I. Phần mở đầu: 1. Lý do chọn đề tài. Giáo dục mầm non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục mầm non có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng đầu tiên cho việc hình thành nhân cách con người cho xã hội chủ nghĩa cho tương lai, vì đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, ở cái thời điểm ấy tất cả mọi việc đều bắt đầu: Bắt đầu học ăn, học nói, học ngủ, học chơi.... Mục đích của giáo dục chính là tạo nên những con người mới, hoàn thiện về nhân cách đạo đức, trí tuệ. Cho nên giáo dục mầm non đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ. Đến trường Mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được giáo dục. Trách nhiệm nặng nề và cao cả ấy tất cả thuộc về cô giáo mầm non, chính giáo viên là người giúp được làm quen với nhiều lĩnh vực khác nhau: lĩnh vực phát triển nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội, thẩm mỹ. Tuy nhiên để trẻ thực hiện tốt các lĩnh vực khác thì ngôn ngữ của trẻ phải rõ ràng, rành mạch. Lĩnh vực phát triển nào cũng chiếm một vị trí quan trọng nhất định cho sự phát triển của trẻ, tuy nhiên làm quen văn học là một môn học được trẻ mầm non rất yêu thích, hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẩm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên, đất nước, con người… lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như: ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em,... Thông qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm. Thông qua sự hiểu biết, trí tưởng tượng của trẻ. Đồng thời trẻ thể hiện được bài thơ diễn cảm, kể lại chuyện sáng tạo phù hợp với các nhân vật trong câu chuyện.
Phần mở đầu
Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người cho xã hội tương lai Đây là thời điểm quyết định, nơi trẻ em bắt đầu học các kỹ năng cơ bản như ăn, nói, ngủ và chơi Mục tiêu của giáo dục mầm non là phát triển những con người mới, hoàn thiện về nhân cách đạo đức và trí tuệ.
Giáo dục mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển thế hệ trẻ Tại trường mầm non, trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được giáo dục toàn diện Trách nhiệm này thuộc về giáo viên mầm non, người hướng dẫn trẻ làm quen với các lĩnh vực phát triển nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - xã hội và thẩm mỹ Để trẻ phát triển tốt trong các lĩnh vực này, ngôn ngữ của trẻ cần phải được rèn luyện rõ ràng và mạch lạc.
Lĩnh vực văn học đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ mầm non, giúp hình thành những tình cảm đạo đức và cảm xúc thẩm mỹ tốt đẹp Qua việc làm quen với văn học, trẻ phát triển trí tưởng tượng và lòng yêu thiên nhiên, đất nước, con người, cũng như sự kính trọng và yêu thương đối với gia đình và những người xung quanh Hoạt động này khuyến khích trẻ tái tạo và sáng tạo các tình tiết của tác phẩm một cách tự nhiên, đồng thời giúp trẻ thể hiện bài thơ diễn cảm và kể lại câu chuyện một cách sáng tạo, phù hợp với các nhân vật trong tác phẩm.
Văn học đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh và phát triển ngôn ngữ Tại trường Mầm non Hoa Hồng, qua các buổi thao giảng và dự giờ, tôi nhận thấy khả năng cảm thụ văn học và ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế; trẻ đọc thơ chưa diễn cảm, kể chuyện chưa hay, và tham gia đóng kịch chưa mạnh dạn Giáo viên chưa chủ động tổ chức các hoạt động đóng kịch, chủ yếu chỉ diễn ra trong tiết học mà thiếu vào giờ chơi hay sinh hoạt Việc đầu tư vào soạn giảng và áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học còn hạn chế, cùng với sự chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ cho trẻ tham gia đóng kịch chưa tốt, dẫn đến hoạt động này không thu hút được sự chú ý của trẻ Sự thiếu khoa học trong việc sử dụng đồ dùng dạy học khiến trẻ ít tập trung, ảnh hưởng đến hiệu quả giờ học.
Dạy trẻ 4-5 tuổi làm quen với văn học là một phần thiết yếu trong chương trình giáo dục mầm non, nhằm đáp ứng các yêu cầu cụ thể của văn học Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn làm quen văn học tại trường mầm non Hoa Hồng, việc bồi dưỡng giáo viên khối chồi là rất quan trọng Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm ra những biện pháp hiệu quả để cải thiện kỹ năng giảng dạy của giáo viên, từ đó mang lại hiệu quả tốt nhất cho trẻ trong việc tiếp cận văn học.
Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
- Mục tiêu của đề tài:
Giúp giáo viên có nhiều kinh nghiệm, nhiều biện pháp hay trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen văn học
Giáo viên cần xây dựng các kế hoạch giáo dục linh hoạt và sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục môn làm quen văn học Việc này không chỉ rèn luyện và phát triển ngôn ngữ mạch lạc mà còn giúp trẻ cải thiện khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ và hình ảnh thông qua các tác phẩm văn học Đồng thời, cần khuyến khích tính tích cực sáng tạo của trẻ, đồng thời rèn kỹ năng đọc và kể diễn cảm cho trẻ 4-5 tuổi để đạt hiệu quả cao trong quá trình học tập.
