Lịch sử phát triển của các cuộc cách mạng công nghiệp, làm rõ những tác động của các của cách mạng đối với sự phát triển của xã hội loài người

Hãy thảo luận lịch sử phát triển của các cách mạng công nghiệp, làm rõ những tác động của các của cách mạng đối với sự phát triển của xã hội loài người? Xuất phát từ vị trí của bản thân, thảo luận và trình bày về trách nhiệm của mình cần đóng góp gì để thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ 4. KINH TẾ CHÍNH TRỊ MACLENIN. Luận văn Đại học

1.1 Nội dung CMCN lần 1 31.2 Tác động đối với sự phát triển của xã hội loài người 4

2 Cách mạng công nghiệp lần 2 và tácđộng 5

4 8

4.2 Tác động đối với sự phát triển của xã hội loài

người 10

III.Công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt

Nam 11

1 Công nghiệp hoá, hiện đại hóa ở Việt Nam 11

1.1 Tất yếu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam 11

1.2 Nội dung công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam 12

2 Trách nhiệm của bản thân 15

C KẾT LUẬN 16

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

BIÊN BẢN THẢO LUẬN NHÓM 18

Hãy thảo luận lịch sử phát triển của các cách mạng công nghiệp, làm rõ nhữngtác động của các của cách mạng đối với sự phát triển của xã hội loài người?Xuất phát từ vị trí của bản thân, thảo luận và trình bày về trách nhiệm của mìnhcần đóng góp gì để thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở ViệtNam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

A Lời mở đầu

Trong thập niên thứ 2, của thế kỉ XXI, “Cách mạng 4.0” hay “Công nghiệp4.0” đang là những cụm từ phổ biến, và rất được quan tâm hiện nay Hiệu ứng4.0 đang lan mạnh trên toàn cầu với tốc độ chóng mặt, không riêng gì các quốcgia phát triển mà mọi quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam đang chịu sựtác động mạnh mẽ của “làn sóng công nghệ 4.0” Việc thực hiện CNH – HĐHtrong hoàn cảnh như trên, đã đặt ra thách thức cũng như cơ hội rất là lớn, vì vậychúng ta hãy cùng thảo luận nghiên cứu về vấn đề: “lịch sử phát triển của cáccách mạng công nghiệp, làm rõ những tác động của các của cách mạng đối với

sự phát triển của xã hội loài người? Xuất phát từ vị trí của bản thân, thảo luận vàtrình bày về trách nhiệm của mình cần đóng góp gì để thực hiện thành côngcông nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng côngnghiệp lần thứ tư.” Để có thể có hiểu biết sâu sắc về quá trình lịch sử các cuộccách mạng công nghiệp đã diễn ra, và dự đoán, chuẩn bị để có thể phát triển tậndụng những tác động của CMCN lần thứ 4

B Nội dung

I Khái niệm cơ bản

Cách mạng công nghiệp là những bước phát triển nhảy vọt về chất, trình

độ của tư liệu lao động trên cơ sở những phát minh đột phá về kĩ thuật và côngnghệ trong quá trình phát triển của nhân loại kéo theo sự thay đổi căn bản vềphân công lao động xã hội cũng như tạo bước phát triển năng suất lao động caohơn hẳn nhờ áp dụng một cách phổ biến những tính năng mới trong kĩ thuậtcông nghệ đó vào đời sống xã hội

Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi nền sản xuất xã hội từ dựa trên

lao động thủ công là chính, sang nền sản xuất xã hội chủ yếu dựa trên lao độngbằng máy móc nhằm tạo ra năng suất lao động xã hội cao

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện

các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội, từ sử dụngsức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động vớicông nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa trên sự phát triểncủa công nghiệp và tiến bộ khoa học công nghệ, nhằm tạo ra năng suất lao động

Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là cuộc cách mạng công nghiệp

chuyển từ lao động thủ công thành lao động sử dụng máy móc, thực hiện cơ giớihoá hoá sản xuất bằng việc sử dụng năng lượng nước và hơi nước Bắt đầu từnước Anh và lan ra thế giới, trong thế kỉ XVIII – XIX

