Bài giảng Bệnh lý thành ngực - màng phổi - cơ hoành

Bài giảng Bệnh lý thành ngực - màng phổi - cơ hoành trình bày các nội dung chính sau: Lõm ngực bẩm sinh; CT lõm ngực; Bệnh lý màng phổi; Thoát vị hoành; Mảng màng phổi đóng vôi;... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

BỆNH LÝ THÀNH MÀNG PHỔI-CƠ HOÀNH

NGỰC-1/2018

LÕM NGỰC (PECTUS EXCAVATUM)

Lõm ngực: xương ức lõm, chèn

ép tim và nhu mô phổi

LÕM NGỰC BẨM SINH

• ĐN: là biến dạng lồng ngực do sự phát triển bất thường của một số xương sườn và xương ức làm cho lồng ngực bị lõm vào

• Chiếm tỉ lệ cao nhất (86%) trong các loại dị dạng LN

• Xquang ngực thẳng và nghiêng: chẩn đoán, đo chỉ số Haller →độ nặng, theo dõi biến chứng sau mổ

• CT không tiêm thuốc cản quang trước mổ: chẩn đoán, phân loại, đánh giá

độ nặng (chỉ số Haller), dị tật lồng ngực khác đi kèm, đo các chỉ số giúp lựa chọn kích thước thanh nâng lồng ngực (pectus bar)

• Chỉ tiêm thuốc cản quang TM trong những trường hợp đánh giá viêm dính vùng sau xương ức (lõm ngực tái phát sau mổ)→tiên lượng phẫu thuật.

• Chọn lát cắt qua VT lõm nhất của xương ức

• Haller index = T/A (T: đk ngang lớn nhất từ mặt trong xương sườn, A : khoảng cách từ vị trí lõm nhất của xương ức đến bờ trước đốt sống)

Chỉ số Haller (HI)

-BT < 2,5 -LN nhẹ: 2,5<HI<3,2 -LN TB: HI 3,2 →3,5 -LN nặng: HI 3,5→6,0 -LN rất nặng: HI>6,0

ĐỘ NẶNG LÕM NGỰC

CLĐT

XQ

2A3 : lệch tâm tạo kênh dài (Grand Canyon)

2B : không cân xứng, chỗ lõm nhất trên đường giữa

2C : kết hợp 2A và

1B

2A2

2B

BẤT THƯỜNG ĐI KÈM

35% có kèm BL di truyền (Marfan, Poland, Ehlers Danlos…)

• Chèn ép tim, phổi không?

ĐIỀU TRỊ: PHẪU THUẬT THEO KỸ THUẬT NUSS

1987: Donald Nuss bắt đầu thực hiện

2007: VN bắt đầu

TDMP TỰ DO/XQ NGỰC THẾ NGHIÊNG

–TÙ GÓC SƯỜN HOÀNH TRƯỚC VÀ SAU

–BÓNG MỜ VÙNG THẤP VỚI GIỚI HẠN TRÊN

LÀ ĐƯỜNG CONG LÕM XUỐNG DƯỚI

ĐƯỜNG CONG DAMOISEAU

TDMP lượng ít

TDMP lượng nhiều

TDMP THỂ HOÀNH/XQ THẾ THẲNG ĐỨNG

– KHÔNG CÓ ĐƯỜNG CONG DAMOISEAU

– BÊN (T): ĐÁY PHỔI CAO, TĂNG KC BÓNG HƠI

DẠ DÀY-ĐÁY PHỔI > 1,5CM

– BÊN (P): ĐÁY PHỔI (P) CAO BẤT THƯỜNG

VỚI ĐỈNH LỆCH RA NGOÀI ĐƯỜNG TRUNG

ĐÒN

TDMP thể hoành BÌNH THƯỜNG

TDMP thể hoành (T) TDMP thể hoành/chụp nằm

nghiêng

TDMP KHU TRÚ

• KHÔNG THAY ĐỔI THEO TƯ THẾ

• PHIM THẲNG VÀ TIẾP TUYẾN: GIỐNG TT THÀNH

NGỰC

• PHIM NGHIÊNG:

– TRÀN DỊCH RÃNH LIÊN THÙY: BÓNG MỜ HÌNH THOI, HAI ĐẦU NHỌN, Ở VỊ TRÍ RÃNH LIÊN THÙY

→ HÌNH ẢNH GIẢ U HAY U MA, MẤT ĐI SAU ĐIỀU TRỊ (PB VỚI U)

PHÂN BIỆT TDMP & TRÀN DỊCH Ổ BỤNG

Dịch MP Dịch ổ bụng

DH ĐẨY CHÂN

HOÀNH Phía trong chân hoànhĐẩy chân hoành ra

phía trước ngoài

Phía ngoài chân hoành Đẩy chân hoành vào trong

DH CƠ HOÀNH Nằm ngoài (outside)

cơ hoành Nằm trong (inside) cơ hoành

DH LIÊN DIỆN Phần tiếp xúc của dịch

với bờ gan, lách không

rõ (do bị ngăn cách bởi cơ hoành)

Rõ

DH VÙNG TRẦN

CỦA GAN Chạy qua vùng trần của gan Không chạy qua vùng trần của gan

DH ĐẨY CHÂN HOÀNH

DH CƠ HOÀNH

Dịch ổ bụng

DỊCH Ổ BỤNG vs TDMP

DẤU LIÊN DIỆN (INTERFACE SIGN)

