Giá cả vμ giá trị hμng hoá có mối quan hệ chặt chẽ với nhau ở tất cả các giai đoạn phát triển của hình thái xã hội có sản xuất hμng hoá, giá cả luon biểu hiện băng ftiền của giá trị hμn
Trang 1II/ Bản chất kinh tế của phạm trù giá cả (theo Học thuyết CMarx)
1 Giá cả vμ giá trị hμng hoá có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
ở tất cả các giai đoạn phát triển của hình thái xã hội có sản xuất hμng hoá, giá cả luon biểu hiện băng ftiền của giá trị hμng hoá đã được sản xuất ra vμ tiêu thụ trên thị trường Giá trị hμng hoá lμ giá trị thị trường, giá trị được thừa nhận của người mua Giá trị luôn quyết định giá cả thị trường vμ lμ nội dung, bản chất của giá cả Ngược lại, giá cả lμ hình thức, lμ hiện tượng của giá trị Mức giá thị trường phụ thuộc rất lớn vμo quan hệ cung-cầu về hμng hoá trên thị trường Giá cả thị trường
vμ quan hệ cung cầu có mối quan hệ mật thiết với nhau Phía sau cung cầu lμ giá trị trị trường Giá cả thị trường hình thμnh ở điểm cân bằng cung cầu vμ tại điểm đó, giá cả thị trường ngang bằng với giá trị thị trường Trên thị trường, khi cung nhỏ hơn cầu thị giá cao vμ ngược lại Song mức cung thị trường lại phụ thuộc vμo giá trị thị trường Đối với từng loại hμng hoá thì giá cả thường xuyên tách rời giá trị của nó Tuy nhiên, sự tách rời nμy phải lμ vô hạn độ mμ nằm trong một giới hạn khách quan do qui luật giá trị qui định
2.Giá cả vμ tiền tệ thường xuyên có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau
Trong điều kiện bình thường của nền kinh tế, giá cả lμ yếu tố quyết định lượng tiền tệ trong lưu thông vμ có ảnh hưởng tới tốc độ lưu thông tiền tệ Giá cả quyết định sức mua của tiền tệ vμ ngược lại tiền tệ cũng ảnh hưởng rất lớn đến giá cả Về mối quan hệ nμy có thể xảy ra một số trường hợp đáng chú ý sau:
- Nếu số tiền giấy thực tế trong lưu thông thấp hơn so với yêu cầu cần thiết hoặc mức giá của tuyệt đại bộ phận quá cao so với khả năng thanh toán sẽ dẫn đến nhu cầu có khả năng thanh toán nhỏ hơn cung, việc tiêu thụ hμng hoá bị ngưng trệ ở mức độ khác nhau vμ lμm giảm tốc
độ của quá trình táI sản xuất Tất cả những điều nμy dẫn đến khuynh hướng giảm xuống của giá cả Sức mua triển vọng của tiền tệ tăng lên so với sức mua hiện tại trong mối quan hệ với giá cả hiện hμnh
- Nếu số tiền giấy thực tế trong lưu thông không vượt quá yêu cần cần thiết thì nhu cầu có khả năng thanh toán của xã hội tăng lên, giá cả
Trang 2tăng, sức mua thực tế của tiền tệ giảm sút dẫn đến lượng tiền trong lưu thông phảI nhiều hơn Lượng tiền nμy lμm lμm cầu tăng lên vμ do đó, lμm giá tăng Quan hệ nμy tạo thμnh vòng xoáy giá-tiền, tiền-giá, giá-giá
vμ tất yếu dẫn đến lạm phát Lạm phát xét về nguồn gốc lμ hậu quả tất yếu của một nền kinh tế mất cân đối với tình trạng năng suất, chất lượng vμ hiệu quả kinh tế luôn ở mức thấp
Chú ý đến mối quan hệ giữa giá cả vμ tiền tệ lμ một vấn đề có ảnh hưởng lớn đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt
lμ các doanh nghiệp đòi hỏi vốn hoạt động lớn, chu kỳ kinh doanh dμi Nghiên cứu mối quan hệ giá cả-tiền tệ có thể giúp cho doanh nghiệp dự báo chính xác hơn sự biến động của giá cả hμng hoá do mình sản xuất ra
