MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN CHỮ CÁI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HỮU BẰNG

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN 0 A. ĐẶT VẤN ĐỀ 1 I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 1 1. Cơ sở lý luận 1 2. Cơ sở thực tiễn: 2 II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: 4 III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: 4 IV. ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT VÀ THỰC NGHIỆM 4 V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 5 1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: 5 2. Phương pháp thực tiễn: 5 VI. PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 5 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 6 I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỂ 6 II. THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU 6 1. Thuận lợi : 6 2. Khó khăn: 7 III. KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI . 1. Đối với trẻ 8 2. Đối với giáo viên: 8 3. Đối với cơ sở vật chất: 9 IV. BIỆN PHÁP CHỦ YẾU CỦA ĐỀ TÀI. 9 V. BIỆN PHÁP CỤ THỂ 9 1. Biện pháp 1: Tích cực tham gia các lớp học, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho bản thân. 9 2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cho hoạt động Làm quen chữ cái, rèn nề nếp trong các hoat động 10 3. Biện pháp 3: Tạo môi trường chữ cái phong phú, hấp dẫn. 10 4. Biện pháp 4: Tổ chức tốt các hoạt động Làm quen chữ cái trên tiết học theo hướng tích hợp và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ. 12 5. Biện pháp 5: Dạy trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi. 16 6. Biện pháp 6: Làm quen chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi và lồng ghép tích hợp các môn học khác. 17 7. Biện pháp 7: Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục 21 V. KẾT QUẢ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG. 22 1. Đối với trẻ 22 2. Đối với giáo viên 23 3. Đối với phụ huynh 25 4. Cơ sở vật chất: 25 C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 26 I. KẾT LUẬN 26 II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM: 26 III. ĐỀ XUẤT VÀ KHUYẾN NGHỊ 27 D. TÀI LIỆU KHAM KHẢO: 28 LỜI CẢM ƠN Thế giới không ngừng phát triển, đời sống con người ngày một đi lên theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa của xã hội hiện đại. Một yêu cầu được đặt ra là cần đổi mới giáo dục để có thể theo kịp sự phát triển đó. Giáo dục nói chung và giáo dục Mầm non nói riêng đang ngày càng được nâng lên một tầm cao mới, do đó đòi hỏi giáo viên cần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của từng ngành học. Giáo dục Mầm non nói chung và hoạt động Làm quen chữ cái nói riêng đã, đang giúp các con không chỉ biết được các mặt chữ cái để phát âm chính xác khi nói mà còn tạo ra cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ, làm tiền đề cho trẻ thích ứng với việc đọc, viết ở lớp Một. Đó cũng là một thuận lợi trong quá trình phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi. Nhận thức được điều đó tôi mạnh rạn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi” Để hoàn thành đề tài này tôi vô cùng cảm ơn: Các đồng chí giáo viên trong trường Mầm non Hữu Bằng, phụ huynh học sinh, và tập thể các cháu lớp 5 tuổi A3 do tôi phụ trách đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện. Tôi chân thành cảm ơn BGH trường Mầm non Hữu Bằng đã nhiệt tình giúp đỡ tôi nghiên cứu thực hiện thành công đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn Tác giả Nguyễn Thị Nhài

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN THẠCH THẤT

TRƯỜNG MẦM NON HỮU BẰNG



ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN CHỮ CÁI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HỮU BẰNG – NĂM HỌC: 2018-2019”

Năm học 2018 - 2019

Ý kiến xét duyệt của Hội đồng khoa học Trường Mầm Non Hữu Bằng:

Hữu Bằng, ngày … tháng …… năm 2018 Chủ tịch Hội đồng  Ý kiến xét duyệt của Hội đồng khoa học phòng Giáo Dục:

Hữu Bằng, ngày … tháng …… năm 2018

Chủ tịch Hội đồng

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Chức vụ : Giáo viên dạy lớp 5 - 6 tuổi