Giáo viên cần linh hoạt và sáng tạo trong việc áp dụng phương pháp giáo dục mầm non mới, lựa chọn các phương pháp giảng dạy phù hợp với độ tuổi của trẻ Điều này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách hiệu quả.
Bồi dưỡng giáo viên thường xuyên đổi mới những phương pháp dạy học, bổ sung các phương tiện dạy học phù hợp với nội dung bài dạy
- Nhiệm vụ của đề tài:
Đề tài nghiên cứu này hỗ trợ giáo viên trong việc xây dựng kế hoạch giảng dạy hiệu quả, đồng thời giúp họ lựa chọn phương pháp hoạt động phù hợp để làm quen với văn học Điều này đảm bảo tính thực tế và phù hợp với tình hình địa phương cũng như điều kiện cụ thể của trường lớp.
Để tạo hứng thú và sự sáng tạo cho trẻ trong môn làm quen văn học, giáo viên cần tìm ra các giải pháp và biện pháp hiệu quả Việc giúp trẻ đọc rõ lời và phát triển khả năng tư duy độc lập, trí tưởng tượng, và óc quan sát là rất quan trọng Đồng thời, trẻ cần được rèn luyện kỹ năng nói lưu loát và sử dụng từ ngữ chính xác Những hoạt động này không chỉ mở rộng nhận thức và phát triển trí tuệ mà còn giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và phát triển ngôn ngữ Kết quả là trẻ sẽ trở nên hứng thú hơn khi kể chuyện và đọc thơ.
Giúp trẻ nhận thức về vẻ đẹp của môi trường sống xung quanh là rất quan trọng, từ đó hình thành khả năng tiếp nhận và thể hiện các tác phẩm văn học một cách sáng tạo.
Việc áp dụng đề tài nghiên cứu này sẽ giúp giáo viên tự tin hơn trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy và truyền đạt kiến thức cho trẻ Đồng thời, giáo viên cũng sẽ biết cách linh hoạt vận dụng các biện pháp và phương pháp nhằm đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi nhằm nâng cao chất lượng môn làm quen văn học tại trường mầm non Hoa Hồng.
Giới hạn của đề tài
Nghiên cứu này tập trung vào các biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn làm quen văn học Đối tượng khảo sát bao gồm giáo viên khối chồi và trẻ em 4-5 tuổi tại trường mầm non Hoa Hồng.
Thời gian : Bắt đầu từ tháng 09 năm 2017 đến tháng 02 năm 2018.
Phương pháp nghiên cứu
a) Nhóm Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu:
Phân tích kết quả phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các năm học trước là cần thiết để đánh giá và rút ra kinh nghiệm Việc tổng hợp tài liệu liên quan đến môn làm quen văn học sẽ hỗ trợ giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả, thu hút sự chú ý của trẻ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn sẽ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và nâng cao khả năng tiếp thu của học sinh.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:
Sau các buổi chuyên đề, thao giảng dự giờ, tôi tổ chức cho các giáo viên nhận xét, trao đổi để tìm ra những điểm hay, điểm mới, sáng tạo và rút kinh nghiệm những điểm chưa hay, còn hạn chế Từ đó, tất cả các giáo viên được phát biểu và đúc kết kinh nghiệm cho lần sau, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và chia sẻ kiến thức hiệu quả.
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động:
Đánh giá sự phù hợp của sản phẩm hoạt động mà giáo viên sử dụng là cần thiết Qua các sản phẩm này, chúng ta có thể nhận diện quá trình tổ chức của giáo viên và khả năng nhận thức của trẻ.
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
Vào đầu năm học, tôi tổ chức khảo sát chất lượng để đánh giá khả năng nhận thức của trẻ và năng lực giảng dạy của giáo viên trong môn làm quen văn học Phương pháp thống kê toán học được áp dụng để phân tích kết quả, giúp tôi có cái nhìn tổng quan về từng cá nhân học sinh và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình giảng dạy.
N I DUNG Đạt Chưa đạt ố GV Tỉ lệ % ố GV Tỉ lệ %
Xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp, linh hoạt, sáng tạo
Các phương tiện dạy học hấp dẫn
Sử dụng đồ dùng đẹp, khoa học, sáng tạo
Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ phong phú, hấp dẫn kích thích trẻ hoạt động
Khai thác các phương tiện dạy học, ĐDĐC có hiệu quả
N I DUNG Kết uả khảo sát Đạt Chưa đạt ố trẻ Tỉ lệ % ố trẻ Tỉ lệ %
Trẻ hứng thú trong tiết làm quen văn học 47/121 38 74/121 62
Khả năng đọc , kể diễn cảm 50/121 41 71/121 59 Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp 48/121 39 73/121 61
Kỹ năng kể chuyện sáng tạo 55/121 45 66/121 55
Phần nội dung
Cơ sở lý luận
Đội ngũ giáo viên mầm non đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, quyết định chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ em Giáo viên là người truyền đạt tri thức khoa học và hiểu biết về môi trường tự nhiên, xã hội cho trẻ, góp phần phát triển toàn diện cho các em.
Trong trường mầm non, môn làm quen văn học là một bộ môn nghệ thuật ngôn từ, giúp trẻ phản ánh và hiểu biết về thế giới xung quanh Để giảng dạy hiệu quả, giáo viên cần nỗ lực tích lũy kinh nghiệm chuyên môn.
