Công việc quản lý là công việc quan trọng trong mọi hoạt động của con người bởi vì các nhà quản trị đều có chung một nhiệm vụ là thiết kế và duy trì môi trường làm việc thuận lợi nhất để các cá nhân hoàn thành tốt công việc của mình. C.Mác đã khẳng định: “Một nghệ sĩ chơi đàn thì tự điều khiển mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có người chỉ huy, người nhạc trưởng” và khi nghiên cứu về vai trò, công việc của nhà quản trị, C.Mác so sánh “nhà quản trị như người nhạc trưởng điều khiển các nhạc công”. Quản trị là một quá trình bao gồm việc hoạch định, tổ chức, quản trị con người và kiểm tra các hoạt động trong một đơn vị một cách có hệ thống. Điều này cho thấy tầm quan trọng của nhà quản trị đối với mọi hoạt động của đời sống xã hội. Trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, để có thể tranh thủ được thời cơ, thuận lợi cũng như khắc phục được những khó khăn, thách thức của quá trình toàn cầu hóa, quốc tế hóa và mặt trái nền kinh tế thị trường, qua đó đưa đất nước phát triển nhanh, mạnh, bền vững thì vai trò của đội ngũ những nhà quản trị ngày càng quan trọng. Vì vậy, việc nghiên cứu “Công việc của nhà quản trị” là vấn đề quan trọng, có ý nghĩa thiết thực hiện nay.
Trang 1ĐỀ TÀI:
“CÔNG VIỆC CỦA NHÀ QUẢN TRỊ”
Trang 2Phần 1 MỞ ĐẦU
Công việc quản lý là công việc quan trọng trong mọi hoạt động của con người bởi vì các nhà quản trị đều có chung một nhiệm
vụ là thiết kế và duy trì môi trường làm việc thuận lợi nhất để các cá nhân hoàn thành tốt công việc của mình C.Mác đã khẳng định:
“Một nghệ sĩ chơi đàn thì tự điều khiển mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có người chỉ huy, người nhạc trưởng” và khi nghiên cứu về vai trò, công việc của nhà quản trị, C.Mác so sánh “nhà quản trị như người nhạc trưởng điều khiển các nhạc công” Quản trị là một quá trình bao gồm việc hoạch định, tổ chức, quản trị con người
và kiểm tra các hoạt động trong một đơn vị một cách có hệ thống Điều này cho thấy tầm quan trọng của nhà quản trị đối với mọi hoạt động của đời sống xã hội
Trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, để có thể tranh thủ được thời cơ, thuận lợi cũng như khắc phục được những khó khăn, thách thức của quá trình toàn cầu hóa, quốc tế hóa và mặt trái nền kinh tế thị trường, qua đó đưa đất nước phát triển nhanh, mạnh, bền vững thì vai trò của đội ngũ những nhà quản trị ngày càng quan trọng Vì vậy, việc nghiên cứu “Công việc của nhà quản trị” là vấn đề quan trọng, có ý nghĩa thiết thực hiện nay
Phần 2 NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG VIỆC CỦA NHÀ QUẢN TRỊ.
