Hàng hóa, hai thuộc tính của hàng hóa và sự vận dụng trong việc phát triển kinh tế hàng hóa ở việt nam hiện nay

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAMTRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG ---MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC - LÊNIN Báo cáo chủ đề Hàng hóa, hai thuộc tính của hàng hóa và sự vận dụng trong việc phát tr

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

-MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC - LÊNIN

Báo cáo chủ đề Hàng hóa, hai thuộc tính của hàng hóa và sự vận dụng trong việc phát triển kinh tế hàng hóa ở Việt Nam hiện nay

NHÓM 85 GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: Hồ Thể Giao

TP Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2021

Danh sách TỔ 4 Môn: Kinh tế chính trị Mac-Lenin Ca:2 Thứ:4

Lời cam đoan

Nhóm em xin cam kết Báo cáo cuối kỳ do nhóm em nghiên cứu và thực hiện

Nhóm em đã kiểm tra file theo quy định của bộ môn

Kết quả Báo cáo cuối kỳ là trung thực và không sao chép từ bất kỳ báo cáo nào của nhóm khác

Các tài liệu được sử dụng trong báo cáo cuối kỳ có nguồn gốc rõ ràng

Ký tên ghi rõ họ và tên

Lê Nguyễn Hoàng Nhi

Phần 1: MỤC LỤC

Báo cáo chủ đề 1

Lời cam đoan 3

Phần 1: MỤC LỤC 4

Phần 2: PHẦN MỞ ĐẦU 5

Phần 3: PHẦN NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 8

1.1 Đặt vấn đề: 8

1.2 Mục tiêu: 8

1.3 Ý nghĩa: 9

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 10

2.1 Khái niệm sản xuất hàng hoá 10

2.2 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá 10

2.3 Khái niệm thuộc tính của hàng hoá 11

2.4 Tính 2 mặt của lao động sản xuất hàng hóa 12

CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ NỀN KINH TẾ 14

3.1 Lịch sử phát triển nền kinh tế hàng hóa ở Việt Nam: 14

3.2 Đặc điểm nền kinh tế hàng hóa ở Việt Nam 15

3.3 Tình hình kinh tế hàng hóa hiện nay 16

3.4 Bối cảnh kinh tế hàng hoá trong việc lưu thông ở Việt Nam hiện nay 17

CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN 18

Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20

Kết luận: 20

Kiến nghị: 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

Phần 2: PHẦN MỞ ĐẦU

Tiêu chí về sự phát triển kinh tế ở những thời kỳ là một trong những tiêu chí nổibật trong quá trình phát triển nhân loại, những giai đoạn khác nhau như nền kinh tế tựnhiên tự cung tự cấp nghĩa bắt đầu từ hàng vạn năm trước con người chúng ta đã biếtchế tạo ra lửa dùng sưởi ấm, nướng thức ăn và xua đuổi thú dữ, chế tạo đá dùng làmcông cụ phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt cơ bản hàng ngày và còn nhiều loại vật dụngkhác Cứ như vậy khi một cộng đồng làm ra một loại sản phẩm nào đó nhưng lại cầnđến những loại sản phẩm khác mà mình không thể làm ra mà cộng đồng khác lại có dưthì sự trao đổi hàng hóa bắt đầu xảy ra từ đó Con người cùng nhau sản xuất ngày càngnhiều thì sự trao đổi hàng hóa ấy diễn ra ngày càng thường xuyên hơn phổ biến rộng,được chia sẻ biết đến ngày càng nhiều

Như vậy, từ hình thái kinh tế tự nhiên chuyển sang một nền hình thái kinh tế xãhội mới là kinh tế hàng hóa (sản xuất hàng hóa ) sau đó lại tiếp tục tạo một bước ngoặt

đi lên minh chứng sự tác động mạnh mẽ vào nền kinh tế mà ở đó sự buôn bán trao đổihàng hóa sự phân chia lợi ích, kiếm lợi nhuận tạo động lực cho người sản xuất kinhdoanh cũng là kích thích người tiêu dùng, đỉnh cao đó là nền kinh tế thị trường

Ngày nay dựa trên sự phát triển xã hội loài người thì kinh tế thị trường đã là sảnphẩm, thành quả chung của tiến bộ nhân loại Mô hình kinh tế Việt Nam ta được Đảng

và Nhà nước định hướng phát triển theo nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa trong khi nền kinh tế thế giới đã xuất hiện nhiều loại mô hình khác nhau như môhình kinh tế thị trường, như kinh tế thị trường tự do, kinh tế thị trường xã hội, và cảkinh tế thị trường hỗn hợp

