Đưa ra các câu hỏi phỏng vấn với mục đích nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức cũng như thái độ của học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà trong quá trình học tập môn [r]
Trang 1Họ và tên: Đinh Khánh Châu
Ngày sinh: 26/9/1998
Lớp: GDTH-D2016A
Lớp học phần: 20TRA032_K2016_HocVuot_Lai (N02)
TÊN ĐỀ TÀI: BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN CHO
HỌC SINH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC HÀ.
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục là chìa khóa vàng cho mọi quốc gia, dân tộc để bước vào tương lai
Chính vì vậy, Đảng và nhà nước ta rất quan tâm tới giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và là mục tiêu chiến lược cho sự phát triển đất nước Trong
hệ thống giáo dục quốc gia thì bậc Tiếu học là bậc học “nền tảng” của hệ thống giáo dục quốc dân Đây là bậc học tạo tiền đề cơ bản, nâng cao dân trí, là cơ sở ban đầu rất quan trọng để đào tạo nên một thế hệ tương lai xuất sắc phục vụ cho nước nhà Theo Luật giáo dục điều 27 về mục tiêu giáo dục phổ thông, điều 2: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” Như vậy, để đáp ứng mục tiêu mà Sở Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra, cần chú trọng tới chất lượng giảng dạy và học tập các môn từ bậc Tiểu học, trong đó có môn Toán Chương trình Toán ở Tiểu học có nhiều dạng bài khác nhau tuy nhiên dạng bài quan trọng và phủ rộng, xuyên suốt toàn bộ cấp học là giải toán có lời văn Qua việc giải toán, học sinh sẽ được rèn luyện năng lực tư duy và những phẩm
Trang 2chất của con người mới, có ý thức vượt lên trên khó khăn, làm việc, học tập cẩn thận, có kế hoạch, hình thành thói quen tự kiểm tra kết quả công việc mình làm, suy nghĩ độc lập, phát triển tính tự tích cực, tự giác và óc sáng tạo giúp học sinh vận dụng các kiến thức, rèn luyện các kĩ năng tính toán, kĩ năng ngôn ngữ Vì thế, thông qua việc giải toán của học sinh, giáo viên có thể dễ dàng phát hiện những ưu điểm, cũng như những thiếu sót về mặt kiến thức, kĩ năng
và tư duy nhằm giúp học sinh phát huy được những mặt tốt và khắc phục những hạn chế mà các em mắc phải
Qua thực tiễn khảo sát học sinh trong quá trình thực tập ở trường tiểu học Ngọc Hà, em nhận thấy Giải toán có lời văn là một nội dung không thể thiếu trong chương trình toán tiểu học bởi ngay từ những lớp đầu tiên của cấp học, học sinh đã được tiếp xúc và làm quen với dạng toán này Nhưng thực chất đây cũng là một nội dung tương đối khó với các em vì nó không đơn thuần chỉ là những phép tính mà còn đòi hỏi sự tích hợp với các môn học khác Các em còn cần có lượng ngôn ngữ và vốn kinh nghiệm sống phong phú thì mới có thể hoàn thành được các bài toán dạng này Với chương trình toán lớp 5 thì nội dung giải toán có lời văn lại càng khó khăn hơn với học sinh đặc biệt là các học sinh yếu kém do có thêm nhiều dạng mới phức tạp hơn yêu cầu học sinh cần phải tư duy nhiều hơn
Chính vì những lí do trên, em quyết định chọn đề tài: Biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà làm
đề tài nghiên cứu để giải quyết những vấn đề và thách thức đã nêu
2 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Trang 3- Nhằm tìm hiểu những khó khăn, hạn chế của học sinh trong việc giải toán
có lời văn, phân tích những lỗi sai mà học sinh hay mắc phải và đề ra biện pháp khắc phục
- Thông qua đề tài giúp học sinh có niềm đam mê với Toán học, đặc biệt là với dạng giải toán có lời văn, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả của giờ học Toán đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu lí luận về các biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
- Khảo sát thực trạng rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
- Đề xuất một số biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp
5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Học sinh lớp 5 trường tiểu học Ngọc Hà
- Hoạt động giải toán có lời văn ở lớp 5
4 Giả thuyết khoa học
Rèn luyện các kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5 là một vấn
đề quan trọng tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số khó khăn và hạn chế cần khắc phục Vì thế, nếu đề xuất được các biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn
Trang 4cho học sinh lớp 5 thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giải toán có lời văn đồng thời phát triển chất lượng học tập của học sinh tại trường tiểu học Ngọc Hà
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
5.1.1 Phương pháp phân tích – tổng hợp lí thuyết:
Thông qua các tài liệu sách, báo, tạp chí và các tài liệu khác để phân tích và tổng hợp lý thuyết liên quan đến tài liệu nhằm thu thập thông tin cần thiết
5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Nhằm xây dựng cơ sở thực tiễn cho đề tài nghiên cứu và kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp được đề xuất
5.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:
