MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Văn hóa có vai trò rất lớn đối với mỗi quốc gia. Văn hóa được hình thành trong quá trình dựng nước và giữ nước của mỗi đất nước. Mỗi một quốc gia đều có nền văn hóa riêng biệt, tạo nên sự độc đáo, một nét riêng không thể nhầm lẫn. Văn hóa Việt Nam cũng vậy, cũng mang những nét, những đặc điểm riêng biệt. Trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật và mạng Internet, đất nước ta có nhiều cơ hội thuận lợi để phát triển, song cũng phải đối mặt với không ít những khó khăn, thách thức. Đặc biệt nguy cơ phai nhạt bản sắc văn hóa dân tộc, kéo theo đó là nguy cơ về mất ổn định an ninh kinh tế, an ninh chính trị, quốc phòng… đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra. Thực trạng này đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó, một trong những nguyên nhân căn bản đó là văn hóa Việt Nam đã và đang có sự chuyển biến mạnh mẽ về cả mặt tích cực và hạn chế, tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến bộ mặt và xu hướng phát triển của xã hội, của đất nước ta. Tất cả những lĩnh vực của đời sống xã hội đều có giá trị văn hóa của nó: văn hóa giao tiếp, văn hóa giao thông, văn hóa công sở, văn hóa gia đình…. Văn hóa luôn đi liền với giáo dục và giáo dục luôn song hành với văn hóa. Văn hóa học đường chính là một trong những khía cạnh của giáo dục. Văn hóa học đường là thuật ngữ được xuất hiện vào đầu những năm 90 của thế kỉ trước ở các nước phát triển như Úc, Mỹ, Anh… và sau đó lan ra các nước khác trên thế giới. Văn hóa học đường được xem là chuẩn mực văn hóa ở trường học. Nó có vai trò quan trọng trong giáo dục nhân cách, giáo dục tri thức con người. Văn hóa học đường bao gồm nhiều mối quan hệ, đó là mối quan hệ giữa giáo viên – học sinh, học sinh – học sinh, giáo viên – giáo viên, giáo viên – phụ huynh, gia đình – nhà trường, nhà trường – thiết chế xã hội… Trong đó, có thể nói, mối quan hệ giữa học sinh với học sinh là một trong những mối quan hệ quan trọng, có vai trò khá then chốt trong văn hóa học đường. Trong giai đoạn hiện nay, xã hội ngày càng đi lên, nền kinh tế, văn hóa, khoa học ngày càng phát triển tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận nhiều kênh thông tin hữu ích và đạt được nhiều mặt khá tích cực. Bên cạnh những mặt tích cực thì những mặt tiêu cực cũng rất phổ biến. Nhiều chuẩn mực, giá trị tốt đẹp từ xa xưa không được giữ gìn và phát huy, đang trên đà đi xuống, mối quan hệ giữa học sinh với học sinh cũng đã và đang thay đổi theo xu hướng xấu hơn. Đặc biệt, ở môi trường đại học, khi các bạn bắt đầu rời xa gia đình và đến một môi trường mới như đại học, sẽ có rất nhiều vấn đề xảy ra với từng cá nhân mỗi người. Mối quan hệ với bạn bè trong môi trường đại học cũng là một trong số đó. Thực tế cũng cho thấy, mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên ở trường đại học cũng có rất nhiều bất cập và đáng để quan tâm. Chính vì lý do trên, em đã chọn đề tài “Mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong văn hóa học đường tại các trường đại học ở Hà Nội hiện nay” là đề tài tiểu luận để kết thúc học phần môn: Xây dựng văn hóa cộng đồng. Qua đó chỉ ra những mặt tích cực cũng như tiêu cực trong mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong môi trường đại học và đưa ra giải pháp tối ưu nhất để phát huy những mặt tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực trong mối quan hệ này.