Biện pháp duy trì sĩ số, đảm bảo chuyên cần học sinh tiểu học vùng khó khăn, người đồng bào dân tộc thiểu số. Lí do chọn biện pháp, nội dung biện pháp, kết quả thực hiện biện pháp, kết luận. Lí do chọn biện pháp gồm: Tầm quan trọng của việc duy trì sĩ số lớp học và từ tình hình thực tế của lớp
Trang 1BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP GIỎI
CẤP TRƯỜNG, NĂM HỌC 2021 – 2022 Tên biện pháp: Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh trong công tác
chủ nhiệm lớp.
* * *
Người thực hiện: Ngô Thị Ninh
Chức vụ: Giáo viên
Chủ nhiệm lớp: 5A
Trình độ chuyên môn: Đại học Giáo dục Tiểu học Thời gian thực hiện biện pháp: năm học 2021 - 2022
Xã Uar, ngày 22 tháng 11 năm 2021
Trang 2DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1 HS: Học sinh
2 GV: Giáo viên
3 PHHS: Phụ huynh học sinh
4 GVCN: Giáo viên chủ nhiệm
5 HĐNGLL: Hoạt động ngoài giờ lên lớp
6 SGK: Sách giáo khoa
Trang 3PHẦN TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình “Tâm lí học lứa tuổi và Tâm lí học sư phạm” của nhà xuất bản
Trường ĐH Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh
2 Sách “Bồi dưỡng thường xuyên về công tác chủ nhiệm” của nhà xuất bản
Trường ĐH Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh
3 Giáo trình “Tâm lí học Tiểu học” của nhà xuất bản Trường ĐH Sư phạm Hà
Nội
4 Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
về Ban hành Điều lệ trường tiểu học (Điều 27- Nhiệm vụ của giáo viên; Điều 29- Quyền của giáo viên).
Trang 4MỤC LỤC
G
Biện pháp 1: Tìm hiểu hoàn cảnh, tình hình học sinh trong lớp 6,7 Biện pháp 2: Phổ biến nội quy ngay từ đầu năm tới học sinh - phụ
Biện pháp 3: Thực hiện tốt việc “tiên phong’’ trong công tác vận động
Biện pháp 4: Xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng học
Biện pháp 8:Tạo môi trường học tập thân thiện, động viên bằng những
món quà tinh thần
11
Trang 5MỘT SỐ BIỆN PHÁP “ DUY TRÌ SĨ SỐ HỌC SINH TRONG
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.”
1 Lí do chọn biện pháp
Công tác duy trì sĩ số ở trường tiểu học đóng vai trò rất lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Nó góp phần vào quá trình “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Ở các trường vùng khó khăn, vùng có nhiều học sinh người đồng bào dân tộc thiểu số thì việc dạy học luôn gắn liền với công tác duy trì sĩ số Đây là một công việc, một nhiệm vụ thường xuyên và liên tục đòi hỏi sự cố gắng và nỗ lực của mỗi giáo viên cũng như của tập thể nhà trường Vì vậy, công việc duy trì sĩ số học sinh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số là vấn đề mà mà mỗi người làm trong ngành giáo dục, đặc biệt là những giáo viên đang hàng ngày trực tiếp giảng dạy trên lớp, giáo dục các em luôn trăn trở, lo lắng để tìm giải pháp hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.Là một giáo viên, tôi đã từng công tác giảng dạy và chủ nhiệm lớp gần