1.1 Một số khái niệm cơ bản
Trang 31.1.1 Quản trị học là gì
Quản trị học là khoa học nghiên cứu, phân tích về công việc quản trị trong các tổ chức; giải thích các hiện tượng quản trị và đề xuất những lí thuyết cùng những kĩ thuật nên áp dụng để giúp nhà quản trị hoàn thành nhiệm vụ
Quản trị học cung cấp các khái niệm cơ bản làm nền tảng cho việc nghiên cứu các môn học về quản trị chức năng như quản trị sản xuất, quản trị tiếp thị, quản trị nhân sự, v.v…
Quản trị học cũng là khoa học liên ngành vì nó sử dụng nhiều tri thức của nhiều ngành học khác nhau như kinh tế học, tâm lý học, xã hội học, toán học…
Quản trị học là một khoa học, nhưng sự thực hành quản trị là một nghệ thuật Nhà quản trị phải hiểu biết lý thuyết quản trị, linh hoạt vận dụng các lý thuyết vào những tình huống cụ thể để có thể quản trị hữu hiệu
1.1.2 Khái niệm nhà quản trị
Nhà quản trị là gì? Nhà quản trị là người làm việc trong tổ
chức, có nhiệm vụ thực hiện chức năng quản trị trong phạm vi được phân công phụ trách, được giao nhiệm vụ điều khiển công việc của người khác và chịu trách nhiệm trước kết quả hoạt động của những người đó Nhà quản trị là người lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra con người, tài chính, vật chất và thông tin trong tổ chức sao cho có hiệu quả để giúp tổ chức đạt mục tiêu
Chức danh nhà quản trị có thể khác nhau tuỳ thuộc vào phạm
vi trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách và tính chuyên môn hóa; họ có
Trang 4thể là tổng giám đốc điều hành, chủ tịch, trưởng phòng, quản đốc phân xưởng…
1.1.3 Vai trò của nhà quản trị
Vai trò của nhà quản trị Theo Henry Mentzberg, vai trò của nhà quản trị được chia thành 3 nhóm lớn:
Nhóm vai trò quan hệ với con người: Nhà quản trị có vai trò
đại diện cho tổ chức Họ là người đối thoại, giao dịch với các tổ chức khác Họ chịu trách nhiệm cho tổ chức và điều hành các hoạt động Nhà quản trị có vai trò lãnh đạo Nhà quản trị cần đưa ra phương hướng, mục tiêu cho nhân viên Từ đó giám sát, đánh giá và kiểm tra cấp dưới của mình Nhà quản trị có vai trò liên lạc Họ là người liên hệ với các cá nhân, tổ chức bên ngoài Ngoài ra, họ còn
là sợi dây kết nối các cá nhân trong tổ chức
Nhóm vai trò thông tin: Vai trò tiếp nhận và thu thập thông tin
liên quan đến tổ chức Nhà quản trị cần thường xuyên cập nhật các yếu tố liên quan đến tổ chức Từ đó, họ xác định được những rủi ro,
đe dọa để có thể giải quyết một cách nhanh chóng Vai trò phổ biến thông tin Nhà quản trị cần phổ biến những thông tin cần thiết đến các nhân viên về tổ chức Điều đó giúp nhân viên có thể hoàn thành mục tiêu và xác định đúng về tổ chức Vai trò cung cấp thông tin cho bên ngoài Nhà quản trị là người đại diện cho tổ chức nên họ có vai trò cung cấp, giải thích và bảo vệ tổ chức trước các tổ chức khác
Nhóm vai trò quyết định
Vai trò doanh nhân: nhà quản trị cần tìm ra phương pháp cải
thiện giúp tổ chức tiến bộ và làm việc hiệu quả
Trang 5Vai trò giải quyết xáo trộn: rủi ro là thứ khó đoán Tổ chức
nào cũng có thể gặp rắc rối, rủi ro Nhà quản trị cần quyết đoán để giải quyết, ứng phó kịp thời Từ đó, họ giúp tổ chức đi vào ổn định
và tiếp tục hoạt động
Vai trò phân phối các nguồn lực Nhà quản trị cần tiến hành
phân phối các nguồn lực một cách tối ưu Đó là các nguồn lực về tài chính, cơ sở sản xuất, thông tin và cả con người Phân phối hợp lý
để các bộ phận hoạt động năng suất và hiệu quả nhất
Vai trò thương thuyết Nhà quản trị là người trực tiếp đàm
phán, giao dịch với các cá nhân, tổ chức khác Làm sao để tổ chức của mình có lợi nhất là là điều một nhà quản trị cần làm
