Đặt vấn đề Thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo nhằm xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luậ
Trang 1ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ THANH TRA CHYÊN
NGÀNH TRONG LĨNH VỰC TÔN GIÁO
ThS.Phạm Công Hiệp Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh
ABSTRACT: Inspection and examination are one of the basic functions not
separated from the state management in general and the state management in the branches and domains in particular, including the management of houses Organizing and carrying out professional investigations in the field of religion in a scientific and legal manner consistent with the practice of religious activities will contribute significantly to the enhancement of the effectiveness, effectiveness of state management of this activity
Keywords:Inspection, inspection, state management, religion
Tóm tắt
Thanh tra, kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản không tách rời đối với hoạt động quản lý nhà nước nói chung và công tác quản lý nhà nước thuộc các ngành, lĩnh vực nói riêng, trong đây có công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, tổ chức và thực hiện hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo một cách khoa học, tuân thủ pháp luật, phù hợp với thực tiễn hoạt động tôn giáo sẽ góp quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động này
1 Đặt vấn đề
Thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo nhằm xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo; việc chấp hành chính sách, pháp luật của tổ chức, cá nhân trong thực hiện hoạt động tôn giáo nhằm kịp thời phát hiện sơ hở về cơ chế quản lý nhà nước, xử lý phạm pháp pháp luật, động viên, biểu dương, hướng dẫn tổ chức cá nhân trong việc chấp hành, thực hiện chính sách, pháp luật về tôn giáo, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, công dân trong việc thực hành các hoạt động tôn giáo
2 Thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo
Tổ chức, hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo, được pháp luật quy định cụ thể về nội dung, thẩm quyền, trình tự tiến hành như sau:
Trang 22.1 Về căn cứ pháp lý: Việc tiến hành hoạt động thanh tra chuyên ngành trong
lĩnh vực tôn giáo được quy định bởi các văn bản quy phạm pháp luật: Luật số
02/2016/QH14 luật tín ngưỡng, tôn giáo, Luật số 56/2010/QH12 luật Thanh tra; Nghị
định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2012 của Chính phủ quy định về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành; Nghị định số 90/2012/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2012 của Chính phủ về tổchức và hoạt động thanh tra ngành Nội vụ; Nghị định số
162/2012/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo; Thông tư số 05/2014/TT-TTCP ngày 16 tháng 10 năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của Đoàn thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra; Thông tư số 04/2016/TT- BNV ngày gày 10 tháng 6 năm 2016 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo
2.2 Về thẩm quyền thanh tra: Ban Tôn giáo Chính phủ phối hợp Thanh tra
Bộ Nội vụ thanh tra công tác quản lý nhà nước về tôn giáo thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ trên phạm vi toàn quốc; Thanh tra Sở Nội
vụ thanh tra công tác quản lý nhà nước về tôn giáo thuộc thẩm quyền quản lý của Sở Nội vụ, Ban Tôn giáo trong phạm vi tỉnh, thành phố
2.3 Về nội dung thành tra: Việc tiến hành thanh tra chuyên ngành trong lĩnh
vực tôn giáo thực hiện theo Luật số 02/2016/QH14 luật tín ngưỡng, tôn giáo; Nghị định số 162/2012/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo và Thông tư số 04/2016/ TT- BNV ngày gày 10 tháng 6 năm 2016 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo với các nội dung: về đăng ký sinh hoạt tôn giáo, đăng ký hoạt động tôn giáo, công nhận tổ chức tôn giáo; Thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất tổ chức tôn giáo trực thuộc; đăng ký hội đoàn, dòng tu,
tu viện và các tổ chức tu hành tập thể khác; đăng ký hội đoàn, dòng tu, tu viện và các
