NGHIÊN CỨU TRONG DOANH NGHIỆP: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU NGÀNH NÔNG SẢN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

+Đối với Việt Nam, hoạt động xuất khẩu thực sự có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, tạo tiền đề vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Có đẩy mạnh xuất khẩu, mở cửa nền kinh tế thì Việt Nam mới có điều kiện thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và ổn định đời sống nhân dân. Từ đặc điểm có nền kinh tế của một nức nông nghiệp với dân số chủ yếu tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp, Việt Nam đã xác định nông sản là một mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhằm tạo nguồn thu ban đầu rất cần thiết cho phát triển kinh tế đất nước,. Chính vì vậy, nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích sự tham gia của các công ty trong lĩnh vực xuất khẩu hàng nông sản. Mặt hàng nông sản là mặt hàng được nhà nước hết sức chú trọng trong cơ cấu mặt hàng xuất khẩu mình. Trên lĩnh vực xuất khẩu hàng nông sản nước ta đạt được những thành tựu, song bên cạnh những thành tựu đó vẫn còn những hạn chế nhất định. Vì vậy em chọn vấn đề nghiên cứu về “ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU NGÀNH NÔNG SẢN VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGHIÊN CỨU DOANH NGHIỆP

Để hoàn thành bài nghiên cứu này, em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn VũVân Anh, giáo viên bộ môn Nghiên cứu trong doanh nghiệp đã hướng dẫn tận tình về vấn

đề nghiên cứu này Xin chân thành cảm ơn các bạn học chung lớp cũng giúp đỡ em rấtnhiều Xin cảm ơn nhà trường dã tạo điều kiện giúp em học được một môn học rất bổ ích.Xin cam ơn cô và các bạn đã đọc bài viết của em Em xin chân thành cảm ơn

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 5

- Lý do chọn đề tài: 5

- Mục tiêu của vấn đề nghiên cứu: 6

- Phạm vi nghiên cứu: 6

- Kết cấu: Ngoài phần mở đầu và kết luận, mục lục, vấn đề nghiên cứu được bố cục thành 3 chương: 7

1 CHƯƠNG 1: 8

2 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÀNH NÔNG SẢN Ở VIỆT NAM.8 1.1 Tóm lược có sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu 8

1.2 Các khái niệm 8

1.3. Vai trò chung của xuất khẩu nông sản 10

- Hoạt động sản xuất nông sản góp phần quan trọng vào việc đảm bảo nhu cầu tiêu thụ hàng nông sản trong nước, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và giải quyết công việc làm cho người lao động 10

- Hoạt động xuất khẩu nông sản đóng góp phần đáng kể vào việc tích lũy vốn cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, giảm bớt nhập siêu, giảm bớt căng thẳng trong cán cân thanh toán cũng như nhu cầu ngoại tệ 10

- Xuất khẩu nông sản đã tac động trực tiếp đến đời sống của người dân trên nhiều phương tiện Khi thực hiện xuất khảu, một lượng hàng nông sản dư thừa trên thị trường nội địa sẽ được giải quyết, lập lại quan hệ cung cầu ở mức giá cao hơn, nông dân không những bán được nông sản mà còn ban được giá Hoạt động này làm cho nông dân có nhu cầu cao hơn, từ đó làm tăng sức mua của dân cư trong thị trường nông thôn rộng lớn với 80% dân số Đây chính là một động lực thúc đẩy quá trình sản xuất trong nước 10

- Hoạt động xuất khẩu nông sản sẽ khai thác tối đa lợi thế của Việt Nam về điều kiện khí hậu, tài nguyên đât nước, nguồn nhân lực,… Hơn nữa hiện nay Đảng và nhà nước ta đang thực hiện xây dựng các mô hình kinh tế trang trại, cao su đồn điền, tổ hợp tác tự nguyện, hợp tác xã kiểu mới…thì hoạt động xuất khẩu nông sản trở nên quan trọng hơn bao giờ hết 10

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề xuất khẩu của ngành nông sản 10

