đồ vật vớicác hình dạng, màu sắc, độ lớn khác nhau và làm từ các vật liệu khác nhau; duy trìhứng thú của trẻ với các đồ vật, với việc khảo sát nó; hình thành biểu tượng về ýnghĩa của đồ vật xung quanh (trẻ cần biết tại sao cần có các đồ vật này, có thể làm gìvới chúng và làm như thế nào, nghĩa là biết ý nghĩa thực của nó) Con đường nhậnthức này sẽ giúp trẻ hình thành kĩ năng định hướng trong không gian và nắm bắt biệnpháp hành động với đồ vật.

+ Hình thành biểu tượng về chức năng thay thế của đồ vật Trẻ biết rằngcác đồ vật có thể sử dụng theo các cách khau: cái que có thể dùng để đào, lấy đồ vật,

để ă Nhờ vậy, trẻ nắm được biểu tượng về vật thay thế và đây là cơ sở làm xuất hiệntrò chơi đống vai có chủ đề, nó giúp cho việc phát triển trí tưởng tượng, khả năngsáng tạo ở trẻ Để giúp trẻ lĩnh hội được biểu tượng về tính linh hoạt trong việc sửdụng đồ vật, người lớn cần làm phong phú môi trường đồ vật có xung quanh trẻ; hìnhthành biểu tượng về mối quan hệ giữa chức năng của đồ vật và tên gọi của nó; pháttriển thái độ sáng tạo trong môi trường xung quanh

+ Hình thành ở trẻ mong muốn sáng tạo đồ vật Trẻ hứng thú với đồ vật,muốn tìm hiểu xem nó có cấu trúc như thế nào, đặc điểm cấu tạo ra sao, dùng để làm

gì, nghĩa là trẻ đã có ý thức tìm hiểu đồ vật xung quanh Trẻ còn mong muốn làm ra

đồ vật nào đó hay làm biến đổi đồ vật cũ Hai đặc điểm này cho thấy, đến lứa tuổimẫu giáo lớn, ở trẻ đã phát triển tư duy trực quan hình tượng và lôgic, có khả năngđánh giá hành động của người khác Người lớn cần tiếp tục mở rộng và làm roc biểutượng của trẻ về đồ vật, tính chất, chức năng và ý nghĩa của nó; phát triển óc tưởngtượng sáng tạo, có mong muốn và khả năng làm ra đồ vật, hình thành biểu tượng rằngcác đồ vật do con người làm ra để thỏa mãn nhu cầu của họ

1.3 Đặc điểm phát triển ngôn ngữ và khả năng nhận biết đồ chơi của trẻ 24 –

36 tháng.

1.3.1 Đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ 24 – 36 tháng tuổi.

Giai đoạn 24 – 36 tháng tuổi là thời kỳ trẻ nhạy cảm với sự phát triển của ngônngữ: sự lĩnh hội ngôn ngữ diễn ra với tốc độ nhanh; trẻ nắm vững hoạt động với đồ

vật và nhu cầu giao tiếp với người lớn bằng ngôn ngữ tăng lên.

Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ ấu nhi theo hai hướng chính: hoàn thiện sự thấuhiểu lời nói của người lớn và hình thành ngôn ngữ tích cực của trẻ

1.3.2 Đặc điểm nhận biết màu sắc của trẻ 24 – 36 tháng tuổi.

Trong quá trình hoạt động với đồ vật, trẻ có nhu cầu cao trong việc nhận biếtmàu sắc

Đặc điểm nhận biết màu sắc của trẻ mang tính trực quan-cảm tính

1.4 Hoạt động trải nghiệm và ưu thế của hoạt động trải nghiệm đối với việc cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi trong lớp.

1.4.1 Hoạt động trải nghiệm.

a) Khái niệm “ Hoạt động trải nghiệm”

*Khái niệm “ Hoạt động”

Hoạt động là mối quan hệ tác động qua lại giữa con người và thế giới tạo ra sảnphẩm cả về phía thế giới và cả về phía con người

*Khái niệm “ Trải nghiệm”

Trải nghiệm là quá trình cá nhân tiếp xúc trực tiếp với sự vật, hiện tượng trong môitrường thực tiễn, vận dụng vốn kinh nghiệm và các giác quan để quan sát, tương tác,cảm nhận về sự vật hiện tượng đó để hình thành kinh nghiệm mới cho họ

*Khái niệm “ Hoạt động trải nghiệm”

Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục trong đó nhà giáo dục thiết kế, tổchức, hướng dẫn cho người học được khám phá, tham gia tiếp xúc, tương tác trực tiếpvới các đối tượng trong môi trường thực tiễn; từ đó giúp người học lĩnh hội kiến thức, kĩnăng cũng như hình thành thái độ tích cực với sự vật, hiện tượng trong môi trường xungquanh

b) Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm

Thứ nhất, học tập trải nghiệm là một quá trình liên tục bắt nguồn từ kinh nghiệm

để tạo ra tri thức

Thứ hai, học qua trải nghiệm là quá trình học tích cực và hiệu quả.

Thứ ba, mục tiêu, nội dung của các hoạt động giáo dục dựa vào trải nghiệm mang

tính tích hợp

Thứ tư, hình thức trải nghiệm của trẻ đa dạng và phong phú.

c) Cách tổ chức hoạt động trải nghiệm

Mô hình học tập trải nghiệm của David Kolb là một chu kỳ gồm 4 giai đoạn

Giai đoạn 1: Trải nghiệm cụ thể: Người học vận dụng những kinh nghiệm đã có

tham gia một hoạt động hoặc giải quyết một tình huống mới trong thực tiễn

Giai đoạn 2: Quan sát, phân tích: Người học quan sát và phản ánh đưa ra các

quan điểm cá nhân trước những vấn đề cần giải quyết

Giai đoạn 3: Hình thành khái niệm: Từ những kinh nghiệm mới quan sát và lĩnh

hội được, người học khái quát, phân tích và hình thành những biểu tượng, nhữngkhái niệm mới.