Đơn vị công tác : Trường Mầm non Hữu Bằng

Thạch Thất - Hà Nội Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non

Hệ đào tạo : Từ xa

Khen thưởng : Lao động tiên tiến cấp huyện

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN! 0

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 1

1 Cơ sở lý luận 1

2 Cơ sở thực tiễn: 2

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: 4

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: 4

IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT VÀ THỰC NGHIỆM 4

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 5

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: 5

2 Phương pháp thực tiễn: 5

VI PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 5

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 6

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỂ 6

II THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU 6

1 Thuận lợi : 6

2 Khó khăn: 7

III KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Đối với trẻ 8

2 Đối với giáo viên: 8

3 Đối với cơ sở vật chất: 9

IV BIỆN PHÁP CHỦ YẾU CỦA ĐỀ TÀI 9

V BIỆN PHÁP CỤ THỂ 9

1 Biện pháp 1: Tích cực tham gia các lớp học, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho bản thân 9

2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cho hoạt động Làm quen chữ cái, rèn nề nếp trong các hoat động 10

3 Biện pháp 3: Tạo môi trường chữ cái phong phú, hấp dẫn 10

4 Biện pháp 4: Tổ chức tốt các hoạt động Làm quen chữ cái trên tiết học theo hướng tích hợp và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ 12

5 Biện pháp 5: Dạy trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi 16

6 Biện pháp 6: Làm quen chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi và lồng ghép tích hợp các môn học khác 17

7 Biện pháp 7: Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục 21

V KẾT QUẢ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG 22

1 Đối với trẻ 22

2 Đối với giáo viên 23

3 Đối với phụ huynh 25

4 Cơ sở vật chất: 25

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 26

I KẾT LUẬN 26

II BÀI HỌC KINH NGHIỆM: 26

III ĐỀ XUẤT VÀ KHUYẾN NGHỊ 27

D TÀI LIỆU KHAM KHẢO: 28

để đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của từng ngành học.

Giáo dục Mầm non nói chung và hoạt động Làm quen chữ cái nói riêng

đã, đang giúp các con không chỉ biết được các mặt chữ cái để phát âm chính xáckhi nói mà còn tạo ra cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ, làm tiền đề cho trẻ thíchứng với việc đọc, viết ở lớp Một Đó cũng là một thuận lợi trong quá trình pháttriển toàn diện cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi

Nhận thức được điều đó tôi mạnh rạn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi”

Để hoàn thành đề tài này tôi vô cùng cảm ơn: Các đồng chí giáo viêntrong trường Mầm non Hữu Bằng, phụ huynh học sinh, và tập thể các cháu lớp 5tuổi A3 do tôi phụ trách đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện

Tôi chân thành cảm ơn BGH trường Mầm non Hữu Bằng đã nhiệt tìnhgiúp đỡ tôi nghiên cứu thực hiện thành công đề tài này

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Nguyễn Thị Nhài

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

LÀM QUEN CHỮ CÁI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 TUỔI"

tư duy sáng tạo, có thói quen tìm tòi và phát huy cái mới, có khả năng hợptác, chia sẻ Nói tóm lại là đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế

xã hội để tạo lập một xã hội Việt Nam văn minh hơn, sung túc hơn, an toànhơn

Đứng trước xu thế đó, nghành học mầm non là một mắt xích đầu tiêncực kỳ quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học đặt nềnmóng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người Trên cơ sở cungcấp những tri thức khoa học ban đầu về tự nhiên xã hội, phát triển các nănglực nhận thức, các thao tác tư duy và hoạt động thực tiễn Đồng thời bồidưỡng những tình cảm tốt đẹp, những đức tính cao quý để phát triển một conngười toàn diện

Ngôn ngữ mẹ đẻ phát triển tốt chính là phương tiện quan trọng để pháttriển trí tuệ giúp cho việc tiếp thu kiến thức học tập tốt ở tiểu học và các cấphọc sau này Hình thành và phát triển các kỹ năng nghe, nói, tiền đọc, tiềnviết là rất quan trọng Đó là nền tảng để hiểu về thế giới chữ viết và tiếp nhậnnhiều tri thức mới Thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, quacác buổi tham quan, dạo chơi cần kích thích trẻ sử dụng tiếng Việt một cáchthành thạo mở rộng vốn từ về thế giới xung quanh, tập cho trẻ biết cách diễnđạt những gì muốn nói một cách rõ ràng, không nói ngọng, không nói lắp