1.5 Thực trạng về ngành xuất khẩu nông sản trong 6 tháng đầu năm 2018.12 3 CHƯƠNG 2 14

2.1 Tổng quan 14

2.1.1 Sự hình thành và phát triển 14

2.1.2 Vai trò cụ thể 14

2.2 Phân tích thực trạng 19

4 CHƯƠNG 3 22

5 CHƯƠNG 4 24

VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU NGÀNH NÔNG SẢN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU

• Lý do chọn đề tài:

+ Ngày nay hoat động xuát khẩu trở nên vô cùng quan trọng trong hoạt độngthương mại đối với bất kì một quốc gia nào trên thế giới Thông qua hoạt động xuát khẩu,các quốc gia khai thác được lợi thế của mình trong phân công lao động, tạo nguồn thu nhậpngoại tệ quan trọng cho đất nước, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và đặc biệt lag tại công ăn việclàm cho người lao động

+ Đối với Việt Nam, hoạt động xuất khẩu thực sự có ý nghĩa chiến lược trong

sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, tạo tiền đề vững chắc để thực hiện thắng lợi mụctiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Có đẩy mạnh xuất khẩu, mở cửa nền kinh tếthì Việt Nam mới có điều kiện thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội

và ổn định đời sống nhân dân Từ đặc điểm có nền kinh tế của một nức nông nghiệp với dân

số chủ yếu tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp, Việt Nam đã xác định nôngsản là một mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhằm tạo nguồn thu ban đầu rất cần thiết chophát triển kinh tế đất nước, Chính vì vậy, nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích

sự tham gia của các công ty trong lĩnh vực xuất khẩu hàng nông sản Mặt hàng nông sản làmặt hàng được nhà nước hết sức chú trọng trong cơ cấu mặt hàng xuất khẩu mình Trên lĩnhvực xuất khẩu hàng nông sản nước ta đạt được những thành tựu, song bên cạnh nhữngthành tựu đó vẫn còn những hạn chế nhất định Vì vậy em chọn vấn đề nghiên cứu về “THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU NGÀNH NÔNG SẢN

• Mục tiêu của vấn đề nghiên cứu:

+ Mục tiêu chung: Trên cơ sở lý luận và thực tiễn về các yếu tố tác động đến

xuất khẩu nông sản, phân tích thực trạng xuất khẩu nông sản, thực trạng các yếu tố tác độngđến xuất khẩu nông sản Việt Nam vào thị trường nước ngoài, vấn đề nghiên cứu đề xuấtthực trạng và một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu nông sản Việt Nam vào thị trườngthế giới

+ Mục tiêu cụ thể:

 Hệ thống hóa, làm sáng tỏ và từng bước phát triển cơ sở lý luận và cơ

sở thực tiễn về các yếu tố tác động đến xuất khẩu nông sản

 Phân tích thực trạng xuất khẩu nông sản Việt Nam vào thị trường thếgiới trong giai đoạn 2010 – 2018, những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại, nguyênnhân của hạn chế

 Đánh giá tác động của các yếu tố đến xuất khẩu nông sản Việt Namvào thị trường thế giới đến tương lai

- Đối tượng nghiên cứu:

Vấn đề nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản, tác độngcủa các yếu tố này đến xuất khẩu nông sản Việt Nam vào thị trường thế giới

- Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu định tính

- Phương pháp nghiên cứu định lượng

- Sử dụng phương pháp diễn giải xen lẫn phân tích để giới thiệu vấn đề

• Kết cấu: Ngoài phần mở đầu và kết luận, mục lục, vấn đề nghiên cứu được bố

cục thành 3 chương:

Chương 1: Gioi thiệu tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Thực trạng

Chương 3: Nhận xét, đánh giá.

1 CHƯƠNG 1:

2 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÀNH NÔNG SẢN Ở VIỆT

NAM1.1 Tóm lược có sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu.