Giai đoạn 4: Thử nghiệm tích cực: Là giai đoạn mà người học sử dụng để kiểm

tra những giả thuyết trong tình huống mới trong tương lao hoặc lên kế hoạch chonhững trải nghiệm tiếp theo

1.4.2 Ưu thế của hoạt động trải nghiệm đối với việc cho trẻ 24 – 36 tháng

Hoạt động trải nghiệm làm tăng hứng thú và tính tích cực hoạt động của trẻ

Việc tham gia các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ hình thành kỹ năng sử dụng và vậndụng và cuộc sống

Vai trò của hoạt động trải nghiệm đối với giáo dục trẻ

Hoạt động trải nghiệm được sử dụng như là một hình thức, phương pháp, quan điểmgiáo dục ở nhiềm nước trên thế giới Các nhà giáo dục coi giáo dục trải nhiệm như làcách phát triển kinh nghiệm của mỗi cá nhân

- Hoạt động trải nghiệm khiểm trẻ sử dụng tồng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm,ngửi…) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận lâu hơn

- Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động

- Khi trẻ được chủ động tham gia tích cực vào quá trình hoạt động, trẻ sẽ có hứng thú

và chú ý hơn đến những điều được tiếp cận và ít gặp vấn đề về tuân thủ kỉ luật

- Trẻ có thể học các kĩ năng sống bằng việc lặp đi lặp lại hành vi qua các bài tập, hoạtđộng, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kĩ năng đó vào thực tế

Áp dụng chuyên đề "Hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non" Các nhóm lớp tíchcực tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ Trẻ tích cực, hứng thú, tự tin tiết họctrở nên hấp dẫn hơn với trẻ.

Phân loại trò chơi: Có rất nhiều đồ chơi dành cho trẻ em, các trò chơi không chỉ

phong phú về nội dung mà nó còn đa dạng về thể loại Có nhiều cách phân loại tròchơi, trong đó Giáo sư Vũ Ngọc Khánh ( Viện văn hóa dân gian) chia trò chơi thành 4loại như sau:

* Trò chơi vận động: gồm các trò chơi cho trẻ em vận động chân, tay, chạy, nhảygây không khí vui nhộn, sinh động như “rửa đồ chơi, tạo ra đồ chơi mới, nghe âmthanh sờ để cảm nhận nguyên liệu” giúp trẻ có nhiều hứng thú và hăng say chơi

* Trò chơi học tập: đó là những trò chơi nhằm phát triển trí tuệ cho trẻ, dạy trẻbiết quan sát, tính toán, dạy trẻ hiểu về con người và các hiện tượng xung quanh

* Trò chơi sáng tạo: là những trò chơi trẻ tự làm nên những đồ vật bằng nhữngvật liệu tự nhiên như xé lá chuối thành con cào cào, cái đồng hồ, xếp lá dừa thànhchong chóng…Những trò chơi này giúp rèn luyện khả năng khéo léo của đôi bàn tay,trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ, khơi dậy khiếu thẩm mĩ cho cuộc sống sau này củatrẻ

* Trò chơi mô phỏng: là những trò chơi trẻ mô phỏng, bắt chước sinh hoạt củangười lớn như: cày ruộng, nấu ăn, chăm sóc người ốm…Trong trò chơi này, trẻ đượchóa thân vào những vai trò của người lớn mà trẻ thích, từ đó phát huy tính tưởngtượng, sáng tạo của trẻ, trẻ nhập được vào các mối quan hệ trong xã hội, học đượccách ứng xử đúng mức giữa người với người, đó cũng chính là cách trẻ học làmngười lớn, trưởng thành hơn trong nhận thức của mình

1.4.3 Yêu cầu về hoạt động trải nghiệm cho trẻ

Hoạt động trải nghiệm được sử dụng như là một hình thức, một phương pháp,quan điểm giáo dục ở nhiều nước trên thế giới Các nhà giáo dục dựa vào trải nghiệmnhư là cách phát triển kinh nghiệm của mỗi cá nhân

Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn,chạm, ngửi…) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn.Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động vàthích ứng Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp, từ đógiúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin Hoạt động trải nghiệm giúpcho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy Khi trẻ được chủ động tham gia tích cực vào quá trình hoạt động, trẻ sẽ có hứng

thú và chú ý hơn đến những điều được tiếp cận và ít gặp vấn đề về tuân thủ kỷ luật Trẻ có thể học các kỹ năng sống bằng việc lặp đi lặp lại hành vi qua các bài tập,hoạt động, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào thực tế.Trong cáchoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ trợ, đánh giá,uốn nắn, sửa sai cho trẻ Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa racác tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó.