Văn học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, là phương tiện giao tiếp thiết yếu Việc dạy trẻ tiếp xúc với văn học không chỉ giúp các em yêu cái đẹp, quê hương, đất nước mà còn nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ Do trẻ em thường thiếu kinh nghiệm sống, văn học trở thành cầu nối gián tiếp giúp các em khám phá cuộc sống, kích thích tư duy, trí tưởng tượng và sự sáng tạo Để tác phẩm văn học có tác động sâu sắc đến trẻ, giáo viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng, phân tích nội dung, tính cách nhân vật và tìm ra các phương pháp dạy học hiệu quả Điều này giúp trẻ nhớ được sắc thái trong giọng kể và ngôn ngữ của nhân vật, từ đó phát triển ngôn ngữ một cách toàn diện Là cán bộ quản lý chuyên môn tại trường mầm non Hoa Hồng, tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, và cam kết nâng cao chất lượng môn văn học ở khối chồi để phát triển những mầm non tương lai của đất nước.
Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Giáo viên mầm non có nhiều ưu điểm, bao gồm việc nắm vững nội dung, phương pháp và chương trình dạy phù hợp với lứa tuổi Nhiều giáo viên đã cập nhật kịp thời chương trình giáo dục mầm non mới và tích cực trao đổi kinh nghiệm giảng dạy với đồng nghiệp Họ cũng biết cách lồng ghép môn làm quen văn học vào các môn học khác, giúp trẻ tiếp cận văn học một cách tự nhiên Trẻ em được hướng dẫn để kể chuyện và đọc thơ ở mọi lúc mọi nơi, tạo điều kiện cho sự phát triển ngôn ngữ và tư duy sáng tạo.
Giáo viên chưa áp dụng phương pháp dạy học linh hoạt và sáng tạo, chưa thể hiện rõ ràng nhu cầu dạy học lấy trẻ làm trung tâm, chỉ đóng vai trò hướng dẫn Họ cũng chưa tận dụng hiệu quả đồ dùng và đồ chơi có sẵn để tổ chức hoạt động văn học cho trẻ, dẫn đến hiệu quả chưa cao Việc chuẩn bị đồ dùng cho môn làm quen văn học chưa phong phú và đa dạng, không thu hút được sự chú ý của trẻ và chưa phát huy tính tích cực của các em Môi trường hoạt động văn học cho trẻ chưa được tạo ra, và việc sử dụng công nghệ thông tin trong bài giảng còn hạn chế, nếu có thì cũng chỉ ở mức sơ sài và thiếu đầu tư.
Nhiều giáo viên vẫn thiếu sự sáng tạo trong việc chuyển thể từ chuyện kể sang kịch bảng sân khấu, dẫn đến việc không tạo ra được kịch tính và sự kiện hấp dẫn Hơn nữa, một số giáo viên vẫn gặp khó khăn trong việc cảm nhận các tác phẩm văn học, thơ và chuyện, điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.
Việc khai thác môi trường xung quanh trong lớp học để giáo dục trẻ vẫn còn hạn chế Các phương pháp đọc kể chưa thể hiện được cảm xúc hấp dẫn, khiến trẻ không hứng thú Nhiều trẻ sử dụng tiếng địa phương, nói ngọng hoặc nói lắp, và một số trẻ là người đồng bào dân tộc thiểu số lần đầu đến lớp nên còn yếu kỹ năng nghe, đọc Điều này khiến trẻ cảm thấy bỡ ngỡ và chưa tự tin khi tiếp cận và thể hiện các tác phẩm văn học Trẻ em dân tộc thiểu số thường nhút nhát và khả năng tiếp cận tiếng Việt của các em còn hạn chế.
Trình độ nắm bắt của giáo viên hiện nay còn chưa đồng đều, dẫn đến việc thiếu sự chủ động và sáng tạo trong tổ chức các hoạt động văn học cho trẻ Sự phối hợp giữa các hoạt động cũng chưa nhịp nhàng, thường mang tính áp đặt.
Việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong các tiết dạy làm quen văn học còn hạn chế
Qua việc tổ chức dự giờ và thao giảng, tôi nhận thấy rằng giáo viên còn thiếu sự mạnh dạn trong đổi mới phương pháp giảng dạy, dẫn đến tiết học thường rập khuôn và cứng nhắc Điều này hạn chế khả năng phát triển của trẻ trong các hoạt động làm quen văn học Một số giáo viên gặp khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động và xử lý tình huống, trong khi đó, việc nói nhiều trong lớp học không khuyến khích tính chủ động của trẻ Hơn nữa, giáo cụ trực quan được sử dụng chưa phù hợp và thiếu khoa học, khiến cho các hoạt động kể chuyện không thực sự thu hút trẻ, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả của tiết dạy.