tổ chức tu hành tập thể khác; thành lập, quản lý, giải thể trường đào tạo, mở lớp bồi dưỡng những người chuyên hoạt động tôn giáo, phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử, cách chức, bãi nhiệm chức sắc trong tôn giáo; thuyên chuyển nơi hoạt động của chức sắc, nhà tu hành; đăng ký chương trình hoạt động tôn giáo hàng năm của tổ chức tôn giáo cơ sở; hội nghị thường niên, đại hội của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc; hoạt động xuất bản các xuất bản phẩm, ấn phẩm tôn giáo; thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong việc thực hiện hoạt động tôn giáo; thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Bộ trưởng Bộ Nội vụ giao cho Ban Tôn giáo Chính phủ; Giám đốc Sở Nội vụ giao cho Thanh tra Sở Nội vụ
2.4 Về nguyên tắc hoạt động: Hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh vực tôn
giáo do Đoàn thanh tra tiến hành theo quy chế hoạt động của Đoàn thanh tra và chịu
Trang 3sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo chính phủ, Sở Nội vụ, Ban Tôn giáo thuộc Sở; hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không làm cản trở hoạt động bình thường của đơn vị, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra; khi tiến hành thanh tra, người ra quyết định thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, thành viên Đoàn thanh tra, giám sát hoạt động của đoàn thanh tra phải tuân theo quy định của pháp luật về thanh tra, chịu trách nhiệm trước người ký quyết định thanh tra, trước pháp luật về hành vi, quyết định của mình; tổ chức, cá nhân hoạt động tôn giáo chịu trách nhiệm đối với các hoạt động tôn giáo, việc thực hành giáo lý, giáo luật, lễ nghi theo quy định pháp luật, hiến chương, giáo luật
2.5 Về hình thức thanh tra: Thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo
được tiến hành theo ba hình thức: Thanh tra theo kế hoạch hàng năm đã được lãnh đạo phê duyệt; thanh tra thường xuyên được tiến hành gắn với hoạt động tôn giáo thường niên và theo hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; thanh tra đột xuất được khi phát hiện tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng trong lĩnh vực tôn giáo hoặc do thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước giao Đối với hoạt động thanh tra theo kế hoạch và thanh tra thường xuyên được thông báo trước cho đối tượng thanh tra, các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan, thanh tra đột xuất đoàn thanh tra công bố quyết định và tiến hành thanh tra ngay tại đối tượng thanh tra
2.5.Thời gian và trình tự tiến hành: Thời gian tiến hành cuộc Thanh tra
chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo được quy định tại điều 16 của Nghị định
số 07/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2012 của Chính phủ quy định về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành và điều 6 của Thông tư số 04/2016/TT- BNV ngày gày 10 tháng 6 năm 2016 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo cụ thể như sau: Đối với cuộc thanh tra do Ban Tôn giáo Chính phủ tiến hành có thời gian không quá 45 ngày, trường hợp phức tạp thì có thể kéo dài nhưng không quá
70 ngày; đối với cuộc thanh tra do Thanh tra Sở Nội vụ tiến hành có thời gian không quá 30 ngày, trường hợp phức tạp thì có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày
Trình tự, thủ tục hoạt động thanh tra chuyên ngành tôn giáo thực hiện theo quy định của Luật thanh tra; Nghị định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 2 năm 2012 của Chính phủ quy định về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành; Nghị định số 90/2012/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2012 về tổ chức và hoạt động thanh tra ngành Nội vụ và Thông tư
số 05/2014/TT-TTCP ngày 16 tháng 10 năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định
Trang 4về tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của Đoàn thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra
2.6 Tiêu chuẩn của người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành tôn giáo: Người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên tôn giáo phải
đảm bảo các tiêu chuẩn được quy định cụ thể tại điều 9 của Thông tư số 04/2016/TT-BNV ngày gày 10 tháng 6 năm 2016 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo
Đối với người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành tôn giáo tại Ban Tôn giáo Chính phủ: Là công chức thuộc biên chế của Ban Tôn giáo Chính phủ, có đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của ngạch công chức đang giữ; am hiểu pháp luật, có bằng tốt nghiệp đại học trở lên thuộc các chuyên ngành: Luật, hành chính, tôn giáo học, quản lý nhà nước; có ít nhất 02 năm làm công tác quản lý nhà nước về tôn giáo (không kể thời gian tập sự), có kỹ năng, nghiệp vụ và kinh nghiệm công tác thanh tra; được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về tôn giáo