Như vậy, trẻ rất hứng thú và kiến thức, kỹ năng sẽ hình thành một cách nhẹnhàng, tự nhiên Do vậy, tại các trường mầm non, các cô giáo đã cho trẻ trải nghiệmthông qua hoạt động ngoài trời, các hoạt động khám phá khoa học, hoạt động trảinghiệm tham quan, dã ngoại, giao lưu,…

Khi tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ, giáo viên cần chú ý đến các điều kiện như: Đảm bảo môi trường hoạt động an toàn cho trẻ cả về thể chất, tinh thần

Môi trường hoạt động phong phú, đa dạng, phù hợp với các mục đích, mục tiêu cầnđạt của hoạt động trải nghiệm - môi trường là cuộc sống thực của trẻ

Nhất thiết giáo viên mầm non phải có chương trình, nội dung phát triển trẻ hướngđến các mục tiêu phát triển cụ thể: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ và giao tiếp, tìnhcảm xã hội… phù hợp với đặc điểm sinh lý của trẻ

Khi thực hiện, giáo viên phải tăng cường quan sát từng trẻ để đặt ra các mục tiêukhác biệt cho từng trẻ trong hoạt động trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm có sự tương tác xã hội với giáo viên và các bạn cùng độ tuổi,trang lứa để có thể học hỏi, trợ giúp lẫn nhau

Các đồ chơi, công cụ, vật liệu… trong hoạt động trải nghiệm phải chú ý tới kích cỡvừa độ tuổi của trẻ, thật an toàn, không gây nguy hiểm cho trẻ

Làm thế nào để kết thúc hoạt động trải nghiệm, trẻ thực sự có tâm trạng vui thích,phấn khởi, tích cực và mong muốn được tham gia các hoạt động tiếp theo

Dạy học gắn với hoạt động trải nghiệm là cách kết nối kiến thức, kỹ năng với thựctiễn cuộc sống phong phú, sinh động mà trẻ em đã và sẽ trải qua trong cuộc sống.Hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp hình thành kiến thức mới mà quan trọng hơn làtạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biết cách lĩnh hội những kiếnthức mới, cách hình thành kỹ năng mới Ngoài ra, nó còn giúp học sinh thấu hiểu ýnghĩa của sự lao động, sáng tạo khi làm ra một sản phẩm nào đó

2 Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi.

2.1 Mục đích điều tra:

Tìm hiểu thực nghiệm việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng

tuổi khám phá đồ chơi, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệmcho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi một cách hiệu quả.

2.2 Địa bàn và khách thể điều tra

Tôi tiến hành điều tra các giáo viên tại trường mầm non Sao mai và 40 trẻ tại 2lớp nhà trẻ

2.3 Nội dung điều tra

- Thực nghiệm việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 -36 tháng tuổikhám phá đồ chơi ở trường mầm non

- Thực nghiệm mức độ nhận biết và khám phá đồ chơi của trẻ 24 -36 tháng tuổi

ở trường mầm non Sao Mai- Mộ Lao- Hà Đông

- Nhận thức của giáo viên về hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non:

+ Quan niệm của giáo viên về hoạt động trải nghiệm

+ Đặc điểm hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non

+ Quy trình hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non

+ Hình thức hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non

+ Vai trò của hoạt động trải nghiệm trong giáo dục trẻ mầm non

- Nhận thức của giáo viên về mô hình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻmầm non:

+ Cấu trúc của mô hình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non

+ Chương trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non

+ Các nguyên tắc tổ chức môi trường trải nghiệm cho trẻ mầm non

+ Phương pháp hướng dẫn hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non

+ Đánh giá hiệu quả hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non

2.4 Phương pháp điều tra

- Để điều tra thực nghiệm việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36tháng tuổi khám phá đồ chơi, chúng tôi sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến giáoviên và quan sát quá trình tổ chức hoạt động cho trẻ khám phá đồ chơi củagiáo viên ở trường mầm non và đàm thoại với họ để có những đánh giá, nhậnxét khách quan hơn về thực trạng

- Để điều tra mức độ khám phá đồ chơi của trẻ 24 – 36 tháng tuổi, chúng tôi sửdụng hệ thống bài tập khảo sát để đánh giá, đo lường mức độ khám phá đồchơi của trẻ 24 – 36 tháng tuổi

2.5 Kết quả nghiên cứu thực nghiệm

2.5.1 Thực nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non.

- Đa số giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm đốivới việc tích hợp các mục tiêu giáo dục Trong đó 100% giáo viên coi trọng ưuđiểm tạo cơ hội cho trẻ được học tập thông qua hoạt động, giúp phát triển đồng

thời cả kiến thức, kĩ năng, cảm xúc của trẻ với thế giới xung quanh một cách tựnhiên 85% giáo viên coi trải nghiệm giúp hình thành năng lực giải quyết vấn đề:được tham gia tất cả các khâu của quá trình hoạt động từ thiết kế đến chuẩn bị,thực hiện và đánh giá Tuy nhiên chỉ 54% giáo viên coi trải nghiệm là cơ hội chotrẻ đồng thời thực hiện được các mục tiêu khác nhau: vừa lĩnh hội kiến thức, kĩnăng, thái độ, vừa phát triển nhận thức, tình cảm xã hội, thể chất, ngôn ngữ vànghệ thuật.

