BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT... Tìm m để các bất phương trình sau vô nghiệm?... Hỏi tập hợp nào sau đây là phần bù của tập?. BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT... Với m0 bất phương trình tương đươn
Trang 1Ví dụ 1 [Svip] Giải các bất phương trình sau:
2
x x
Lời giải:
b) 3 2 1 3 7 41 41
x x x x
c) 5( 1) 1 2( 1) 1 5 15
d) 2 3( 1) 3 1 5 7 7
Ví dụ 2 [Svip] Giải và biện luận các bất phương trình sau:
a) m x m( ) x 1 b) mx 6 2x3m
Lời giải:
a) m x m( ) x 1 x m 1 m21
Nếu m 1 x.0 0 ( luôn đúng) nên phương trình có nghiệm với mọi x trên tập R.
Nếu m 1 m 1 0 bất phương trình có nghiệm x m 1
Nếu m 1 m 1 0 bất phương trình có nghiệm x m 1
2 3
2 3
m x
m x
Kết luận:
Nếu m2thì bất phương trình có nghiệm x3
Nếu m2thì bất phương trình có nghiệm x3
Ví dụ 3 [Svip] Giải và biện luận các bất phương trình sau:
a) (m1)x m 3m4 b) mx 1 m2x
Lời giải:
a) (m1)x m 3m 4 m1x2m4
Nếu m 1 0.x2suy ra phương trình vô nghiệm
Nếu m 1 m 1 0suy ra bất phương trình có nghiệm 2 4.
1
m x m
Nếu m 1 m 1 0thì bất phương trình có nghiệm 2 4
1
m x m
10 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT
Trang 2b) 2
1 1
1 1
m
x m
m
x m
Vậy :
Nếu m1thì BPT có nghiệm x m 1
Nếu m1thì BPT có nghiệm x m 1
Ví dụ 4 [Svip] Giải và biện luận các bất phương trình sau:
m x x m x 3mx2(x m ) ( m1)2
Lời giải:
x
+) Nếu m1 thì * trở thành 4 3 0 7 0vô lý
+) Nếu m1 thì * 4 3
1
m x m
Vậy, với m1 thì BPT đã cho có vô nghiệm; với m1 thì BPT có nghiệm là 4 3
1
m x m
3mx2(x m ) ( m1) x 2m 2m m1 3 0x2mm24m40 * +) Nếu m 2 thì * trở thành 0 0 vô lý
+) Nếu m 2 thì *
2 4 4
2 2
m
Vậy, với m 2 thì BPT đã cho có vô nghiệm; với m 2 thì BPT có nghiệm là x m 2
Ví dụ 5 [Svip] Tìm m để các bất phương trình sau vô nghiệm?
a) m x2 4m 3 x m2 b) m x2 1 m (3m2)x
Lời giải:
a) m x2 4m 3 x m2 m21x m 24m3 *
+) Nếu m1 thì * trở thành 0 1 4 3 0 BPT vô nghiệm
+) Nếu m1 thì *
x
Do đó để bất phương trình sau vô nghiệm thì m1
b) m x2 1 m (3m2)xm23m2x m 1 *
+) Nếu m1 thì * trở thành 0 0 BPT có vô số nghiệm
+) Nếu m2 thì * trở thành 0 1 BPT vô nghiệm
+) Nếu 1 thì
2
m
2
x m
Do đó để bất phương trình sau vô nghiệm thì m2
Ví dụ 6 [Svip] Tìm m để các bất phương trình sau vô nghiệm?
Trang 3a) mx m 2 mx4 b) 3mx2(x m ) ( m1)2
Lời giải:
a) mx m 2 mx 4 m2 4
Do đó để bất phương trình sau vô nghiệm thì 2 4 2
2
m m
m
3mx2(x m ) ( m1) x 2m 2m m1 3 0x2mm24m40 * +) Nếu m 2 thì * trở thành 0 0 BPT vô nghiệm
+) Nếu m 2 thì *
2 4 4
2 2
m
Do đó để bất phương trình sau vô nghiệm thì m 2
Ví dụ 7 [Svip] Tìm m để bất phương trình m1x m 2 m 12 0 có tập nghiệm là ?
