Khởi động : Thời tiết và khí hậu có ảnh hưởng lớn tới cuộc sống hàng ngày của con người, từ ăn mặc, ở cho tới các hoạt động sản xuất. Để nghiên cứu và có hiểu biết sâu sắc hơn về thời ti[r]
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Người soạn : Nguyễn Hồng Hải
Ngày soạn : 10/1/2017
Lớp dạy : ……
BÀI 18 : THỜI TIẾT, KHÍ HẬU VÀ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ I/ Mục tiêu cần đạt
Học song bài học này học sinh cần đạt được :
1/ Kiến thức
- Học sinh trình bày được các khái niệm thời tiết và khí hậu
- Học sinh trình bày được nhiệt độ không khí và cách đo nhiệt
độ không khí
- Học sinh phân tích và đánh giá được sự thay đổi nhiệt độ của không khí
2/ Kỹ năng
- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận xét, và làm việc nhóm
- Rèn luyện cho học sinh cách khai thác tranh ảnh ( hình 47,
48 , 49 SGK )
- Rèn luyện cho học sinh phát hiện mối quan hệ nhân quả địa
lí giữa thời tiết và khí hậu
3/ Thái độ
- Giúp học sinh có thái độ bảo vệ môi trường
- Giúp học sinh yêu thích môn học và có thái độ học tập đúng đắn
Trang 24/ Phát triển năng lực cho học sinh
- Năng lực phân tích, hoạt động nhóm, quan sát khai thác thông tin tranh ảnh Tổng hợp nhận xét ý kiến
II/ Phương tiện, phương pháp
1/ Phương tiện
1.1/ Giáo viên : sách giáo khoa, giáo án, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, Ao, tranh ảnh bài 18, Powerpoint…
1.2/ Học sinh : Vở ghi, sách giáo khoa, vở soạn, hình 47 Lều khó tượng, hình 48 sự thay đổi nhiệt độ theo độ cao, Hình 49
Sự thay đổi nhiệt độ theo vĩ độ
2/ Phương pháp
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp nhóm
- Phương pháp thuyết trình
- Phương pháp khai thác tranh ảnh
III/ Tiến trình bày dạy
1/ Ổn định lớp ( 1 phút )
2/ Kiểm tra bài cũ ( 3-5 phút )
Câu 1 : Lớp vỏ khí được chia làm mấy tầng ? nêu vị trí
và đặc điểm của tầng đối lưu ?
Đáp án :
Lớp vỏ khí gồm 3 tầng :
Trang 3- Tầng đối lưu
- Tầng bình lưu
- Tầng cao của khí quyển
Vị trí : từ 0km đến 16km
Đặc điểm : Tầng đối lưu luôn có sự chuyển động của không khí theo chiều thẳng đứng và là nơi sinh ra rất cả các hiện tượng mây, mưa , sấm, chớp… Các hiện tượng này có ảnh hưởng lớn tới đời sống và sinh vật trên Trái Đất
Nhiệt độ trong tầng này giảm dần khi lên cao Trung bình cứ lên cao 100m, thì nhiệt độ lại giảm đi 0.6 độ C
3/ Dạy bài mới ( 35 phút )
Khởi động : Thời tiết và khí hậu có ảnh hưởng lớn tới cuộc
sống hàng ngày của con người, từ ăn mặc, ở cho tới các hoạt động sản xuất Để nghiên cứu và có hiểu biết sâu sắc hơn về thời tiết và khí hậu chúng ta cùng nhau tìm hiểu trong bài
học ngày hôm nay Bài 18 : Thời tiết, khí hậu và nhiệt độ không khí
Hoạt động 1 : Cá nhân (7
phút ).
GV : Dựa vào hiểu biết của
em hãy nêu các đối tượng mà
họ thống báo qua chương
trình dự báo thời gồm những
gì ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
BÀI 18 : THỜI TIẾT, KHÍ HẬU VÀ NHIỆT ĐỘ KHÔNG
KHÍ.
1/ Thời tiết và khí hậu.
Trang 4( Khu vực địa phương, nhiệt
độ trung bình, cấp gió, hướng
gió, độ ẩm, thời gian).