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Văn hóa có vai trò rất lớn đối với mỗi quốc gia Văn hóa được hìnhthành trong quá trình dựng nước và giữ nước của mỗi đất nước Mỗi một quốcgia đều có nền văn hóa riêng biệt, tạo nên sự độc đáo, một nét riêng không thểnhầm lẫn Văn hóa Việt Nam cũng vậy, cũng mang những nét, những đặcđiểm riêng biệt Trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sựphát triển của khoa học – kỹ thuật và mạng Internet, đất nước ta có nhiều cơhội thuận lợi để phát triển, song cũng phải đối mặt với không ít những khókhăn, thách thức Đặc biệt nguy cơ phai nhạt bản sắc văn hóa dân tộc, kéotheo đó là nguy cơ về mất ổn định an ninh kinh tế, an ninh chính trị, quốcphòng… đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra Thực trạng này đến từ nhiềunguyên nhân khác nhau, trong đó, một trong những nguyên nhân căn bản đó
là văn hóa Việt Nam đã và đang có sự chuyển biến mạnh mẽ về cả mặt tíchcực và hạn chế, tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến bộ mặt và xu hướng pháttriển của xã hội, của đất nước ta
Tất cả những lĩnh vực của đời sống xã hội đều có giá trị văn hóa củanó: văn hóa giao tiếp, văn hóa giao thông, văn hóa công sở, văn hóa giađình… Văn hóa luôn đi liền với giáo dục và giáo dục luôn song hành với vănhóa Văn hóa học đường chính là một trong những khía cạnh của giáo dục.Văn hóa học đường là thuật ngữ được xuất hiện vào đầu những năm 90 củathế kỉ trước ở các nước phát triển như Úc, Mỹ, Anh… và sau đó lan ra cácnước khác trên thế giới
Văn hóa học đường được xem là chuẩn mực văn hóa ở trường học Nó
có vai trò quan trọng trong giáo dục nhân cách, giáo dục tri thức con người.Văn hóa học đường bao gồm nhiều mối quan hệ, đó là mối quan hệ giữa giáoviên – học sinh, học sinh – học sinh, giáo viên – giáo viên, giáo viên – phụhuynh, gia đình – nhà trường, nhà trường – thiết chế xã hội… Trong đó, cóthể nói, mối quan hệ giữa học sinh với học sinh là một trong những mối quan
Trang 2hệ quan trọng, có vai trò khá then chốt trong văn hóa học đường Trong giaiđoạn hiện nay, xã hội ngày càng đi lên, nền kinh tế, văn hóa, khoa học ngàycàng phát triển tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận nhiều kênh thôngtin hữu ích và đạt được nhiều mặt khá tích cực Bên cạnh những mặt tích cựcthì những mặt tiêu cực cũng rất phổ biến Nhiều chuẩn mực, giá trị tốt đẹp từ
xa xưa không được giữ gìn và phát huy, đang trên đà đi xuống, mối quan hệgiữa học sinh với học sinh cũng đã và đang thay đổi theo xu hướng xấu hơn.Đặc biệt, ở môi trường đại học, khi các bạn bắt đầu rời xa gia đình và đến mộtmôi trường mới như đại học, sẽ có rất nhiều vấn đề xảy ra với từng cá nhânmỗi người Mối quan hệ với bạn bè trong môi trường đại học cũng là mộttrong số đó Thực tế cũng cho thấy, mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên
ở trường đại học cũng có rất nhiều bất cập và đáng để quan tâm
Chính vì lý do trên, em đã chọn đề tài “Mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong văn hóa học đường tại các trường đại học ở Hà Nội hiện nay” là đề tài tiểu luận để kết thúc học phần môn: Xây dựng văn hóa