Tuy nhiên để trẻ nhanh chóng tiếp cận và phát huy tốt các kỹ năng đóthì một điều cần thiết là cần phải đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức.Trong quá trình cho trẻ làm quen với 29 chữ cái và một trong những conđường hiệu quả nhất là phải theo hướng giáo dục mầm non mới Điều đóđồng nghĩa với việc phải tổ chức nhiều hoạt động khác nhau Đó là các hoạtđộng trẻ yêu thích, hứng thú đáp ứng với sự phát triển của trẻ Trẻ được trảinghiệm, tìm tòi, khám phá thể hiện chính mình, cô chỉ là người hướng lái gợi mở.

* Tóm lại: Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc cho trẻ làm quen

với hoạt động Làm quen chữ cái là công việc hết sức quan trọng trong quá trìnhgiáo dục trẻ để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa nhâncách Hiểu rõ được tầm quan trọng của môn Làm quen chưc cái cho nên tôi đãchọn đề tài giáo dục Làm quen chưc cái để nghiên cứu và tìm ra một số biệnpháp tích cực trong việc giáo dục trẻ

2 Cơ sở thực tiễn:

Trẻ em là tương lai, là nền móng của dân tộc là sự phát triển tiến bộ củaQuốc gia Chính vì vậy công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở độ tuổi Mầm non là vôcùng quan trọng đối với từng cá nhân trẻ

Như chúng ta đã biết, thông qua việc cho trẻ Làm quen chữ viết, vốn từcủa trẻ được nâng cao, trẻ được tập nghe để phân biệt và tập phát âm các âm củatiếng việt, được làm quen với hình dáng cách sắp xếp các chữ thành từ, cáchphát âm được chữ cái ghi lại bằng chữ cái Cho trẻ Làm quen chữ viết và chữ cáicòn giúp trẻ hình thành và rèn luyện một số kỹ năng như cầm bút, cầm sách, mởtừng trang sách, tư thế ngồi của học sinh Nhờ vậy, trẻ được hình thành dầnmột số kỹ năng cần thiết cho việc học Tiếng Việt ở lớp Một

Thực tế hiện nay, dạy trẻ em 5 tuổi tập viết đã trở thành hiển nhiên đếnmức nhiều bậc phụ huynh coi đó là mục đích cho con đến trường mẫu giáo và vìvậy đã buộc nhiều trường mẫu giáo phải coi đó là một trong những tiêu chí dạytrẻ Hoặc có nhưng nơi trường mẫu giáo không dạy trẻ viết thì phụ huynh họcsinh tìm đến các cô giáo tiểu học cho con học viết, ghép vần sau khi đón con ởtrường mầm non về

Có rất nhiều ý kiến của các bậc phụ huynh cho rằng, chương trình tiểuhọc bây giờ nặng nề quá tải là điều ai ai cũng nhìn nhận thấy, nếu muốn bảođảm tiến độ chương trình học, trên lớp các thầy cô giáo lấy đâu ra thời gian đểuốn nắn chữ viết cho từng học sinh và không học bắt đầu từ lớp mẫu giáo thì sẽhọc vào lúc nào?

Với những nhận thức nghe ra có vẻ rất có lý như vậy, mối quan tâm hàngđầu của phụ huynh chỉ là trường mẫu giáo đó có dạy viết chữ không? Tuy nhiên,