Trường hiện tại có ba điểm, nhưng khoảng cách giữa các điểm trường khá xa, dẫn đến việc cơ sở vật chất không đáp ứng đủ yêu cầu cho chương trình giáo dục mầm non Thiếu thốn đồ dùng và dụng cụ cần thiết cho các hoạt động làm quen văn học, cùng với việc thiếu các yếu tố phụ trợ như âm thanh, cảnh trí và trang phục trong các buổi biểu diễn, đã khiến cho hoạt động đóng kịch và biểu diễn không thu hút sự chú ý của trẻ Hơn nữa, đồ dùng và đồ chơi phục vụ cho hoạt động còn đơn điệu và không có màu sắc hấp dẫn, làm giảm sự hứng thú của trẻ trong các hoạt động làm quen văn học.
Phân hiệu buôn K62 và phân hiệu buôn Cuê có nhiều học sinh là con em đồng bào dân tộc Êđê, với khả năng nhận thức không đồng đều và phát âm tiếng Việt chưa rõ Nhiều trẻ còn rụt rè, nhút nhát do thiếu sự chăm sóc và giáo dục đồng đều từ cả bố lẫn mẹ Một số phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của giáo dục mầm non, dẫn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ chưa được tối ưu Do đó, cần nghiên cứu các giải pháp để khắc phục những tồn tại trong quá trình giảng dạy, nhằm nâng cao hứng thú và sự chú ý của trẻ vào các hoạt động làm quen văn học.
Để nâng cao hiệu quả giảng dạy văn học cho trẻ, giáo viên cần thay đổi phương pháp giảng dạy truyền thống bằng cách đầu tư vào các hình thức tiếp cận mới Cần chú trọng đến việc phát triển kỹ năng đọc, kể diễn cảm và khuyến khích trẻ sáng tạo trong việc kể chuyện Việc dạy trẻ đóng kịch cũng là một phương pháp hiệu quả giúp trẻ hiểu và thể hiện nội dung các tác phẩm văn học quen thuộc Những nỗ lực này đã góp phần quan trọng vào sự thành công trong việc giúp trẻ làm quen với văn học và phát triển khả năng diễn đạt cảm xúc qua các câu chuyện gần gũi.
Hướng tới chuyên đề giáo dục "Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm", tôi luôn nghiên cứu và tìm kiếm các biện pháp dạy học phù hợp Mục tiêu là hướng dẫn giáo viên tạo ra môi trường học tập phong phú và sáng tạo, cả trong và ngoài lớp học, bằng cách sử dụng những nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương Qua đó, trẻ em sẽ có cơ hội vui chơi, trải nghiệm và học tập ngay trong môi trường của mình.
Nội dung và hình thức của giải pháp
Giải pháp này nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non thông qua việc nghiên cứu tài liệu và chuyển tải tư tưởng, cảm xúc của tác giả cùng nội dung tác phẩm bằng hình thức nghệ thuật phong phú và hấp dẫn Điều này không chỉ giúp trẻ phát huy tính tích cực cá nhân mà còn góp phần hình thành sự tự tin, độc lập, sáng tạo, tư duy và khả năng ghi nhớ có chủ đích.
Giáo viên cần xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với tình hình lớp học và nắm vững kiến thức chuyên môn Họ phải biết vận dụng các phương pháp và nội dung thích hợp cho từng chủ đề của các tác phẩm văn học Khả năng phân tích nội dung và nghệ thuật ngôn từ của từng tác phẩm sẽ giúp giáo viên truyền đạt kiến thức một cách chính xác và sinh động nhất cho học sinh.
Khai thác và sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học một cách khoa học giúp tạo môi trường văn học hấp dẫn, thu hút trẻ em tìm hiểu Cần đưa ra các giải pháp và biện pháp tổ chức hoạt động cho trẻ, nhằm duy trì hứng thú và giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ sẽ phát triển khả năng ghi nhớ và biểu diễn lại các tác phẩm văn học một cách hiệu quả.
Giáo viên sử dụng các môn học khác nhau để giúp trẻ nhận thức rõ ràng về ngôn ngữ và phát triển khả năng cảm thụ văn học thông qua thơ ca và câu chuyện Điều này không chỉ khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động mà còn giúp trẻ hiểu nội dung tác phẩm và khám phá thế giới xung quanh.
Việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với văn học không chỉ đơn thuần là đọc thơ hay kể chuyện, mà còn là cơ hội để giáo viên truyền tải những hiểu biết phong phú về cuộc sống Qua đó, trẻ sẽ cảm nhận được các tình cảm như yêu thương, ghét bỏ và sợ hãi, giúp trẻ dần hình thành những khái niệm mới và tích lũy kinh nghiệm sống quý báu cho tương lai.
Kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cần được xây dựng cụ thể theo năm học, tháng, học kỳ và chủ đề, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia Đồng thời, tổ chức các buổi chuyên đề và hội giảng sẽ giúp giáo viên trao đổi kinh nghiệm, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn của họ.
Hướng dẫn tổ chức khối lập kế hoạch cho các cuộc họp chuyên môn trong tổ, bao gồm cả việc họp đánh giá sau mỗi tiết dạy Mục tiêu là rút kinh nghiệm, trao đổi và thảo luận về các mục tiêu, nội dung và phương pháp giảng dạy môn làm quen văn học.