Thế kỷ XVII, nước Anh vẫn trong tình trạng sản xuất kinh tế giản đơn, quy

mô nhỏ Tuy nhiên thế kỉ XVIII đã có sự đột phá trong ngành dệt nhờ nhữngphát minh vượt trội Năm 1733, John Kay đã phát minh ra "thoi bay" (flyingshuttle) Phát minh này đã làm người thợ dệt không phải lao thoi bằng tay vànăng suất lao động lại tăng gấp đôi Năm 1764, James Hargreaves đã chế được

chiếc xe kéo sợi kéo được 16–18 cọc sợi một lúc, giúp tăng năng suất gấp 8 lần.Năm 1769, Richard Arkwright đã cải tiến việc kéo sợi không phải bằng tay màbằng sức vật, sau này còn được kéo bằng sức nước Năm 1779, Cromton đã cảitiến máy với kỹ thuật cao hơn, kéo được sợi nhỏ lại chắc, vải dệt ra vừa đẹp vừabền Năm 1785, phát minh quan trọng trong ngành dệt là máy dệt vải của linhmục Edmund Cartwright, phát minh này đã tăng năng suất dệt lên tới 40 lần Năm 1784, James Watt phụ tá thí nghiệm của trường Đại học Glasgow(Scotland) đã phát minh ra máy hơi nước Nhờ phát minh này, nhà máy dệt cóthể đặt bất cứ nơi nào Không những thế phát minh này còn có thể coi là mốc

mở đầu quá trình cơ giới hóa sản xuất

Ngành luyện kim cũng có những bước tiến lớn Năm 1784, Henry Cort

đã tìm ra cách luyện sắt "puddling" Năm 1825, người Anh chế tạo ra máy bào,máy tiện; năm 1839, chế tạo máy búa; năm 1848, chế tạo ra máy phay

Cách mạng cũng diễn ra trong ngành giao thông vận tải Năm 1814,Stephenson phát minh ra chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên chạy bằng hơi nước.Đến năm 1829, vận tốc xe lửa đã lên tới 14 dặm/giờ Thành công này đã làmbùng nổ hệ thống đường sắt ở châu Âu và châu Mỹ Năm 1807, Robert Fulton

đã chế ra tàu thủy chạy bằng hơi nước thay thế cho những mái chèo hay nhữngcánh buồm

 Thông qua cuộc cách mạng này loài người đã có bước nhảy vọt từ lối sảnxuất giản đơn, nhỏ lẻ, thủ công sang sản xuất công nghiệp quy mô lớn

1.2 Tác động

1.2.1 Tác động tích cực:

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,nâng cao năng suất lao động, gia tăng của cải vật chất, dẫn đến những thay đổi

to lớn về kinh tế - xã hội, văn hóa và kĩ thuật

Giai cấp tư sản, trong quá trình thống trị giai cấp chưa đầy một thế kỷ, đãtạo ra những lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất củatất cả các thế trước kia gộp lại

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đã hình thành trong xã hội haigiai cấp cơ bản đó là tư sản và vô sản Tạo ra cơ sở vật chất cho chủ nghĩa tưbản và khẳng định sự thắng lợi của chủ nghĩa tư bản với chế độ phong kiến

1.2.2 Tác động tiêu cực:

Với việc máy móc thay thế lao động thủ công đã làm gia tăng nạn thấtnghiệp, công nhân lao động với cường độ cao, mức độ bóc lột lao động tăng lênlàm cho mâu thuẫn đối kháng giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản ngày cànggay gắt

Bùng nổ cuộc đấu tranh mạnh mẽ của giai cấp công nhân Anh vào cuối thế

kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX sau đó lan rộng ra các nước khác như Pháp, Đức

2 Cách mạng công nghiệp lần 2

II.1 Nội dung

Ngay sau cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 2 tiếp diễn sau đó từ nửa cuối thế kỉ 19 Bắt đầu vào khoảng thập

kỷ 1860, với nội dung chính là: việc sử dụng năng lượng điện và động cơ điện,

để tạo ra các dây chuyền sản xuất có tính chuyên môn hóa cao, chuyển nền sảnxuất cơ khí sang nền sản xuất điện cơ khí và sang giai đoạn tự động hóa cục bộtrong sản xuất

Trong lĩnh vực khoa học cơ bản, con người đã thu được thành tựu hết sức

to lớn, đánh dấu bước nhảy vọt chưa từng có trong lịch sử ở các ngành toán học,vật lý học, hóa học và sinh học, các phát minh lớn từ những công cụ sản xuấtmới

Về truyền thông: Một trong những phát minh cốt cán nhất trong việctruyền bá ý tưởng là in ấn tang quay dẫn động bằng hơi nước Là bước đầu tiêndẫn đến phát minh ra máy sản xuất giấy cuộn từ đầu thế ký 19

