Tiểu luận văn hóa ứng xử trong gia đình việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tàiHiện nay, vấn đề gia đình cùng như văn hóa ứng xử trong gia đình được nâng lên vị trí cao hơn trong nghiên cứu khoa học cũng như trong thực tiễn đời sống bởi gia đình đang ngày càng trở thành một thiết chế xã hội quan trọng gắn liền với sự phát triển của xã hội.Gia đình là một môi trường văn hóa, nhưng khác với các môi trường văn hóa khác, gia đình tạo ra bầu không khí văn hóa đầu tiên mà con người với tư cách là một cá thể được gắn bó, được hít thở, được tiếp nhận để trở thành một nhân cách văn hóa với một hệ văn hóa ứng xử riêng biệt. Các giá trị ngầm ẩn trong gia đình chính là văn hóa gia đình. Nhưng văn hóa gia đình được nhìn nhận trước hết qua văn hóa ứng xử. Văn hóa ứng xử trong gia đình có vai trò quyết định đến sự hình thành nhân cách ban đầu của mỗi cá nhận. Ứng xử trong gia đình là hoạt động quan trọng góp phần thực hiện các chức năng sinh, giáo, dưỡng của gia đình. Thông qua ứng xử, các thành viên gia đình như con thoi đan dệt quan hệ gia đình với cộng đồng xã hội. Ngày nay, khi thời gian sinh hoạt gia đình của các thành viên ngày càng thu hẹp dần thì vai trò của văn hóa ứng xử lại càng trở nên quan trọng trong đời sống gia đình. Chính vì thế mà văn hóa ứng xử trong gia đình hiện nay đang trở nên nhức nhối và trở thành một trong những mối quan tâm của đời sống xã hội.Dưới tác động của nền kinh tế thị trường và tốc độ công nghiệp hóa hiện đại hóa diễn ra ngày càng nhanh làm cho cuộc sống gia đình thay đổi nhiều so với trước kia. Bên cạnh đó cũng dẫn đến sự thay đổi của văn hóa gia đình nói chung và văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay nói riêng.Để nghiên cứu kĩ hơn về văn hóa ứng xử trong gia đình cũng như đề xuất một số giải pháp xây dựng văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay em xin chọn đề tài “Văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu kết thúc môn Xây dựng văn hóa cộng đồng.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, vấn đề gia đình cùng như văn hóa ứng xử trong gia đìnhđược nâng lên vị trí cao hơn trong nghiên cứu khoa học cũng như trong thựctiễn đời sống bởi gia đình đang ngày càng trở thành một thiết chế xã hội quantrọng gắn liền với sự phát triển của xã hội

Gia đình là một môi trường văn hóa, nhưng khác với các môi trườngvăn hóa khác, gia đình tạo ra bầu không khí văn hóa đầu tiên mà con ngườivới tư cách là một cá thể được gắn bó, được hít thở, được tiếp nhận để trởthành một nhân cách văn hóa với một hệ văn hóa ứng xử riêng biệt Các giátrị ngầm ẩn trong gia đình chính là văn hóa gia đình Nhưng văn hóa gia đìnhđược nhìn nhận trước hết qua văn hóa ứng xử Văn hóa ứng xử trong gia đình

có vai trò quyết định đến sự hình thành nhân cách ban đầu của mỗi cá nhận.Ứng xử trong gia đình là hoạt động quan trọng góp phần thực hiện các chứcnăng sinh, giáo, dưỡng của gia đình Thông qua ứng xử, các thành viên giađình như con thoi đan dệt quan hệ gia đình với cộng đồng xã hội Ngày nay,khi thời gian sinh hoạt gia đình của các thành viên ngày càng thu hẹp dần thìvai trò của văn hóa ứng xử lại càng trở nên quan trọng trong đời sống giađình Chính vì thế mà văn hóa ứng xử trong gia đình hiện nay đang trở nênnhức nhối và trở thành một trong những mối quan tâm của đời sống xã hội

Dưới tác động của nền kinh tế thị trường và tốc độ công nghiệp hóa hiệnđại hóa diễn ra ngày càng nhanh làm cho cuộc sống gia đình thay đổi nhiều sovới trước kia Bên cạnh đó cũng dẫn đến sự thay đổi của văn hóa gia đình nóichung và văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay nói riêng

Để nghiên cứu kĩ hơn về văn hóa ứng xử trong gia đình cũng như đềxuất một số giải pháp xây dựng văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện

nay em xin chọn đề tài “Văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu kết thúc môn Xây dựng văn hóa cộng đồng.