Chọn lựa giáo viên cốt cán có kinh nghiệm, khả năng truyền đạt linh hoạt và sáng tạo là rất quan trọng Họ nên tham gia các buổi tập huấn chuyên đề do phòng giáo dục hoặc cụm chuyên môn tổ chức, cũng như dự giờ học tập kinh nghiệm tại các trường khác trong tỉnh, huyện Việc này giúp giáo viên tiếp thu kiến thức mới, rút kinh nghiệm và triển khai lại trong tổ để cùng nhau học hỏi và phát triển.
Để đánh giá khả năng giảng dạy của giáo viên và sự tiếp thu văn học của trẻ, tôi đã lập kế hoạch khảo sát vào đầu năm học Qua đó, tôi phân loại trình độ năng lực của từng giáo viên và mức độ tiếp thu của từng trẻ, từ đó đưa ra các biện pháp bồi dưỡng phù hợp dựa trên kết quả khảo sát chất lượng đầu năm.
Có kế hoạch dự giờ, chuyên đề thao giảng tiết dạy mẫu cụ thể cho giáo viên có cơ hội được học hỏi lẫn nhau
Lên kế hoạch tạo ra đồ dùng đồ chơi chủ yếu nhằm làm rối và mô hình phục vụ cho các tiết học như thơ, kể chuyện, đồng dao và ca dao.
Vào đầu năm học, tổ chức trang trí lớp học với các góc học tập, đặc biệt là làm nổi bật góc văn học cho trẻ Đồng thời, lên kế hoạch tổ chức cuộc thi làm đồ dùng dạy học cho môn làm quen văn học vào tháng 11.
B 2: H ớng dẫ â l ạ ì ức cho trẻ làm que vớ ă ọc
Trẻ mầm non học tốt hơn thông qua các trò chơi học tập, giúp trẻ dễ dàng tiếp thu kiến thức và hứng thú tham gia Giáo viên cần hiểu tâm lý trẻ để áp dụng các phương pháp tổ chức sáng tạo và linh hoạt Mỗi tiết dạy nên sử dụng các hình thức tổ chức đa dạng, tạo sự mới lạ cho trẻ Đặt câu hỏi mở giúp trẻ phát huy tư duy và khuyến khích sự tham gia tích cực Qua đó, trẻ không chỉ khẳng định bản thân mà còn tự tin hơn trong giao tiếp.
Để bắt đầu câu chuyện, giáo viên cần sử dụng những thủ thuật hấp dẫn nhằm thu hút sự chú ý của trẻ, giúp các em tập trung vào nội dung mà giáo viên muốn truyền đạt.
Câu chuyện “Quả bầu tiên” bắt đầu khi giáo viên giới thiệu quả bầu và hỏi trẻ về câu chuyện liên quan đến nó Để khám phá xem quả bầu này có phải là quả bầu bình thường hay không, cô mời các em lắng nghe câu chuyện Giáo viên có thể áp dụng nhiều thủ thuật khác nhau để tạo ra một cách vào bài hấp dẫn, nhằm thu hút sự chú ý của trẻ và làm cho bài học trở nên thú vị hơn.
Bài thơ "Tàu hỏa" thuộc chủ đề phương tiện giao thông được cô giáo giới thiệu một cách sáng tạo bằng cách hóa thân thành chiếc tàu hỏa Cô khéo léo đặt câu hỏi cho trẻ về phương tiện giao thông mà cô đang đại diện, đồng thời khuyến khích các bé cùng cô khám phá những chuyến du lịch thú vị Qua đó, cô dẫn dắt trẻ vào nội dung bài thơ một cách hấp dẫn và sinh động.
Phần kết luận, kiến nghị
Kết luận
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục, bởi đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục Việc tìm ra các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là môn làm quen với văn học, là một nhiệm vụ có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
Trong quá trình triển khai sáng kiến hướng dẫn và bồi dưỡng giáo viên khối chồi về môn “Làm quen văn học” tại trường Mầm non Hoa Hồng, tôi nhận thấy sự chuyển biến rõ rệt Giáo viên đã áp dụng kiến thức một cách linh hoạt và sáng tạo hơn, không ngừng học hỏi từ bạn bè và đồng nghiệp, nâng cao khả năng tổ chức tiết dạy với nhiều hình thức và thủ thuật sinh động.
Giáo viên nắm vững mục đích và nội dung kiến thức theo độ tuổi, đồng thời chuẩn bị và đầu tư cho hoạt động làm quen văn học Việc cung cấp kiến thức văn học đảm bảo cả nội dung và phương pháp giúp trẻ cải thiện khả năng cảm thụ văn học, hiểu câu chuyện và bài thơ, cũng như nhớ lâu hơn Trẻ tham gia tích cực và hứng thú hơn, đặc biệt là trẻ dân tộc thiểu số có khả năng phát âm rõ ràng, rành mạch Qua đó, trẻ phát triển tư duy tốt và biết chọn lời hay, ý đẹp trong giao tiếp.
Giáo viên đã cải thiện việc giảng dạy bằng cách bổ sung nhiều đồ dùng trực quan và thiết bị học tập sinh động, như rối tay, rối que, mô hình đa chiều và trang phục nhân vật trong truyện, tạo sự hứng thú cho trẻ Khả năng nghiên cứu và phân tích nghệ thuật tác phẩm, cùng với giọng đọc và cách kể chuyện của giáo viên, đã có sự tiến bộ rõ rệt, thu hút sự chú ý của trẻ Nội dung giáo dục được xây dựng phù hợp với thực tế của trường lớp, với các chủ đề từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, nhằm củng cố và hoàn thiện kỹ năng đọc kể diễn cảm.