3 năm Trong năm học 2021 2022, tôi chuyển công tác từ thành phố Biên Hòa -Đồng Nai về trường tiểu học xã Uar Tại đây, tôi đã được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5A với sĩ số là 28 học sinh Cũng chính vì bản thân đôi lúc chưa có kinh nghiệm giảng dạy, chủ nhiệm lớp tại địa phương nên ngay từ đầu năm tôi đã gặp một số những khó khăn trong công tác chủ nhiệm lớp đó là: Điểm trường nơi tôi dạy và chủ nhiệm nằm ở buôn Tiang với đại đa số dân cư là người dân tộc thiểu số Hằng năm vẫn xảy ra tình trạng học sinh nghỉ học, bỏ học Các giáo viên và nhà trường cũng tìm mọi cách để những học sinh
đó trở lại trường nhưng cũng chỉ được một thời gian sau đó lại nghỉ Bên cạnh
đó, lớp học mà tôi phụ trách cũng gặp phải những khó khăn nhất định:
Học sinh là người dân tộc thiểu số tại chỗ chiếm tỉ lệ 100% Vốn tiếng Việt của các em còn hạn chế Văn hóa, lối sống khác nhiều so với những gì thực
tế học tập từ sách vở Kết quả học tập chưa cao
Trang 6Một số em điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, bố mẹ mải đi làm thuê kiếm sống không quan tâm đến việc học tập của con, phó mặc hết cho nhà trường và thầy cô giáo
Một số em nhà ở xa trường học, đường sá đi lại khó khăn
Phần lớn học sinh rất thụ động, kĩ năng sống chưa được chú trọng, kĩ năng giao tiếp chưa tốt, kĩ năng giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, ý thức bảo vệ của công và ý thức kỉ luật khi tham gia hoạt động tập thể, đặc biệt là tính tự giác, tích cực học tập,… hạn chế
Trong đó một điều mà tôi cảm thấy khó khăn nhất đó là tình trạng học sinh không muốn đến lớp, nghỉ học dài ngày, thậm chí là muốn bỏ học và trong buổi đầu tiên tôi đến nhận lớp có đến 13 học sinh vắng học, vấn đề này trước đây tôi chưa từng gặp phải Là một GVCN muốn mang lại hiệu quả trong các hoạt động giáo dục thì trước hết các em học sinh phải đến lớp đầy đủ, đứng trước thực trạng trên tôi nhận thấy bản thân cần phải có bổn phận và trách nhiệm
để có thể đưa các em trở lại trường, lớp tham gia học tập Đó chính là lí do tôi thực hiện biện pháp “ Duy trì sĩ số học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Việc duy trì sĩ số học sinh nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không bắt buộc theo một khuôn mẫu nào cả nên tôi vừa học, vừa làm, vừa rút kinh nghiệm
2 Nội dung của biện pháp
Biện pháp 1: Tìm hiểu hoàn cảnh, tình hình học sinh trong lớp
Để thực hiện hiệu quả công tác duy trì sĩ số, giáo viên chủ nhiệm phải nắm được tình hình của lớp Vì vậy, sau khi nhận lớp, tôi đã liên hệ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm lớp năm trước để nắm thông tin của lớp, về những đối tượng học sinh cần lưu ý, trong đó đáng quan tâm hơn là những em hay nghỉ học, có nguy cơ bỏ học Thông qua đó, giúp tôi biết được một số nguyên nhân dẫn đến học sinh hay nghỉ học, có nguy cơ bỏ học như: hoàn cảnh gia đình các
em còn khó khăn, chưa lo đủ cái ăn, cái mặc nên các em phải nghỉ học; gia đình
Trang 7chưa thật sự quan tâm đến việc học của các em; một số em lại không thích đến trường, Từ đó tôi có thể tìm ra những biện pháp để động viên học sinh ra lớp