1.2 Các chức năng và kỹ năng của nhà quản trị là gì?
1.2.1 Các chức năng của quản trị
Các chức năng quản trị là những nhiệm vụ quản lý chung, cầ phải được thực hiện trong tất cả các tổ chức kinh doanh sản xuất Thông thường, quản trị có 4 chức năng chính như sau:
Hoạch định là việc xác định các mục tiêu của tổ chức và phác thảo những cách thức để đạt được những mục tiêu đó
Tổ chức là tiến trình thiết lập một cấu trúc về các mối quan hệ giúp cho mọi người có thể thực hiện kế hoạch đã đề ra và thoả mãn các mục tiêu của tổ chức
Lãnh đạo bao gồm các hoạt động nhằm thúc đẩy mọi người thực hiện những công việc cần thiết để hoàn thành mục tiêu của tổ chức
Trang 6Kiểm tra là tiến trình mà trong đó một cá nhân, nhóm hoặc tổ chức giám sát kết quả thực hiện một cách liên tục và thực hiện các hoạt động điều chỉnh những sai lệch so với mục tiêu
1.2.2 Kỹ năng của nhà quản trị
Kỹ năng nhận thức:
Kỹ năng nhận thức là khả năng dựa trên sự hiểu biết để nhìn nhận tổ chức ở góc độ tổng thể và mối quan hệ giữa các bộ phận
Kỹ năng nhận thức bao gồm khả năng tư duy một cách chiến lược – có tầm nhìn dài hạn và bao quát, xử lí thông tin, hoạch định, hiểu rõ mức độ phức tạp của hoàn cảnh và biết cách giảm thiểu sự phức tạp đó xuống mức độ đối phó được
Kỹ năng này cần thiết cho nhà quản trị, nhưng đặc biệt quan trọng cho quản trị cấp cao
Kỹ năng nhân sự:
Kỹ năng nhân sự là khả năng của nhà quản trị làm việc với người khác và thông qua người khác một cách hiệu quả
Kỹ năng này bao gồm khả năng động viên, tạo thuận lợi, điều phối, lãnh đạo, truyền thông và giải quyết mâu thuẫn
Tạo điều kiện cho cấp dưới phát biểu ý kiến mà không sợ hãi, quan tâm đến đời sống tinh thần và vật chất của nhân viên và đặc biệt là phải tôn trọng và tin tưởng nhân viên, đừng làm cho nhân viên có cảm giác là họ bị quản lý
Kỹ năng chuyên môn:
Kỹ năng chuyên môn là khả năng am hiểu và thành thạo trong thực hiện các công việc cụ thể
Trang 7Kỹ năng này bao gồm sự tinh thông về các phương pháp, kĩ thuật và thiết bị liên quan đến các chức năng cụ thể như marketing, sản xuất hoặc tài chính Ngoài ra còn bao gồm những kiến thức chuyên môn, khả năng phân tích và sử dụng các công cụ kĩ thuật để giải quyết vấn đề trong một lĩnh vực cụ thể
CHƯƠNG 2 NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG VIỆC CỦA NHÀ QUẢN TRỊ TẠI VIỆT NAM THỜI GIAN QUA
2.1 Thực trạng của đội ngũ nhà quản trị ở nước ta hiện nay
Trước xu thế toàn cầu hóa, quốc tế hóa hiện nay, để đất nước giàu có, đạt được tốc độ phát triển vũ bão, sánh vai cùng các cường quốc hùng mạnh trên thế giới, Việt Nam cần có bộ máy nhà nước tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, có lượng doanh nghiệp lớn,…cùng với đó là đội ngũ các nhà lãnh đạo, doanh nhân, giám đốc – đội ngũ những nhà quản trị đông đảo và đạt chất lượng cao Theo ông Nguyễn Quốc Phồn - Chuyên gia Tư vấn Doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, trong xã hội ngày nay, doanh nghiệp thực sự là lực lượng xung kích, là đầu tàu lôi kéo sự phát triển toàn diện đất nước Bởi lẽ, khi doanh nghiệp ra đời đã giải quyết tối đa các vấn đề nóng bỏng của xã hội đang đặt ra (giải quyết việc làm, nạn thất nghiệp; cung cấp sản phẩm phục vụ xã hội; thực thi các trách nhiệm phát triển cộng đồng…) Số lượng và chất lượng doanh nghiệp tỷ lệ thuận với tốc độ và quy mô phát triển của quốc gia, dân tộc đó Theo đó, doanh nghiệp cần chú trọng tới vai trò, chức năng
Trang 8của người điều hành, chính là những CEO – những “bộ não vàng” của các doanh nghiệp hiện nay
Tuy vậy, có một thực tế đang được đặt ra rằng: 2/3 đội ngũ nhà quản trị Việt Nam chưa nhận thức được vai trò của mình trong