- Đa số giáo viên có kinh nghiệm đạy lớp nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi trên 2 năm,giáo viên nắm được đặc điểm tâm – sinh lí trẻ lứa tuổi này

- Giáo viên đã có hiểu biết về khái niệm hoạt động trải nghiệm và đều nhận thứcđược việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ khám phá đồ chơi là quan trọngvới sự phát triển của trẻ 24 – 36 tháng tuổi và một số giáo viên đã tổ chức hoạtđộng trải nghiệm cho trẻ khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non

- Nhận thức của giáo viên về mô hình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầmnon:

+ Về cấu trúc của mô hình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non: Khihỏi giáo viên về lựa chọn cấu trúc của mô hình tổ chức hoạt động trải nghiệm chotrẻ theo 4 phương án sau:

1 Chuẩn bị môi trường → Hướng dẫn tổ chức hoạt động → Đánh giá kết quả 2.Xây dựng chương trình → Chuẩn bị môi trường → Hướng dẫn tổ chức hoạt động

3 Chuẩn bị môi trường → Xây dựng chương trình→ Hướng dẫn tổ chức hoạtđộng → Đánh giá kết quả

4 Xây dựng chương trình → Chuẩn bị môi trường → Hướng dẫn tổ chức hoạtđộng → Đánh giá kết quả

- Về chương trình tổ chức hoạt đông trải nghiệm cho trẻ mầm non, qua điều tragiáo viên đều quan tâm đến những việc làm sau: Lựa chọn các hoạt động cho trẻtrải nghiệm ; xác định các chủ đề cụ thể, hấp dẫn trẻ cho mỗi hình thức hoạtđộng, chuẩn bị môi trường hoạt động như bố trí không gian, đồ dùng, đồ chơi, xác định mục tiêu tích hợp cho hoạt động trải nghiệm của trẻ các độ tuổi Tuynhiên, giáo viên ít quan tâm đến việc chuẩn bị các phương án dự phòng như cácđiều kiện thay đổi về thời tiết, về hứng thú của trẻ khi tham gia,

- Về các nguyên tắc tổ chức môi trường trải nghiệm cho trẻ mầm non Đa số giáoviên coi những nguyên tắc đảm bảo sự phát triển toàn diện và đảm bảo an toàncho trẻ là hai nguyên tắc quan trọng nhất (chiếm tỉ lệ 97% ), trong khi các nguyên

tắc về đảm bảo tính thẩm mĩ, tính vừa sức và đảm bảo tương tác tích cực củatrẻ, là ít quan trọng hơn

- Về phương pháp hướng dẫn hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non: Qua điềutra, giáo viên trong quá trình tổ chức trải nghiệm cho trẻ vẫn coi việc hướng dẫnhành động mẫu là quan trọng hàng đầu, giáo viên chưa thực sự coi trọng khơi gợicác tình huống có vấn đề để trẻ bàn bạc, thảo luận và giải quyết, cũng như coitrọng việc theo dõi, định hướng trẻ trong quá trình trẻ quan sát

2.5.2 Thực nghiệm mức độ khám phá đồ chơi trong lớp của trẻ 24 – 36 tháng tuổi.

Để đánh giá, đo lường mức độ khám phá đồ chơi của trẻ 24 – 36 tháng tuổi, tôiđánh giá theo các tiêu chí sau:

- Trẻ nhận biết đồ chơi theo yêu cầu (4 điểm)

- Số lượng đồ chơi trẻ nhận biết được (3 điểm)

- Trẻ sử dụng được các đồ chơi trong hoạt động thực tiễn (3 điểm)

- Tổ chức thực nghiệm

- * Khảo sát trước thực nghiệm:

- - Tìm hiểu trình độ hiểu biết của trẻ về khám phá đồ chơi qua đó phân tích khảnăng khám phá đồ chơi của trẻ trước thực nghiệm qua 2 nội dung:

- Bài 1: Tổ khám phá đồ chơi thông qua các trò chơi: Trò chơi “ Vật gì biến

mất” và trò chơi “ Thi xem ai nhanh”

- + Câu 1: Các con hãy kể tên các đồ chơi trong lớp mà mình thích ? Chúngmình đã được chơi các đồ chơi nào?

- + Câu 2: Ai có thể nói cho cô cách chơi trò chơi “ Vật gì biến mất ” ? ( hỏi trẻcách chơi và luật chơi trò chơi “Thi xem ai nhanh” )

- + Câu 3: Nhấn mạnh vào cách khám phá đồ chơi đó

- Bài 2: Tổ chức cho trẻ khám phá đồ chơi mà trẻ biết nhằm đánh giá khả năng

sáng tạo khi chơi của trẻ

- + Gợi ý một số trò chơi để trẻ chơi: Chơi với búp bê,…

- Với 2 nội dung bài tập này, ta sử dụng thang đo đã xây dựng để đánh giá vàcho điểm

- - Đối với nhóm ĐC: Tổ chức theo phương pháp cũ Sau hơn 1 tháng tiến hành

đo lấy kết quả làm cơ sở so sánh, đối chiếu với nhóm thực nghiệm

- Cụ thể quy trình tổ chức thực nghiệm:

- - Bước 1: Hướng dẫn giáo viên cách tổ chức thực nghiệm

- + Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

- + Tập huấn cho giáo viên về mục đích, nội dung, cách tổ chức thực nghiệmtheo hướng đề tài nghiên cứu đặt ra

- + Trao đổi với giáo viên để thống nhất cách tiến hành thực nghiệm, cùng giáo viênchuẩn bị các điều kiện, phương tiện cần thiết cho quá trình thực nghiệm

- - Bước 2: Tổ chức thực nghiệm trên trẻ

- Tôi đã tiến hành thực nghiệm tác động trên trẻ bằng cách đưa các biện pháp

đã đề xuất vào sử dụng trong cách hoạt động giáo dục hàng ngày của trẻ trongtrường mầm non như: HĐ học tập, HĐ vui chơi, HĐ ngoài trời…các hoạtđộng này gắn với nội dung giáo dục cụ thể theo chủ đề “ Tết và mùa xuân”, “Thực vật”

