Bài giảng Một số nội dung đổi mới về quản lý tài chính - ngân sách nhà nước

Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN năm 2015 và Nghị định số 163/2016/NĐ-CP; Các văn bản hướng dẫn Luật NSNN đã ban hành, chế độ kế toán HCSN; Một số lưu ý khi phân bổ và thực hiện dự toán NSNN năm 2018; Về quản lý và sử dụng kinh phí chương trình mục tiêu Y tế Dân số giai đoạn 2016- 2020; Về quản lý viện trợ, triển khai dự án ODA.

MỘT SỐ NỘI DUNG ĐỔI MỚI VỀ QUẢN LÝ

TÀI CHÍNH – NGÂN SÁCH

NHÀ NƯỚC

VỤ KẾ HOẠCH – TÀI CHÍNH

BỘ Y TẾ

IV Về quản lý và sử dụng kinh phí chương

trình mục tiêu Y tế Dân số giai đoạn 2020.

2016-V Về quản lý viện trợ, triển khai dự án ODA

Kết cấu Luật NSNN năm 2015

Luật NSNN năm 2015 bao gồm 7 Chương, với 77 Điều, giảm 01 chương (bỏ Chương Kiểm tra, thanh tra, khen thưởng và xử lý vi phạm do đã được quy định ở các Luật khác), giữ số điều so với Luật NSNN năm

2002 Khác với Luật NSNN năm 2002, Luật NSNN năm

2015 có bổ sung thêm tên Điều.

Mục tiêu: bảo đảm tuân thủ, thống nhất với pháp luật,

kế thừa và phát huy những mặt tích cực của Luật NSNN

2002 đồng thời đổi mới phương thức quản lý NSNN phù hợp với thực tiễn phát triển KT-XH của đất nước.

I Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN

năm 2015

1 Về quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài NS:

- Luật 2002 không quy định phạm vi điều chỉnh các quỹ TCNNngoài ngân sách

-Luật 2015 quy định: NSNN không hỗ trợ kinh phí hoạt động cho cácquỹ TCNN ngoài ngân sách TH được NSNN hỗ trợ vốn điều lệtheo quy định của PL phải phù hợp với khả năng của NSNN và chỉthực hiện khi đủ các điều kiện sau:

(i) được thành lập và hoạt động theo đúng quy định;

(ii) khả năng tài chính độc lập;

(iii) nguồn thu, nhiệm vụ chi không trùng với nguồn thu, nhiệm vụchi của NSNN

Sở TC, Bộ TC tổng hợp thực hiện KH, dự kiến KHTC năm sau,quyết toán thu, chi của các quỹ báo cáo UBND, CP để báo cáoHĐND, QH cùng với dự toán, quyết toán NSNN hàng năm

mà chưa được dự toán; hỗ trợ các ĐP khác khắc phục hậu quả thiên tai, thảm hoạ nghiêm trọng (Luật 2002 chi phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, hoả hoạn, nhiệm vụ phát sinh quan trọng về QP, AN).

- Chính phủ quy định việc sử dụng dự phòng của NSTW, định

kỳ báo cáo UBTVQH, báo cáo QH tại kỳ họp gần nhất; UBND

QĐ sử dụng dự phòng NSĐP, định kỳ báo cáo TT HĐND, HĐND cùng cấp tại kỳ họp gần nhất.

- Giảm tỷ lệ dự phòng còn từ 2% đến 4% tổng chi NSNN (Luật

2002 tỷ lệ dự phòng từ 2% đến 5% tổng chi NSNN).

tỷ đồng lên không quá 03 tỷ đồng).

I Một số nội dung đổi mới của Luật

NSNN năm 2015

3 Quy định thẩm quyền của các cơ quan nhà nước:

- Quốc hội quyết định: Chính sách cơ bản về TC - NSNN; mức giới hạn an toàn nợ quốc gia, nợ công, nợ chính phủ; KHTC 5 năm; bội chi NSNN (bội chi NSTW và bội chi NSĐP, chi tiết từng địa phương); tổng mức vay của NSNN (gồm vay

để bù đắp bội chi NSNN và vay để trả nợ gốc của NSNN); tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu phân chia giữa NSTW

và NS từng địa phương.

- UBTVQH quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân

bổ NSNN; bổ sung dự toán số tăng thu NSNN; phân bổ, sử dụng số tăng thu, số tiết kiệm chi của NSTW.