bộ máy tổ chức Con số này không phải là không có cơ sở thực tiễn Bởi lẽ, Việt Nam là quốc gia chuyển mình từ nền kinh tế kế hoạch hóa, quan liêu bao cấp, ngay khi đối diện với thị trường hiện đại, thị trường toàn cầu với tính chất cạnh tranh phức tạp, gay gắt, đội ngũ lãnh đạo không tránh khỏi bỡ ngỡ, thiếu sót và yếu kém trong hoạt động điều hành và quản lý của mình Tại buổi chuyên khảo, diễn giả
đã khẳng định: đội ngũ nhà quản trị để có thể thành công được cần phải có tri thức, vậy khối lượng tri thức ấy có từ đâu Câu trả lời là xuất phát từ việc học tập, đào tạo và tự nghiên cứu Đội ngũ nhà quản trị là những người tạo ra lượng giá trị lớn nhưng cũng đòi hỏi phải trang bị hệ thống kiến thức toàn diện chuyên ngành về lĩnh vực quản lý, kiến thức quản trị học, kinh doanh, tâm lý học và các
kỹ năng hỗ trợ cơ bản khác
Theo đó, người làm lãnh đạo, quản lý, giám đốc, doanh nhân -đội ngũ những nhà quản trị trước hết cần hiểu được chức năng công việc mình đang làm – “quản trị” So với các quốc gia tiên tiến trên toàn thế giới, nhận thức về “quản trị” của Việt Nam còn tương đối đơn giản, thiếu sót, đơn thuần cho rằng: quản lý xã hội đơn giản là làm chức năng duy trì thực thi pháp luật, duy trì trật tự an toàn xã hội… hoặc đối với các doanh nghiệp chỉ có chức năng sản xuất – kinh doanh, tạo ra lợi nhuận và một phần nhỏ thực thi trách nhiệm
xã hội Quan điểm này cần sớm thay đổi, bởi lẽ, trong xã hội ngày
Trang 9nay, đội ngũ nhà quản trị cần: (i) xác định chính xác sứ mệnh của đội ngũ nhà quản trị – đây chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hoạt động; (ii) hiểu rõ mục tiêu quản trị xã hội để từ đó vạch ra chiến lược cho từng giai đoạn cụ thể; (iii) tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước để tạp ra
sự phát triển bền vững mọi mặt đời sống xã hội, tạo ra hiệu quả và thích ứng được với mọi sự tác động của môi trường trong nước, khu vực và quốc tế; (iv) phải xây dựng được hệ thống quản trị tối ưu; (v) giảm thiệu được các rủi ro; (vi) lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững (về thương hiệu, uy tín, quan hệ đối ngoại, khả năng phát triển bền vững…) (vii) xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
2.2 Điểm mạnh, điểm yếu và khó khăn của đội ngũ nhà quản trị hiện nay
Đội ngũ nhà quản trị nước ta có một số điểm mạnh như có trình độ văn hoá, thông minh, nhạy bén, nhanh chóng tiếp cận và vận dụng kiến thức mới Đây là đặc điểm chung của lực lượng lao động Việt Nam Điều đó hàm ý rằng đội ngũ nhà quản trị chưa có bản sắc của mình trong cộng đồng những người lao động Bên cạnh
đó đội ngũ này còn có một số điểm yếu và gặp một số khó khăn như trình bày dưới đây :
Đội ngũ nhà quản trị chuyên nghiệp ở Việt Nam hiện nay còn quá mỏng về số lượng Để chứng minh cho điều này xin đưa ra đây một vài con số: nước ta có khoảng 98 triệu dân, chỉ tính riêng doanh nghiệp mới có khoảng trên 650.000 doanh nghiệp và tương đương với bằng đấy số lượng nhà quản trị doanh nghiệp Có thể so sánh
Trang 10với nước Bỉ có 12 triệu dân nhưng có tới 800.000 doanh nghiệp; nước Pháp có 60 triệu dân thì có tới 2.4 triệu doanh nghiệp; Đài Loan có 22 triệu dân nhưng có có 1.2 triệu doanh nghiệp Ở đây chúng ta không đề cập đến nguyên nhân mà chỉ đưa ra con số để thấy rằng số doanh nghiệp còn ít ỏi như thế thì chắc chắn số giám đốc cũng tương xứng và đặc biệt giám đốc chuyên nghiệp lại càng ít hơn Trong lĩnh vực quản lý xã hội, số lượng nhà quản trị của chúng
ta có khoảng 2,8 triệu cán bộ công chức, viên chức nhưng trình độ chuyên môn nghiệp vụ không cao, tính chuyên nghiệp là thấp
Theo quan điểm triết học, khi chưa có sự tích tụ đủ về lượng thì chưa thể xảy ra sự chuyển hoá về chất Do đó, với một đội ngũ nhà quản trị như vậy (vừa ít ở các doanh nghiệp, vừa đông nhưng không “tinh” ở bộ phận công chức Nhà nước), chắc tính chuyên nghiệp, tính cạnh tranh, hiệu quả trong phát triển kinh tế, quản lý xã hội không cao và tiếng nói của đội ngũ nhà quản trị chưa được nhiều người quan tâm