Hình thức tổ chức hoạt động làm quen văn học cho trẻ cần đa dạng, sáng tạo và thường xuyên đổi mới Qua việc học mà chơi, trẻ không chỉ tiếp thu kiến thức từ giáo viên mà còn hình thành những giá trị đạo đức tốt đẹp và phát triển cảm xúc thẩm mỹ Hoạt động này giúp trẻ tái tạo và sáng tạo những tình tiết của tác phẩm một cách tự nhiên, phù hợp với nội dung tác phẩm, từ đó phát triển trí tưởng tượng của trẻ.
Giáo viên và phụ huynh đã hợp tác hiệu quả trong việc tạo dựng môi trường văn học cho trẻ, đồng thời trao đổi và cung cấp kiến thức chăm sóc trẻ Sự phối hợp này giúp giáo viên và phụ huynh cùng nhau giáo dục, hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện.
Mặc dù những biện pháp tôi đề xuất chưa nhiều, nhưng tôi đã đạt được một số thành công nhất định trong việc định hướng cho giáo viên khối chồi trong việc xây dựng và tổ chức môn làm quen văn học cho trẻ 4-5 tuổi tại trường Mầm non Hoa Hồng trong năm học vừa qua Do đó, tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu và tìm kiếm thêm nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng môn làm quen văn học cũng như các môn học khác, góp phần phát triển chuyên môn của nhà trường.
Kiến nghị
- Đối với Phòng Giáo dục
Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho trẻ mầm non hàng năm
Mở các lớp chuyên đề, tập huấn về việc sử dụng rối trong hoạt động làm quen văn học có hiệu quả
Chọn những sáng kiến kinh nghiệm hay có tính thuyết phục cao phổ biến rộng rãi cho chúng tôi được tham khảo, học tập
Tạo cơ hội cho giáo viên xuất sắc tham gia các chuyến tham quan, học tập tại nhiều trường khác nhau sẽ giúp họ giao lưu, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm quý báu trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ.
Bài viết này trình bày “Một số biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi nhằm nâng cao chất lượng môn làm quen văn học tại trường Mầm non Hoa Hồng” Qua quá trình thực hiện, tôi đã đạt được hiệu quả tích cực tại đơn vị Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ hội đồng sáng kiến các cấp và các đồng nghiệp để cải thiện kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng chuyên môn của mình.
Băng ADrênh, ngày 10 tháng 03 năm 2018
TM H I ĐỒNG CHẤM ÁNG KI N
STT Tên tài liệu Tác giả
1 Bồi dưỡng thường xuyên năm 2017-2018
2 Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non
TS.Trần Thị Ngọc Trâm – TS Lê Thu Hương- PGS.TS Lê Thị Tuyết
3 Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
NXB ĐH Quốc gia Hà Nội
4 Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non Nguyễn Thị Ánh Tuyết
5 Các tạp chí giáo dục Mầm non
6 Giáo dục học mầm non NXB ĐH Quốc gia Hà
Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với văn học tuyển chọn Nhà xuất bản giáo dục VN
8 Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ từ 3-
9 Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ
4-5 tuổi qua bộ môn LQVH
NXB ĐH Quốc gia Hà Nội
10 Tuyển chọn giáo án cho lớp mẫu giáo 4-
5 tuổi l nh vực phát triển ngôn ngữ
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
Lý do chọn đề tài
Bậc học mầm non trong những năm qua đã có sự chuyển biến tích cực về chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ, được sự quan tâm từ các cấp, không chỉ ở thành phố lớn mà còn ở vùng ven, miền núi, đặc biệt là Tây Nguyên với nhiều đồng bào dân tộc thiểu số Chương trình học cho trẻ 5-6 tuổi lớp lá có sự khác biệt với các khối lớp khác, đặc biệt là môn làm quen chữ cái, giúp phát triển toàn diện cho trẻ về trí tuệ, đạo đức và ngôn ngữ Môn LQCC tạo nền tảng vững chắc cho trẻ tự tin bước vào tiểu học Qua nhiều lần dạy lớp 5-6 tuổi, tôi nhận thấy trẻ rất thích những điều mới lạ và hấp dẫn, do đó giáo viên cần lồng ghép bài học phù hợp với tâm sinh lý trẻ Tại trường Mầm non Bình Minh, nơi tôi công tác, với 90% học sinh là người dân tộc thiểu số, việc tạo điều kiện cho trẻ giao tiếp và tham gia hoạt động là rất quan trọng Điều này không chỉ giúp trẻ tiếp thu kiến thức mới mà còn tạo hứng thú cho trẻ đến trường, nâng cao khả năng nhận thức và sự tự tin của trẻ.