Lời giải:
Ta có m1x m 2 m 12 0 m1 x m3m4 *
+) Nếu m 1 thì * trở thành 0 10 PT có vô số nghiệm
+) Nếu m 1 thì * 3 4
1
x
m
Để bất phương trình có tập nghiệm là thì 3 4
1
m
m
m
Vậy để BPT có tập nghiệm là thì m thỏa mãn 4
m m
Ví dụ 8 [Svip] Tìm m để bất phương trình m2x 5 2m0 đúng với mọi x thuộc 1;3
Lời giải:
Bất phương trình đúng với mọi 1;3 2 5 2 0 7 11 7
11
m
Ví dụ 9 [Svip] Tìm m để hai bất phương trình sau đây tương đương?
(1): x 3 0 và (2): mx m 4 0
Lời giải:
có tập nghiệm
Hai bất phương trình tương đương mx m 4 0 x 3
Nếu m0thì (2) m4 có tập nghiệm không thỏa mãn
x m
4
;
m m
Nếu m0 thì (2) trở thành 0x 4 0 có tập nghiệm ( ; ) nên không tương đương với (1) Nếu m0 thì (2) m4 Để 2 bpt tương đương thì
x m
4
m
m m
Vậy m2 thỏa mãn đề bài
Ví dụ 10 [Svip] Tìm m để hai bất phương trình sau đây tương đương?
(1): mx 2 m 0 và (2): m2x 1 m 0
Lời giải:
Trang 4Với m1 thì (1)0x 2 0 và (2)4x 1 0 nên hai bất phương trình không tương đương Với m 2 thì (1) x 2 và (2)0x 3 0 nên hai bất phương trình không tương đương
Với m1 thì (1) m2 và
x m
1 (2)
2
m x m
2
m
Với m 2 thì (1) 2 và
x m
m
1 (2)
2
m x m
2
m
Với 2 m 1 thì hai bpt không tương đương
Vậy m4 thỏa mãn đề bài
BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Câu 1 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
Câu 2 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 có tập nghiệm là khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
Câu 3 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
Câu 4 [Svip]: Tìm các giá trị của để bất phương trình m mx3 vô nghiệm
Câu 5 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 5 1 2 3 là
5
x
x
2
S
20
23
S
Câu 6 [Svip]: Bất phương trình 3 5 1 2 có bao nhiêu nghiệm nguyên lớn hơn
x
10?
Câu 7 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 1 2x 3 2 2 là
A S ;1 2 B S 1 2; C S D S
Câu 8 [Svip]: Tổng các nghiệm nguyên của bất phương trình x2x x 7 x 6 x1 trên đoạn
bằng
10;10
Câu 9 [Svip]: Bất phương trình 2x1x 3 3x 1 x1x 3 x25 có tập nghiệm là
3
S
2
3
S
Câu 10 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 5x 1 x 7x 2x là
2
S
5
; 2
S
Trang 5Câu 11 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 2 2 2 2 là
x x x x
A S ;0 B S 0; C S D S
Câu 12 [Svip]: Bất phương trình m1x3 vô nghiệm khi:
Câu 13 [Svip]: Bất phương trình m23m x m 2 2x vô nghiệm khi:
A m1 B m2 C m1, m2 D m1
Câu 14 [Svip]: Có bao nhiêu giá trị thực của tham số để bất phương trình m m2m x m vô nghiệm?
Câu 15 [Svip]: Gọi là tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình S m
vô nghiệm Tổng các phần tử trong bằng:
m2m x m 6x2 S
Câu 16 [Svip]: Có bao nhiêu giá trị thực của tham số để bất phương trình m mx 2 x m vô nghiệm?