Mặt khác, ở lĩnh vực sản xuất kinh doanh, hiện nay vẫn còn tồn tại đánh giá không công bằng từ phía xã hội: đội ngũ nhà quản trị cũng là một bộ phận của những người được gọi là doanh nhân Một phần do tư tưởng trọng nông ức thương còn rơi rớt, phần khác
do ảnh hưởng xấu của đội ngũ những nhà quản trị bê bối và do tầm quan trọng chưa được chứng minh mà tầng lớp đội ngũ nhà quản trị cũng như doanh nhân chưa nhận được nhiều thiện cảm từ đông đảo
xã hội Đối với đội ngũ cán bộ công chức thì vẫn còn hiện tượng một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhất là những người có chức có quyền suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự
Trang 11diễn biến”, “tự chuyển hóa’…, làm suy giảm lòng tin của một bộ phận quàn chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước Những hạn chế tiêu cực này của đội ngũ nhà quản trị
đã phần nào gây cản trở đến hoạt động quản trị chính đáng của họ
CHƯƠNG 3 NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT
RA TỪ THỰC TIỄN NÊU TRÊN.
Một là, nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của nhà quản trị và xây dựng đội ngũ nhà quản trị.
Đội ngũ nhà quản trị là người quản lý đất nước, các tổ chức, các cơ quan, đơn vị, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh…; năng lực quản lý của đội ngũ nhà quản trị ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của đất nước, các tổ chức, các cơ quan, đơn vị, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh… Đội ngũ nhà quản trị là người đại diện theo pháp luật, điều hành hoạt động hằng ngày, thực hiện nhiệm vụ và chịu trách nhiệm trước người bổ nhiệm, người ký hợp đồng và trước pháp luật về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao Đội ngũ nhà quản trị có vai trò nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần bảo đảm phát triển ổn định kinh tế - xã hội và thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đội ngũ nhà quản trị là những người trực tiếp triển khai và thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Họ hoạt động với tư cách đại diện cho nhà nước trong việc thực hiện quyền lực nhà nước, quyền lực nhân dân để quản trị xã hội
Trang 12Đội ngũ nhà quản trị là những cán bộ, doanh nhân, nhà quản
lý doanh nghiệp Yêu cầu đối với họ là phải nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật và cơ chế, chính sách của Nhà nước, tổ chức bộ máy quản lý khoa học và hợp lý, sử dụng
có hiệu quả các nguồn lực của doanh nghiệp, nhằm điều hành, quản lý, phát triển kinh tế - xã hội đất nước đạt hiệu quả tốt nhất Do
đó, đội ngũ nhà quản trị phải tiên phong, gương mẫu về bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống, hành động thực tiễn
Hai là, xây dựng tiêu chuẩn nhà quản trị
Tiêu chuẩn là căn cứ quan trọng để đánh giá nhà quản trị giỏi
và những người có triển vọng trở thành nhà quản trị, đồng thời tiêu chuẩn này là cơ sở để họ phấn đấu, rèn luyện Đó là các nhóm tiêu chí cụ thể như: phẩm chất chính trị; trình độ, năng lực, kinh nghiệm quản lý; phẩm chất đạo đức, lối sống; độ tuổi, sức khỏe Phẩm chất chính trị của nhà quản trị thể hiện trước hết ở thực hiện đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước trong hoạt động doanh nghiệp Bản lĩnh chính trị của nhà quản trị được đánh giá bằng lợi nhuận doanh nghiệp đạt được, hiệu quả kinh tế - xã hội của doanh nghiệp, bằng sử dụng hiệu quả vốn nhà nước, mức độ đảm bảo lợi ích và quyền của người lao động trong các cơ quan, đơn vị Năng lực của nhà quản trị còn thể hiện trên các mặt: tổ chức, sử dụng con người, sáng tạo, giao tiếp, thu thập và xử lý thông tin, nắm bắt cơ hội và giải quyết vấn đề, thích ứng, khả năng dự báo Trong thời đại toàn cầu hóa, đội ngũ nhà quản trị phải sử dụng được ngoại ngữ, phải tiếp cận được thương mại điện tử