Việc từ bỏ và chuyển đổi chế độ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh

tế hàng hóa định hướng xã hội chủ nghĩa với xu thế hội nhập nền kinh tế thế giới hiệnđại là sự lựa chọn dưới cái nhìn khách quan phù hợp Sự phát kinh tế hàng hóa nhưvậy, không chỉ tuân theo quy luật sản xuất và kinh doanh cạnh tranh phải thu được lợinhuận mà còn tạo được một lực lượng sản xuất mạnh cả về chất lẫn về lượng

Đi lên từ một nền kinh tế lạc hậu mà hội nhập quốc tế trở thành một nền kinh tếhiện đại thì phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một đột phátrong cách lý luận, là một nền kinh tế tất yếu đã trở thành một nhiệm vụ cấp bách củaĐảng ta với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Tuy do bản chất và những mâu thuẫn vốn có của nền kinh tế thị trường tư bản chủ

giảm nhưng ưu thế của kinh tế thị trường này là nguồn lực nhân sự được khai thác tốt

và triệt để đặc biệt là nguồn nhân lực trí tuệ cao đặt ra áp lực lớn cho nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa muốn chiến thắng thì phải có được những conngười trí tuệ cao, thậm chí rất cao này bồi dưỡng và tiếp thu các tinh hoa khoa họccông nghệ tân tiến trong và ngoài nước đạt đến một trình độ nhất định và cũng là địnhhướng để xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế tư bản, tạo ra một môi trường thúcđẩy sản xuất kinh doanh và bảo vệ môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và lànhmạnh điều tiết nền kinh tế; thực hiện tiến bộ, công bằng bình đẳng và văn minh xã hộitrong từng chính sách phát triển

Do đó, việc nghiên cứu về sự vận dụng các thuộc tính hàng hóa trong việc pháttriển kinh tế hàng hoá ở Việt Nam hiện nay là vô cùng cấp thiết nhằm giúp cho thế hệtrẻ nhận thức được tình hình nền kinh tế nước ta nhằm đưa ra giải pháp giải quyết chocác thách thức đặt ra đặt biệt là trong các vấn đề nhu cầu hàng hóa và sự lưu thônghàng hóa trong tình hình hiện

Phần 3: PHẦN NỘI DUNG

Sau nhiều năm tiến hóa và phát triển cộng đồng người ở Việt Nam đã đạt đượcthành tựu nền kinh tế hàng hóa, cho tới nay nó đã phát triển và đạt tới trình độ cao nhất

đó là nền kinh tế thị trường hiện đại

Về cơ bản nền kinh tế ở Việt Nam, đã và đang tiếp tục biến đổi từ hệ thống kinh

tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa Nhờ vào sự lãnh đạo nay của Đảng và Nhà nước, hệ thống luật pháp và bộ máyquản lý ngày càng được xây dựng, hoàn thiện theo hướng tiến bộ, phù hợp Các vấn đềđối ngoại, hội nhập quốc tế được triển khai sâu rộng, hợp lý và hiệu quả Dân chủ trong

xã hội Việt Nam tiếp tục được mở rộng đến các khu vực Chính trị-xã hội ổn định;quốc phòng, an ninh được giữ vững

Nội dung của bài báo cáo được nghiên cứu và sưu tầm dựa trên các nguồn tư liệuchính thống như báo, tài liệu và giáo trình mục tiêu của bài báo cáo là đưa ra các vấn

đề và giải pháp qua các thời kỳ phát triển dựa trên lịch sử và đặc điểm nền kinh tế ViệtNam Từ đó xác định phương hướng phát triển của nền kinh tế

Để đạt mục tiêu, nội dung bài báo cáo sẽ dựa trên các phương pháp luận đã đượctrao dồi trong quá trình học như phương pháp biện chứng duy vật để phát hiện quátrình hình thành và chuyển biến của nền kinh tế bên cạnh các phương pháp nghiên cứukhác logic kết hợp lịch sử, thống kê, so sánh, quy nạp diễn dịch đặc biệt quan trọngphương pháp trừu tượng hóa khoa học

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

1.1 Đặt vấn đề:

Qua đó ta có thể thấy được các vấn đề sơ bộ:

Những động lực để người dân phát triển hàng hóa và đưa các doanh nghiệp ở nềntrong nền kinh tế hợp tác với nhau như thế nào, dựa trên luật pháp ra sao về hàng hóa

và các chính sách điều lệ được hưởng theo một cách công bằng và dân chủ đến toànkhu vực kinh tế trong nước