2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Hiểu rõ những quan niệm về gia đình, văn hóa gia đình và văn hóaứng xử trong gia đình, những biểu hiện của văn hóa ứng xử trong gia đìnhViệt Nam hiện nay

- Nghiên cứu thực trạng, những mặt tích cực và tiêu cực của văn hóaứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp xây dựng văn hóa ứng xử trong gia đìnhViệt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề văn hóa ứng xử của gia đình

Việt Nam hiện nay.

Mác-4.2 Phương pháp nghiên cứu.

Tiểu luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu: phương pháp logic,phương pháp phân tích, phương pháp tổng phân hợp…

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY.

1 Quan niệm về văn hóa gia đình.

1.1 Gia đình là gì?

Với tư cách là một hình thức cộng đồng tổ chức đời sống xã hội, giađình được hình thành từ rất sớm và đã trải qua một quá trình phát triển lâudài Xuất phát từ nhu cầu bảo tồn và duy trì nòi giống, từ sự cần thiết phải dựavào nhau để sinh tồn, các hình thức quần tụ giữa nam và nữ giới, những hìnhthức cộng đồng tổ chức đời sống gia đình đã xuất hiện Lịch sử nhân loại đãtrải qua nhiều hình thức gia đình như: gia đình đối ngẫu, gia đình một vợ mộtchồng…

Trước những yêu cầu của sản xuất và sinh hoạt, những đòi hỏi của đờisống kinh tế, các mối quan hệ xã hội dần trở nên chặt chẽ, giữa các thành viêntrong cộng đồng xuất hiện những cơ chế ràng buộc lẫn nhau phù hợp và thíchứng với điều kiện sản xuất, sinh hoạt của mỗi một nền sản xuất Gia đình dầntrở thành một thiết chế xã hội, một xã hội thu nhỏ

Gia đình không chỉ là một hình thức tổ chức cộng đồng, một thiết chế

xã hội mà điều quan trọng gia đình còn là một giá trị văn hóa xã hội Tínhchất, bản sắc của gia đình được duy trì, bảo tồn, được sáng tạo và phát triểnnhằm thỏa mãn những nhu cầu của mỗi thành viên trong gia đình, trong sựtương tác gắn bó với văn hóa cộng đồng dân tộc, giai cấp, tầng lớp trong mỗigiai đoạn lịch sử của quốc gia, dân tộc

Bởi vậy, có rất nhiều quan niệm khác nhau về gia đình Từ góc độ văn

hóa học, ta có thể hiểu: Gia đình là một nhóm xã hội được hình thành trên cơ

sở quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống nảy sinh từ quan hệ hôn nhân

đó (ông bà, cha mẹ, con cái…) cùng chung sống với nhau Gia đình là cái nôi nuôi dưỡng cho cả một đời người, là môi trường văn hóa đầu tiên giáo dục

nếp sống và hình thành nhân cách, là nơi hội tụ, chọn lọc và sáng tạo văn hóa của con người và xã hội loài người.

1.2 Quan niệm về văn hóa gia đình.

1.2.1 Quan niệm văn hóa.

Có rất nhiều ý kiến và định nghĩa về văn hóa, trong đó đáng chú ý là ýkiến của tổ chức UNESCO: “Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt độngsáng tạo (của các cá nhân, các cộng đồng) trong quá khứ và hiện tại Qua cácthế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy hình thành hệ thống các giá trị, các truyền thống

và thị hiếu – những đặc tính riêng của mỗi dân tộc”

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng có một quan niệm về văn hóa: “Vì lẽ sinhtồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh

ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, phát luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệthuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phươngthức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Vănhóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó màloài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏicủa sự sinh tồn.”