- Bộ Tài chính và HĐND các cấp: cơ bản giữ như Luật 2002.

dự toán số tăng thu NSNN;

phân bổ, sử dụng số tăng thu,

số tiết kiệm chi của NSTW

thuộc TTCP sau khi xin ý kiến

ủy quyền cho TTCP trong Luật

2002 được chuyển thành nhiệm

vụ, quyền hạn của Chính phủ

- Bổ sung quy định việc thựchiện quản lý ngân sách theo kếtquả thực hiện nhiệm vụ (quản lýngân sách theo kết quả đầu ra).

I Một số nội dung đổi mới của Luật

NSNN năm 2015

3 Quy định thẩm quyền của các cơ quan nhà nước (tiếp):

- Luật NSNN năm 2015 chỉ quy định thẩm quyền của Chính phủ trong lĩnh vực NSNN, không quy định thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ Để đảm bảo việc điều hành kịp thời NSNN, Nghị định 163 kế thừa Nghị định 60 quy định: Chính

phủ giao TTCP quyết định một số nội dung về NSNN, như: giao dự toán NSNN hàng năm cho các Bộ, cơ quan TW và các địa phương; quyết định sử dụng dự phòng NSTW, Quỹ dự trữ tài chính, chuyển nguồn vốn đầu tư,

Bộ Tài chính ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân

sách áp dụng chung cho cả nước:

+ Quyết định ban hành mức chi ngân sách đối với các chế độ, tiêu chuẩn đã được Chính phủ, TTCP quyết định nhưng chưa

có mức chi cụ thể.

+ Quyết định ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách đối với các ngành, lĩnh vực sau khi thống nhất với các bộ quản lý ngành, lĩnh vực; trường hợp không thống nhất, Bộ Tài chính trình TTCP xem xét, cho ý kiến trước khi quyết định.

+ Quyết định ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách theo phân công của Chính phủ, TTCP.

I Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN

năm 2015

3 Quy định thẩm quyền của các cơ quan nhà nước (tiếp):

HĐND cấp tỉnh quyết định định mức phân bổ NS và chế độ, tiêuchuẩn, định mức chi tiêu ngân sách:

+ Căn cứ nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ NS ở ĐP doUBTVQH ban hành và khả năng TC - NS và đặc điểm tình hình ở

ĐP, quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ NS ở ĐPlàm căn cứ xây dựng DTNS ở địa phương;

+ Ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ,TTCP, BT Bộ Tài chính ban hành, đối với một số nhiệm vụ chi cótính chất đặc thù ở ĐP để thực hiện nhiệm vụ phát triển KTXH, bảođảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, trên cơ sở nguồn NSĐP bảođảm, HĐND cấp tỉnh được quyết định chế độ chi ngân sách, phùhợp với đặc điểm thực tế ở ĐP Riêng chế độ chi có tính chất tiềnlương, tiền công, phụ cấp, trước khi QĐ phải có ý kiến của Bộ TC,

Bộ Nội vụ, Bộ LĐTBXH và các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực khác cóliên quan

- Thời gian bắt đầu lập dự toán ngân sách là 15 tháng 5, sớm hơn

15 ngày so với Luật 2002 Thời gian gửi đại biểu Quốc hội báo cáođánh giá tình hình thực hiện năm hiện hành, dự toán NSNN,phương án phân bổ NSTW năm sau là trước kỳ họp cuối năm củaQuốc hội 20 ngày, sớm hơn 10 ngày so với Luật 2002

- Bổ sung quy định lập dự toán NSNN theo kết quả thực hiện nhiệmvụ: Đối với ĐVSDNS được cấp có thẩm quyền cho thực hiện quản

lý ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ, phải lập dự toán chotừng nhiệm vụ, dịch vụ, sản phẩm căn cứ yêu cầu về kết quả, tiêuchuẩn kỹ thuật, thời gian hoàn thành cụ thể cho từng nhiệm vụ, dịch

vụ, sản phẩm; định mức KTKT, chế độ, định mức chi tiêu theo quyđịnh hiện hành hoặc giá trị của nhiệm vụ, dịch vụ, sản phẩm tươngđương, cùng loại

Bộ TC chủ trì, phối hợp với Bộ KHĐT tổng hợp KHTCNSNN 3 nămquốc gia, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội; Sở TCchủ trì, phối hợpvới Sở KHHĐT tổng hợp KHTCNSNN 3 năm của tỉnh báo cáoUBND cấp tỉnh trình HĐND xem xét thông qua dự toán ngân sách

và phương án phân bổ NSNN hàng năm

Trong phạm vi 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được tài liệuthuyết minh căn cứ và báo cáo phân bổ của ĐVDT cấp I, CQTCcùng cấp thực hiện kiểm tra dự toán ĐVDT cấp I đã giao cho cácĐVSDNS về tính chính xác, khớp đúng cả về tổng mức và chi tiếttheo từng lĩnh vực, nhiệm vụ thu, chi với dự toán cấp có thẩm quyềngiao cho ĐVDT cấp I; bảo đảm đúng chính sách, chế độ quy định.