Bì – Xã Đray – huy rô A a- tỉ Đă Lă
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
* Mục tiêu của đề tài:
Giúp trẻ nhận biết, phát âm đúng chữ cái, phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Giúp trẻ mầm non lớp 5 tuổi làm quen với chữ cái là cách hiệu quả để phát triển năng lực ngôn ngữ, thái độ và trí tuệ toàn diện Điều này sẽ chuẩn bị cho trẻ một hành trang vững chắc, giúp trẻ tự tin bước vào lớp 1.
* Nhiệm vụ của đề tài
Nghiên cứu cơ sở lý luận về Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen chữ cái
Nghiên cứu thực trạng về cách làm quen chữ cái cho trẻ mầm non lớp 5-
6 tuổi ở trường mầm non Bình Minh
Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi làm quen chữ cái
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng khảo sát: Học sinh lớp lá - trường mầm non Bình Minh – xã Đray sáp – huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
- Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi làm quen chữ cái, lớp lá - trường mầm non Bình Minh
5 Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ trẻ 5-6 tuổi làm quen chữ cái tại lớp lá - trường mầm non Bình Minh” Tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau: a/ Nhóm phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu b/ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê giáo dục
- Phương pháp trực quan hình ảnh
- Phương pháp điều tra, thu thập thông tin cá nhân trẻ và phụ huynh c/ Nhóm phương pháp thống kê giáo dục
Cơ sở lí luận
Giáo dục mầm non đóng vai trò chiến lược trong sự phát triển giáo dục phổ thông, là nền tảng cho trẻ em chuẩn bị vào lớp 1 và góp phần phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi Trẻ 5 - 6 tuổi thường xuyên tiếp xúc với ngữ âm từ người xung quanh, giúp phát triển khả năng phát âm và ghi nhớ 29 chữ cái trong hệ thống chữ cái tiếng Việt Do đó, việc dạy trẻ phát âm đúng và thể hiện ngữ điệu phù hợp là rất quan trọng Giáo viên cần khuyến khích trẻ tích lũy vốn từ qua các trò chơi, buổi tham quan, giao tiếp, câu chuyện và bài thơ, nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc Tăng cường hoạt động phát triển ngôn ngữ và nhận biết chữ cái là cần thiết để trẻ chuẩn bị tốt cho việc đọc, viết khi vào lớp 1.
Ngôn ngữ nói chung và chữ viết nói riêng của trẻ em đã được các nhà khoa học nghiên cứu và quan tâm tới cụ thể :
- “ Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non” của bà : PGS-TS Nguyễn Ánh Tuyết Nhà xuất bản đại học sư phạm( in lần thứ 15) ngày 14 tháng 1 năm 2013
- “ Phát triển ngôn ngữ tuổi mầm non” tác giả Đinh Hồng Thái Nhà xuất bản đại học sư phạm mầm non ngày 14/1/2013
- “ Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo” của Nguyễn Xuân Khoa Nhà xuất bản đại học sư phạm năm 2004
- “Cho trẻ làm quen với chữ viết - từ góc nhìn thực tiễn” của Nguyễn Thị Hải Thanh (Sở GD&ĐT Bắc Giang)
Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Tình hình của lớp: Tổng số trẻ trong lớp : 35 , dân tộc: 32, nữ dân tộc: 24
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy tỉ lệ trẻ có khả năng tiếp thu chữ cái rất thấp Để khắc phục tình trạng này, tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động giúp trẻ làm quen với chữ cái theo chủ đề, chuyên đề trọng tâm hoặc các lễ hội nổi bật trong năm Gần đây, tôi đã thực hiện khảo sát về khả năng nhận biết chữ cái của trẻ lớp lá để đánh giá thực trạng này.
- Bảng khảo sát trẻ lớp lá đầu năm 2017 - 2018
Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt ố trẻ Tỉ lệ ố trẻ Tỉ lệ
Số trẻ nhận biết, phát âm đúng
Số trẻ hứng thú tham gia tích cực vào hoạt động LQCC 17/35 trẻ
Số trẻ nhận biết, phát âm được chữ cái qua các trò chơi, mọi lúc mọi nơi, trong tiết học…
Ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi tham gia các buổi tập huấn chuyên môn và dự giờ các chuyên đề hoạt động làm quen chữ cái cũng như các môn học khác do Phòng GD&ĐT huyện tổ chức.
Giáo viên đạt trình độ chuẩn chuyên môn, đam mê nghề nghiệp và yêu trẻ, có khả năng hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái một cách hiệu quả Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạo ra môi trường lớp học phong phú, khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động học tập.
- Trẻ yêu thích đến trường và quý mến ,vui vẻ, gần gũi với cô giáo
- Được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh học sinh khi gửi con em mình đến trường, lớp
Trong lớp, 91,4% trẻ em là con em dân tộc thiểu số, chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ Do vốn tiếng Việt còn hạn chế, các em gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia các hoạt động làm quen với chữ cái.
Phần lớn phụ huynh học sinh là lao động nghèo, họ chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc cho con em đến trường, điều này dẫn đến khó khăn trong việc hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động giáo dục Việc tạo ra góc hoạt động vui chơi giúp trẻ làm quen với chữ cái trở nên cấp thiết nhưng gặp nhiều trở ngại do tình hình tài chính hạn hẹp.