Trong định nghĩa này, Hồ Chí Minh đã xác định văn hóa bao gồmnhững thành quả của sự sáng tạo về cả vật chất và tinh thần nhằm đáp ứngcho sự tồn tại và phát triển của loài người Và điều đặc biệt, Người cho rằngvăn hóa không chỉ là sự sáng tạo mà còn là phương thức sử dụng sự sáng tạo

đó Điều này có ý nghĩa to lớn đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Namhiện nay

Như vậy, văn hóa là hoạt động sáng tạo của con người trong quá trìnhlịch sử Nói cách khác, văn hóa là toàn bộ sự hiểu biết, kinh nghiệm của conngười được tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn lịch sử - xã hội Vănhóa còn là mô hình các thiết chế xã hội nhằm đảm bảo cho sự trao truyền, vậnhành các giá trị, chuẩn mực văn hóa Văn hóa cũng chính là phương thức ứng

xử của con người Các phương thức, quy tắc ứng xử tạo nên hệ thống giá trị

chuẩn mực được tích lũy trong đời sống cộng đồng tạo thành hệ giá trị vănhóa của mỗi cộng đồng Gia đình là môi trường đặc biệt, thể hiện phươngthức ứng xử đầu tiên của con người Văn hóa đặc biệt gắn với giáo dục, đàotạo con người Hay nói cách khác, giáo dục cũng là một phương thức traotruyền văn hóa

Từ nội dung của văn hóa, ta có thế thấy rằng gia đình là một hiện tượngvăn hóa của con người, xuất hiện và tổn tại vì sự tồn tại và phát triền của conngười Nó biến đổi cùng sự biến đổi của các cộng đồng người trong quá trìnhlịch sử văn hóa của các dân tộc, các thời đại và có vai trò quan trọng đối vớigia đình Văn hóa là tiền đề quan trọng trong sự hình thành gia đình và là yếu

tố cơ bản của gia đình Nghiên cứu văn hóa là cơ sở để đi sâu vào tìm hiểucác vấn đề về văn hóa gia đình trong đó có văn hóa ứng xử trong gia đình

1.2.2 Văn hóa gia đình.

Văn hoá gia đình là hệ thống những giá trị, chuẩn mực đặc thù, điều tiếtmối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và mối quan hệ giữa gia đìnhvới xã hội, phản ánh bản chất của các hình thái gia đình mang đặc trưng vănhóa của các cộng đồng, tộc người, dân tộc và khu vực khác nhau, được hìnhthành và phát triển qua lịch sử lâu dài, gắn liền với những điều kiện phát triểnkinh tế, môi trường tự nhiên và xã hội nhất định

Văn hóa gia đình vừa là sự biểu hiện giá trị của gia đình trong quá trìnhphát triển vừa có vai trò định hướng và mục tiêu cho sự phát triển gia đìnhqua mỗi thời đại lịch sử Đối với chúng ta, văn hóa gia đình là cơ sở để xâydựng văn hóa ứng xử trong gia đình trong giai đoạn hiện nay

2 Quan niệm về văn hóa ứng xử trong gia đình.

2.1 Ứng xử và văn hóa ứng xử trong gia đình.

không bao giờ trở thành nhà giáo dục thực hành tốt, về bản chất không phải làcái gì khác ngoài sự ứng xử”

Tác giả Lê Thị Bừng trong cuốn tâm lý học ứng xử, đã nêu nên kháiniệm về ứng xử như sau: “Ứng xử là sự phản ứng của con người đối với sựtác động của người khác đến mình trong một tình huống cụ thể nhất định Nóthể hiện ở chỗ con người không chủ động trong giao tiếp mà chủ động trong

sự phản ứng có lựa chọn, có tính toán, thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ,cách nói năng tuỳ thuộc vào tri thức, kinh nghiệm của mỗi người nhằm đạtđược kết quả giao tiếp cao nhất”

Theo nhà nghiên cứu Triệu Quốc Vinh: “Ứng xử là sự phản ứng củacon người đối với sự tác động của người khác đến mình trong một tình huống

cụ thể nhất định Nó thể hiện ở chỗ con người không chủ động trong giao tiếp

mà chủ động trong phản ứng có lựa chọn, có tính toán, thể hiện qua thái độ,hành vi, cử chỉ, cách nói năng-tùy thuộc vào tri thức, kinh nghiệm và nhâncách của mỗi người nhằm đạt kết quả giao tiếp cao nhất”