- TH phát hiện việc giao dự toán của ĐVDT cấp I không đúng tổngmức và chi tiết theo từng lĩnh vực, nhiệm vụ thu, chi với dự toán cấp

có thẩm quyền giao cho ĐVDT cấp I; bảo đảm đúng chính sách,chế

độ quy định, thì CQTC yêu cầu ĐVDT cấp I điều chỉnh lại dự toán đãgiao

I Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN

năm 2015

5 Kiểm tra phân bổ, giao dự toán (tiếp) :

Trong phạm vi 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của CQTC, ĐVDT cấp I điều chỉnh lại theo ý kiến của CQTC và gửi quyết định giao DT điều chỉnh cho CQTC, KBNN cùng cấp và KBNN nơi giao dịch.

- Trường hợp ĐVDT cấp I không thống nhất với yêu cầu của CQTC, thì ĐVDT cấp I báo cáo TTCP (đối với các ĐVDT cấp

I ở TW) và UBND (đối với các ĐVDT cấp I ở địa phương) để xem xét, quyết định.

Trong thời gian chờ quyết định của TTCP hoặc UBND, thì đơn vị không được phép chi đối với số dự toán chi ngân sách CQTC yêu cầu điều chỉnh lại.

Bộ KHĐT, Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn;

Thông báo số kiểm tra

mồng 1 tháng 6 ngày 10 tháng 6

Các bộ, cơ quan trung ương hướng dẫn xây dựng dự

toán, thông báo số kiểm tra

15 tháng 6

Các bộ, địa phương gửi dự toán NS tới Bộ Tài chính,

Bộ KHĐT, các cơ quan quản lý CTMTQ

20 tháng 7 20 tháng 7

Các cơ quan quản lý CTMTQG, CTMT gửi dự toán NS

CTMTQG, CTMT tới Bộ Tài chính, Bộ KHĐT

15 tháng 8 ngày 30 tháng 7

Điều chỉnh dự toán đã giao cho ĐVSDNS ngày 15 tháng 11

TTCP giao dự toán cho các bộ, CQTW và địa phương ngày 20 tháng 11 ngày 20 tháng 11 Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định dự toán ngân

sách địa phương, phân bổ ngân sách cấp tỉnh

ngày 10 tháng 12 ngày 10 tháng 12

Các bộ, CQTW và UBND các cấp giao dự toán ngân

sách cho từng CQ, đơn vị TT và UBND cấp dưới

ngày 31 tháng 12 ngày 31 tháng 12

31 NĐ 163).

- Đối với các khoản chi thực hiện quản lý theo kết quả thực hiệnnh/vụ (K7 Đ 34 NĐ 163): (i) Căn cứ vào DT được giao, hợp đồng,thỏa thuận đã ký kết, tiến độ và KL, CL triển khai thực hiện nh/vụ,dịch vụ, sản phẩm, thủ trưởng ĐVSDNS ban hành quyết định chi vàgửi hồ sơ đề nghị KBNN thanh toán hoặc tạm ứng và chịu tráchhoàn toàn về việc kiểm soát tiến độ, KL, CL triển khai thực hiệnnh/vụ, dịch vụ, sản phẩm theo quy định của pháp luật và hợp đồng

đã ký; (ii) KBNN kiểm tra số dư dự toán và tính hợp pháp của hồ sơ

đề nghị của đơn vị gửi đến, thực hiện xuất quỹ và hạch toán chihoặc tạm ứng NS theo quy định

I Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN

năm 2015

7 Về ứng trước dự toán NS năm sau:

Điều 57 Luật NSNN 2015 quy định đối với chi ĐTPT: NSTW,

NS cấp tỉnh và NS cấp huyện được ứng trước DT NS năm sau

để thực hiện các DA quan trọng quốc gia, các DA cấp bách của

TW và ĐP thuộc KHĐT trung hạn nguồn NSNN đã được cấp

có thẩm quyền QĐ.