- - Bước 3: Cho trẻ nhóm TN khám phá đồ chơi “ Bẽ với đồ chơi trong lớp”

- + Gợi ý cho trẻ một số đồ chơi

- * Thực nghiệm kiểm chứng:

- Tiến hành sau khi kết thúc quá trình thực nghiệm trên trẻ nhằm so sánh, đốichiếu sự thể hiện bố cục trong hoạt động khám phá đồ chơi trong lớp sau khi

áp dụng các biện pháp trong nghiên cứu đề ra

- Nội dung kiểm chứng gồm 2 nội dung :

Bài 1: Tổ chức ngày hội thi tìm hiều về khám phá đồ chơi trong lớp và khả

năng hiểu cách chơi thông qua việc đàm thoại 2 đồ chơi:

+ Cách lau dọn, sắp xếp lại đồ chơi

+ Khám phá đồ chơi từ những nguyên liệu khác nhau

- Câu hỏi và cách đánh giá như phần thực nghiệm khảo sát

Bài 2: Tổ chức cho khám phá đồ chơi trong lớp nhằm đánh giá khả năng chơi

của trẻ

+ Gợi ý cho trẻ một số đồ chơi

- Yêu cầu:

+ Thể hiện được tư thế, hành động tham gia chơi các đồ chơi

+ Trẻ thể hiện được cảm xúc – tình cảm thông qua sự thể hiện cách chơi

+ Trẻ thể hiện được cách chơi với đồ chơi

- Phương pháp tổ chức:

+ Các biện pháp được áp dụng như nhau ở cả hai nhóm TN và ĐC

+ Sử dụng các biện pháp truyền thống như: quan sát, dùng lời, phương tiệntrực quan, minh họa…Tuy nhiên, ở bất kì biện pháp nào giáo viên cũng cầnphải gợi mở, đi sâu vào việc phân tích cho trẻ hiểu về cách chơi và khả năngchơi

- Cách đánh giá kết quả thực nghiệm:

+ Kết quả thực nghiệm được phân tích và tổng hợp theo các tiêu chí đánh giá,phân tích định lượng và định tính dựa vào thang đánh giá.

+ Phân tích định tính: Tập trung phân tích sự tiến triển trong khả năng khámphá đồ chơi của trẻ 24- 36 tháng tuổi thông qua việc trẻ sử dụng đồ chơi đểkhám phá đã tiến hành ở nhóm trước và sau TN, nhóm ĐC

+ So sánh đối chiếu kết quả phân tích trước thực nghiệm, rút ra kết luận vànhận xét

Phân tích kết quả thực nghiệm

* Khảo sát trước thực nghiệm:

- Kết quả tìm hiểu về khám phá đồ chơi trong lớp.

+ Tôi tiến hành đàm thoại riêng với từng trẻ theo 2 bức tranh về 2 trò chơi “Vật gì biến mất” và “thi xem ai nhanh”

+ Trẻ trả lời các câu hỏi:

*Câu 1: Các con hãy kể tên các đồ chơi trong lớp mà mình thích ? Chúngmình đã được chơi các đồ chơi nào?

*Câu 2: Ai có thể nói cho cô cách chơi trò chơi “ Vật gì biến mất ” ? ( hỏi trẻcách chơi và luật chơi trò chơi “Thi xem ai nhanh” )

* Câu 3: Nhấn mạnh vào cách khám phá đồ chơi đó

+ Với câu 1: Đa số trẻ đều kể tên được các đồ chơi trong lớp và được giáoviên cho chơi

+ Với câu 2: Trẻ kể được tên các trò chơi và nắm khá chắc cách chơi các tròchơi, tuy nhiên còn một số trẻ khá lúng túng khi chơi

+ Với câu 3: Hầu hết trẻ đều nhận biết hứng thú khi khám phá đồ chơi Còncác bạn khác khi có gợi ý của cô đều trả lời được ý này

Kết quả thu được như sau:

Bảng 1: Mức độ khám phá đồ chơi trong lớp của trẻ 24 – 36 tháng tuổi ( theo tiêu chí)

Tiêu chí 2 (3 điểm)

Tiêu chí 3 (3 điểm)

- Mức độ hình thành và kĩ năng của trẻ còn thấp, tập trung ở mức trung bình( 5,6/10) và có sự chênh lệch giữa trẻ trai và trẻ gái.

- Về mức độ nhận biết đồ chơi theo yêu cầu, trẻ còn ở mức trung bình, nhiều trẻchưa biết tên gọi của đồ chơi cũng như cách chơi đồ chơi đó ra sao

- Về mức độ kĩ năng khám phá đồ chơi: đa số trẻ chưa có kĩ năng hoặc kĩ năngcòn rất hạn chế khi khám phá, đặc biệt kĩ năng ứng dụng còn yếu

Như vậy, có sự chênh lệch tương đối lớn giữa mức độ kiến thức và kĩ năngcủa trẻ đối với việc khám phá đồ chơi Trẻ chưa có nhiều cơ hội để vận dụng,

sử dụng những biểu tượng đó vào các tình huống thực tiễn để hình thành kĩnăng vào cuộc sống như lựa chọn đồ dùng, phục vụ bản thân…

Tiểu kết chương 1

Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, giúp trẻ tiếp thu những giá trị nhận thức,thẩm mĩ một cách tốt nhất, phát huy được tính tích cực của trẻ trong hoạt động khámphá nói riêng và cách hoạt động giáo dục nói chung Việc sử dụng khám phá đồ chơi

là hợp lí đối với đối tượng trẻ nhỏ, chúng giúp phát huy được tính sáng tạo của trẻ

- Bám sát quan điểm tích hợp trong chương trình giáo dục mầm non mới, cácbiện pháp có thể sử dụng tích hợp trong các hoạt động khác nhau.