Để đánh giá khái quát nhất các nghiên cứu về vấn đề xuất khẩu nông sản của Việt Nam, trong phần này, luận án sẽ thực hiện tổng quan các phân tích trên cả 2 khía cạnh là phương pháp nghiên cứu và nhóm hàng nghiên cứu Cụ thể:

- Tiếp cận từ góc độ phương pháp nghiên cứu, luận án phân tích cả nghiên cứu sử

dụng phương pháp phân tích định và phân tích định lượng

- Tiếp cận từ góc độ nhóm hàng hóa, luận án quan tâm đến các nghiên cứu ứng dụng

mô hình trọng lực để phân tích các yếu tố tác động đến xuât khẩu hàng hóa hoặc các nhóm hàng hóa cụ thể Từ đó, đánh giá được những kết quả chính về kỹ thuật ước lượng, yếu tố tác động và kết quả nghiên cứu

1.2 Các khái niệm

- “Nông sản” được hiểu theo nghĩa rộng là bao gồm các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi,

thủy sản, lâm nghiệp, Vì nông sản có nguồn gốc từ nông nghiệp nên hàng hóa này có một

số đặc điểm của hoạt động sản xuất nông nghiệp Đó là:

 Sản xuất nông nghiệp mang tính thời vụ cao và chịu ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên

 Sản xuất nông nghiệp có tính vùng miền rõ rệt và do vậy mỗi quốc gia lại có những mặt hàng nông sản đặc trưng

 Chủng loại nông sản hết sức phong phú và chất lượng đa dạng

 Các mặt hàng nông sản thường là những hàng hóa thiết yếu đối với mỗi quốc gia và phải đáp ưng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm

 Một số mặt hàng nông sản có đặc tính tươi sống nên khó bảo quản được trongthời gian dài

 Gia cả nông sản thường không ổn định Gía cả nông sản chịu ảnh hưởng trực tiếp của quan hệ cung cầu trên thị trường nông sản Bất cứ sự thay đổi nào tác động đến ung

hoặc cầu trên thị trường nông sản Bất cứ sự thay đổi nào tác động đến cung hoặc cầu nông sản đều làm giá sản phẩm thay đổi Do sản xuất nông nghiệp chịu tác động mạnh các yếu tốkhách quan về điều kiện tự nhiên nên giá nông sản thường không ổn định và biên động dao động lớn.

- Xuất khẩu là việc bán hàng hóa cho bên nước ngoài trên cơ sở ử dụng tiền tệ làm

phương tiện thanh toán theo nguyên tắc ngang giá Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với ítnhất một bên trong mối quan hệ này

- Mục đích của hoạt động xuất khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong

phân công lao động quốc tế Việc trao đổi hàng hóa mang lại lợi ích cho cac quốc gia do đó các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này

- Hoạt động xuất khẩu là hình thức cơ bản của hoạt động ngoại thương, đã xuất hiện

từ rất lâu và ngày càng phát triển Hoạt động này diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện từ sản xuất hàng tiêu dùng cho đến máy móc thiết bị, tư liệu sản xuất và cả công nghệ

kỹ thuật cao Dù ở lĩnh vực nào thì hoạt động xuất khẩu cũng đều nhằm mục đích mang lại lợi nhuận cho các quốc gia tham gia

- Hoạt động xuất diễn ra trên phạm vi rất rộng, cả về không gian lẫn thời gian Nó có

thẻ chỉ diễn ra trong thời gian ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm Nó có thể được tiếnhành trên phạm vi lãnh thổ của một quốc gia khác nhau

1.3. Vai trò chung của xuất khẩu nông sản.

- Hoạt động sản xuất nông sản góp phần quan trọng vào việc đảm bảo nhu cầu tiêu thụ

hàng nông sản trong nước, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và giải quyết công việc làm cho người lao động

- Hoạt động xuất khẩu nông sản đóng góp phần đáng kể vào việc tích lũy vốn cho quá

trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, giảm bớt nhập siêu, giảm bớt căng thẳng trong cán cân thanh toán cũng như nhu cầu ngoại tệ