cộng đồng Qua đó chỉ ra những mặt tích cực cũng như tiêu cực trong mốiquan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong môi trường đại học và đưa ra giảipháp tối ưu nhất để phát huy những mặt tích cực và hạn chế những mặt tiêucực trong mối quan hệ này
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Bài tiểu luận tập trung đề cập tới đối tượng và sinh viên các trường đạihọc, từ đó làm rõ mối quan hệ giữa các bạn sinh viên khi bước vào môitrường đại học
Trang 3Trên cơ sở nghiên cứu về mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên ởmôi trường đại học trong văn hóa học đường, bài tiểu luận đề cập tới thựctrạng về mối quan hệ này, đồng thời đưa ra những giải pháp tối ưu nhất Qua
đó, xây dựng và hoàn thiện hơn mối quan hệ giữa các bạn sinh viên ở đại họctrong văn hóa học đường
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, bài tiểu luận cần hoàn thành nhữngnhiệm vụ:
- Thứ nhất là khái quát về văn hóa học đường và mối quan hệ giữasinh viên với sinh viên trong văn hóa học đường
- Thứ hai là nêu thực trạng và nguyên nhân của văn hóa học đườngnói chung và mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên nói riêng Trong đó baogồm cả những biểu hiện tích cực và những biểu hiện tiêu cực
- Thứ ba là xây dựng hệ thống giải pháp để phát huy những biểuhiện tích cực và hạn chế những biểu hiện tiêu cực trong mối quan hệ giữa sinhviên với sinh viên trong văn hóa học đường
Trang 4NỘI DUNG
Chương I:
Khái quát về văn hóa học đường và mối quan hệ giữa sinh viên với sinh
viên trong văn hóa học đường
1 Một số quan niệm về văn hóa và văn hóa học đường
1.1 Quan niệm về văn hóa
Văn hóa học đường là một khía cạnh, một lĩnh vực của văn hóa Vì vậy,
để hiểu rõ về văn hóa học đường cũng như về mối quan hệ giữa sinh viên vớisinh viên trong văn hóa học đường, cần làm rõ về quan niệm về văn hóa
Trong đời sống hàng ngày, văn hóa được hiểu theo nhiều nghĩa khácnhau Nó có thể được hiểu là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần docon người sáng tạo ra Cũng có khi văn hóa được hiểu là nghệ thuật, trình độhọc vấn, hành vi ứng xử, nếp sống, đạo đức xã hội
Thực tế cho thấy rằng có rất nhiều quan niệm về văn hóa khác nhau
Ở phương Tây, từ “văn hóa” xuất hiện từ thế kỉ III trước công nguyên.Văn hóa trong tiếng Latin bắt nguồn từ “Cultus”, với nghĩa là gieo trông, càycấy, chăm bón, gắn với lao động nông nghiệp Sau đó, “Cultus” dần chuyểnnghĩa mang theo nội dung và ý nghĩa mới, nói về tính giáo dục, có học vấn,
sự mở mang trí tuệ, tinh thần của con người Từ thuật ngữ gốc Latin này, xuấthiện thêm từ “Culture” với nghĩa là văn hóa
Theo Herder – nhà triết học người Đức quan niệm rằng: văn hóa là sựhình thành lần thứ hai của loài người Lần thứ nhất, con người xuất hiện nhưmột thực thể tự nhiên, lần thứ hai con người xuất hiện như một thực thể của xãhội – tức là con người văn hóa Hơn nữa, nhà triết học Herder còn là người đầutiên khái quát toàn bộ tri thức của thời đại và trình bày văn hóa nhân loại nhưkết quả của sự phát triển Quá trình phát triển đó bắt đầu từ sự xuất hiện củatrái đất, của thế giới tự nhiên vô cơ, kế đến là sự ra đời của các loại động thực
Trang 5vật và cuối cùng là sự xuất hiện của con người phát triển theo nhân bản vănhóa.