Một số thông tin cần thiết mà tôi nắm được ngay sau khi nhận lớp như :
- Tổng số học sinh, nữ, dân tộc, nữ dân tộc
- Chất lượng giáo dục năm học lớp 4
- Học sinh thuộc hộ nghèo, gia đình đông con,
- Học sinh khuyết tật, mồ côi cha (mẹ), con thương binh, con liệt sĩ,
- Học sinh năng khiếu, khó khăn về học,
- Học sinh lớn tuổi, đi học không chuyên cần, có nguy cơ bỏ học,
- Địa chỉ nơi ở của học sinh, số điện thoại của cha mẹ (hoặc anh chị) học sinh
Và từ thực tế của lớp tôi nhận thấy, những em hay nghỉ học thường có khả năng tiếp thu bài hạn chế, mất kiến thức căn bản, ham chơi Vì vậy các em thường xấu hổ, không tự tin đến lớp, đó cũng chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đi học không đều và nguy cơ bỏ học là rất cao Đồng thời do nhận thức của bố mẹ chưa cao, thường để các em ở nhà đi làm phụ giúp gia đình
Như vậy, nắm tình hình lớp là công việc đầu tiên mà tôi cần làm tốt để có
kế hoạch cụ thể đối với lớp mình chủ nhiệm Trong đó có kế hoạch vận động, duy trì sĩ số học sinh khi bước vào năm học mới
Biện pháp 2: Phổ biến nội quy lớp ngay từ đầu năm tới học sinh - phụ huynh
Tôi đã tổ chức học nội quy lớp ngay tuần đầu của năm học Quy định rõ: học sinh phải đi học đều và đúng giờ, nghỉ học phải có lí do và được cha mẹ (hoặc anh chị) xin phép
Trang 8Trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi cũng thông báo cho phụ huynh biết về quy định và nhờ phụ huynh hàng ngày theo dõi, nhắc nhở, sắp xếp công việc gia đình để tạo điều kiện cho các em đến lớp đầy đủ
Gọi điện thoại liên lạc trực tiếp với phụ huynh đối với những trường hợp học sinh tự ý nghỉ học không lí do (Tôi đã nắm được 24/28 số điện thoại của phụ huynh học sinh trong lớp), phụ huynh của 4 em (Nay Kaih, Nay Ngol, Rơ
Ô Broai, Rcom Nhanh) không có số điện thoại vì bố mẹ không dùng điện thoại nên tôi thường xuyên phải đến tận nhà tìm hiểu nguyên nhân và trao đổi cách khắc phục
Chính nhờ thế mà phần lớn các em đều thực hiện tốt nội quy của lớp học, phụ huynh cũng có trách nhiệm quan tâm hơn đến việc đến trường của các em
Biện pháp 3: Thực hiện tốt việc “tiên phong’’ trong công tác vận động học sinh ra lớp.
Chất lượng giáo dục học sinh phụ thuộc nhiều vào việc bảo đảm duy trì được sĩ số Nếu học sinh nghỉ học hoặc đi học không chuyên cần sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập của các em, các kiến thức không liền mạch, các
em lại gặp khó khăn nhiều hơn trong học tập và lao động,
Trong lớp khi có trường hợp học sinh đi học không chuyên cần và có nguy cơ bỏ học thì tôi đến vận động ngay các em đi học lại Không để tình trạng học sinh bỏ học lâu ngày rồi mới tìm hiểu nguyên nhân và vận động
Tôi chủ động nhờ sự giúp đỡ của một số thầy cô sinh sống tại địa phương cùng đến trao đổi với phụ huynh tìm hiểu nguyên nhân học sinh nghỉ học để từ
đó có biện pháp giải quyết kịp thời Cụ thể, đầu năm học trong lớp có em Siu He muốn bỏ học vì lí do không thích đi học, tôi đã cùng một số thầy cô đến gặp và trao đổi với cha mẹ em, gặp trực tiếp học sinh này để vận động, sau một thời gian em đã đến lớp học và đi học rất chuyên cần