GV : Vậy một bạn bãy cho
thầy biết thời tiết là gì ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
( Mở rộng : Khí tượng là chỉ
những hiện tượng vật lí của
khí quyển phát sinh trong vũ
trụ, như gió mây mưa, tuyết,
sương mù, cầu vồng, sấm
chớp…)
GV : Trong một ngày thời gian
biểu hiện ở các địa phương có
khác nhau không ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
GV : Dựa vào kiến thức trong
sách giáo khoa một bạn hãy
cho thầy biết khí hậu là gì ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
GV : Thời tiết và khí hậu khác
nhau như thế nào ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
Thời tiết Khí hậu
- Thời tiết là sự biểu hiện các hiện tượng khí tượng ở một địa phương trong thời gian ngắn nhất định
- Thời tiết không giống nhau
ở khắp mọi nơi và luôn thay đổi
- Khí hậu là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết ở một địa phương trong thời gian dài và trở thành quy luật
Trang 5c
nha
u
Diễn ra
thời gian
ngắn
Diễn ra trong thời gian dài
Không
mang
tính quy
luật
Mang tính quy luật
Hoạt động 2 : Hoạt động
nhóm cặp (13 phút ).
GV: Các em thảo luận theo
nhóm cặp 2 đến 4 người hãy
thảo luận các nội dung trong
phiếu học tập và cử đại diện
lên trình bày? Thời gian các
nhóm thảo luận là 3 phút
Nhóm 1 : Nêu quy trình hấp
thụ nhiệt của đất và không
khí ?
( Bức xạ Mặt Trời qua lớp
không khí Trong không khí có
chưá bụi và hơi nước nên hấp
thụ phần nhỏ năng lượng
nhiệt từ Mặt Trời.
Phần lớn còn lại được mặt
đất hấp thụ do đó đất nóng
lên tỏa nhiệt vào không khí,
không khí sẽ nóng lên Đó là
nhiệt độ không khí)
Nhóm 2 : Nhiệt độ không khí
là gì ? Dụng cụ đo nhiệt độ
không khí là gì ?
Nhóm 3 : Người ta đo nhiệt độ
không khí một ngày ít nhất
2/ Nhiệt độ không khí và cách đo nhiệt độ không khí
- Nhiệt độ không khí là độ nóng lạnh của không khí
- Dụng cụ đo nhiệt độ
không khí là nhiệt kế
- Đo nhiệt độ không khí 3 lần 1 ngày Vào các giờ 5 giờ, 13 giờ, 21 giờ
Trang 6mấy lần ? vào những khoảng thời gian nào ? Tại sao lại vào những khung giờ đó ? Sau đó người ta làm gì về nhiệt độ đo được ?
( Mở rộng : Đó là lúc bức xạ
Mặt Trời yếu nhất, mạnh nhất, khi đã chấm dứt.
Tính nhiệt độ trung bình, ghi vào sổ nhật ký, báo về trung tâm khí tượng thủy văn).
Nhóm 4 : Tại sao khi đo nhiệt
độ không khí, người ta phải để nhiệt kế trong bóng râm và cách mặt đất 2m ?
( Để đo được nhiệt độ thực của không khí Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng Mặt Trời và ở độ cao 2M để không
bị ảnh hưởng của nhiệt độ mặt đất )
Nhóm 5 : Gỉa sử có một ngày
ở phường Kim Liên – Đống Đa – HN người ta đo được nhiệt
độ lần lượt lúc 6 giờ là 10 độ, lúc 13 giờ là 15 độ và 21 giờ
là 11 độ Hỏi nhiệt độ trung bình ngày hôm đó là bao nhiêu ?
Mở rộng :
*) Công thức đo nhiệt độ trung bình ngày :
Tổng nhiệt độ đo được các lần trong ngày / số lần đo
Trang 7được
*) Công thức đo nhiệt độ
trung bình tháng :
Tổng nhiệt độ đo được các
ngày trong tháng / số
ngày trong tháng
*) Công thức đo nhiệt độ
trung bình năm :
Tổng nhiệt độ trung bình
đo được các tháng / số
tháng
HS : Lắng nghe và thực hiện
yêu cầu
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
Tuy nhiên nhiệt độ không khí
có sự thay đổi ở nơi này nơi
khác chúng ta cùng nhau tìm
hiểu Phần 3 “ Sự thay đổi
nhiệt độ của không khí”.
Hoạt động 3 : Nhóm ( 15
phút ).
GV : Dựa vào kiến thức trong
sách giáo khoa một bạn hãy
cho thầy biết nhiệt độ không
khí thay đổi theo những
phương diện nào ?
HS : Lắng nghe và trả lời
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
(- Nhiệt độ không khí thay đổi
tùy theo vị trí.
- Nhiệt độ không khí thay đổi
theo độ cao.