Câu 17 [Svip]: Bất phương trình m29x 3 m1 6 x nghiệm đúng với mọi khi:x
A m3 B m3 C m 3 D m 3
Câu 18 [Svip]: Bất phương trình 4m22x 1 4m25m9x12m nghiệm đúng với mọi khi:x
4
4
m
Câu 19 [Svip]: Bất phương trình m x2 1 9x3m nghiệm đúng với mọi khi:x
A m1 B m 3 C m D m 1
Câu 20 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình m x m m x 3x4
có tập nghiệm là m 2;
Câu 21 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình m m x m x 1 có tập nghiệm là ;m1
Câu 22 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x 1 2x3 có nghiệm
Câu 23 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x 1 3 x có nghiệm
A m1 B m1 C m D m3
Câu 24 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m2 m 6x m 1 có nghiệm
A m2 B m2 và m3 C m D m 3
Câu 25 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x2 1 mx m có nghiệm
A m1 B m0 C m0; m1 D m
Câu 26 [Svip]: Gọi là tập nghiệm của bất phương trình S mx 6 2x3m với m2 Hỏi tập hợp nào sau đây là phần bù của tập?
A 3; B 3; C ;3 D ;3
Trang 6Câu 27 [Svip]: Tìm giá trị thực của tham số để bất phương trình m m x2 1 2x1 có tập nghiệm
là 1;
A m3 B m1 C m 1 D m 2
Câu 28 [Svip]: Tìm giá trị thực của tham số để bất phương trình m 2x m 3x1 có tập nghiệm
là 4;
A m1 B m1 C m 1 D m1
Câu 29 [Svip]: Tìm tất cả giá trị của tham số để bất phương trình m mx 4 0 nghiệm đúng với mọi 8
x
2 2
m
1
; 2
m
2
m
m
Câu 30 [Svip]: Cho bất phương trình 2m25m3x4m2 5x 1 Tìm tất cả các giá trị của tham
số để bất phương trình trên vô nghiệm.m
2
m
2
2
m m2
Câu 1 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
HD: Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi 0 Chọn D.
0
a b
-Câu 2 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 có tập nghiệm là khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
HD : Bất phương trình ax b 0 có tập nghiệm là khi 0.Chọn A.
0
a b
-Câu 3 [Svip]: Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi
0
a
b
0 0
a b
0 0
a b
0 0
a b
HD : Bất phương trình ax b 0 vô nghiệm khi 0 Chọn A.
0
a b
-Câu 4 [Svip]: Tìm các giá trị của để bất phương trình m mx3 vô nghiệm
HD: Với m0 bất phương trình trở thành 0 3 (vô nghiệm)
10 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT
Trang 7Với m0 bất phương trình tương đương x 3
m
Với m0 bất phương trình tương đương x 3
m
Vậy bất phương trình đã cho vô nghiệm khi m0. Chọn C.
-Câu 5 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 5 1 2 3 là
5
x
x
2
S
20
23
S
HD : Bất phương trình 23 4 20
Vậy tập nghiệm của bất phương trình đã cho là 20; Chọn D.
23
S
-Câu 6 [Svip]: Bất phương trình 3 5 1 2 có bao nhiêu nghiệm nguyên lớn hơn
x
HD: Bất phương trình 3 5 1 2 3 1 2 1 5 1 5 5
Kết hợp với x và x 10 suy ra x 9; 8; 7; 6; 5 Chọn B.
-Câu 7 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 1 2x 3 2 2 là
A S ;1 2 B S 1 2; C S D S
HD: Do 1 2 0 nên 3 2 2
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 1 2; Chọn B.
-Câu 8 [Svip]: Tổng các nghiệm nguyên của bất phương trình x2x x 7 x 6 x1 trên đoạn
bằng
10;10
HD: Ta có bất phương trình 2x x 2 7x x 26x 6 x 6
Kết hợp với x và x 10;10 suy ra x6;7;8;9;10 Chọn A.