Biện pháp 4: Xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng học sinh
Trang 9Ngay sau khi được phân công chủ nhiệm, tôi đã chủ động trao đổi với GVCN cũ của lớp để nắm bắt tình hình học tập của các em trong năm học trước Vào đầu tuần ôn tập, tôi đã cho các em ôn lại những bài tập, bám sát kiến thức của năm học cũ, kiểm tra khả năng đọc, viết của các em để có thể nắm được sức học của từng em Lập danh sách những học sinh yếu để từ đó lựa chọn biện pháp kèm cặp, uốn nắn phù hợp để không cho các em bỏ học vì học yếu Vào những buổi học tăng cường, tôi dành nhiều thời gian để ôn tập kiến thức cũ cho các em; nhờ một số học sinh học tốt để hỗ trợ các bạn trong học tập
Bản thân tôi thường xuyên tăng cường tiếng Việt cho học sinh trong mỗi tiết học, qua việc trò chuyện, tâm sự với các em; hướng dẫn các em đọc thêm sách báo vào đầu giờ, học ở nhà cùng với việc phân công học sinh khá cùng đọc
hỗ trợ đối với những học sinh gặp khó khăn để các em không cảm thấy e ngại khi đọc, nói bằng tiếng Việt
Đối với những em chưa hoàn thành nội dung các môn học, tôi thường đưa
ra những bài tập dễ, vừa sức và mời các em lên bảng thực hiện để các em không cảm thấy nhàm chán khi tham gia học, sau mỗi lần các em thực hiện đúng tôi liền yêu cầu cả lớp tuyên dương, khen ngợi để động viên các em Ngoài ra tôi còn lồng ghép những câu chuyện thực tế mang tính giáo dục vào các tiết dạy để tạo hứng thú cho các em trong mỗi giờ học
Biện pháp 5: Giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, mồ côi cha hoặc mẹ, Tôi mua tặng các em những đồ dùng học tập ngay
từ đầu năm, lập danh sách đăng kí cho các em được mượn SGK, nhận những dụng cụ học tập do trường hỗ trợ như: bút, sách vở, quần áo, giày dép… Trong lớp có 1 em vì nhà ở xa trường nên việc đi lại đến trường rất vất vả vì thế tôi đã nhờ sự giúp đỡ của thầy trong trường để xin cho em 1 chiếc xe đạp, tạo điều kiện để em có thể đến trường, lớp thuận tiện hơn
Biện pháp 6: Thành lập đôi bạn học tập
Trang 10Trong quá trình học tập, tôi lưu ý đến những em chưa hoàn thành nội dung học tập Tôi phân công một số em học tốt kèm những em chưa hoàn thành nội dung học tập các môn học và sắp xếp cho các em ngồi cùng bàn Tôi hướng dẫn cho các em cách kèm bạn học, cách kiểm tra bài cũ cho bạn
Vào những buổi học thực hành môn Tin học, các em phải đi hơn 3 km vào trường chính, tôi phân công và nhờ những em có xe đạp chở bạn đi học cùng Ngoài ra, tôi còn tổ chức cho các em phong trào “ Cùng đến trường”, 2 - 3 em gần nhà sẽ được gộp lại thành 1 nhóm, mỗi buổi sáng trong tuần các em sẽ nhắc nhở nhau đến lớp đầy đủ, nếu như có trường hợp nghỉ học thì các em sẽ nhờ bạn báo lại lí do cho GVCN
Qua việc làm trên tôi thấy tình cảm giữa các em gắn bó với nhau hơn, các
em có trách nhiệm trong việc giúp đỡ bạn, những em có học lực chưa tốt cũng
đỡ rụt rè, e ngại hơn trong việc học, từ đó các em cũng ham thích đến lớp để hoà nhập với bạn bè
Biện pháp 7: Tổ chức tốt tiết sinh hoạt lớp.