các yếu tố khác đi kèm với việc dạy viết chữ như trình độ, phương pháp dạy củacác cô giáo, bàn ghế có đúng kích cỡ, ánh sáng có đủ tiêu chuẩn thì họ dườngnhư lại không quan tâm Đã có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoahọc và các chuyên gia giáo dục; Bộ giáo dục cũng đã chỉ đạo: Tuyệt đối khôngnên dạy trước chương trình lớp 1, không dạy trẻ 5 tuổi biết đọc, biết viết vì ở lứatuổi này, cơ quan thần kinh của trẻ phát triển chưa toàn diện, cơ xương tay cònyếu, chưa phù hợp, bán cầu não phải của trẻ phát triển rất mạnh, giúp trẻ pháthuy những môn năng khiếu như múa, hát, kể chuyện, đọc thơ còn bán cầu nãotrái, nơi tiếp thu những quy định, những kiến thức về văn hoá phát triển chậmhơn Mặt khác, bên cạnh những lý do về sức khoẻ để không nên cho trẻ tập viếtvào lứa tuổi mầm non, còn có những lý do về tâm lý như: nếu biết đọc, biết viếttrước, trẻ sẽ không còn cảm giác bỡ ngỡ, thú vị với những kiến thức được học vì

"mình đã biết trước hết rồi", lâu dần trẻ mất hứng thú trong học tập và thờ ơ vớingay cả những kiến thức nâng cao khác nữa

Một vài năm gần đây, hiện tượng cha mẹ cho con đang ở độ tuổi chuẩn bịvào lớp Một đến học công khai tại các "lò" dạy thêm, nhất là trẻ ở khu vựcthành phố Vì sao lại có hiện tượng đó? Thứ nhất là một phần do nhu cầu cácbậc cha mẹ Với tâm lý lo lắng thái quá, muốn chuẩn bị kỹ càng cho con trướckhi đi học nên một số người đã cho con đi học sớm Và sau đó nhiều người kháccũng lo sợ con mình bị tụt hậu, không theo kịp bạn đã biết chữ Thứ hai là một

số giáo viên tiểu học hiện nay mặc nhiên cho rằng trẻ vào lớp 1 là đã biết đọc,biết viết và làm được một số phép tính cộng trừ đơn giản

Thêm vào đó những học sinh không học trước chương trình trở thành họcsinh cá biệt, tâm lý hoang mang khi các bạn biết hết mà mình chưa biết, thậmchí còn bị giáo viên phân biệt đối xử nếu giáo viên đánh đồng trình độ theo sốđông học trò Vì vậy, khi trẻ lên lớp mẫu giáo lớn (5 tuổi), nhiều cha mẹ thườngtìm đến các cô tiểu học gửi trẻ sau giờ đón các cháu ở trường mầm non về Trước thực trạng đó, ngày 28 tháng 6 năm 2013, Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành Chỉ thị số 2325/CT trong đó yêu cầu “Tuyệt đối không tổchức dạy trước chương trình lớp một cho trẻ, không yêu cầu trẻ tập tô, tập viếtchữ” Chỉ thị được ban hành, nhiều ý kiến đưa ra Có ý kiến đồng thuận, chorằng trẻ 5 tuổi đang tuổi ăn, tuổi chơi tại sao lại bắt trẻ học đọc viết sớm Nênhoàn toàn ủng hộ việc cấm dạy trẻ tập tô, tập viết chữ Nhưng có ý kiến cho rằnggiáo dục mầm non là giai đoạn quan trọng trong giáo dục Trong giai đoạn nàytrẻ sẽ phát triển mạnh về nhận thức và trẻ học rất nhanh trong giai đoạn này.Vậy tại sao lại cấm dạy trẻ tập tô viết chữ?

Tuy nhiên, chúng ta phải hiểu rõ chỉ thị của Bộ Giáo dục là “Tuyệt đốikhông tổ chức dạy trước chương trình lớp một cho trẻ, không yêu cầu trẻ tập tô,tập viết chữ” Tức là chúng ta vẫn có thể dạy trẻ làm quen với viết Như trongchương trình giáo dục mầm non hiện nay có nội dung giúp trẻ hình thành nhữngthành tố cơ sở cho viết chữ và đọc, đó là: nhận dạng chữ cái, làm quen vớihướng đọc, hướng viết, tô, đồ các nét chữ, sao chép một số ký hiệu, chữ cái, têncủa mình… các hoạt động để phát triển của các cơ tạo sự vận động khéo léo củabàn tay… Đây là những kỹ năng cần thiết để trẻ sẵn sàng vào lớp 1, tôi chorằng nên dạy trẻ những kỹ năng trên, hình thành cho trẻ sự hứng thú với đọc,viết.