-Câu 9 [Svip]: Bất phương trình 2x1x 3 3x 1 x1x 3 x25 có tập nghiệm là
3
S
2
3
S
HD: Bất phương trình 2x2 x 6x 3 3x 1 x2 x 3x 3 x25
(vô lý)
2x 2x 2 2x 2x 8 6 0
Do đó bất phương trình đã cho vô nghiệm Chọn D.
-Câu 10 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 5x 1 x 7x 2x là
2
S
5
; 2
S
HD: Bất phương trình tương đương 5x 5 7x x 2 2xx2 5 0 *
Do x2 0 x nên x2 5 0 với mọi x
Trang 8Do đó * luôn đúng nên bất phương trình đã cho có tập nghiệm S. Chọn A.
-Câu 11 [Svip]: Tập nghiệm của bất phương trình S 2 2 2 2 là
x x x x
A S ;0 B S 0; C S D S
HD: Bất phương trình x22x 1 x26x 9 15x2x28x16
(vô lý)
2x 8x 25 2x 8x 16 25 16
Do đó bất phương trình đã cho vô nghiệm Chọn D
-Câu 12 [Svip]: Bất phương trình m1x3 vô nghiệm khi:
HD: Bất phương trình vô nghiệm khi 1 0 1. Chọn C.
3 0
m
m
Câu 13 [Svip]: Bất phương trình m23m x m 2 2x vô nghiệm khi:
A m1 B m2 C m1, m2 D m1
HD: Bất phương trình đã cho tương đương m23m x 2x 2 m m23m2x 2 m
2
2
2
m
m m
m
m
-Câu 14 [Svip]: Có bao nhiêu giá trị thực của tham số để bất phương trình m m2m x m vô nghiệm?
HD: Bất phương trình vô nghiệm khi
0
0
1 0
0
m
m m
m
m
Vậy có duy nhất 1 giá trị của tham số thỏa mãn Chọn B.m
-Câu 15 [Svip]: Gọi là tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình S m
vô nghiệm Tổng các phần tử trong bằng:
m2m x m 6x2 S
HD: Bất phương trình m2m x 6x 2 m m2 m 6x 2 m
Bất phương trình vô nghiệm khi
2
6 0
3
3
2
m
m
m
m m
m
Vậy S 2;3 suy tổng các phần tử của tập bằng 1 Chọn B.S
-Câu 16 [Svip]: Có bao nhiêu giá trị thực của tham số để bất phương trình m mx 2 x m vô nghiệm?
HD: Bất phương trình m1x 2 m vô nghiệm khi 1 0
m
m m
Vậy không tồn tại m. Chọn A.
-Câu 17 [Svip]: Bất phương trình m29x 3 m1 6 x nghiệm đúng với mọi khi:x
Trang 9A m3 B m3 C m 3 D m 3.
HD: Bất phương trình m29x6mx m 3 m26m9x m 3
Bất phương trình nghiệm đúng với mọi khi x Chọn D.
3
3 0
m m
-Câu 18 [Svip]: Bất phương trình 4m22x 1 4m25m9x12m nghiệm đúng với mọi khi:x
4
4
m
HD: Bất phương trình 8m x2 4m25m94m212m
nghiệm đúng với mọi khi:
4m2 5m 9x 4m m 3
Chọn B.
2
1
4
m
m
m m
m m
9 4
m
-Câu 19 [Svip]: Bất phương trình m x2 1 9x3m nghiệm đúng với mọi khi:x
A m1 B m 3 C m D m 1
HD: Bất phương trình m x m2 29x3mm29x m 23m
2
2 2
3
9 0
3
m m
m
-Câu 20 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình m x m m x 3x4
có tập nghiệm là m 2;
HD: Ta có x m m x 3x 4 mx2x 4 m2 m2x 4 m2
Để bất phương trình có tập nghiệm là m 2; thì 2 Chọn A
2 0
2
4
2 2
m
m m
m m
-Câu 21 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số để bất phương trình m m x m x 1 có tập nghiệm là ;m1
HD: Ta có: m x m x 1 mx x m 2 1 m1 x m1m1
Bất phương trình đã cho có tập nghiệm là ;m1 khi m 1 0 m 1. Chọn C.