Về động cơ: Ở cuộc công nghiệp này, động cơ đốt thịnh hành ở các nướccông nghiệp phát triển như: động cơ đốt trong chạy trên khí than đá đầu tiên bởiEntienne Lenoir; Sau đó Henry Ford đã chế tạo ra ô tô với động cơ đốt trong;Joseph Day tạo ra động cơ xăng hai kỳ, trở thành nguồn năng lượng tin cậy

“ nguồn năng lượng của người nghèo”

Năm 1855, quy trình luyện thép mới của Henry Bessemer, làm giá thép rẻhơn đến 80%, từ đó thép bắt đầu được sử dụng trong việc mở rộng đường sắt vàchế tạo các thiết bị, động cơ và xây dựng các công trình lớn, trở thành chất xúctác rất quan trọng cho sự đổi mới.

Tiếp theo, nguồn năng lượng bằng than đã được thay thế bằng dầu mỏ vàđặc biệt là sự xuất hiện của điện tạo điều kiện quan trọng cho sự ra đời hàng loạtcác phát minh như bóng đèn, điện thoại, tủ lạnh máy giặt Động cơ hơi nướccũng được thay thế bằng động cơ đốt trong mạnh mẽ hơn

Năm 1885, chiếc xe hơi đầu tiên được sử dụng động cơ đốt trong đượcchế tạo bởi kĩ sư Karl Benz Đến 1908, hãng Ford Motor cho ra mắt mẫu xe hơiModel T tại Mỹ và ứng dụng thành công dây chuyền sản xuất hàng loạt, chỉtrong 6 năm từ sảng lượng 11 chiếc ở năm đầu tiên sản lượng xe của Ford đãlên đến 250.000 chiếc trên một năm, con số khủng lồ ở thời điểm đó giúp xe hơiđược phổ biến ra toàn nước Mỹ và Châu Âu Phương pháp sản xuất hàng loạtsau đó được áp dụng trong dây truyền sản xuất các mặt hàng khác làm sản lượngsản xuất tăng lên nhanh chóng

Cũng trong đầu thế kỷ XIX năm 1903, chiếc máy bay sử dụng động cơđốt trong của hai anh em Orville Wright và Wilbur Wright cũng đã cất cánhthành công mở đầu cho kỷ nguyên hàng không ngày nay

Sau giai đoạn này thế giới xảy ra hai cuộc chiến tranh tàn khốc, làn sóngcách mạng công nghiệp này cũng tạm lắng xuống nhường chỗ cho các cuộcchiến vệ quốc

II.2 Tác động

2.2.1 Tác động tích cực

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai đã nâng cao hơn nữa năng suất laođộng, tiếp tục thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, thúc đẩy chuyển dịch cơcấu kinh tế mạnh mẽ, từ nông nghiệp sang công nghiệp dịch vụ, thương mại,đồng thời dẫn đến quá trình đô thị hóa, chuyển dịch dân cư từ nông thôn sangthành thị

Sau cách mạng công nghiệp lần thứ hai, các nhà máy lớn sản xuất theo dâychuyền đã thay thế các xưởng sản xuất nhỏ, dẫn tới việc phát triển thần tốckhông ngừng của chủ nghĩa tư bản ở Mỹ và các nước Tây Âu

2.2.2 Tác động tiêu cực

Trái với tác động tích cực là sự phát triển mau lẹ này đã thúc đẩy chủ nghĩa

tư bản chuyển biến từ giai đoạn tự do cạnh tranh, sang giai đoạn độc quyền, làm gia tăng mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản trong giai đoạn này

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai đã làm thay đổi về sức mạnh và tương quan lực lượng giữa các nước Đức, Ý, Nhật so với các nước Anh, Pháp,

Mỹ, làm gia tăng mâu thuẫn giữa các nước tư bản phát triển từ đó dẫn đến cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 – 1918) và thế chiến thứ 2 (1939 – 1945) nhằm phân chia lại thuộc địa

Chủ nghĩa tư bản chuyển sang một giai đoạn phát triển cao hơn, đó là chủnghĩa tư bản độc quyền tư nhân Giai cấp vô sản cũng ngày càng phát triển về sốlượng, với điều kiện sống cực khổ lúc đó, mỗi ngày lại phải làm việc từ 14 đến

16 giờ, họ bị bóc lột nặng nề được trả đồng lương chết đói, điều kiện ăn ở tồi tànnên những cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đã sớm nổ ra