Thông qua cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn trên tôi thấy hoạt động Làmquen chữ viết giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt “Đức – Trí – Thể – Mỹ”góp phần hình thành nhân cách cho trẻ là nền tảng vững chắc cho trẻ chuẩn bịvào lớp 1

Năm học 2018 – 2019, thực hiện sự chỉ đạo của Phòng giáo dục và đàotạo huyện Thạch Thất thực hiện nâng cao chất lượng chuyên đề phát triển ngônngữ; đồng thời hiểu được tầm quan trọng của hoạt động Làm quen chữ viết đối

với sự phát triển toàn diện của trẻ, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ 5 tuổi Trường Mầm non Hữu Bằng – Năm học: 2018-2019 ” nhằm góp thêm hành trang vào

sự phát triển toàn diện của trẻ để từ đó trẻ có thêm tự tin bước vào lớp 1

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

- Qua thực tế khảo sát đánh giá chất lượng trẻ, tìm hiểu nguyên nhân đểtìm ra các biện pháp nhằm khắc phục những hạn chế và nâng cao hơn nữa kỹnăng phát âm cho trẻ

- Giúp bản thân tôi có thêm nhiều kiến thức mới, nâng cao kỹ năng sưphạm khả năng linh hoạt sáng tạo trong khi tổ chức thực hiện các hoạt độngLàm quen chữ cái cho trẻ 5 tuổi

- Ngoài ra việc thực hiện đề tài này cũng góp phần bổ sung thêm đồ dùngdạy học, sản phẩm của trẻ, nâng cao chất lượng hoạt động Làm quen chữ cái củatrẻ lớp tôi, góp phần nâng cao chất chượng chung của nhà trường

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

- 36/36 trẻ lớp Mẫu giáo 5 tuổi A3 – trường Mầm non Hữu Bằng

- Các biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng hoạt động Làm quen chữ cái chotrẻ mẫu giáo 5 tuổi tại trường

IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT VÀ THỰC NGHIỆM

- Trẻ mẫu giáo 5 tuổi lớp A3 Trường mầm non Hữu Bằng

- Giáo viên chủ nhiệm lớp A3: Nguyễn Thị Nhài

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Nghiên cứu các văn bản chuyên môn, những quy định của ngành có liênquan đến hoạt động Làm quen chữ viết vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻcủa nhà trường, đồng thời nghiên cứu các tài liệu về khả năng phát triển của trẻ

5 tuổi thông qua hoạt động làm quen chữ cái từ đó làm cơ sở nghiên cứu lý luậncho việc nghiên cứu đề tài

2 Phương pháp thực tiễn:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra - Kiểm tra

- Phương pháp trao đổi, trò chuyện

- Phương pháp hướng dẫn, thực hành

- Phương pháp phân tích và chia sẻ sản phẩm

- Phương pháp tổng kết, đúc rút kinh nghiệm thông qua hoạt động của bảnthân và đồng nghiệp

VI PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

- Đề tài được thực hiện áp dụng từ tháng 8/2018 đến tháng 05/2019 tại lớpMẫu giáo 5 tuổi – A3 trường mầm non Hữu Bằng – Thạch Thất – Hà Nội

- Nội dung của đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi Trường Mầm non Hữu Bằng – Năm học: 2018-2019”.