TDMP DỊCH Ổ BỤNG

DH VÙNG TRẦN CỦA GAN

Vùng trần của gan: liên kết thành bụng sau bởi dây chằng vành

Dịch ổ bụng TDMP

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

TRÀN MỦ MÀNG PHỔI

The Split Pleura Sign (DH màng phổi tách đôi)

• Thấy rõ trên CT có tiêm

DÒ PHẾ QUẢN-MÀNG PHỔI (A bronchopleural fistula)

khí ngoại biên gây tràn

khí màng phổi kéo dài,

không nhiễm trùng

-Sau PT cắt thuỳ hoặc

cắt phổi, do viêm phổi

• PHIM NẰM:

– GIỐNG PHIM ĐỨNG

– DH KHE SÂU

TKMP ÁP LỰC

TKMP CHỤP TƯ THẾ ĐỨNG

TKMP CHỤP TƯ THẾ NẰM

TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

• XEM TRÊN CỬA SỔ NHU MÔ

• VÙNG THẤU QUANG HÌNH LIỀM VÔ MẠCH

• PB: KÉN KHÍ, KHÍ PHẾ THŨNG

• TỔN THƯƠNG ĐI KÈM: GÃY XƯƠNG SƯỜN,

VỠ KHÍ QUẢN, KÉN KHÍ, KHÍ PHẾ THŨNG, XƠ PHỔI…

Dày màng phổi

Dày MP khu trú Dày MP dạng mảng

MESOTHELIOMA ÁC TÍNH XÂM LẤN THÀNH NGỰC, RÃNH LIÊN THÙY

Mảng màng phổi đóng vôi

THOÁT VỊ HOÀNH

• BẨM SINH: TV BOCHDALEK,

MORGAGNI

• TV QUA LỖ THỰC QUẢN (hiatal hernia)

• CHẤN THƯƠNG: RÁCH CƠ HOÀNH

THOÁT VỊ BOCHDALEK

• CHIẾM 90% TVH BS

• LIÊN QUAN PHẦN SAU CỦA CƠ HOÀNH

• KHỐI TV THƯỜNG CHỈ CÓ MỠ, HIẾM KHI CHỨA CÁC TẠNG

• ĐIỂN HÌNH: CHỨA MẠC NỐI VÀ RUỘT

THOÁT VỊ QUA LỖ THỰC QUẢN

THOÁT VỊ TRƯỢT

THOÁT VỊ CẠNH THỰC QUẢN

ĐÁY VỊ THOÁT VỊ LÊN NGỰC QUA LỖ THỰC QUẢN

CHỖ NỐI DD-TQ DƯỚI CƠ HOÀNH

Hiatal Hernia A Chest radiograph shows a retrocardiac mass

containing air (arrows) B Coronal refor- matted CT scan at the level of

the descending aorta shows a hiatal hernia (arrows)

FIGURE 13.20 Esophageal Pulsion Diverticulum in Achalasia A Frontal radiograph demonstrates a mass in

the azygoesophageal recess (arrow) con- taining an air– fluid level Patchy right upper lobe consolidation reflects

aspi- ration pneumonia B Coronal reformatted

contrast-enhanced CT through the esophagus shows a focal outpouching (arrow) extending right lateral from a distended esophagus Note the fluid-filled dilated

CĐPB: co thắt tâm vị

CHẤN THƯƠNG CƠ HOÀNH

DẤU HIỆU TRỰC TIẾP

• Mất liên tục cơ hoành

• Dangling diaphragm

• Không có cơ hoành

DẤU HIỆU GIÁN TIẾP

• Cơ hoành dày

• Thoát chất cản quang quanh cơ hoành

DẤU HIỆU GIÁN TIẾP KHÁC

• TKMP/TKMB

• TMMP/MB

• Gãy xương sườn

• Cơ hoành tăng quang ít

Mất liên tục cơ hoành

Cạm bẫy: biến thể bình thường

• 6-11% dân số

• Nữ, lớn tuổi

• BN khí phế thũng

Dampling diaphragm

Dampling diaphragm

Không thấy cơ hoành (một phần hay toàn bộ cơ hoành)

THOÁT VỊ DẠ DÀY LÊN NGỰC

THOÁT VỊ DẠ DÀY LÊN NGỰC

Cạm bẫy: thoát vị Bochdalek

Cạm bẫy: thoát vị qua lỗ thực quản

DH vòng thắt

DH VÒNG THẮT

DH VÒNG THẮT

Hump and band

Band sign

Ảnh giả do hô hấp Chụp lại

Dependent viscera (DH tạng rơi)

• Bên (P): 1/3 trên gan không tiếp giáp

Các tạng trong ổ bụng nằm cao

Thoát vị đại tràng, biến chứng tắc ruột

Cạm bẫy: nhão hoành, liệt hoành

Dày vòm hoành

Cạm bẫy: Tụ máu dưới cơ hoành

1

2

3

4

5

6

7

7

8

9

10

11

• Widening of the superior mediastinal contours, which extend

superior to the thoracic outlet.Tracheal deviation to the left at the level of the thoracic outlet