Từ những lợi ích được biểu hiện trong nền kinh tế hàng hóa thị trường, biểu hiệncủa các chủ nghĩa khác như chủ nghĩa tư bản đang diễn ra trong nền kinh tế, cần phảiđịnh hướng rõ phương hướng phát triển để các lợi ích được phân chia công bằng không

có sự chênh lệch quá lớn giữa các khu vực vùng miền, đảm bảo cho sự phát triển baotrùm cả nước, hạn chế sự phân biệt về giàu nghèo giữa các vùng miền, giữa các thànhphần trong các mối quan hệ sản xuất, đối tượng trong xã hội

Trước tình hình dịch bệnh phức tạp, ta cần có các giải pháp phát triển kinh tế hànghóa thị trường như thế nào Dưới sức ép của dịch bệnh các cơ sở, doanh nghiệp nênlàm gì và có các chính sách hỗ trợ gì cho người dân để có thể vừa tiếp tục công tác vừađảm bảo phòng dịch Cũng như cần có thêm các chính sách liên lạc thông tin để chongười dân an tâm tin tưởng không nghe theo các nguồn tin chưa xác thật hay tin tứcgây kích động từ các thành phần bạo loạn từ phe chống đối

1.3 Ý nghĩa:

Việt Nam đang phát triển nền kinh tế từ chuyển đổi chế độ nền kinh tế kế hoạchhóa tập trung sang nền kinh tế hàng hóa định hướng xã hội chủ nghĩa với xu thế hộinhập nền kinh tế thế giới hiện đại theo hướng kinh tế hàng hóa thị trường vì vậy hiểu

rõ các vấn đề hàng hóa và vận dụng vào phương hướng phát triển hàng hóa mang lạinhững lợi ích to lớn cho sự phát triển và hội nhập thế giới cho nền kinh tế ở Việt Nam Phát triển nền kinh tế thị trường dựa trên nền kinh tế hàng hóa giúp ta định hướngđược các mối quan hệ kinh tế có trong thị trường Qua đó đưa ra các giải pháp khắcphục và hoàn thiện các mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội sẽ được xử lýphù hợp, rõ ràng, minh bạch

Tạo cơ hội phát triển bình đẳng giữa các khu vực dựa trên độc lập tự do dưới sự định hướng và lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Làm giảm sự chêch lệch vật chất tài nguyêngiữa các vùng nông thôn và thành thị, giảm đi sự phân hóa xã hội từ người giàu và người nghèo Nâng cao kiến thức, cơ sở hạ tầng tạo điều kiện cho dân giàu nước mạnh.Tạo ra động lực để các doanh nghiệp có thể đổi mới, phát triển mình, bởi khi các doanh nghiệp đó muốn cạnh tranh và đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường thì đòi hỏi họ phải đổi mới về công nghệ, về quy trình sản xuất, quản lý, về các sản phẩm của mình Giúp tăng các hoạt động sản xuất hàng hóa và hỗ trợ các sản phẩm chuyển giao công nghệ sản xuất, công nghệ quản lý từ các nước phát triển để thúc đẩy công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1 Khái niệm sản xuất hàng hoá

Theo C Mác, sản xuất hàng hoá là kiểu tổ chức hoạt động kinh tế mà ở đó nhữngngười sản xuất ra sản phẩm nhằm mục đích trao đổi, mua bán

2.2 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá

Sản xuất hàng hoá không xuất hiện đồng thời với sự xuất hiện của xã hội loàingười Nền kinh tế hàng hóa có thể hình thành và phát triển khi có các điều kiện:

Một là, phân công lao động xã hội

Phân công lao động xã hội là sự phân chia lao động trong xã hội thành các ngành,các lĩnh vực sản xuất khác nhau, tạo nên sự chuyên môn hàng hóa của những người sảnxuất thành những ngành nghề khác nhau Khi đó, mỗi người thực hiện sản xuất mộthoặc một số loại sản phẩm nhất định, nhưng nhu cầu của họ lại yêu cầu nhiều loại sảnphẩm khác nhau Để thỏa mãn nhu cầu của mình tất yếu những người sản xuất phảitrao đổi sản phẩm với nhau

Hai là, sự tách biệt về mặt kinh tế của các chủ thể sản xuất

Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa các chủ thể sản xuất làm cho giữa những ngườisản xuất độc lập với nhau, có sự tách biệt về lợi ích Trong điều kiện đó, người nàymuốn tiêu dùng sản phẩm của người khác phải thông qua trao đổi mua bán tức là phảitrao đổi dưới hình thức hàng hóa C.Mác viết: “Chỉ có sản phẩm của những người laođộng tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như lànhững hàng hóa” Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa những người sản xuất là điều kiện