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỂ

Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạtđộng Làm quen chữ cái có một vị trí rất quan trọng Hoạt động Làm quen chữcái là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó khôngnhững giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ mà còn tạo điều kiện để trẻ tìm hiểu,khám phá thế giới xung quanh, làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúngnhững rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động Làm quen chữ cái làmột hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặtphát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành cácphẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biếttích cực, sáng tạo

Là một giáo viên Mầm non tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm đi sâutìm tòi nghiên cứu để có thể tuyên truyền đến các bậc phụ huynh đặc biệt là giúptrẻ phát triển một cách toàn diện để từ đó trẻ có thêm tự tin, hào hứng sẵn sàngbước vào lớp 1

Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phươngpháp tốt nhất để giúp trẻ hoạt động tích cực trong lĩnh vực này

II THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU

1 Thuận lợi :

a) Về phía giáo viên:

- Năm học: 2018 – 2019 lớp tôi tiếp tục được chọn là lớp điểm về hoạtđộng giáo dục do đó luôn được sự giúp đỡ thường xuyên của Ban giám hiệu nhàtrường và tổ chuyên môn khối 5 tuổi

- Bản thân là giáo viên có trình độ trên chuẩn, nắm vữngphương phápgiảng dạy của bộ môn Làm quen chữ cái; có năng khiếu về hoạt động nghệthuật; nhiệt tình, tâm huyết với nghề luôn giúp đỡ bạn bè đồng nghiệp tạo điềukiện cho việc thực hiện các hoạt động giáo dục đạt kết quả tốt

- Nắm rõ được đặc điểm tâm - sinh lý của trẻ trong lớp

- Tôi luôn có ý thức cầu tiến:tự bồi dưỡng, trau dồi kiến thức và kỹ năngnghiệp vụ sư phạm Tích cực tìm tòi và thu nhập tài liệu để học hỏi

- Trẻ đến lớp đạt kế hoạch giao ngay từ đầu năm, đi học chuyên cần,ngoan, lễ phép và có nề nếp trong hoạt động.

- Đa số trẻ khỏe mạnh hứng thú tham gia vào các hoạt động

c) Đối với cơ sở vật chất

- Phòng học rộng, thoáng mát, đạt chuẩn đủ không gian cho trẻ hoạt động

- Cơ sở vật chất, đồ dùng phương tiện, thiết bị dạy học được trang bịtương đối đầy đủ theo Thông tư Số: 01/VBHN-BGDĐT, ngày 24 tháng 01 năm2017

d) Đối với phụ huynh

- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học của con em mình, thường xuyênđưa đón con em mình đến lớp và trao đổi với giáo viên về tình hình sức khỏe,khả năng tiếp thu bài của các cháu để cùng kết hợp với nhà trường có phươngpháp giáo dục các cháu tốt hơn

- Phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ, nhiệt tình tham gia các phong tràocủa lớp

2 Khó khăn:

a) Đối với giáo viên

- Giáo viên đôi khi chưa thật linh hoạt trong tổ chức hoạt động.

b) Đối với trẻ

- Trong giao tiếp trẻ còn nhút nhát chưa bạo rạn

- Trẻ phát âm ngọng l, m, n; một số trẻ còn nói lắp, nhận thức của trẻchênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó khăn

- Nhận thức và kỹ năng của trẻ chưa đồng đều

c) Đối với cơ sở vật chất

Mặc dù trường đã mua sắm đầy đủ về cơ sở vật chất cũng như đầu tư

về chuyên môn nhưng cũng chưa thực sự đáp ứng đủ so với nhu cầu học tậpcủa chuyên đề "phát triển ngôn ngữ" nói chung và “làm quen chữ cái nóiriêng

d) Đối với phụ huynh

- Bên cạnh đó phụ huynh ở trường tôi nghề nghiệp chính chủ yếu làlàm nghề buôn bán nên không ít phụ huynh chưa nhận thức được hết tầmquan trọng của độ tuổi mẫu giáo Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này Chocon nghỉ học còn tuỳ tiện, đi muộn về sớm, chưa thật tích cực trong việc phốihợp với giáo viên cho trẻ Làm quen chữ cái ở nhà

- Một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của con em mìnhnên đã dạy trước tập viết dẫn đến việc tiếp thu bài của tiết học không đồng

đều, trẻ tỏ ra thiếu tập trung vì mình đã biết rồi nên không còn chú ý đến tiếthọc; một số dạy trẻ viết chưa đúng cách về kích cỡ và quy trình viết nét chữ

Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của

cô và khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường

3 Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài

a) Đối với trẻ

- Tổng số trẻ khảo sát 36/36 = 100% kế hoạch

- Trong đó trẻ qua lớp 4 tuổi là 36/36 = 100 %

- Khảo sát qua 3 hoạt động dạy đầu năm Kết quả đạt được như sau:

b) Đối với giáo viên:

Khảo sát qua 3 hoạt động dạy đầu năm:

STT Nội dung Tốt Khá Kết quả Đạt Chưa đạt 1.