Không quy định ứng trước dự toán chi thường xuyên như

trước đây (Nghị định 60/2002/NĐ-CP ứng trước DT các nhiệm

vụ quan trọng, cấp bách được xác định thuộc DT năm sau, nhưng phải thực hiện ngay trong năm, chưa được bố trí trong

DT và nguồn dự phòng không đáp ứng được).

I Một số nội dung đổi mới của Luật NSNN

năm 2015

Luật NSNN 2002

8 Về việc đánh giá kết quả, hiệu

quả chi NSNN gắn với công tác

quyết toán NSNN

Chưa quy định hàng năm, các cơ

quan, ĐVSDNS và các cấp NS khi

quyết toán NS phải kèm theo thuyết

minh kết quả thực hiện NS gắn với

việc thực hiện nh/vụ của CQ, ĐV, cấp

mình; các CQNN được phân công

quản lý CTMTQG, CT, DA trọng điểm

tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện

NS gắn với việc thực hiện nh/vu của

CT, DA Để đánh giá kết quả, hiệu

quả chi NSNN đối với từng CT, DA và

của từng bộ, cơ quan TW, ĐP,

ĐVSDNS

Luật NSNN 2015

8 Về việc đánh giá kết quả, hiệu quả chi NSNN gắn với công tác quyết toán NSNN

Báo cáo quyết toán củaĐVSDNS, đơn vị dự toán cấptrên, ngân sách các cấp phảikèm theo thuyết minh đánh giákết quả, hiệu quả chi NS gắnvới kết quả thực hiện nhiệm vụcủa đơn vị, địa phương, lĩnhvực, chương trình, mục tiêuđược giao phụ trách

sở dự toán, định mức chi ngân sách, tiêu chuẩn, chế độ Đồng thời, không quy định Bộ Tài chính thẩm định quyết toán NSĐP

mà chỉ tổng hợp quyết toán NSĐP vào quyết toán NSNN.

- Luật 2002 quy định về chuyển nguồn sang ngân sách năm sau rất chung, chỉ được quy định cụ thể ở các văn bản hướng dẫn Luật.

- Luật 2015 quy định cụ thể nội dung được phép chuyển nguồn sang năm sau (không quy định xét duyệt chuyển nguồn) Các nội dung được chuyển nguồn như sau:

(1) Các khoản dự toán chưa thực hiện hoặc chưa chi hết, các khoản đã tạm ứng trong dự toán, số dư TKTG đến hết thời gian chỉnh lý quyết toán chưa thực hiện được hoặc chưa sử dụng hết, được chuyển sang năm sau tiếp tục sử dụng gồm:

- Đối với CT, DA sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tàitrợ NN: Thời gian giải ngân KHĐT công TH và hàng năm theo Điều ướcquốc tế về ODA và vay ưu đãi đã ký kết với nhà tài trợ NN Phần vốn

NN trong KHĐT công hàng năm được phép giải ngân theo tiến độ thựchiện và tiến độ cấp vốn của nhà tài trợ NN

- Đối với dự án sử dụng vốn TDĐTPT của NN, các khoản vốn vay kháccủa NSĐP để đầu tư, thời gian giải ngân KH theo kỳ hạn vôn vay

c) Nguồn thực hiện chính sách tiền lương, phụ cấp, trợ cấp và cáckhoản tính theo tiền lương cơ sở, bảo trợ xã hội;

d) Kinh phí được giao tự chủ của các ĐVSN công lập và các cơquan nhà nước; các khoản viện trợ không hoàn lại đã xác định cụthể nhiệm vụ chi;

đ) Các khoản dự toán được cấp có TQ bổ sung sau ngày 30 tháng 9năm thực hiện DT, không bao gồm các khoản bổ sung do các ĐVDTcấp trên điều chỉnh dự toán đã giao của các ĐVDT trực thuộc;

e) Kinh phí NCKH bố trí cho các đề tài, dự án NCKH được cấp có

TQ quyết định đang trong thời gian thực hiện

2 Các khoản tăng thu, tiết kiệm chi được sử dụng theo quy định tạikhoản 2 Điều 59 của Luật NSNN được cấp có TQ quyết định chophép sử dụng vào năm sau

Hiệu lực thi hành

- Luật NSNN năm 2015 có hiệu lực thi hành

từ năm ngân sách 2017.

