GV nhắc lại và bổ sung: Trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng nên lấy biện pháp kĩ thuật và sử dụng giống chống chịu sâu, bệnh là chủ yếu, ưu tiên biện pháp sinh học, biện pháp cơ [r]
Trang 1Tiết 19
Bài 17: PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP DỊCH HẠI CÂY TRỒNG
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
Sau khi học xong bài này, học sinh phải
- Hiểu được thế nào là phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
- Hiểu được nguyên lí cơ bản và các biện pháp chủ yếu sử dụng trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
2 Kĩ năng:
- Vận dụng vào thực tế đề ra các giải pháp hạn chế sự phát triển của sâu, bệnh hại
3 Thái độ: hình thành ý thức bảo vệ môi trường, vệ sinh đồng ruộng
II Chuẩn bị của GV &HS
1 Giáo viên
Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV Sưu tầm tranh ảnh về sâu, bệnh hại cây trồng
2 Học sinh
Nghiên cứu SGK, tìm thêm 1 số số liệu có liên quan
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Sự phát sinh, phát triển của sâu, bệnh hại cây trồng phụ thuộc vào các yếu tố nào? Hậu quả do sâu, bệnh gây ra cho cây trồng là gì?
Trả lời: (Ý 1 - 5đ; Ý 2 - 5đ)
- Ý 1: Sự phát sinh, phát triển của sâu, bệnh hại cây trồng phụ thuộc vào các yếu tố
+ Nguồn sâu, bệnh hại
+ Điều kiện khí hậu
+ Giống cây trồng
+ Điều kiện đất đai
+ Chế độ chăm sóc
- Ý 2: Hậu quả do sâu, bệnh gây ra đối với cây trồng:
+ Làm cho cây sinh trưởng, phát triển kém,
+ Năng suất và chất lượng nông sản giảm,
+ Thậm chí không cho thu hoạch
3 Vào bài mới
* ĐVĐ: Trong thập niên 70, 80 của thế kỷ trước việc dùng hóa chất để phòng trừ dịch hại cây trồng là biện pháp chủ yếu Mặc dù đã góp phần tăng sản lượng nông nghiệp, tuy nhiên việc sử dụng hóa chất quá nhiều trong phòng trừ dịch hại cây trồng đã gây nhiều ảnh hưởng xấu
Do vậy các nhà khoa học trên thế giới đã nghiên cứu và đưa ra nhiều biện pháp phòng trừ dịch hại cây trồng có hiệu quả Hiện nay, chương trình phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng đang được áp dụng phổ biến và đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người nông dân
Vậy phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng là gì? Được tiến hành như thế nào? Chúng ta nghiên cứu bài hôm nay
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu
khái niệm phòng trừ tổng
dịch hại cây trồng
GV: Ở chương trình CN 7
các em đã được làm quen
với khái niệm về sâu hại và
bệnh hại cây trồng Vậy còn
dịch hại cây trồng là gì?
GV nói: Dịch hại cây trồng
là tất cả các sinh vật gây hại
cho cây trồng hoặc sản
phẩm cây trồng như sâu,
bệnh hại, cỏ dại,
chuột Tuy nhiên, trong
phạm vi bài hôm nay chúng
ta chủ yếu tìm hiểu về
phòng trừ tổng hợp sâu và
bệnh hại cây trồng
? Để phòng trừ các loại sâu,
bệnh hại người ta sử dụng
các biện pháp nào? (Hãy kể
các biện pháp phòng trừ
sâu, bệnh các em đã được
học ở chương trình CN lớp
7?)
? Phòng trừ tổng hợp dịch
hại cây trồng là gì?
? Vì sao phải phòng trừ
tổng hợp dịch hại cây
trồng?
GV chuyển ý: Vậy để
phòng trừ tổng hợp dịch hại
cây trồng người ta đưa ra
các nguyên lí cơ bản nào?
Chúng ta sang phần II
Hoạt động 2: Tìm hiểu
nguyên lí cơ bản của
phòng trừ tổng hợp dịch
hại cây trồng
? Em hãy nghiên cứu SGK
HS: Biện pháp canh tác, biện pháp thủ công, biện pháp hóa học, biện pháp sinh học, sử dụng giống cây trồng chống chịu sâu bệnh, biện pháp kiểm dịch
HS: Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng là: Sử dụng phối hợp các biện pháp phòng trừ dịch hại một cách hợp lí
HS: Mỗi biện pháp phòng trừ dịch hại đều có những
ưu điểm và hạn chế nhất định Vì vậy cần sử dụng các biện pháp để phát huy
ưu điểm và khắc phục nhược điểm
HS 1: Trồng cây khỏe Là
I Khái niệm phòng trừ tổng dịch hại cây trồng
Sử dụng phối hợp các biện pháp phòng trừ dịch hại hợp lí
II Nguyên lí cơ bản của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
1 Trồng cây khỏe
Trang 3phần II và cho biết các
nguyên lí cơ bản của phòng
trừ tổng hợp dịch hại cây
trồng và giải thích các
nguyên lí đó?