3. Khả năng cung cấp kiến

thức cho trẻ

1/3 = 33% 2/3 = 67%

4. Chuẩn bị đồ dùng (tranh,

ảnh…), phương tiện

3/3 = 100%

c) Đối với cơ sở vật chất:

- Đồ dùng dạy học, dụng cụ cho trẻ: còn hạn chế

- Phương tiện: ít về số lượng, đơn giản về hình thức

III BIỆN PHÁP CHỦ YẾU CỦA ĐỀ TÀI.

1 Biện pháp 1: Tích cực tham gia các lớp học, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho bản thân.

2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cho hoạt động Làm quen chữ cái, rèn nề nếp trong các hoat động

3 Biện pháp 3: Xây dựng môi trường chữ viết phong phú, hấp dẫn

4 Biện pháp 4 : Tổ chức tốt các hoạt động Làm quen chữ cái trên tiết học theo hướng tích hợp và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ.

5 Biện pháp 5: Dạy trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi

6 Biện pháp 6: Dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi và lồng ghép tích hợp các môn học khác.

7 Biện pháp 7: Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục

Những ngày nghỉ hay dịp nghỉ hè để nâng cao trình độ, hiểu biết, tôi còn

tự mình tìm hiểu qua sách báo, tài liệu, internet các kiến thức về hướng dẫn trẻmầm non làm quen với hoạt động làm quen chữ viết Tôi cũng đã đăng ký thamgia các lớp học qua Internet và tự mình luyện tập thêm khi có thời gian rảnh rỗi

Nhờ có lòng quyết tâm và sự kiên trì tôi đã thành công Tôi tự tin hơn vớikiến thức mình có, và vững vàng hơn về kĩ năng Trẻ lớp tôi thấy thích thú vàtham gia sôi nổi với giờ hoạt động “Làm quen chữ cái” do tôi giảng dạy Tôithấy sự cố gắng của mình thật không uổng phí chút nào

2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cho hoạt động Làm quen chữ cái, rèn nề nếp trong các hoat động

a) Xây dựng kế hoạch cho hoạt động tạo hình

Ngay từ đầu năm học, sau khi được nhà trường giao nhiệm vụ làm lớpđiểm về hoạt động giáo dục, đồng thời phấn đấu để đạt danh hiệu “Chiến sĩ thiđua - Cấp Huyện” Căn cứ vào điều kiện thực tế của lớp, và mục tiêu cần đạtcuối độ tuổi nên tôi đã xây dựng kế hoạch lớp điểm đồng thời phối hợp với giáoviên cùng lớp khảo sát các kỹ năng của trẻ rồi nghiên cứu các đề tài cho sẵn vàtìm thêm những đề tài mới lạ để xây dựng kế hoạch giảng dạy sao cho phù hợpvới chủ đề, đảm bảo tính thẩm mỹ và phù hợp với khả năng của trẻ Có như vậymới hấp dẫn, lôi cuốn và phát huy được khả năng tích cực sáng tạo của trẻ Từngtháng có những chủ đề sự kiện khác nhau tôi lựa chọn các nội dung đề tài phùhợp

Đồng thời đưa vào kế hoạch tháng của lớp những nội dung tăng cường rèn

kĩ năng phát âm cho trẻ Những nhóm chữ khó tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ ônluyện mọi lúc, mọi nơi như buổi chiều, giờ hoạt động ngoài trời, giờ đón trả trẻ,giờ hoạt động góc