vμ những hμng hoá có liên quan Nghiên cứu mối quan hệ nμy cũng rất cần thiết cho sự điều tiét vĩ mô sự phát triển của nền kinh tế cũng như
điều tiết sự hình thμnh vμ vận động của giá cả hμng hoá Quản lý giá vĩ mô đồi hỏi phải sử dụng đồng bộ cả 2 phạm trù giá cả vμ tiền tệ
3.Giá cả có mối quan hệ khăng khít với giá trị sử dụng hay tính hữu ích của hμng hoá
Đã lμ hμng hoá nhất thiết phải có giá trị sử dụng C.Max đã khẳng
định: Giá trị sử dụng vμ giá trị có sự nhất trí với nhau vμ lμ 2 mặt thống nhất của hμng hoá Giá cả không những biểu hiện bằng tiền giá trị mμ còn phản ánh giá trị sử dụng của hμng hoá Giá trị sử dụng lμ yếu tố quan trọng chi phối sự hình thμnh giá cả hμng hoá Mối quan hệ giữa giá cả vμ giá trị sử dụng biểu hiện chủ yếu ở những điểm sau đây:
- Trên thị trường, giá cả hình thμnh thống nhất theo một đơn vị giá trị sử dụng Biểu hiện quan trọng nhất của giá trị sử dụng lμ chất lượng hμng hoá Vì vậy, giá cả hμng hoá hình thμnh theo chất lượng của
nó
- Mức giá của hμng hoá gắn liền với chi phí sử dụng hμng hoá
- Giá cả phản ánh tính thay thế lẫn nhau trong sản xuất vμ trong tiêu dùng
Mối quan hệ giữa giá cả với giá trị sử dụng của hμng hoá chỉ ra rằng: sự thống nhất giữa giá trị vμ giá trị sử dụng lμ cơ sở cho sự hiện diện của mức giá trên thị trường Giá cả vμ giá trị sử dụng của hμng hoá
lμ hai phương tiện quan trọng đối với các doanh nghiệp trong quá trình cạnh tranh để tồn tại vμ phát triển Việc nghiên cứu mối quan hệ nμy
Trang 3cũng có ý nghĩa đối với quản lý vĩ mô nền kinh tế Thông squa việc tác
động đến mối quan hệ giữa giá cả-giá trị-giá tị sử dụng, Nhμ nước thúc
đẩy quá trình tái sản xuất xã hội đi đôi với quá trình táI ản xuất sức lao
động cả về mặt giá trị cũng như hiện vật, khuyến khích hình thμnh cơ cấu sản xuất-tiêu dùng tối ưu
4.Giá cả vμ các quan hệ kinh tế - xã hội
Trong nền kinh tế hμng hoá, giá cả xuất hiện trong mọi hoạt động kinh tế xã hội Do đó, giá cả phản ánh tổng hợp vμ đồng bộ các quan hệ kinh tế-chính trị-xã hội Giá cả cũng có tác động trở lại đến các mối quan hệ nói trên Nhμ nước có thể can thiệp vμo sự hình thμnh vμ vận
động của giá cả để điều tiết các mối quan chủ yếu: cung vμ cầu hμng hoá; tích luỹ vμ tiêu dùng; công nghiệp, nông nghiệp vμ dịch vụ; thị trường trong nước vμ thị trường thế giới Tác động đến các mối quan hệ lớn của nền kinh tế quốc dân thông qua giá cả lμ một hướng quan trọng của công tác quản lý vĩ mô nền kinh tế
Các doanh nghiệp lại khai thác mối quan hệ giữa giá cả vμ các mối quan hệ kinh tế theo góc độ khác Các quan hệ kinh tế, các chính sách của nhμ nước về thuế, tμi chính, tiền tệ, xuất nhập khẩu có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
vμ đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu biết vμ thích nghi một cách tốt nhất những lực lượng vĩ mô nμy trong quá trình cạnh tranh vμ phát triển
Tóm lại, giá cả lμ một phạm trù kinh tế khách quan rất tổng hợp Việc nghiên cứu giá cả bắt đầu từ nghiên cứu bản chất của nó lμ cần thiết cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vμ cho công tác quản
lý vĩ mô nền kinh tế