- Các biện pháp phù hợp với độ tuổi, đặc điểm tâm sinh lí của trẻ nhà trẻ 24 – 36tháng tuổi

* Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa: Khám phá đồ chơi nhằm giúp trẻ nhà trẻ 24– 36 tháng tuổi phải được tiếp cận trên quan điểm kế thừa nội dung, phương pháp,những kết quả và thành tựu giáo dục của những giai đoạn trước Giáo dục thực hiệnkết nối quá khứ – hiện tại – tương lai, là chiếc cầm nối giữa các thế hệ, các giai đoạnlịch sử xã hội, đảm nhận chức năng di truyền xã hội Đảm bảo nguyên tắc kế thừatrong xây dựng hệ thống biện pháp khám phá đồ chơi trong lớp yêu cầu cần được

quán triệt khi xây dựng biện pháp giáo dục.

* Nguyên tắc đảm bảo sự phát triển: Giáo dục là một quá trình luôn vận độngphát triển, thể hiện sự vận động của mục tiêu, nội dung, đối tượng giáo dục Sự vậnđộng và quá trình giáo dục được diễn ra trong mối quan hệ tác động qua lại giữa cácthành phần tham gia, giữa quá trình giáo dục và các quá trình xã hội khác Khám phá

đồ chơi trong lớp cần tiếp cận quan điểm phát triển trong các bước: Khai thác, lựachọn – thiết kế hoạt động giáo dục – tổ chức thực hiện – kiểm tra đánh giá … xâydựng biện pháp khám phá đồ chơi phải hình thành và phát triển được ở trẻ những khảnăng bố cục Việc tiếp cận xây dựng biện pháp khám phá đồ chơi trong lớp cần quántriệt nguyên tắc đảm bảo tính phát triển và tính tiếp biến của loại hình trò chơi trongđiều kiện xã hội hiện nay

*Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đối tượng giáo dục: Quá trình giáo dục nóichung đều phải xuất phát từ đặc điểm cá nhân của trẻ, trình độ nhận thức cũng như lànhu cầu hứng thú của trẻ Các biện pháp đưa ra phải phù hợp với đặc điểm của trẻnhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi, để trẻ có thể thuận lợi và lĩnh hội một cách tốt nhất trongquá trình nhận thức của mình

2 Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non.

2.1: Xác định mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non.

a, Mục đích: Việc xác định mục đích, nội dung, cách thức tổ chức hoạt động trảinghiệm giúp người giáo viên có định hướng trong việc lên kế hoạch tổ chức hoạtđộng trải nghiệm khám phá đồ chơi cho trẻ và giúp quá trình trải nghiệm khám phá

đồ chơi có hiệu quả và chất lượng

b, Cách xác định mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệmcho trẻ khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non

Xác định mục tiêu:

Trong hoạt động trải nghiệm khám phá đồ chơi, mục tiêu giáo dục cụ thể là cungcấp các kiến thức về màu sắc, tên gọi, số lượng, kĩ năng chơi; hình thành thái độ tíchcực của trẻ đối với đồ chơi và các hoạt động trẻ được tham gia

Xác định nội dung hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá

đồ chơi.

Nội dung hoạt động trải nghiệm cho trẻ khám phá đồ chơi bao gồm việc cung

cấp cho trẻ những biểu tượng chính xác về đồ chơi, cách sử dụng, cách chơi, vậndụng đồ chơi để giải quyết tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống.

Xác định hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm ccho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi.

Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm khám phá đồ chơi cho trẻ cần được xây

dựng cụ thể; bao gồm các hoạt động mà trẻ được trực tiếp tham gia, tiếp xúc với đồchơi

2.2: Chuẩn bị môi trường trải nghiệm với đồ chơi bằng các vật liệu, đồ chơi phong phú, hấp dẫn.

a, Mục đích:

Môi trường được chuẩn bị bawnfd các vật liệu, đồ chơi phong phú với các màusắc, kích thước khác nhau, đáp ứng được nhu cầu trải nghiệm đồ chơi của trẻ, gópphần làm tăng hứng thú, tính tích cực hoạt động của trẻ, giúp trẻ ghi nhớ, khắc sâuhơn

b, Yêu cầu về môi trường:

Môi trường trải nghiệm phải đảm bảo tính thẩm mỹ, đẹp, đồ chơi phong phú,đảm bảo tiinhs an toàn vệ sinh, vị trí đồ chơi, đò dùng được sắp xếp hợp lí, có khônggian rộng rãi, môi trường tâm lí thoải mái

c, Cách chuẩn bị môi trường trải nghiệm

* Môi trường vật chất:

- Bước 1: Lựa chọn đối tượng, nguyên vật liệu:

Về đối tượng đồ chơi: Sử dụng đồ chơi phải đảm bảo an toàn vệ sinh cho trẻ

Về nguyên vật liệu, ưu tiên sử dụng đồ vật thật, có sẵn trong lớp, dễ tìm, chuẩn

bị đầy đủ theo số lượng trẻ

- Bước 2: Xác định vị trí tổ chức hoạt động trải nghiệm khám phá đồ chơi chotrẻ:

Giáo viên có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm trong lớp học, ngoài trời, khuvực trải nghiệm tùy thuộc vào nội dung trải nghiệm

- Bước 3: Sắp xếp không gian:

Bố trí khu vực trải nghiệm hợp lí, sắp xếp không gian rộng rãi để cho trẻ thuậntiện hoạt động

* Môi trường tâm lý:

Thông báo cho trẻ về mục tiêu và nội dung hoạt động trẻ sẽ tham gia, tạo mọiđiều kiện để trẻ tự do khám phá, khuyến khích trẻ hỗ trợ lẫn nhau và chỉ tham giagiúp đỡ khi có tình huống cần thiết, thông báo cho trẻ bằng hiệu lệnh, tín hiệu để trẻ

có thời gian hoàn thành quá trình trải nghiệm và chuẩn bị chuyển sang hoạt động tiếp

dự kiến thời điểm, địa điểm tổ chức hoạt động trải nghiệm hợp lý.