Về xã hội, cuộc cách mạng này đã làm thay đổi thế giới cả về chất vàlượng, từ đó có sự phân hóa xã hội thành các giai cấp, phân hóa giàu nghèo ngàycàng rõ rệt… Bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, giai cấp tư sản bóc lột sứclao động của giai cấp vô sản nên đã gây ra mâu thuẫn giữa hai giai cấp này,nạn thất nghiệp, nạn mại dâm, buôn bán người lao động…

3 Cách mạng công nghiệp lần 3

3.1 Nội dung

Cách mạng công nghiệp 3.0 bắt đầu từ khoảng những năm đầu thập niên

60 thế kỷ XX đến cuối thế kỷ XX Cuộc cách mạng công nghiệp lần 3 hay cònđược gọi Cách mạng kỹ thuật số (Digital Revolution), kỷ nguyên công nghệthông tin, với sự áp dụng phổ biến máy tính kỹ thuật số và lưu giữ hồ sơ kỹthuật số còn áp dụng đến ngày nay Trọng tâm của cuộc cách mạng này là việc

sản xuất hàng loạt và sử dụng rộng rãi logic kỹ thuật số, MOSFET (bóng bándẫn MOS) và chip mạch tích hợp (IC) và các công nghệ dẫn xuất của chúng, baogồm máy tính, bộ vi xử lý, điện thoại di động kỹ thuật số và Internet Những đổimới công nghệ này đã làm thay đổi các kỹ thuật sản xuất và kinh doanh truyềnthống, tăng năng suất và động lực thúc đẩy cho cuộc Cách mạng công nghiệplần thứ 4.

Thập niên 1960 là sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính Sau sự phát triển của chip mạch tích hợp MOS vào đầu những năm 1960, năm 1964 chip MOS đạt mật độ bóng bán dẫn cao hơn và chi phí sản xuất thấp hơn so với mạch tích hợp lưỡng cực Năm 1968, kỹ sư Federico Faggin của Fairchild đã cảitiến công nghệ MOS với việc phát triển chip MOS cổng silicon, sau này ông đã

sử dụng để phát triển Intel 4004, bộ vi xử lý đơn chip đầu tiên Nó được Intel phát hành vào năm 1971 và đặt nền móng cho cuộc cách mạng vi máy tính bắt đầu từ những năm 1970 Công nghệ MOS cũng dẫn đến sự phát triển của cảm biến hình ảnh bán dẫn phù hợp với máy ảnh kỹ thuật số Cảm biến hình ảnh đầu tiên là thiết bị ghép điện tích, được phát triển bởi Willard S Boyle và George E Smith tại Bell Labs vào năm 1969, dựa trên công nghệ tụ điện MOS

Thập niên 1970 và 1980 chứng kiến sự phát triển của máy tính cá nhân,

kỹ thuật số nén hình ảnh, âm thanh, video dưới dạng số hoá đã phát triển ngànhtruyền thông kỹ thuật số (1970) Tại các quốc gia phát triển, máy tính đã trở nênthực sự phổ biến trong suốt thập niên 1980 khi chúng xuất hiện khắp các trườnghọc, các hộ gia đình, doanh nghiệp và tại các nhà máy Máy rút tiền tựđộng, robot công nghiệp, CGI trong phim và truyền hình, nhạc điện tử, hệ thốngbảng thông báo và trò chơi điện tử đã trở thành những phát minh hiện đại củathập niên 1980

Thập niên 1990, sự phát triển của internet trên toàn thế giới với việc triểnkhai mạng lưới Internet diện rộng toàn cầu được công khai truy cập vào năm

1991, vốn chỉ dành cho chính phủ và các trường đại học Đến năm 1999, hầu hếtmọi quốc gia đều có kết nối Internet và gần một nửa người Mỹ và người dân ởmột số quốc gia khác sử dụng Internet một cách thường xuyên

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba đã đưa tới những tiến bộ kĩ thuậtcông nghệ nổi bật trong giai đoạn này là: hệ thống mạng, máy tính cá nhân, thiết

bị điện tử, sử dụng công nghệ số và robot công nghiệp

3.2 Tác động

3.2.1 Tác động tích cực

Từ góc độ tiêu dùng, người dân được hưởng lợi nhờ tiếp cận với nhiều sảnphẩm và dịch vụ mới có chất lượng cao với chi phí thấp hơn, cách mạng côngnghiệp 4.0 mới chỉ bắt đầu ở một vài nước nhưng cách mạng công nghiệp 3.0 lạitác động mạnh hơn ở đại đa số các quốc gia trên thế giới