Trên góc độ một nhà nghiên cứu về văn hoá, tác giả Trần Thuý Anhquan niệm: “Ứng xử là triết lý sống của một cộng đồng người, là quan niệmsống, quan niệm lí giải cuộc sống Nó cũng trở thành lối sống, nếp sống, lốihành động của cộng đồng người đó Bởi vậy, nó quy định các mối quan hệgiữa con người với con người Đó là tính xã hội nhân văn của các quan hệ”

Văn hoá ứng xử có vai trò rất quan trọng trong đòi sống thường nhật vàđời sống tâm linh của dân tộc Việt Nam nói riêng và của nhân loại nói chung

Nét đặc trưng nổi bật nhất của văn hoá ứng xử là hành vi ứng xử củacon người với môi trường tự nhiên, môi trường xã hội (con người cá nhân với

cá nhân, với cộng đồng xã hội và với chính bản thân mình) Hay nói cáchkhác, văn hoá ứng xử chính là nét đặc trưng mang bản sắc văn hóa dân tộc

2.1.3 Văn hóa ứng xử trong gia đình.

Văn hóa ứng xử trong gia đình là cách ứng xử mà các thành viên củagia đình học được và chọn lọc, thừa nhận, chấp nhận trong quá trình chungsống trở thành khuôn mẫu nền nếp, truyền thống, gia phong của gia đình.Cách ứng xử ấy chi phối quan niệm và hành vi của các thành viên gia đìnhtrong các quan hệ của họ với nhau

2.2 Biểu hiện của văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam hiện nay.

Gia đình là tế bào của xã hội, nơi duy trì nòi giống, là môi trường quantrọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn vàphát huy văn hoá truyền thống tốt đẹp, chống lại các tệ nạn xã hội, tạo nguồnnhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Ở thời đại nào văn hoá gia đình cũng là nền tảng cho văn hoá xã hội.Văn hoá gia đình giàu tính nhân văn, nhân bản, đề cao giá trị đạo đức, xâydựng nếp sống văn hoá trật tự, kỷ cương, hun đúc tâm hồn, bản lĩnh conngười Bởi vậy, gia đình tốt là bảo đảm cho dân giàu, xã hội dân chủ, văn

minh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Rất quan tâm đến gia đình là đúng và nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội là gia đình”

Nước ta đang thực hiện tiến trình công nghiệp hoá hiện đại hóa và hộinhập kinh tế trong xu hướng toàn cầu hóa đã đem đến cho gia đình Việt Namnhiều cơ hội và điều kiện phát triển kinh tế, giao lưu và hội nhập với các nềnvăn hóa tiên tiến của các nước trên thế giới

Mục tiêu chủ yếu của công tác gia đình trong thời kỳ hiện nay là ổnđịnh, củng cố và xây dựng gia đình theo theo các tiêu chí: ít con (mỗi cặp vợ

chồng chỉ một hoặc hai con), no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, để mỗigia đình thực sự là tổ ấm của mỗi người và là tế bào lành mạnh của xã hội.

Trong đó, chuẩn mực gia đình“no ấm” là điều kiện hàng đầu Ngườixưa có câu “có thực mới vực được đạo” hàm ý nói rằng, trong cuộc sống conngười, vấn đề cần quan tâm đến những điều thiết thực nhất Thực là ăn Đạo

là những điều to tát, thiêng liêng, mang tính lý tưởng, đạo lý Gia đình no ấm

là gia đình biết chăm chỉ cần cù lao động, biết chi tiêu đúng mức và tiết kiệmđảm bảo cuộc sống gia đình luôn đầy đủ nhu cầu ăn mặc, học hành, có nhàcửa, phương tiện sinh hoạt, vui chơi giải trí… Người xưa cũng còn nói: “Giabần trí đoản” Nhà nghèo khổ quá thì không có điều kiện học hành để pháthuy trí tuệ Điều đó lại càng đúng trong xã hội ngày nay Do vậy, việc nângcao năng lực gia đình trong phát triển kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập làvấn đề cần được quan tâm