Bước 3: Hướng dẫn tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ khám phá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non.

Giai đoạn 1: Định hướng nhận thức: GV sử dụng những bài hát, những trò chơi

đơn giản; tạo ra các tình huống gây hứng thú nhằm mục đích định hướng nhận thứccủa trẻ vào đối tượng trải nghiệm là đồ chơi

Giai đoạn 2: Tích lũy và bổ sung tri thức: GV cần cung cấp cho trẻ những kiến

thức về đối tượng trẻ được trải nghiệm là đồ chơi, tạo cơ hội cho trẻ được biểu đạtbằng lời nói hoặc biểu đạt bằng cử chỉ

Giai đoạn 3: Trẻ tham gia trải nghiệm: GV dùng lời để hướng dẫn trẻ tương tác

với đối tượng; tạo cơ hội cho trẻ chia sẻ, phản hồi kinh nghiệm về đồ chơi hoặc sửdụng các tài liệu trực quan để trẻ ghi nhớ những trải nghiệm vừa thực hiện

Giai đoạn 4: Kết thúc: GV giúp trẻ đúc kết kinh nghiệm mà trẻ vừa trải qua,

khuyến khích trẻ tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm tiếp theo

2.4 Tạo cơ hội cho trẻ chia sẻ xúc cảm, kinh nghiệm cá nhân khi tham gia trải nghiệm với đồ chơi.

a) Mục đích:

Việc tạo cơ hội cho trẻ chia sẻ xúc cảm, kinh nghiệm cá nhân tạo cơ hội cho trẻ

nhắc lại, nhớ lại và khắc sâu biểu tượng về những gì mình đã được làm, được trải qua

và có thêm thông tin khi lắng nghe chia sẻ của trẻ khác

b) Cách tiến hành

Bước 1: Lựa chọn nội dung chia sẻ xúc cảm, kinh nghiệm cá nhân: Những kỉ

niệm mà trẻ đã trải qua có liên quan đến đồ chơi, câu chuyện gắn liền kỉ niệm của cô

và của trẻ về đồ chơi, tình cảm của trẻ giành cho đồ chơi như yêu thích hoặc ghét

Bước 2: Chuẩn bị cho hoạt động chia sẻ xúc cảm, kinh nghiệm cá nhân: chuẩn

bị nội dung, tình huống gây hứng thú, tạo xúc cảm; chuẩn bị trò chơi; chuẩn bị đồdùng và các phương tiện hỗ trợ- phương tiện nghệ thuật

Bước 3: Điều khiển hoạt động chia sẻ: Động viên khích lệ trẻ nói ra suy nghĩ,

xúc cảm giúp trẻ tự tin chia sẻ; gợi ý hoặc sử dụng các tài liệu trực quan để trẻ nhớ lạicác trải nghiệm đã trải qua; sử dụng những đồ chơi đa dạng mà trẻ sẽ được trảinghiệm hoặc hình ảnh sự vật để trẻ kể lại những kỉ niệm về đồ chơi, sự vật đó

3 Mối quan hệ giữa các biện pháp được đề xuất:

Mỗi một hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi đềuđược xây dựng dựa trên 4 phương pháp chính, có sự bổ sung cho nhau và được thựchiện phối hợp theo trình tự Biện pháp trước là tiền đề để xây dựng biện pháp tiếptheo, hỗ trợ lẫn nhau để việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổikhám phá đồ chơi đạt hiệu quả cao

Tiểu kết chương 2

Chương thực nghiệm đã được xây dựng và tổ chức thực hiện nhằm kiểm nghiệmtính hiệu quả của một số biện pháp mà tôi đề xuất, qua đó chứng minh giả thuyếtkhoa học mà tôi đã đưa ra

Qua kết quả thực nghiệm một số biện pháp khám phá đồ chơi trong lớp cho trẻ24- 36 tháng tuổi, ta có thể rút ra một số kết luận sau:

- Trước TN kiểm chứng, khả năng hiểu về khám phá đồ chơi trong lớp của trẻ

24 – 36 tháng tuổi ở cả hai nhóm TN và ĐC là tương đương nhau và chưa cao, chủyếu ở mức trung bình và yếu

- Sau khi tổ chức TN, sự hiểu biết về khám phá đồ chơi trong lớp của trẻ 24 – 36tháng tuổi ở nhóm TN cao hơn hẳn so với trước TN kiểm chứng và cao hơn hẳn sovới nhóm ĐC, trong đó tập trung ở mức khá và tốt, mức độ trung bình và yếu giảmdần đi Sự tiến bộ này diễn ra đồng đều ở tại nhóm trẻ TN

- Kết quả TN kiểm chứng khẳng định độ tin cậy, tính khả thi và hiệu quả của

một số biện khám phá đồ chơi trong lớp của trẻ 24 – 36 tháng tuổi đã được đề xuấttrong đề tài nghiên cứu.