Sử dụng phiếu hỏi nhằm điều tra, nghiên cứu thực trạng rèn luyện kỹ năng giải toán có lời văn của học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà, quận Ba Đình, Hà Nội hiện nay
5.2.2 Phương pháp quan sát:
Quan sát biểu hiện của học sinh lớp 5 trường tiểu học Ngọc Hà, quận Ba Đình, Hà Nội khi học môn Toán với nội dung giải toán có lời văn
5.2.3 Phương pháp phỏng vấn:
Đưa ra các câu hỏi phỏng vấn với mục đích nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức cũng như thái độ của học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà trong quá trình học tập môn Toán với nội dung giải toán có lời văn
5.3 Nhóm phương pháp bổ trợ
Trang 5Sử dụng các phần mềm, thiết bị hiện đại hỗ trợ quá trình thống kê, sắp xếp phần trăm, thứ bậc nhằm áp dụng cho việc thiết kế phiếu hỏi điều tra
6 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo
và Phụ lục, đề tài còn gồm nội dung chính với 3 chương
Chương 1: Cơ sở lí luận về các biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
Chương 2: Thực trạng nghiên cứu các biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
Chương 3: Đề xuất một số biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
NỘI DUNG
I Chương 1: Cơ sở lí luận về các biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời
văn cho học sinh lớp 5
I.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
I.2 Một số khái niệm cơ bản
I.2.1 Kĩ năng
I.2.2 Bài toán có lời văn
I.2.3 Kĩ năng giải toán có lời văn
I.3 Đặc điểm học sinh lớp 5
I.3.1 Sinh lý
I.3.2 Tâm lý
I.3.3 Nhận thức
I.4 Rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
I.4.1 Mục tiêu
I.4.2 Nội dung
Trang 6I.4.3 Phương pháp
I.4.4 Phương tiện
I.4.5 Hình thức tổ chức
I.4.6 Kiểm tra đánh giá
I.5 Các yếu tố ảnh hưởng
I.6 Kết luận chương
II Chương 2: Thực trạng nghiên cứu các biện pháp rèn kĩ năng giải
toán có lời văn cho học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà.
II.1 Khái quát về đặc điểm địa bàn nghiên cứu
II.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của trường tiểu học Ngọc Hà
II.1.2 Các thành tích nhà trường đã đạt được
II.1.3 Cơ cấu tổ chức
II.1.4 Đội ngũ giáo viên
II.1.5 Học sinh lớp 5
II.2 Khảo sát thực trạng
II.2.1 Mục đích khảo sát
II.2.2 Nội dung khảo sát
II.2.3 Đối tượng khảo sát
II.2.4 Phương pháp khảo sát
II.2.5 Các tiêu chí đánh giá
II.3 Thực trạng rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5 tại trường
tiểu học Ngọc Hà
II.3.1 Thực trạng mức độ nhận thức về rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học
sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.3.2 Thực trạng nhu cầu của học sinh về kĩ năng giải toán có lời văn cho học
sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
Trang 7II.3.3 Thực trạng thực hiện mục tiêu rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học
sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.3.4 Thực trạng nội dung rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.3.5 Thực trạng phương pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh
lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.3.6 Thực trạng phương tiện rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp
5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.3.7 Thực trạng hình thức tổ chức rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học
sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc rèn kĩ năng giải toán có lời
văn cho học sinh lớp 5 tại trường tiểu học Ngọc Hà
II.5 Đánh giá chung
II.6 Kết luận chương
III Chương 3: Đề xuất một số biện pháp rèn kĩ năng giải toán có lời văn
cho học sinh lớp 5.
III.1 Các nguyên tắc đề xuất rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp
5
III.2 Các biện pháp đề xuất rèn kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5 III.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất rèn kĩ năng giải toán có lời văn
cho học sinh lớp 5
III.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và thực thi của biện pháp đề xuất rèn kĩ năng
giải toán có lời văn cho học sinh lớp 5
III.5 Kết luận chương
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 81 Văn kiện đại hội Đảng VII ĐCSVN
2 Luật giáo dục năm 2005
3 Sách giáo khoa Toán lớp 5
4 Nhiệm vụ năm học
5 Chuẩn kiến thức kĩ năng
6 Giáo trình Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học – Vũ Quốc Chung
7 Sách hướng dẫn giảng dạy Toán 5, NXB Hà Nội năm 2010
8 Thiết kế bài giảng Toán 5
9 Toán cơ bản và nâng cao lớp 5 tập 1, NXB Giáo dục
10.Toán cơ bản và nâng cao lớp 5 tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam
11 Hướng dẫn thực hành giải toán có lời văn – Trần Ngọc Lan
12 Sách giáo viên Toán lớp 5
13.Vở bài tập Toán lớp 5 tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam
14.Vở bài tập Toán lớp 5 tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam
15 Toán bồi dưỡng học sinh lớp 5, Nguyễn Áng
PHỤ LỤC