2016, áp dụng theo các quy định của Luật

được kéo dài đến hết năm 2016 Thời kỳ

ổn định ngân sách tiếp theo được tính từ năm 2017 đến năm 2020.

II Các văn bản hướng dẫn Luật NSNN đã

ban hành, chế độ kế toán HCSN

03 Nghị quyết của UBTVQH:

- Nghị quyết số 1023/NQ-UBTVQH13 ngày 28/8/2015 nguyên tắc, tiêu

chí và định mức phân bổ vốn ĐTPT nguồn NSNN giai đoạn 2016-2020;

- Nghị quyết 266/2016/UBTVQH14 về nguyên tắc, tiêu chí và định mức

phân bổ chi thường xuyên NSNN năm 2017;

- Nghị quyết 343/2016/UBTVQH14 quy định quy chế lập, thẩm tra,

quyết định KHTC 05 năm quốc gia, KHĐT công trung hạn quốc gia,KHTCNSNN 03 năm quốc gia, dự toán NSNN, phương án phân bổNSTW và phê chuẩn quyết toán NSNN hằng năm

06 Nghị định của Chính phủ:

- Nghị định số 24/2016/NĐ-CP ngày 05/4/2016 quy định chế độ quản lý

ngân quỹ nhà nước;

- Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 quy định chi tiết thi

hành một số điều của Luật NSNN;

II Các văn bản hướng dẫn Luật NSNN đã

ban hành, chế độ kế toán HCSN

- Nghị định số 165/2016/NĐ-CP ngày 24/12/2016 quy định về quản

lý, sử dụng NSNN đối với một số hoạt động thuộc lĩnh vực QPAN

- Nghị định số 45/2017/NĐ-CP ngày 21/4/2017 quy định chi tiết lập

kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch tài chính – NSNN 3 năm

07 Thông tư của Bộ Tài chính:

- Thông tư số 324/2016/TT-BTC ngày 21/12/2016 quy định về hệ

thống mục lục NSNN (áp dụng cho năm ngân sách 2017 và từ nămngân sách 2018)

II Các văn bản hướng dẫn Luật NSNN đã

ban hành, chế độ kế toán HCSN

- Thông tư số 326/2016/TT-BTC ngày 23/12/2016 quy định về

tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2017.

-Thông tư số 342/2016/TT-BTC ngày 30/12/2016 quy định chi

tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 163/2016/NĐ-CP.

- Thông tư số 343/2016/TT-BTC ngày 30/12/2016 hướng dẫn

thực hiện công khai ngân sách nhà nước đối với các cấp ngân sách

- Thông tư số 344/2016/TT-BTC ngày 30/12/2016 quy định về

quản lý ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác của xã, phường, thị trấn.

- Thông tư số 69/2017/TT-BTC ngày 7/7/2017 hướng dẫn lập kế

hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch tài chính ngân sách 3 năm.

II Các văn bản hướng dẫn Luật NSNN đã

ban hành, chế độ kế toán HCSN

- Thông tư số 71/2017/TT-BTC ngày 13/7/2017 hướng dẫn xây

dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2018 và kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 03 năm 2018-2020.

- Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 hướng dẫn

chế độ kế toán HCSN.

- Thông tư số 137/2017/TT-BTC ngày 26/12/2017 quy định xét duyệt, thẩm định, thông báo và tổng hợp quyết toán năm.

III Một số lưu ý trong quá trình phân bổ NSNN

1 Đối với việc giảm cấp NS chi TX năm 2018 của các BV

khi tính tiền lương vào giá DV KB,CB: (mục a, Khoản 2, Điều

3 của TT 132/2017/TT-BTC), đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo SYT phối hợp với STC XD PA, trình UBND tỉnh xem xét, quyết định sử dụng phần giảm cấp NS năm 2018 của các cơ

sở KCB cho các hoạt động của y tế ĐP (không điều

chuyển sang các lĩnh vực chi khác) cho các nội dung cấp

bách của ngành y tế như sau:

 Mua và hỗ trợ mua thẻ BHYT cho các đối tượng theo quy định của Luật (nâng mức hỗ trợ);

 Thực hiện chính sách hỗ trợ người nghèo, đối tượng chính sách tham gia sử dụng dịch vụ y tế công lập;

 Tăng chi cho y tế dự phòng; y tế cơ sở; bố trí đủ NSĐP để thực hiện các hoạt động, dự án thuộc CTMT YT-DS;

 Thực hiện chính sách tiền lương;