Theo E.B.Tylor đưa ra định nghĩa: “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩarộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạođức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con ngườichiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội” Theo định nghĩa này thìvăn hóa và văn minh là một, nó bao gồm tất cả những lĩnh vực liên quan đếnđời sống con người
Theo F.Boas định nghĩa “Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần,thể chất và những hoạt động định hình nên hành vi của các nhân cấu thànhnên một nhóm người vừa có tính tập thể vừa có tính cá nhân trong mối quan
hệ với môi trường tự nhiên của họ, với những nhóm người khác, với nhữngthành viên trong nhóm và của chính các thành viên này với nhau”
Tổ chức UNESCO đưa khái niệm về văn hóa rất cụ thể “Văn hoá lànhững gì sâu sắc nhất tiêu biểu cho một cộng đồng người, một dân tộc, mộtquốc gia… được các thành viên trong cộng đồng chấp nhận là những gì có giátrị nhấ tbao gồm cả văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần, văn hoá sinh hoạt,văn hoá danh lam thắng cảnh Văn hoá này có thể là tổng thể những nét riêngbiệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và cảm xúc quy định tính cách của một dântộc, một xã hội, hoặc một nhóm người trong xã hội Văn hoá bao gồm nghệthuật và văn chương, những lối sống những quyền cơ bản của con người,những hệ thống các giá trị, những tập tục tín ngưỡng, văn hoá đem lại khảnăng suy xét của bản thân Chính văn hoá làm cho chúng ta trở thành những
sự vật đặc biệt nhân bản, có lý tính, có óc phê phán và dẫn thân một cách đạo
lý Chính nhờ văn hoá con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biếtmình là một phương án chưa hoàn thiện, đặt ra để xem xét những thành tựucủa bản thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo ranhững công trình vượt trội lên bản thân”
Ở Việt Nam, văn hóa cũng có những định nghĩa rất khác nhau
Trang 6Giáo sư – Tiến sỹ Trần Ngọc Thêm trong cuốn “Cơ sở văn hóa ViệtNam” đưa ra quan niệm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ có cả giá trị vậtchất và tinh thần do con người sáng tạo ra, tích lũy qua quá trình hoạt độngthực tiễn trong sự tương tác giữa con người với tự nhiên và xã hội của mình”.Giáo sư cho rằng, văn hóa có bốn đặc trưng: tính hệ thống, tính giá trị, tínhlịch sử và tính nhân sinh Văn hóa thì không phải một sự vật hiện tượng haymột lĩnh vực chuyên biệt nào cả, mà đó là tất cả các lĩnh vực của đời sống,chúng bao hàm trọn gói để cùng nhau thực hiện chức năng xã hội Và hơn thếnữa, văn hóa đẹp bởi bản thân nó mang tính lịch sử và vì con người.
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng quan niệm rằng: “Nói tới văn hóa là nóitới một lĩnh vực vô cùng phong phú và rộng lớn, bao gồm những gì khôngphải thiên nhiên mà có liên quan đến con người trong suốt quá trình tồn tại,phát triển, quá trình con người làm nên lịch sử…”
Học giả Đào Duy Anh cũng có quan niệm về văn hóa Văn hóa đượchiểu ở đâylà văn hóa sinh hoạt: Người ta thường cho rằng văn hóa chỉ lànhững học thuật, tư tưởng của loài người, nhân thế mà xem văn hóa có tínhchất cao thượng đặc biệt Thực ra không phải như vậy Học thuật, tư tưởng cốnhiên là trong phạm vi của văn hóa, nhưng phàm sự sinh hoạt về kinh tế, vềchính trị, về xã hội, cùng hết thảy các phong tục tập quán tầm thường, lạikhông trong phạm vi văn hoa sao? Hai tiếng văn hóa chẳng qua là chỉ chungtất cả các phương tiện sinh hoạt của loài người, cho nên ta có thể nói rằng vănhóa tức là sinh hoạt
Chủ tịch Hồ Chí Minh – nhà văn hóa kiệt xuất đã khẳng định rằng: “Vì lẽsinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người đã sáng tạo và phát minh rangôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật,những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn, mặc, ở và phương thức sử dụng.Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợpcủa mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sảnsinh ra nhằm thích ứng nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”
Trang 7Trên cơ sở kế thừa, tiếp thu có chọn lọc kết quả nghiên cứu của các nhàkhoa học trong và ngoài nước, chúng ta có thể đi đến một định nghĩa về văn
hóa như sau: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội Văn hóa thể hiện đặc tính riêng của mỗi dân tộc, có khả năng chi phối, điều tiết hoạt động của mọi thành viên trong cộng đồng xã hội”.