- Xuất khẩu nông sản đã tac động trực tiếp đến đời sống của người dân trên nhiều

phương tiện Khi thực hiện xuất khảu, một lượng hàng nông sản dư thừa trên thị trường nội địa sẽ được giải quyết, lập lại quan hệ cung cầu ở mức giá cao hơn, nông dân không những bán được nông sản mà còn ban được giá Hoạt động này làm cho nông dân có nhu cầu cao hơn, từ đó làm tăng sức mua của dân cư trong thị trường nông thôn rộng lớn với 80% dân

số Đây chính là một động lực thúc đẩy quá trình sản xuất trong nước

- Hoạt động xuất khẩu nông sản sẽ khai thác tối đa lợi thế của Việt Nam về điều kiện

khí hậu, tài nguyên đât nước, nguồn nhân lực,… Hơn nữa hiện nay Đảng và nhà nước ta đang thực hiện xây dựng các mô hình kinh tế trang trại, cao su đồn điền, tổ hợp tác tự nguyện, hợp tác xã kiểu mới…thì hoạt động xuất khẩu nông sản trở nên quan trọng hơn baogiờ hết

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề xuất khẩu của ngành nông sản.

- Yếu tố kinh tế

 Thị trường tài chính thế giới

Cuộc khủng hoảng tài chính nặng nề tại các thị trường chủ chốt như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản,…chính là nguyên nhân khiến sức cầu sụt giảm mạnh Rắc rối của hệ thống ngân hàng tại những thị trường lớn làm hạn chế khả năng thanh khoản của các doanh nghiệp nhập khẩy hàng từ Việt Nam Chính điều này làm thị trường xuất khẩu nông sản củaViệt Nam tại nước khủng hoảng tài chính khó mà duy trì, thậm chí còn có thể sụt giảm kim nghạch

 Tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là một đơn vị tiền tệ của một quốc gia tính bằng tiền tệ của một quốc gi khác Do đó, thông qua việc phản ánh tương quan giá trị đồng tiền của các nước

khác nhau mà tỷ giá hối đoái có được vai trò nhất định đối với quá trình trao đổi ngang giá

và cùng một loạt các nhân tố khác, nó tác động trung quan giữa giá cả xuất khẩu với giá cả nhập khẩu tới khả năng cạnh trạnh của các công ty

Trong trường hợp tỷ giá hối đoái giảm xuống, có nghĩa là đồng bản tệ có giá trị thấp hơn so với đồng ngoại tệ, nếu như không có các nhân tố khách ảnh hưởng thì sẽ tác động khuyến khích xuất khẩu vì các nhà xuất khẩu sẽ nhận được laĩ do đổi ngoại tệ lấy đồng bán tệ đã bị rẻ đi, đồng thời có khả năng bán hàng hóa theo giá thấp hơn giá thế giới, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh cho hàng hóa của nhà xuất khẩu trên thị trường thế giới Nhưng đồng thời, tỷ giá tăng lên sẽ gây nhiều bất lợi cho xuất khẩu, vì hàng xuất khẩu trở nên đắt khó bán ở thị trường nước ngoài

 Thu nhập và tiêu dùng lương thực phẩm

Sự tăng lên về thu nhập và tiếp theo là nhưng thay đổi trong tiêu dùng lương thực là nhân tố chính dẫn đến sự dịch chuyển cần cũng như thương mại nông sản toàn cầu

Xu hướng tiêu dùng ở các nước khác nhau không giống nhau dựa trên tốc độ phát triển kinh

tế Ở những nước có thu nhập thấp nhất, nơi mà vấn ddeeef an ninh lương thực vẫn là nhức nhối mặc dù đạt được vài bước tiến trong thời gian qua, sự sụt giảm của các loại củ quả bù đắp bằng các sản phẩm khác