đủ để nền sản xuất hàng hóa ra đời và phát triển

Trong lịch sử sự tách biệt về mặt kinh tế giữa các chủ thể sản xuất hiện kháchquan dựa trên sự tách biệt về sở hữu Xã hội loài người càng phát triển, sự tách biệt về

sở hữu càng sâu sắc, hàng hóa được sản xuất ra càng phong phú

Khi còn sự tồn tại của hai điều kiện nêu trên, con người không thể dùng ý chí chủquan là xóa bỏ nền sản xuất hàng hóa được Việc cố định xóa bỏ nền sản xuất hànghóa, sẽ làm cho xã hội đi tới chỗ khan hiếm và khủng hoảng Với ý nghĩa đó, cầnkhẳng định, nền sản xuất hàng hóa có ưu thế tích cực vượt trội so với nền sản xuất tựcấp, tự túc

2.3 Khái niệm thuộc tính của hàng hoá

a Khái niệm hàng hoá

Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của conngười thông qua trao đổi, mua bán

Sản phẩm của lao động là hàng hóa khi nhằm đưa ra trao đổi, mua bán trên thịtrường Hàng hóa có thể ở dạng vật thể hoặc phi vật thể

b Thuộc tính của hàng hoá

Hàng hóa có hai thuộc tính là giá trị sử dụng và giá trị

Giá trị sử dụng của hàng hóa

Giá trị sử dụng của hàng hóa là công cụ của sản phẩm, có thể thỏa mãn nhu cầunào đó của con người

Nhu cầu đó có thể nhu cầu vật chất hoặc nhu cầu tinh thần; có thể là nhu cầu chotiêu dùng cá nhân, có thể là nhu cầu cho sản xuất

Giá trị sử dụng chỉ được thực hiện trong việc sử dụng hay tiêu dùng Nền sản xuấtcàng phát triển, khoa học, công nghệ càng hiện đại, càng giúp cho con người phát triển

ra nhiều và phong phú hơn các giá trị sử dụng của sản phẩm

Giá trị sử dụng của hàng hóa là giá trị sử dụng nhằm đáp ứng yêu cầu của ngườimua cho nên nếu là người sản xuất phải chú ý hoàn thiện giá trị sử dụng của hàng hóa

do mình sản xuất ra sao cho ngày càng đáp ứng nhu cầu khắt khe và tinh tế hơn củangười mua

Giá trị của hàng hoá

Để nhận biết được thuộc tính giá trị, xét trong quan hệ trao đổi

Thí dụ, có một quan hệ trao đổi như sau: x.A = y.B

Ở đây số lượng x đơn vị hàng hoá A, được trao đổi lấy số lượng y đơn vị hànghóa B Tỷ lệ trao đổi giữa các giá trị sử dụng khác nhau này được gọi là giá trị trao đổi

Vấn đề đặt ra là: Tại sao giữa các hàng hóa có giá trị sử dụng khác nhau lại traođổi được với nhau, với những tỉ lệ nhất định?

Sở dĩ các hàng hóa trao đổi được với nhau là vì giữa chúng có một điểm chung.Điểm chung đó không phải là giá trị sử dụng mặc dù giá trị sử dụng là yếu tố cần thiết

để quan hệ trao đổi được diễn ra Điểm chung đó nằm ở trong cả hai hàng hoá

Nếu gạt giá trị sử dụng hay tính có ích của các sản phẩm sang một bên thì giữachúng có điểm chung duy nhất: Đều là sản phẩm của lao động; một lượng lao độngbằng nhau đã hao phí để tạo ra số lượng các giá trị sử dụng trong quan hệ trao đổi đó.Trong trường hợp quan hệ trao đổi đang xét lượng lao động đã hao phí để tạo ra xđơn vị hàng hóa A đúng bằng lượng lao động đã hao phí để tạo ra y đơn vị hàng hóa B.