1.2 Quan niệm về văn hóa học đường
Thuật ngữ này xuất hiện trong những năm 1990 trong một số nước pháttriển như Anh, Mỹ, Úc…và dần dần trở nên phổ biến trên thế giới với ý nghĩatổng quát:Văn hóa học đường là những giá trị, những kinh nghiệm lịch sử của
xã hội loài người đã tích lũy trong quá trình xây dựng hệ thống giáo dục vàquá trình hình thành nhân cách
Theo Giáo sư Viện sĩ Phạm Minh Hạc thì: “Văn hóa học đường là hệcác chuẩn mực, giá trị giúp cán bộ quản lý nhà trường, thầy cô giáo, các vịphụ huynh và các em học sinh, sinh viên có các cách thức suy nghĩ, tình cảm,hành động tốt đẹp”
2 Nội dung về văn hóa học đường và mối quan hệ giữa học sinh với học sinh trong văn hóa học đường
2.1 Nội dung về văn hóa học đường
Nội dung văn hóa học đường có thể được nhìn từ ba góc độ như sau:
Văn hóa học đường là văn hóa môi trường:
Học đường là nơi để tiến hành dạy và học với sự tham gia của cơ sở vậtchất trường học, cán bộ quản lý giáo dục, thầy, trò, chương trình, nội dunggiáo dục… để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đào tạo của từng trườnghọc Do vậy, nói đến văn hóa học đường trước hết phải nói đến môi trường,cảnh quang sư phạm, cây xanh, hoa kiểng, nơi chỗ vui chơi, giải trí, sinh hoạt,hội họp, học tập, thực hành thí nghiệm, vệ sinh an toàn…như thế nào Tổngquan toàn cảnh nhà trường từ cổng, hàng rào, bảng tên trường, bàn ghế học
Trang 8sinh, nhà làm việc, nhà vệ sinh… đều toát lên nét văn hóa của trường học.Nhưng điều đó không hẳn là cổng trường to hay nhỏ, hoa kiểng đẹp hay xấu,cây xanh nhiều hay ít…mà quan trọng là cách sắp xếp, bố cục các vật thể ấytrong nhà trường như thế nào? nói lên điều gì? Văn hóa học đường tuy khôngphải là vật thể nhưng văn hóa học đường thể hiện qua các vật thể ấy
Dĩ nhiên trong tình hình hiện nay nhiều trường học còn khó khăn về cơ
sở vật chất cũng là những cản ngại cho xây dựng văn hóa học đường, nhưngtục ngữ Việt Nam có câu “Nghèo cho sạch, rách cho thơm” cho thấy rằngkhông phải đợi đến khi nhà trường có cơ sở vật chất tươm tất, đầy đủ rồi mớixây dựng văn hóa môi trường
Văn hóa học đường là văn hóa tổ chức:
Trường học là một tổ chức, văn hóa học đường là văn hóa tổ chức Một
tổ chức sau khi được hình thành, tồn tại và phát triển thì tự khắc nó sẽ dần dầnhình thành nên những nề nếp, chuẩn mực, lễ nghi, niềm tin và giá trị Đó làsợi dây vô hình gắn kết các thành viên trong tổ chức lại với nhau cùng phấnđấu cho những giá trị chung của tổ chức Đó là nghi lễ, đồng phục, không khíhọc tập trật tự, sinh hoạt nề nếp, đi học đúng giờ, tôn trọng luật giao thông…
Có thể nói, văn hóa tổ chức là yếu tố cơ bản trong văn hóa học đường,
nó hiện diện trong khắp các hoạt động của nhà trường