Vào tiết sinh hoạt cuối tuần, tôi tổ chức cho các tổ trưởng báo cáo tình hình của tổ, tôi tuyên dương những cá nhân và tổ thực hiện tốt việc chuyên cần trong tuần, tuyên dương những nhóm thực hiện tốt phong trào “ Cùng đến trường” và những em có tiến bộ trong học tập (dù chỉ là điều nhỏ nhất), thỉnh thoảng tôi khích lệ động viên các em bằng những món quà nhỏ để các em thấy việc đến trường của mình có ý nghĩa và mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui
Đối với những em còn hạn chế, tôi nhắc nhở các em nhẹ nhàng và hướng dẫn để các em thực hiện tốt vào tuần sau Ngoài ra, tôi còn giáo dục các em bằng những câu chuyện nói về lợi ích của việc học để phần nào giúp các em có ý chí
và cố gắng để học tập tốt hơn
Ví dụ: Tôi có tổ chức tiết sinh hoạt tập thể theo nhu cầu của đông đảo học sinh trong lớp Thay vì múa hát, tìm hiểu lịch sử,… tôi tổ chức thi đấu một số nội
Trang 11dung thể thao theo sở thích của các em như nhảy dây, đá cầu,,… Các em rất hào hứng và luôn mong muốn được cô tổ chức như thế nên ngoài việc hăng say học tập thì các em cũng tích cực rèn luyện ở lớp, ở nhà Từ đó, một số em quên hẳn những trò chơi vô bổ và ham đến trường hơn
Biện pháp 8: Tạo môi trường học tập thân thiện, động viên bằng những món quà tinh thần
Trong giờ học tôi cố gắng tổ chức các tiết học với không khí vui tươi, nhẹ nhàng, kích thích được sự khám phá, tìm tòi, tạo hứng thú cho các em trong học tập Mỗi ngày đến lớp, thấy các em đi học đầy đủ tôi cảm thấy rất vui Đặc biệt
là vào những hôm trời mưa, những ngày như vậy tôi đều dành những lời khen để động viên
Hằng ngày đến lớp, tôi thường hỏi han, nói chuyện với các em, đặc biệt là những học sinh yếu, những em nhút nhát Hỏi các em về chuyện gia đình, về chuyện học hành, để các em cảm thấy thân thiện với tôi hơn và qua đó giúp tôi
sẽ hiểu được nguyên nhân vì sao các em học yếu, hiểu về tâm tư tình cảm, hoàn cảnh các em để có biện pháp dục tốt hơn Ngoài ra, đối với những em học sinh yếu, thiếu tự tin tôi sẽ tìm một ưu điểm nào đó dù là nhỏ nhất để khen các em
Vào cuối buổi học, tôi thường cùng các em làm vệ sinh lớp học, nhổ cỏ xung quanh trường Thông qua các hoạt động đó, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cũng như các em thấy được trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân, giúp
đỡ nhau trong mọi hoạt động giữa các học sinh trong lớp, trong trường Đó cũng chính là một trong những yếu tố quan trọng nhằm thu hút các em yêu thích đến trường
3 Kết quả thực hiện biện pháp.
Biện pháp được thực hiện đã mang lại những hiệu quả rất đáng khích lệ trong công tác vận động sinh đi học, duy trì sĩ số góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Kết quả đạt được của lớp 5A trong 3 tháng đầu năm học 2021
- 2022 như sau :
Trang 12Tháng Sĩ số Dân tộc Nữ Tỉ lệ chuyên cần Duy trì sĩ số
4 Kết luận.
Qua kết quả thực hiện biện pháp đã trình bày ở trên, bản thân tôi có nhận định như sau: Duy trì sĩ số, đảm bảo chuyên cần có vai trò rất lớn trong việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Để đạt kết quả cao trong công tác này giáo viên chủ nhiệm cần:
cải tiến phương pháp giảng dạy lôi cuốn học sinh, được sự tin tưởng của phụ huynh học sinh
+ Phải tạo sự đoàn kết, yêu thương giúp đỡ của học sinh trong lớp qua các phong trào Tạo cho các em động cơ ham học, trong việc uốn nắn các em, giáo viên chủ nhiệm phải luôn giữ thái độ bình tĩnh, không nóng vội, không dùng lời
lẽ nặng nề với các em, hòa hợp với các em, xem học sinh là con, em của mình, chia sẻ vui buồn, cùng lắng nghe ý kiến học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp
+ Học sinh lớp 5 trong độ tuổi biết tự ái, giận hờn, thích đựơc động viên khen thưởng, giáo viên không nên dùng hình phạt, la mắng làm cho các em sợ sệt không ham thích đến lớp, phải tạo cho các em một niềm tin để các em an tâm học tập và xem giáo viên chủ nhiệm là người tin cậy
Tóm lại, giáo viên chủ nhiệm cần tạo được môi trường thân thiện trong nhà trường Sự gắn bó mật thiết giữa thầy với thầy, thầy với trò, giữa học sinh với học sinh, tạo được không khí vui vẻ học tập, vui chơi trong suốt thời gian ở