- Nhiệt độ không khí thay đổi
theo vĩ độ)
GV : Các nhóm thảo luận các
nội dung sau trong vòng 5
3/ Sự thay đổi nhiệt độ của không khí.
a) Nhiệt độ không khí thay đổi tùy theo vị trí gần hay xa biển
- Miền gần biển và xa biển
Trang 8phút, sau đó cử đại diện nhóm
lên trình bày Các nhóm khác
lắng nghe nhận xét và bổ
xung
Nhóm 1 :
Tại sao những mùa hè người
ta thường ra biển nghỉ ngơi và
tắm mát ?
Ảnh hưởng của biển đối với
nhiệt độ không khí vùng ven
biển như thế nào?
(- Vì mùa hè ở vùng ven biển
có không khí mát mẻ, khí hậu
ôn hòa, hơi nước từ biển vào
các vùng ven biển giúp điều
hòa khí hậu, đồng thời có khối
khí hải dương thống trị ở khu
vực này Do đặc tính hấp thụ
và tỏa nhiệt của mặt đất và
mặt nước nên nhiệt độ không
khí của vùng xa biển và gần
biển khác nhau).
Nhóm 2 :
Nhận xét sự thay đổi nhiệt độ
theo độ cao ? Dựa vào kiến
thức đã học và hiểu biết của
em hãy giải thích sự thay đổi
đó ?
Nhóm 3 : Quan sát hình 49
SGK nêu nhận xét về sự thay
đổi giữa góc chiếu của ánh
sáng Mặt Trời và nhiệt độ từ
xích đạo lên cực ?
HS : Lắng nghe và thảo luận,
nhận xét các nhóm
GV : Nhận xét và củng cố kiến
thức
sẽ có khí hậu khác nhau
- Sự khác nhau đó sinh hai loại khí hậu : Khí hậu lục địa, khí hậu đại dương
b) Nhiệt độ không khí thay đổi theo độ cao.
- Càng lên cao nhiệt độ không khí càng giảm, độ
ẩm càng tăng
c) Nhiệt độ không khí thay
đổi theo vĩ độ
- Nhiệt độ giảm dần từ xích đạo về cực ( càng gần xích đạo nhiệt độ càng tăng)
- Không khí ở các vùng vĩ độ thấp, nóng hơn không khí
ở các vùng vĩ độ cao
IV/ Củng cố và dặn dò ( 5 phút ).
Trang 91/ Củng cố.
Câu 1 : Điền từ còn thiếu vào chỗ chấm :
Thời tiết là sự biểu hiện các ………ở một địa phương trong thời gian ngắn nhất định
( hiện tượng khí tượng)
Khí hậu là ………của tình hình thời tiết ở một địa phương trong thời gian dài và trở thành quy luật
( sự lặp đi lặp lại )
Câu 2 : Có mấy sự thay đổi nhiệt độ không khí nào ?
A 2
B 3
C 4
D 5
2/ Dặn dò
- Về nhà làm bài tập trang 57
- Về nhà học bài và chuẩn bị bài 19 : Khí áp và gió trên Trái Đất
_
Trang 10PHIẾU HỌC TẬP NHÓM ……….
Nêu quy trình hấp thụ nhiệt của đất và
không khí ?
Trang 11PHIẾU HỌC TẬP NHÓM ……….
Nhiệt độ không khí là gì ? dụng cụ đo nhiệt độ
không khí là gì ?
Trang 12PHIẾU HỌC TẬP NHÓM ……….
Người ta đo nhiệt độ không khí một ngày ít nhất mấy lần ? vào những khoảng thời gian nào ? Tại sao lại vào những khung giờ đó ? Sau đó người ta
làm gì về nhiệt độ đo được ?
Trang 13PHIẾU HỌC TẬP NHÓM ……….
Tại sao khi đo nhiệt độ không khí, người ta phải
để nhiệt kế trong bóng râm và cách mặt đất 2m ?
Trang 14PHIẾU HỌC TẬP NHÓM ……….
1/ Gỉa sử có một ngày ở Nội, người ta đo nhiệt độ lúc 5 giờ được 20 độ C , lúc 13 giờ được 24 độ C và lúc 21 giờ được 22 độ C Hỏi nhiệt độ trung bình của ngày hôm đó
là bao nhiêu ?
2/ Gỉa sử có một ngày ở phường Kim Liên – Đống Đa – HN người ta đo được nhiệt độ lần lượt lúc 6 giờ là 10 độ, lúc
13 giờ là 15 độ và 21 giờ là 11 độ Hỏi nhiệt độ trung bình ngày hôm đó là bao nhiêu ?