Văn hóa học đường là văn hóa ứng xử, là mối quan hệ của nhiều cá thể:
Xét từ nhiều khía cạnh khác nhau, văn hóa học đường là cách ứng xử,
là mối quan hệ của nhiều cá thể, bao gồm cả những cá thể trong môi trườnghọc đường và cả môi trường ngoài xã hội Đó là:
- Cách ứng xử, mối quan hệ của thầy, cô giáo với học sinh, sinhviên: Được thể hiện như sự quan tâm đến học sinh, sinh viên, biết tôn trongngười học, biết phát hiện ra ưu điểm, nhược điểm người học để chỉ bảo…Thầy, cô luôn gương mẫu trước học sinh, sinh viên
Trang 9- Cách ứng xử, mối quan hệ của học sinh, sinh viên với thầy, côgiáo thể hiện bằng sự kính trọng, yêu quí của người học với thầy, cô giáo.Hiểu được những chỉ bảo giáo dục của thầy, cô và thực hiện điều đó tự giác,
có trách nhiệm
- Cách ứng xử, mối quan hệ giữa lãnh đạo với giáo viên, nhân viênthể hiện người lãnh đạo phải có năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục.Người lãnh đạo có lòng vị tha, độ lượng, tôn trọng giáo viên, nhân viên xâydựng được bầu không khí lành mạnh trong tập thể nhà trường
- Cách ứng xử, mối quan hệ giữa các đồng nghiệp, học sinh, sinhviên với nhau phải thể hiện qua cách đối xử mang tính tôn trọng, thân thiện,giúp đỡ lẫn nhau
- Cách ứng xử, mối quan hệ giữa gia đình học sinh, sinh viên vớigiáo viên và nhà trường
- Ngoài ra, văn hóa học đường còn bao gồm cả cách ứng xử, mốiquan hệ của nhà trường với các thiết chế xã hội Đó vừa là điều kiện, vừa làđộng lực giúp văn hóa học đường ngày càng đường cải nhiện hơn
Tất cả các ứng xử, mối quan hệ trong nhà trường cũng như ngoài xã hội
là nhằm xây dựng một môi trường sống văn minh, lịch sự trong nhà trường
2.2 Nội dung về mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong văn hóa học đường
Nói về mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên với sinh viên trong vănhóa học đường, ta có thể đề cập tới nhiều khía cạnh khác nhau Nó không chỉđơn giản chỉ là mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên ở trong môi trườnghọc đường mà còn ra khỏi môi trường trường học là ngoài xã hội Hay nócũng không dừng lại ở mối quan hệ giữa các bạn cùng lớp với nhau, đi rộnghơn là sinh viên cùng khoa và sinh viên khóa trên hoặc khóa dưới
Trong đó mối quan hệ giữa các bạn sinh viên thì mối quan hệ giữa cácsinh viên trong cùng lớp học là rất phổ biến Về mối quan hệ giữa sinh viênvới sinh viên trong cùng lớp học, có thể chia làm hai loại mối quan hệ: Mối
Trang 10quan hệ giữa các bạn sinh viên với nhau và mối quan hệ giữa ban cán sự lớp,ban chấp hành chi đoàn với các bạn sinh viên trong lớp.
Trang 11Chương II Thực trạng và nguyên nhân mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên trong văn hóa học đường tại các trường đại học ở Hà Nội hiện nay.