-Câu 22 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x 1 2x3 có nghiệm
HD: Ta có: m x 1 2x 3 mx m 2x 3 mx2x m 3 m2x m 3
Bất phương trình đã cho có nghiệm khi và chỉ khi
TH1 : m 2 0 m 2
TH2: 2 0 (vô nghiệm)
3 0
m
m
Vậy m2. Chọn A.
Trang 10
-Câu 23 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x 1 3 x có nghiệm.
A m1 B m1 C m D m3
HD: Ta có: m x 1 3 x mx m 3 x mx x m 3 m1x m 3
Bất phương trình đã cho có nghiệm khi và chỉ khi
TH1 : m 1 0 m 1
3 0
m
m m
Vậy bất phương trình có nghiệm khi m. Chọn C.
Câu 24 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m2 m 6x m 1 có nghiệm
A m2 B m2 và m3 C m D m 3
HD: Ta có: m2 m 6x m 1 có nghiệm khi và chỉ khi
6 0
3
m
m
TH2:
6
3 3
1 0
1 0
m
m m
m
m
Vậy bất phương trình có nghiệm khi m 3. Chọn D.
-Câu 25 [Svip]: Tìm tất cả các giá trị của tham số để bất phương trình m m x2 1 mx m có nghiệm
A m1 B m0 C m0; m1 D m
HD: Ta có: m x2 1 mx m m x mx m2 1 x m 2m m 1
Bất phương trình có nghiệm khi
0
1
m
m
TH2:
0 0
1
1
1 0
1
m
m
m
m m
m
Vậy m. Chọn D.
-Câu 26 [Svip]: Gọi là tập nghiệm của bất phương trình S mx 6 2x3m với m2 Hỏi tập hợp nào sau đây là phần bù của tập?
A 3; B 3; C ;3 D ;3
HD: Ta có: mx 6 2x3mm2x3m2
Do m 2 m 2 0 nên bất phương trình x 3 S 3;
Phần bù của tập là S ;3 Chọn D.
-Câu 27 [Svip]: Tìm giá trị thực của tham số để bất phương trình m m x2 1 2x1 có tập nghiệm
là 1;
A m3 B m1 C m 1 D m 2
HD: Bất phương trình 2mx m 2x 1 2mx2x m 1 x m2 2 m 1
1
3
1
1
m
m
m m
m
Trang 11
-Câu 28 [Svip]: Tìm giá trị thực của tham số để bất phương trình m 2x m 3x1 có tập nghiệm
là 4;
A m1 B m1 C m 1 D m1
HD: Ta có: 2x m 3x 1 x 3 m x 3 m
Bất phương trình có tập nghiệm là 4; 3 m 4 m 1. Chọn C.
Câu 29 [Svip]: Tìm tất cả giá trị của tham số để bất phương trình m mx 4 0 nghiệm đúng với mọi 8
x
2 2
m
1
; 2
m
2
m
m
HD: Ta xét các trường hợp sau:
TH1: Với m0 bất phương trình nghiệm đúng với mọi x
TH2: Với m0 thì bất phương trình x 4 nghiệm đúng với mọi khi
m
2
m
TH2: Với m0 thì bất phương trình x 4 nghiệm đúng với mọi khi
m
m
Kết hợp cả 3 trường hợp suy ra 1 1; Chọn A.
2 2
m
-Câu 30 [Svip]: Cho bất phương trình 2m25m3x4m2 5x 1 Tìm tất cả các giá trị của tham
số để bất phương trình trên vô nghiệm.m
2
m
2
2
m m2
HD: 2m25m3x4m2 5x 1 2m25m2x 1 4m2
2 2
2
2 1
1 2
2
m
m
m m