GV giải thích bổ sung
GV chuyển ý: Từ các
nguyên lí trên người ta phải
phối hợp các biện pháp
phòng trừ dịch hại nào?
chúng ta sang phần III
Hoạt động 3: Tìm hiểu các
biện pháp chủ yếu của
phòng trừ tổng hợp dịch
hại cây trồng.
?Dựa vào SGK em hãy kể
tên các biện pháp của
phòng trừ tổng hợp dịch hại
cây trồng?
HS: Nêu tên 6 biện pháp
SGK
GV chiếu tên các biện
pháp
1 Biện pháp kĩ thuật
GV: Ở gia đình hay địa
phương các em cô biết là có
sản xuất trồng trọt Vậy các
em hãy thảo luận nhóm
trong vòng 2 phút, kể các
khâu kĩ thuật canh tác và
tác dụng phòng trừ dịch hại
chọn trồng các giống cây mang gen kháng sâu, bệnh
và chăm sóc để cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt
=> Khả năng chống chịu sâu, bệnh cao
HS 2: Bảo tồn thiên địch
Thiên địch là những kể thù
tự nhiên của sâu, bệnh hại
=> Chúng khống chế sâu, bệnh phát triển
HS 3: Thăm đồng thường xuyên Phát hiện sâu, bệnh kịp thời để có biện pháp phòng trừ nhằm hạn chế sự gây hại của chúng
HS 4: Nông dân trở thành chuyên gia Nông dân được bồi dưỡng kiến thức về phòng trừ dịch hại để công tác phòng trừ dịch hại đạt hiệu quả cao
HS: Nêu tên 6 biện pháp SGK
HS: - Cày bừa => tiêu diệt trứng, nhộng sâu hoặc các VSV gây hại tồn tại trong đất
- Vệ sinh đồng ruộng =>
phá hủy nơi ẩn nấp của sâu, bệnh
2 Bảo tồn thiên địch
3.Thăm đồng thường xuyên
4 Nông dân trở thành chuyên gia
III Biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
1 Biện pháp kĩ thuật
- Cày bừa, vệ sinh đồng ruộng, tưới tiêu, bón phân hợp lí, luân canh cây trồng gieo trồng đúng thời vụ -> Tạo điều kiện bất lợi cho dịch hại, tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng
Trang 4của các khâu đó?
GV đưa hình ảnh thêm hình
ảnh về một vài khâu kĩ
thuật
?Ưu, nhược điểm của biện
pháp kĩ thuật là gì?
? Biện pháp này thực hiện
theo nguyên lí nào?
GV chuyển ý: Để trồng cây
khoẻ ngoài thực hiện các
biện pháp kĩ thuật còn phải
thực hiện biện pháp nào
nữa?
trồng chống chịu sâu,
bệnh
GV chiếu hình ảnh
? Sử dụng giống cây trồng
chống chịu sâu, bệnh nghĩa
là như thế nào?
?Biện pháp này có hạn chế
gì?
GV chuyển ý: Nguyên lí
thứ 2 là bảo tồn thiên địch
Vậy sử dụng thiên địch để
khống chế dịch hại cây
trồng là nội dung của
phương pháp nào?
3 Biện pháp sinh học
?Một bạn nhắc lại nội dung
của biện pháp sinh học là
gì?
Gv: Chiếu hình ảnh về vài
loài thiên địch
? Lấy thêm 1 vài ví dụ về
thiên địch?
? Các em hãy thảo luận
nhóm trong vòng 1 phút và
cho biết để bảo tồn thiên
địch chúng ta cần làm gì?
- Tưới tiêu, bón phân hợp lí
=> cây phát triển khỏe =>
nâng cao khả năng kháng sâu, bệnh
- Luân canh cây trồng =>
sâu, bệnh không còn thức
ăn nên đa số bị tiêu diệt
- Gieo trồng đúng thời vụ
=> cây ST - PT khỏe, tránh thời điểm thích hợp cho sâu, bệnh hại phát triển
HS: Đơn giản nhưng không tiêu diệt triệt để sâu, bệnh hại
HS: Nguyên lí trồng cây khỏe
HS: Sử dụng giống cây trồng chống chịu sâu bệnh
HS: Sử dụng giống cây trồng mang gen chống chịu sâu, bệnh
HS: Mỗi giống cây chỉ kháng được một hoặc một
số ít loài sâu, bệnh hại
HS: Biện pháp sinh học
HS: Sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng để tiêu diệt sâu, bệnh hại
HS: Lấy VD
Các nhóm đưa ra ý kiến:
Hạn chế sử dụng thuốc hóa học, tạo môi trường thuận lợi cho thiên địch, nhân nuôi thiên địch thả ra đồng,
2 Sử dụng giống cây trồng chống chịu sâu, bệnh
Sử dụng giống cây trồng mang gen chống chịu sâu, bệnh
3 Biện pháp sinh học
Sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng để tiêu diệt sâu, bệnh hại
Trang 5?Ưu, nhược điểm của biện
pháp này là gì?