1 Thực trạng về mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên
Có thể chia mối quan hệ ra làm hai mối quan hệ cụ thể: mối quan hệgiữa các sinh viên với nhau và mối quan hệ giữa ban cán sự lớp, ban chấphành chi đoàn với sinh viên
1.1 Mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên
Có thể nói đây là mối quan hệ phổ biến nhất trong môi trường đại họcnói riêng và trong văn hóa học đường nói chung Ta cũng có thể thấy rõ đượcnhững mặt tích cực và cả những mặt hạn chế của nó
Về tích cực: Môi trường đại học là một môi trường hoàn toàn mới với
các bạn học sinh vừa rời cấp trung học phổ thông Các bạn ở các địa phương,các tỉnh, thành phố khác nhau tập trung ở Hà Nội để bước vào cuộc sống đạihọc của mình Đại học là một môi trường hoàn toàn mới đối với tất cả các bạnkhi các bạn bắt đầu xa nhà và sống tự lập Có thể nói, ở môi trường mới, việckết bạn với bạn bè mới là việc không hề dễ đối với các bạn Tuy nhiên, khi đãtrở thành bạn cùng lớp, cùng khoa hay rộng hơn là cùng trường đại học, cácbạn có thể thấy được điểm chung giữa mọi người với nhau Bởi lẽ, ít nhất cácbạn cũng đã từng có ước mong chung là được đặt chân vào ngôi trường đạihọc của mình Sinh viên cùng trong một lớp, các bạn sẽ có bốn năm học họccùng nhau, sẽ có những trải nghiệm đáng quý với nhau Các bạn sinh viênthường chỉ mất một thời gian ngắn để có thể làm quen, kết bạn với nhữngngười bạn cùng lớp của mình Là những người trẻ tuổi, các bạn sẽ rất dễ dànghòa nhập với môi trường mới Ở rất nhiều lớp học, các bạn sinh viên chơi hòađồng với nhau, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và cả trong cuộc sống hàngngày Bởi lẽ, cùng là những sinh viên xa nhà, các bạn có thể dễ dàng đồngcảm và thấu hiểu cho nhau Thêm vào đó, các hoạt động sinh hoạt tập thể ởlớp, ở khoa sẽ là cơ hội để cho các bạn sinh viên cùng lớp, cùng khoa gắn kết
Trang 12với nhau hơn Có thể thấy, sau mỗi hoạt động đó, các thành viên trong lớp sẽcảm thấy vui vẻ hơn, nói chuyện với nhau nhiều hơn Nhiều bạn sinh viên đãhọc với nhau một khoảng thời gian không ngắn Tuy nhiên, do tính cách từngngười mà có thể chưa nói chuyện nhiều với các bạn cùng lớp Sau những hoạtđộng chung với lớp, các bạn cởi mở hơn lớp bạn bè trong lớp Rất nhiều bạnsinh viên cũng thể hiện, bộc lộ tính cách, cá tính nổi trội của mình Sự tự tin
và cá tính đó có thể một phần lôi kéo, khuấy động không khí hay tinh thần cácbạn trong cùng lớp, giúp tất cả các bạn hòa đồng và sôi nổi hơn Về học tập,giữa các bạn sinh viên cùng lớp nhau, rất nhiều bạn đã cùng nhau cố gắng họctập, giúp đỡ nhau trong học tập để có thể đạt kết quả tốt nhất Đôi khi cũng có
sự cọ sát, ganh đua nhau, nhưng chính sự ganh đua nhau đó giúp các bạn phấnđấu không ngừng nghỉ trong quãng thời gian sinh viên của mình Có thể nóirằng, những người bạn cùng lớp đại học chính là mối quan hệ đầu tiên, nhữngngười bạn đầu tiên khi mới bắt đầu cuộc sống đại học Đó là mối quan hệđáng quý, đáng trân trọng Chính mối quan hệ giữa các bạn sinh viên đó đã vàđang giúp các bạn có cuộc sống sinh viên trọn vẹn, có thể lấp đi nỗi nhớ giađình trong quãng thời gian đại học, giúp các bạn sinh viên vượt qua khó khăn