CHƯƠNG 3:

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI KHÁM PHÁ ĐỒ CHƠI TRONG LỚP Ở TRƯỜNG MẦM NON.

1 Mục đích thực trạng

Chúng tôi tiến hành thực trạng nhằm kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả việc

sử dụng các biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khámphá đồ chơi trong lớp ở trường mầm non và khẳng định giả thuyết khoa học đã đề ra

2 Nội dung thực trạng

Chúng tôi tiến hành thực trạng các biện pháp đề xuất trong quá trình tổ chứchoạt động trải nghiệm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám phá đồ chơi ở trườngmầm non

3 Phương pháp thực trạng

3.1 Chọn mẫu thực trạng:

Tiến hành trên 40 trẻ tại hai lớp nhà trẻ ở trường mầm non Sao Mai, Mộ Lao, HàĐông Trong đó gồm 2 nhóm: nhóm thực nghiệm: 20 trẻ lớp sao 1; nhóm đối chứng: 20trẻ lớp sao 2

3.2 Cách tiến hành thực trạng:

Tiến hành khảo sát mức độ khám phá đồ chơi của trẻ ở cả 2 nhóm đối chứng và

thực trạng thông qua hệ thống bài tập khảo sát trước thực trạng và sau thực trạng;kết hợp quan sát, trao đổi với giáo viên và với trẻ trong quá trình tổ chức hoạt độngtrải nghiệm

3.3 Nội dung nghiên cứu thực trạng

- Nghiên cứu thực trạng việc khám phá đồ chơi trong quá trình giáo dục trẻ 24 –

36 tháng tuổi

- Nghiên cứu thực trạng khả năng khám phá đồ chơi trong lớp ở trẻ 24 -36 thángtuổi

3.4 Phương pháp nghiên cứu thực trạng

3.4.1 Quan sát, dự giờ hoạt động khám phá đồ chơi trong lớp của cô và trẻ trong một số giờ học tạo hình

* Nội dung: Dự giờ 6 hoạt động của trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường mầmnon Sao Mai – Mộ Lao – Hà Đông - Hà Nội

* Cách tiến hành:

- Dự giờ, quan sát hoạt động của cô và hoạt động của trẻ trong hoạt động khámphá đồ chơi

- Ghi chép cách thức, phương pháp cô sử dụng để hướng dẫn trẻ khám phá cũngnhư hoạt động của trẻ trong mỗi hoạt động.

- Phân tích và đưa ra nhận xét

3.4.2 Điều tra qua phiếu

* Mục đích:

- Chúng tôi sử dụng hệ thống câu hỏi để tìm hiểu nhận thức của giáo viên về vấn

đề sử dụng trò chơi dân gian trong quá trình giáo dục trẻ nói chung và việc cho trẻkhám phá đồ chơi nói riêng, các kĩ năng thể hiện khả năng chơi của trẻ Đồng thời,chúng tôi tìm hiểu những biện pháp và những khó khăn giáo viên thường gặp trongquá trình khám phá đồ chơi trong lớp để giúp trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi khám pháđược hết cách chơi Từ đó tìm ra những biện pháp khám phá đồ chơi một cách hiệuquả nhất

* Nội dung:

- Sử dụng hệ thống 9 câu hỏi để trao đổi với giáo viên ( Câu hỏi cụ thể nằm ởphần phụ lục 1)

* Cách tiến hành:

- Xây dựng phiếu câu hỏi

- Phát phiếu điều tra, hỏi ý kiến giáo viên bằng cách điền những lựa chọn của họvào phiếu câu hỏi

- Phân tích, tổng hợp, tìm ra số liệu và dựa vào đó để nhận xét

3.4.3 Phân tích khám phá đồ chơi cho trẻ 24 -36 tháng tuổi

* Mục đích:

- Nhằm đánh giá khả năng khám phá đồ chơi trong lớp ở trẻ 24 – 36 tháng tuổi

* Cách tiến hành:

- Phân tích theo các tiêu chí và thang đánh giá và đưa ra nhận xét

3.5 Tiêu chí và thang đánh giá

* Tiêu chí đánh giá

Chúng tôi đánh giá khả năng thể hiện bố cục của trẻ qua hoạt động khám phá

dựa trên 3 tiêu chí để chấm điểm cho mỗi hoạt động của trẻ.

* Tiêu chí 1: Nhận thức về tên gọi, đặc điểm và công dụng chính của đồ chơi.

- Loại tốt ( 4 điểm ) : Trẻ biết gọi tên, đặc điểm và công dụng chính của đồ chơi.

- Loại khá ( 3 điểm ): Trẻ gọi tên, đặc điểm và 1 số công dụng của đồ chơi

- Loại trung bình ( 2 điểm ): Trẻ chỉ biết gọi tên và chỉ nêu 1 số đặc điểm của đồchơi, ít hứng thú khi tham gia hoạt động khám phá đồ chơi, đôi lúc chán nản, khôngtập trung Trẻ tỏ thái độ chưa rõ ràng đối với các đối tượng miêu tả

- Loại yếu ( 1 điểm) : Trẻ chưa hào hứng, phấn khởi, vẻ mặt chán nản, uể oải khitham gia hoạt động

* Tiêu chí 2: Kĩ năng sử dụng đồ chơi.

- Loại tốt ( 4 điểm ): Trẻ đã biết sử dụng đúng cách và chức năng của đồ chơi,