Khi dạy trẻ làm quen với chữ cái, giáo viên cần linh hoạt tạo ra nhiều tình huống bất ngờ để kích thích hứng thú học tập Đồng thời, việc vận dụng các môn học khác vào quá trình dạy cũng rất quan trọng Hơn nữa, giáo viên nên đầu tư vào việc sưu tầm các trò chơi bổ ích để hỗ trợ việc làm quen chữ cái ngoài chương trình học chính.
Số trẻ có khả năng ghi nhớ các chữ cái 14/35 trẻ 40% 21/35 trẻ 60%
Giáo viên khi tổ chức hoạt động cho trẻ thường gặp một số hạn chế như lúng túng trong việc xử lý tình huống và dẫn dắt bài học chưa hấp dẫn, khiến trẻ khó hứng thú tham gia Ngoài ra, sự phân bố thời gian trong các hoạt động trong ngày cũng chưa hợp lý, đặc biệt khi cho trẻ làm quen với chữ cái.
Đôi khi, giáo viên áp dụng phương pháp giảng dạy chưa phù hợp với nhu cầu đa dạng của trẻ, dẫn đến sự nhàm chán trong các hoạt động học Việc tích hợp giữa các môn học chưa thật sự tinh tế và hiệu quả, trong khi các trò chơi chưa tạo được hứng thú cho học sinh.
- Phụ huynh đi làm xa chưa quan tâm đến vấn đề học tập và vấn đề chăm sóc sức khoẻ của con em mình
Trong lớp học, 91,4% học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó 70% trẻ em sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ Điều này dẫn đến khả năng tiếp thu, ghi nhớ và tham gia vào các hoạt động xã hội của các em còn hạn chế.
Phụ huynh học sinh chủ yếu là lao động, ít quan tâm đến việc học của con em, với nhiều gia đình có trình độ học vấn thấp và một số bố mẹ không biết chữ Điều này gây khó khăn trong việc hợp tác với giáo viên để hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái.
- Cơ sở vật chất chỉ cung cấp phần nào cơ bản trong quá trình học tập và vui chơi của của trẻ
+ Tình trạng sức khỏe của trẻ
Tình trạng học sinh bỏ học không lý do vẫn diễn ra do nhiều gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, bố mẹ phải đi làm xa và thường mang theo con cái, dẫn đến việc trẻ em không thể đến trường đều đặn hàng ngày.
Thực trạng hiện nay đã bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan, vì vậy, định hướng của tôi trong việc làm quen chữ cái tại lớp lá trường Mầm non Bình Minh là tiếp tục áp dụng các biện pháp cũ để phát huy những điểm mạnh và thành công đã đạt được Bên cạnh đó, tôi sẽ bổ sung thêm những biện pháp mới, linh hoạt và phong phú, nhằm ứng dụng thực tế và có thể áp dụng mọi lúc, mọi nơi cho đề tài nghiên cứu của mình.
3 Nội dung và hình thức của giải pháp: a Mục tiêu của biện pháp, giải pháp
Từ những nguyên nhân, các yếu tố thực trạng nêu trên nên tôi chọn các biện pháp giải pháp nhằm giúp trẻ đạt được những vấn đề sau:
- Trẻ nhận biết và phát âm chuẩn 29 chữ cái, nhận biết chữ cái được qua các trò chơi, không nói ngọng, phát triển ngôn ngữ
Nghiên cứu về hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, giúp trẻ nhận thức tốt hơn và thay đổi phương pháp giảng dạy truyền thống Những biện pháp này không chỉ góp phần vào thành công của đề tài mà còn tạo tâm lý vững chắc và thoải mái cho trẻ khi bước vào môi trường học tập mới tại trường tiểu học.
- Khi áp dụng những biện pháp này thành công sẽ mang lại những kết quả sau:
+ Trẻ hứng thú tham gia hoạt động làm quen chữ cái, phát huy tính tích cực , chủ động sáng tạo, trẻ biết hoạt động theo nhóm
+Trẻ nhận biết và phát âm chuẩn 29 chữ cái, nhận biết chữ cái tốt qua các hoạt động
Phụ huynh ngày càng nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc cho trẻ đến trường mầm non, đặc biệt trong việc giúp trẻ làm quen với chữ cái Việc này không chỉ hỗ trợ sự phát triển ngôn ngữ mà còn tạo nền tảng vững chắc cho quá trình học tập sau này.
Sau thời gian áp dụng các biện pháp giúp trẻ làm quen với chữ cái, giáo viên đã tích lũy được kinh nghiệm quý báu để nâng cao chuyên môn trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ Nhờ đó, giáo viên có khả năng phân nhóm năng lực của trẻ, từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp, đáp ứng kịp thời sự phát triển của từng trẻ.
* Biện pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn:
+ Tham gia vào lớp học trên chuẩn để tự nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của bản thân
+ Tự tìm tòi các nguồn tài liệu từ báo chí mạng internet, các loại sách nghiên cứu về chuyên ngành giáo dục mầm non
+ Tham gia đầy đủ vào các buổi chuyên đề các cấp: cụm, huyện, tỉnh
+ Tham gia tự học bồi dưỡng thường xuyên 44 module mầm non Đăng ký tham gia vào lớp học nâng cao bồi dưỡng thường xuyên của sở giáo dục