Đó là cơ sở để các hàng hóa có giá trị sử dụng khác nhau trao đổi được với nhau theo tỉ

lệ nhất định; một thực thể chung giống nhau là lao động xã hội đã hao phí để sản xuất

ra các hàng hóa có giá trị sử dụng khác nhau Lao động xã hội đã hao phí để tạo ra cáchàng hóa là giá trị hàng hoá

Giá trị hàng hóa biểu hiện mối quan hệ kinh tế giữa những người sản xuất, traođổi hàng hóa là phạm trù có tính lịch sử Khi nào có sản xuất và trao đổi hàng hóa, khi

đó có phạm trù giá trị hàng hoá Giá trị trao đổi là hình thức biểu hiện ra bên ngoài củagiá trị; giá trị là nội dung, là cơ sở của trao đổi Khi trao đổi người ta ngầm so sánh laođộng đã hao phí ẩn dấu trong hàng hóa với nhau

Trong thực hiện sản xuất hàng hoá, để thu được hao phí lao động đã kết tinhngười sản xuất phải chú ý hoàn thiện giá trị sử dụng để được thị trường chấp nhận.Hàng hoá phải được bán đi

Bên cạnh đó còn có một số quan niệm về hàng hóa trong kinh tế học

Hàng cá nhân là một loại hàng hóa mà nếu được một người tiêu dùng rồi thìngười khác không thể dùng được nữa Tiêu biểu cho hàng hóa này như kem là một loạihàng cá nhân Khi bạn ăn cái kem của mình thì người bạn của bạn sẽ không lấy quekem đó mà ăn nữa Khi ta mặc áo quần, thì bất kể ai khác đều không được cùng lúcmặc những quần áo đó nữa

Hàng công cộng là một loại hàng hóa mà thậm chí nếu có một người dùng rồi, thìnhững người khác vẫn còn dùng được, bầu không khí trong sạch là một loại hàng hóacông cộng Quốc phòng hoặc an toàn công cộng cũng vậy

Hàng khuyến dụng là những hàng hóa mà xã hội nghĩ rằng người dân nên tiêudùng hoặc tiếp nhận, cho dù thu nhập của họ ở mức nào đi chăng nữa, Hàng khuyếndụng thường bao gồm y tế, giáo dục, nhà ở và thực phẩm.Mọi người nên có đầy đủ nơi

ăn chốn ở và tiến hàng các bước để đảm bảo điều đó

2.4 Tính 2 mặt của lao động sản xuất hàng hóa

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hàng hóa với lao động sảnxuất hàng hóa, C.Mác phát hiện ra rằng, sở dĩ hàng hóa có hai thuộc tính là do lao độngcủa người sản xuất hàng hóa có tính hai mặt: mặt cụ thể và mặt trừu tượng của laođộng

Lao động trừu tượng

Lao động trừu tượng là lao động xã hội của người sản xuất hàng hoá không kểđến hình thức cụ thể của nó, đó là sự hao phí sức lao động nói chung của người sảnxuất hàng hóa về cơ bắp, thần kinh, tri óc

Lao động trừu tượng tạo ra giá trị của hàng hoá

Đến đây, có thể nêu, giá trị hàng hóa là lao động trừu tượng của người sản xuấtkết tinh trong hàng hóa Lao động trừu tượng là cơ sở đếo sánh, trao đổi các giá trị sửdụng khác nhau

Trước C.Mác, D.Ricardo cũng đã thấy được các thuộc tín của hàng hóa NhưngD.Ricardo lại không thể lý giải được vì sao có hại thuộc tính đó Vượt lến so với lýluận của D.Ricardo, C.Mác phát hiện, cùng một hoạt động lao động nhưng hoạt độnglao động đó có tính hai mặt C.Mác là người đầu tiên phát hiện ra tính chất hai mặt củalao động sản xuất hàng hóa

Lao động cụ thể phản ánh tính chất tư nhân của lao động sản xuất hàng hóa bởiviệc sản xuất cái gì, như thế nào là việc riêng của mỗi chủ thể sản xuất

Lao động trừu tượng phản ánh tính chất xã hội của lao động sản xuất hàng hóa,bởi lao động của mỗi người là một bộ phận của lao động xã hội, nằm trong hệ thốngphân công lao động xã hội Do yêu cầu của mỗi quan hệ này, việc sản xuất và trao đổiphải được xem là một thể thống nhất trong nền kinh tế hàng hóa Lợi ích của người sảnxuất thống nhất với lợi ích của người tiêu dùng Người sản xuất phải thực hiện tráchnhiệm xã hội đối với người tiêu dùng, người tiêu dùng đến lượt mình lại thúc đẩy sựphát triển sản xuất Mâu thuẫn giữa lao động cụ thể và lao động trừu tượng xuất hiệnkhi sản phẩm do những người sản xuất hàng hóa riêng biệt tạo ra không phù hợp vớinhu cầu xã hội, hoặc khi mức phí lao động cá biệt cao hơn mức hao phí mà xã hội cóthể chấp nhận được Khi đó, sẽ có một số hàng hóa không bán được Nghĩa là có một