Sự khác biệt về sự có sẵn có của lương thực phẩm trên thị trường giàu các nước phát triển và đang phát triển cũng phản ánh trong thị phần chỉ tiêu cho thực phẩm Ở các nước có mức thu nhập thấp, chi cho lưng thực chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 47% trong tổng chỉ tiêu của người tiêu dùng trong khi tại các nước giàu chỉ tiêu nà chỉ khoảng 3% Sự tăng lên về thu nhập bình quân đầu người ở các nước phát triển trong thập kỷ sẽ dẫn tới sự tăng lên về cầu các sản phẩm chất lượng cao còn cầu về các sản phẩm thiết yếu sẽ giảm

 Đô thị hóa và tiêu dùng thực phẩm

Ưu tiên cho lương thực thay đổi bởi tốc độ đô thị hóa cao Do những khác biệt

về lối sống, thời gian, sự có sẵn của lương thực phẩm và thu nhập ở nông thôn, thành thị, chế độ ăn của người dân ở hai khu vực này nhìn chung không giống nhau

- Yếu tố văn hóa – xã hội

Các yếu tố văn hóa xã hội như phong tục tập quán, trình độ dân trí, thị hiếu, lối sống,… ảnh hưởng nhiều đến hoạt động phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp Bất kì doanh nghiệp nào khi muốn thâm nhập vào thị trường nước ngoài đều

phải nghiên cứu kĩ vấn đề này bởi chúng có tác động sâu sắc và rộng rãi nhất đến nhu cầu, hành vi tiêu dùng của khách hàng.

Nền văn hóa tạo nên cách sống của một cộng đồng sẽ quyết định cách thức tiêu dùng, thứ tự ưu tiên cho nhu cầu muốn được thỏa mãn và cách thức thỏa man nhu cầu của con người sống trong cộng đồng ấy Các quốc gia khác nhau sẽ có nền văn hóa khác nhau,

do đó để thành công trong việc phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu các doanh nghiệpphải nghiên cứu kỹ văn hóa – xã hội của từng thị trường Qua đó sẽ phân đoạn thị trường, chọn ra những đoạn thị trường phù hợp và đưa vào đó cơ cấu mặt hàng xuất khẩu hợp lý nhằm thu lợi nhuận cao nhất

- Yếu tố chính trị, luật pháp

Tình hình chính trị và pháp luật của chính quốc gia xuất khẩu sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu Nó tạo ra cơ hội kinh doanh, môi trường thuận lợi cho các nhà sảnxuất và nhà xuất khẩu, nhưng nó có thể tạo ra các trở ngài cho họ

- Về quan hệ chính trị ngoại giao

Quốc gia muốn phát triển thị trường hàng xuất khẩu thì trước hết cần có đường lối chính trị mở cửa hội nhập với thế giới một cách nhất quán và ổn định lâu dài, đa phươnghóa và đa dạng hóa quan hệ ngoại giao với các nước trên thế giới để mở đường cho các quan hệ kinh tế thương mại phát triển

Tài liệu tham khảo: http://docbao.vn/xuat-khau-nong-san

1.5 Thực trạng về ngành xuất khẩu nông sản trong 6 tháng đầu năm 2018.

- Trong 6 tháng qua, hoạt động xuất khẩu nông sản đã có những chuyển biến tích cựcnhư sự tăng lên về kim nghạch xuất khẩu, cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu cũng được cảthiện theo chiều hương đa dạng hóa, giảm tỷ trọng loại hàng hóa chưa qua chế biến, tăng tỷtrọng hàng đã chế biến

- Theo đánh giá của Bộ Nong nghiệp và Phát triern nông thôn sản xuất nông sản tháng

4 gặp không ít khó khăn về thời tiết, dịch bệnh cũng như điều kiện thị trường Nhưng sangtháng 5,6 có những thuận lợi như: chính phủ phát triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợlãi suất để kích cầu và tăng cường đầu tư cho sản xuất, thời tiết về có bản thuận lợi cho sảnxuất nông nghiệp và khai thác thủy sản dịch bệnh cũng chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ

- Qua tháng 7,8 thì không mấy thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp Thang gần đâynhất thì đa khá hơn những tháng trước