GV chuyển ý: Vậy khi dịch
hại xuất hiện mà thiên địch
không đủ sức khống chế,
thì chúng ta nên sử dụng
biện pháp nào?
GV: Vì biện pháp hoá học
gây nhiều ảnh huởng xấu
nên chúng ta ưu tiên sử
dụng biện pháp cơ giới, vật
lí
4 Biện pháp cơ giới, vật lí
GV chiếu hình ảnh và ghi
bảng: SD bẫy, bả, vợt, tay,
nhiệt, tia cực tím
? Ưu, nhược điểm của biện
pháp này là gì?
GV chuyển ý: Khi tất cả
các biện pháp trên không có
hiệu quả chúng ta sử dụng
đến biện pháp hoá học
5 Biện pháp hóa học
? Thế nào là biện pháp hoá
học?
GV chiếu hình ảnh về thuốc
hóa học trừ sâu
? Vì sao chỉ sử dụng biện
pháp này khi các biện pháp
khác tỏ ra không hiệu quả?
GV lưu ý: chỉ sử dụng các
loại thuốc nằm trong danh
mục do Bộ NN & PTNN
quy định
6 Biện pháp điều hòa
GV thông báo: Là biện
pháp giữ cho dịch hại chỉ
phát triển ở mức độ nhất
định nhằm giữ cân bằng
sinh thái bằng cách phối
hợp các biện pháp trên một
cách hợp lí
không bắt giết thiên địch
HS: Giữ cân bằng sinh thái, không gây ô nhiễm môi trường nhưng không tiêu diệt được nhiều loài sâu, bệnh hại Vì mỗi loài thiên địch chỉ tiêu diệt được một hoặc một số sâu, bệnh hạị
HS: Có thể đưa ra một trong 2 biện pháp cơ giới vật lí hoặc hoá học
HS: Tiêu diệt dịch hại tương đối hiệu quả, không gây ô nhiễm môi trường nhưng tốn thời gian và nhân lực, ngoài ra còn có thể tiêu diệt cả côn trùng có ích
HS: Sử dụng thuốc hóa học
để trừ dịch hại cây trồng
HS: Vì biện pháp này tiêu diệt dịch hại hiệu quả nhưng gây nhiều ảnh hưởng xấu như ô nhiễm môi trường, tiêu diệt cả sinh vật
có hại, ảnh hưởng đến sức khỏe con người
4 Biện pháp cơ giới, vật lí
SD bẫy, bả, vợt, tay, nhiệt, tia cực tím
5 Biện pháp hóa học
Sử dụng thuốc hóa học để trừ dịch hại cây trồng
6 Biện pháp điều hòa
Là biện pháp giữ cho dịch hại chỉ phát triển ở mức độ nhất định nhằm giữ cân bằng sinh thái bằng cách phối hợp các biện pháp trên một cách hợp lí
Trang 64 Củng cố
GV: Chiếu các biện pháp
? Trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng nên lấy biện pháp nào là chủ yếu, biện pháp nào nên hạn chế? Vì sao?
- Biện pháp kĩ thuật và sử dụng giống chống chịu sâu, bệnh là biện pháp chủ yếu vì biện pháp này ngoài tác dụng phòng dịch hại, không gây ô nhiễm môi trường còn có tác dụng kích thích cây trồng sinh trưởng phát triển tốt, có khả năng kháng dịch hại cao
- Biện pháp hóa học nên hạn chế vì gây mất cân bằng sinh thái và ô nhiễm môi trường
GV nhắc lại và bổ sung: Trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng nên lấy biện pháp
kĩ thuật và sử dụng giống chống chịu sâu, bệnh là chủ yếu, ưu tiên biện pháp sinh học, biện pháp cơ giới vật lí để tiêu diệt dịch hại, hạn chế sử dụng thuốc hoá học
? Thảo luận nhóm và cho biết phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng có ưu gì?
- Giảm chi phí mua thuốc và công phun thuốc trừ sâu
- Tránh được ô nhiễm môi trường
- Giữ cân bằng sinh thái
- Bảo vệ sức khỏe con người
- Sơ đồ tư duy
- Trắc nghiệm
- Trò chơi ô chữ
5 Dặn dò
- Học bài cũ
- Vận dụng kiến thức vào thực tế
- Chuẩn bị bài 18
IV Rút kinh nghiệm