Gia đình “tiến bộ” là chuẩn xây dựng gia đình hiện đại Đó là gia đìnhlao động giỏi, biết áp dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ mới vào sản xuất;mọi thành viên trong gia đình có lối sống lành mạnh, thực hiện nếp sống vănminh, biết tôn trọng và giữ gìn thuần phong mỹ tục của văn hóa gia đình ViệtNam Có ý thức rèn luyện thể lực, nâng cao sức khỏe, không sa vào tệ nạn xãhội, không vi phạm pháp luật; các thành viên trong gia đình tích cực học tập.Trẻ em trong độ tuổi được đi học, không bỏ học sớm; các thành viên trong giađình trong độ tuổi sinh đẻ đều thực hiện kế hoạc hóa gia đình; thực hiện vệsinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường; mọi thành viên trong gia đìnhthực hiện tốt đường lối chủ trương, luật pháp, chính sách của Đảng và Nhànước, thực hiện tốt quy ước cộng đồng dân cư

Gia đình “hạnh phúc” chính là tổng hòa của các chuẩn mực khác đảmbảo một gia đình luôn êm ấm, vui vẻ và tiến bộ, giữ gìn quan hệ tình cảm giữacác thành viên, tình cảm chung thuỷ một vợ, một chồng, gìn giữ môi trườngvăn hóa sống trong sáng, lành mạnh, đầm ấm

Thời kỳ này, dù văn hóa ứng xử đã có nhiều thay đổi so với ngày xưa,nhưng những khuôn phép của mỗi gia đình vẫn là duy trì giá trị ứng xử gia

đình truyền thống và áp dụng linh hoạt cái mới trong thời kỳ mới Cố Thủtướng Phạm Văn Đồng đã khẳng định sự tôn trọng giá trị ứng xử từ gia đìnhtruyền thống: “Ba trụ cột của ý thức cộng đồng người Việt, đó là gia đình,làng và nước Ngày nay, xây dựng một xã hội công bằng, văn minh, đòi hỏichúng ta phải trở lại với những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp từ giađình.”

Gia đình Việt Nam hiện nay là một trong những vấn đề quan trọngtrong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Bởi vậy, vai trò củavăn hóa gia đình cũng như văn hóa ứng xử trong gia đình ngày càng được chútrọng Văn hóa ứng xử trong gia đình Việt Nam cần quan tâm đến các mốiquan hệ sau:

Thứ nhất, quan hệ vợ-chồng Quan hệ vợ chồng là một trong nhữngmối quan hệ quan trọng trong gia đình Trong gia đình Việt Nam hiện đại,quan hệ vợ chồng được xây dựng trên cơ sở tình yêu chân chính, sự bình đẳng

và tôn trọng lẫn nhau, khác với quy chuẩn xưa “cha mẹ đặt đâu con ngồiđấy” Những giá trị đó được biểu hiện trong việc lựa chọn vợ (chồng) mộtcách tự do, thoải mái của những người trong độ tuổi kết hôn, trong việc thamgia lao động, công việc xã hội, đóng góp và hưởng thụ tài sản gia đình, trongviệc quyết định những vấn đề chung của gia đình (sinh con, ly hôn…) giữa vợ

và chồng Mối quan hệ vợ chồng mang sắc thái tốt đẹp: coi trọng giá trị lòngchung thủy, tình nghĩa vợ chồng, sự hòa thuận, hơn nữa là sự bình đẳng,quyền tự do dân chủ của mỗi người, cùng quan tâm đến lợi ích của cả giađình… Nền tảng của một gia đình hạnh phúc là mối quan hệ vợ chồng tốtđẹp, hiểu biết, thông cảm và yêu thương nhau, là cơ sở ngăn chặn bao lực giađình, là mục tiêu nhằm hướng tới xây dựng gia đình đạt chuẩn gia đình vănhóa trong thời kỳ hiện nay

Thứ hai, quan hệ cha mẹ-con cái Quan hệ giữa cha mẹ - con cái là quan

hệ tình cảm, bao gồm cách ứng xử của cha mẹ với con cái và cách ứng xửgiữa con cái – cha mẹ Ở gia đình hiện nay, nhiều giá trị truyền thống vẫn