Về hạn chế: Đi kèm với những mặt tích cực thì không thể thiếu những
mặt hạn chế, mặt tiêu cực của nó Trong mối quan hệ giữa sinh viên với sinhviên trong văn hóa học đường ở môi trường đại học, ta có thể thấy nhiều mặttiêu cực, hạn chế hơn là tích cực Hầu như các bạn khi mới bước vào môitrường đại học đều có suy nghĩ, quan điểm rằng những người bạn ở đại họcchỉ là bạn để đi học cùng chứ không phải bạn để chơi Bởi lẽ các bạn có tưtưởng sợ bị lừa, sợ bị các bạn chơi xấu Hay có suy nghĩ rằng khi các bạn ởcác địa phương, các tỉnh, thành phố khác nhau sẽ có những quan điểm khácnhau, tính cách sẽ không phù hợp để chơi và gắn kết với nhau Chính vì thế,
để xây dựng mối quan hệ giữa các bạn sẽ khó khăn hơn rất nhiều Thêm vào
đó, thực tế cho thấy rằng, các bạn sinh viên đại học hay chơi theo nhóm, chia
bè, chia phái Các bạn trong cùng một lớp thường chia thành nhiều nhóm chơi
Trang 13với nhau, các nhóm chơi với nhau thường có chung quan điểm, cùng sở thích,
có những điểm chung hay các bạn cùng quê với nhau Những nhóm nhỏ tronglớp đó vô tình khiến các bạn tách nhau ra với cả tập thể lớp, tập thể lớp sẽkhông có sự đoàn kết, gắn kết giữa các thành viên, giữa các sinh viên tronglớp với nhau Không những vậy, một số bạn sinh viên còn có tư tưởng chơivới bạn chỉ để lợi dụng Mối quan hệ của các sinh viên không có sự vô tư,trong sáng vốn có của nó mà nó trở nên thực dụng vì những lí do cá nhân, vì
sự ích kỉ của bản thân Nhiều bạn sinh viên khi mới bước chân vào cánh cổngđại học, chưa xác định được tư tưởng và động cơ học tập đúng đắn nên đã bịlôi kéo vào những hoạt động không phù hợp với sinh viên Hay cũng có một
số bạn sinh viên do hoàn cảnh nên đã đi làm thêm rất sớm, xao nhãng việchọc hành, xa lánh bạn bè, thầy cô thậm chí có những bạn sinh viên bỏ họcgiữa chừng để đi làm kiếm tiền Các bạn chỉ nhìn được cái lợi trước mắt chứkhông hề biết hậu quả của nó sau này Những lúc thế này, bạn bè cùng lớp cóthể tác động rất lớn đối với mỗi cá nhân Tuy nhiên, vì những bạn có suy nghĩ
đó không phải việc của mình nên không hề quan tâm và để mặc bạn mình.Điều đó sẽ gây ra hậu quả rất lớn trong tương lai của mình Có rất nhiềutrường hợp, các bạn học bốn năm đại học với nhau nhưng chưa bao giời nóichuyện với nhau Thậm chí, thậm tệ hơn là còn không biết chính tên của bạn
bè trong cùng một lớp học Cũng có nhiều bạn sinh viên, vì chủ nghĩa cánhân, vì lợi ích cá nhân mà gây ra ảnh hưởng, gây tác động không tốt đối với
cả một tập thể lớp Tính ích kỉ của một cá nhân trong lớp mà gây ảnh hưởngxấu đến cả lớp, điều này khá phổ biến trong mối quan hệ giữa sinh viên vớisinh viên trong cùng một lớp học
Mối quan hệ giữa sinh viên với sinh viên, có nhiều người cho rằng, đó
là mối quan hệ đơn giản, không phải suy nghĩ nhiều, bởi các bạn sinh viênthường chưa phải lo nghĩ quá nhiều về việc cơm áo gạo tiền, vẫn chủ yếu phụthuộc vào bố mẹ, gia đình Tuy nhiên thực tế không phải như vậy Đây có thể
là quãng thời gian khó khăn với các bạn sinh viên, khi các bạn rời xa vòng tay