Trên phương diện truyền thông kỹ thuật số, CMCN lần 3 là sự đột phámạnh mẽ, công nghệ kĩ thuật số và internet đã kết nối giữa doanh nghiệp vớidoanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với cá nhân và giữa cá nhân với nhau trênphạm vi toàn cầu thị trường được mở rộng đồng thời dần thành một “thế giớiphẳng”

Internet - Mở đầu kỷ nguyên của những gã khổng lồ như: google,firefox, Ra đời vào khoảng năm 1974, cho đến nay, những tiện ích

mà Internet mang lại cho nhân loại thật không nào tả xiết Sự tiện lợi củaInternet di động cũng kéo theo sự thay đổi trong hành vi, lối sống hằng ngày củacon người Ở Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung tỷ lệ người sử dụnginternet ngày càng cao

SMAC (Social, Mobile, Analytics, Cloud) - điện toán đám mây: Khônggian lưu trữ vô tận Social media đã giúp cho doanh nghiệp tiếp cận và tương tácvới khách hàng theo một phương thức mới Công nghệ di động (Mobile) đã thayđổi cách thức con người giao tiếp với nhau, cũng như mua sắm và làm việc.Công nghệ phân tích (Analytics) cho phép doanh nghiệp hiểu rõ hơn như khinào và lúc nào, cách thức ra sao khi một khách hàng mua sắm hàng hoá dịch vụcủa mình

3.2.2 Tác động tiêu cực

Các tác động tiêu cực bao gồm quá tải thông tin, các đánh cắp thông tintrên Internet, các hình thức cô lập xã hội và bão hòa phương tiện truyền thông

Trong một cuộc thăm dò ý kiến của các thành viên nổi tiếng của các phương tiệntruyền thông quốc gia, 65% cho biết Internet đang gây tổn hại cho báo chí nhiềuhơn là giúp đỡbằng cách cho phép bất cứ ai dù nghiệp dư và không có kỹ năngtrở thành nhà báo; làm cho thông tin trở nên không đáng tin cậy.

Quyền riêng tư trở thành mối quan tâm, lo ngại trong cuộc cách mạng kỹthuật số, khi mà quyền riêng tư có thể bị xâm phạm và khó có khả năng kiểmsoát Các vấn đề bản quyền và thương hiệu cũng trở nên vấn đề được quan tâmtrong cuộc cách mạng kỹ thuật số

Con người bị vô cảm, thờ ơ và chìm đắm trong công nghệ, trò chơi điện

tử, giảm giao tiếp trực tiếp, dẫn đến nhiều chứng bệnh về tâm lý

4 Cách mạng công nghiệp lần 4

4.1 Nội dung

Khái niệm “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư” được giới thiệu lần đầutiên tại hội chợ triển lãm công nghệ Hannover (CHLB Đức) năm 2011 và chínhphủ Đức đưa vào “kế hoạch hành động chiến lược công nghệ cao” năm 2012.Klaus Schwab, chủ tịch điều hành Diễn đàn kinh tế thế giới, đã giới thiệu kháiniệm này cho nhiều người hơn vào năm 2015 Và hiện nay cụm từ “Công nghiệp4.0” hay “thời đại 4.0” rất phổ biến và là hiệu ứng toàn cầu

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được gọi là Công nghiệp 4.0 Công

nghiệp 4.0 tập trung vào công nghệ kỹ thuật số từ những thập kỷ gần đây lênmột cấp độ hoàn toàn mới gắn với sự phát triển và phổ biến của Internet vạn vật(Internet of Things – IoT) Nội dung của cách mạng công nghiệp lần thứ tư làliên kết giữa thế giới thực và ảo, để thực hiện công việc thông minh và hiệu quảnhất Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có biểu hiện đặc trưng là sự xuất hiệncác công nghệ mới có tính đột phá về chất như trí tuệ nhân tạo, big data, in3D, Có thể khái quát bốn đặc trưng chính của Cuộc Cách mạng công nghiệplần thứ tư là sự kết hợp của công nghệ trong các lĩnh vực vật lý, công nghệ số vàsinh học, tạo ra những khả năng sản xuất hoàn toàn mới và có tác động sâu sắcđến đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của thế giới Có thể khái quát bốn đặc