được gìn giữ và phát triển như tình thương yêu, sự hy sinh của cha mẹ dànhcho con cái, sự kính trọng, biết ơn, hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ, nóluôn là điều tất yếu và là quy chuẩn trong gia đình Việt Nam Mối quan hệnày là khuôn khổ cần thiết, là một trong những yếu tố quyết định trong việcxây dựng và hình thành nhân cách của con cái Gia đình có hạnh phúc, ấm êmhay không phụ thuộc vào tất cả các thành viên sống chung một mái nhà,nhưng phần lớn phụ thuộc vào tính cách, nhân cách, cách thức ứng xử và giáodục ứng xử của cha mẹ Con cái ngoan ngoãn, học giỏi, thành đạt, có tri thức

và có văn hóa ứng xử phù hợp… là niềm tự hào của cha mẹ, là thành quảxứng đáng nhất mà ai làm cha làm mẹ cũng mong muốn đạt được Cha mẹchính là người gieo và nuôi mầm thiện cho con cái Làm tròn bổn phận vàthiên chức của mình, cha mẹ cũng đồng thời làm trọn trách nhiệm và nghĩa vụthiêng liêng mà tạo hóa và xã hội giao phó: nuôi dưỡng và giáo dục thế hệ trẻthành người có ích cho gia đình và xã hội

Thứ ba, quan hệ ông bà- con cháu Ở Việt Nam, truyền thống “uốngnước nhớ nguồn”, yêu thương ông bà cha mẹ đã tồn tại không biết bao nhiêunăm qua và truyền thống ấy vẫn được lưu giữ cho đến tận ngày nay Nó đãtrở thành một giá trị tốt đẹp, một nét văn hóa riêng của gia đình Việt Nam.Chính truyền thống ấy đã làm cho mối quan hệ giữa ông bà và các thành viêntrong gia đình không còn quá nhiều khoảng cách, ngày càng mật thiết và gắn

bó với nhau hơn

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VỀ VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH VIỆT

NAM HIỆN NAY.

1 Tích cực:

Những giá trị truyền thống quý báu trong văn hóa ứng xử của gia đìnhViệt Nam vẫn được bảo tồn và phát huy như: lòng chung thủy, tình nghĩa vợchồng; trách nhiệm và sự hy sinh của cha mẹ với con cái; con cái hiếu thảovới cha mẹ; con cháu kinh trọng, biết ơn ông bà tổ tiên; tình yêu thương,chăm lo và đùm bọc anh em; đề cao lợi ích chung của gia đình… Đồng thời,gia đình Việt Nam cũng tiếp thu nhiều giá trị tiên tiến trong thời đại mới: tôntrọng tự do, lợi ích cá nhân; bình đẳng trong nghĩa vụ và trách nhiệm; khôngphân biệt thứ bậc giữa con trai và con gái… Gia đình Việt Nam đang đượccủng cố và xây dựng theo xu hướng hiện đại hóa: dân chủ, bình đẳng, tự do

và tiến bộ

Trong bối cảnh đổi mới và toàn cầu hóa hiện nay, gia đình Việt Nam đãbiến đổi một cách toàn diện và ngày càng trở thành một thực thể hoàn thiện,năng động phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội có nhiều biến động Đặcbiệt, quy mô gia đình Việt Nam ngày càng thu nhỏ, những mô hình gia đìnhnhiều thế hệ “tứ đại đồng đường” được thay thế bằng mô hình ít người, chỉ cóhai thế hệ cha mẹ - con cái bởi thế mà cách ứng xử trong gia đình cũng đượctối giản hơn để phù hợp với mô hình gia đình hạt nhân trong xã hội hiện nay

2 Tiêu cực

2.1 Cách xưng hô trong gia đình Việt Nam hiện nay.

Nhắc đến ứng xử trong gia đình ta không thể không nhắc đến cáchxưng hô của các thành viên trong gia đình với nhau Đó là một phần quantrọng, đánh giá trình độ văn hóa, nhân cách cũng như đánh giá cách giáo dụccủa cha mẹ với con cái Và đây cũng là một vấn đề nhức nhối trong xã hộihiện nay khi mà tình trạng xưng hô tùy tiện, thiếu chuẩn mực đang xảy rangày càng nhiều trong các gia đình Việt Nam