Kết quả: Từ kế hoạch hoạt động chi tiết về nội dụng, kết hợp với số liệu

khảo sát trẻ trước khi thực hiện đề tài tôi đã có những biện pháp cụ thể để rèn kĩnăng cho trẻ theo các mức độ khác nhau chủ động trong thực hiện nâng cao chấtlượng hoạt động làm quen chữ cái và chuẩn bị đồ dùng dạy học…

b) Rèn nề nếp trong giờ học trên lớp

Không chỉ có hoạt động làm quen chữ cái mà các hoạt động khác việc rèn

nề nếp cho trẻ trong các hoạt động là vô cùng quan trọng Nề nếp của trẻ là bướcđầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học khôngđạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học của côngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, kết quả đạt được của các giờ học đạt kếtquả cao

Để rèn nếp nếp trẻ có hiệu quả tôi đã xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháunhút nhát, cháu có kỹ năng xen cháu kỹ năng còn hạn chế Chia tổ, đặt tên cho

tổ và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến, nhắc nhở thành viên của mình Tôi luônđộng viên trẻ trong tiết học, nhắc nhở cho trẻ ngồi đúng tư thế, không nóichuyện, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu… Vàbước đầu đã thu được hiệu quả rõ rệt

3 Biện pháp 3: Tạo môi trường chữ cái phong phú, hấp dẫn.

Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lại đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sựchú ý của trẻ Vì thế, việc tạo môi trường "Làm quen chữ cái" trong lớp học rất

cần thiết để làm nổi bật bộ môn và chuyên đề Hàng ngày vào những lúc vuichơi hay rảnh rỗi tôi và trẻ thường cắt dán các kiểu chữ cái, các loại quả hay convật để trang trí gọi theo chủ đề.

Ví dụ: Phía trên khoảng tường rộng tôi dán chữ "Bé cùng làm quen chữ

cái" và tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ đề

Ví dụ như chủ đề thực vật thì tôi cắt bìa thành cây to sau đó cho trẻ vẽ cắtdán hoặc sưu tầm hoạ báo, tranh ảnh về các loại lá, hột, hạt sau đó cho trẻ cắtcác chữ cái l, m, n, (trong chủ đề thế giới thực vật) cho trẻ dán chữ dưới các loại

hột, hạt hay tranh ảnh theo sự hướng dẫn của cô giáo như “lá” thì dán chữ l,

“hoa mai” thì dán chữ m, “quả na” thì dán chữ n

Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vườn hoa cúc mùa thu trong bài thơ

"Hoa cúc vàng" cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cái

cô định cho trẻ làm quen l, m, n thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ

nhận thấy

Và những hình ảnh đótôi thường thay đổi để phùhợp với chủ đề Khôngnhững ở góc bé cùng "Làmquen chữ cái" mà xungquanh lớp (tất cả các góc) tôixây dựng đều có môi trườngchữ viết để trẻ có điều kiệnlàm quen chữ viết ở mọi lúc,mọi nơi Cụ thể: như hộpđựng hoa lá, rổ đựng hình,viết tên các đồ dùng vàonhãn và dán vào Treo xungquanh lớp một cụm từ như bảng thời tiết, bé lên lớp, tên của trẻ, tất cả những cái

đó đều phải vừa tầm nhìn với trẻ Hoặc có những bức vẽ của trẻ được viết tên trẻvào phía trái, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt động "Làm quen chữcái" Trẻ học đến nhóm chữ cái gì, tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp nhóm chữ cái

đó, phía dưới tôi đặt giá, rổ, thẻ chữ cái để dựng đồ dùng phục vụ môn chữ cái,

đồ dùng của cô và trẻ như bút chì màu, vở tập tô ngoài ra còn có đồ dùngphục vụ cho buổi chơi như mũ có gắn chữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấmtròn để trẻ ghép chữ lô tô

Nhờ có môi trường chữ viết phong phú, và sinh động mà trẻ được học tậpmột cách chủ động và tích cực Đến giờ “Làm quen chữ cái” tôi nhận thấy trẻ rất

Hình ảnh 1: Góc làm quen chữ cái