Đối với người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo tại Sở Nội vụ: Có đủ Điều kiện tiêu chuẩn thanh tra viên đang giữ quy định tại Nghị định số 97/2011/NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2011 của Chính phủ quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra; được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về tôn giáo
3 Một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo
Để thực hiện hiệu quả hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo thiết nghĩ ngoài việc nắm vững quy định của pháp luật về thanh tra và thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo, cần nên:
3.1 Nhận thức đầy đủ về mục đích của hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo:
Trong hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo cần nhận thức đầu trọn vẹn mục đích của hoạt động thanh tra nói chung và thanh tra trong lĩnh vực tôn giáo nói riêng
Một là, đối với hoạt động thanh tra, mục đích thanh tra không chỉ đơn thuần là xem xét, đánh giá, xử lý việc chấp hành, tuân thủ chủ trương, chính sách pháp luật về tôn giáo mà nhằm phát hiện sơ hở về cơ chế, chính sách trong quản lý nhà nước để qua đó kịp thời điều chỉnh tránh tình trạng thiếu đồng bộ, chồng chéo, trùng lặp hoặc
Trang 5bỏ sót trong công tác quản lý nhà nước nhằm điều chỉnh, giải quyết kịp thời, đúng lúc đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng đúng pháp luật của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động tôn giáo Vậy nên, khi tiến hành hoạt động thanh tra chủ thể thanh tra cần lắng nghe nắm bắt đầy đủ tâm tư, nguyện vọng, phản ánh, kiến nghị, đề xuất của
tổ chức, cá nhân hoạt động tôn giáo và của tổ chức, cá nhân thực hiện công tác tham mưu, quản lý nhà nước về tôn giáo để có sự giải thích trao đổi, hướng dẫn, đồng thời tập hợp ý kiến, nhất là các đề xuất, kiến nghị về cơ chế, chính sách để phản ánh,báo cáo, tham mưu, đề xuất với các cấp quản lý có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn công tác quản lý
Hai là, đối với những vụ việc vi pháp luật ngoài chấn chỉnh xử lý nhằm đảm bảo pháp luật được tuân thủ, công tác thanh tra chuyên ngành tôn giáo cần tập trung hướng dẫn giúp đỡ đối tượng được thanh tra để khắc phục thiếu sót, nắm, hiểu và thực hiện trúng, đúng, phù hợp pháp luật, chủ trương, chính sách trong công tác tôn giáo, điều này còn góp phần tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật về tôn giáo và đây cũng là giải pháp thiết thực cụ thể trong vận động công tác tôn giáo
Ba là, qua thực hiện công tác thanh tra về tôn giáo phải nhằm bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức cá nhân tham gia hoạt động tôn giáo chân chính, đúng pháp luật, đường hướng, mục đích, tôn chỉ của tôn giáo, cần đề xuất với cấp có thẩm quyền hình thức biểu dương, động viên, khen thưởng, khích lệ đối với tổ chức, cá nhân tôn giáo hoạt động tốt có nhiều cống hiến cho cộng đồng, xã hội để động viên, huy động nguồn lực tổ chức, cá nhân tôn giáo tham gia cùng với nhà nước trong việc giải quyết các vấn đề xã hội thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc góp phần thực hiện phương châm hoạt động tôn giáo “sống tốt đời, đẹp đạo” đồng thời cương quyết đấu tranh trước những hành vi lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
3.2 Làm tốt công tác thanh tra và phối hợp trong thực hiện hoạt động thanh tra tôn giáo
Như đã nêu ở trên về thẩm quyền thanh tra chuyên ngành tôn giáo ở cấp trung ương do Ban Tôn giáo Chính phủ tiến hành, ở địa phương do Thanh tra Sở Nội vụ tiến hành vì thế trong tổ chức hoạt động thanh tra cần nên đảm bảo sự phối hợp đồng
bộ nhịp nhàng giữa cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành tôn giáo
Một là, cần làm tốt công tác phối hợp giữa cơ quan, đơn vị trong nội bộ ngành nội vụ trong việc triển khai thực hiện công tác thanh tra lĩnh vực tôn giáo: đó là việc phối hợp giữa các đơn vị chức năng trong nội ngành nội vụ, giữa các đơn vị nội bộ cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về tôn giáo giữa thanh tra ngành nội vụ với cơ quan thực hiện công tác tham mưu quản lý nhà nước về tôn giáo hay nói cách khác là công tác phối hợp giữa Thanh tra Bộ Nội vụ với Ban Tôn giáo Chính phủ, giữa Thanh tra
Sở Nội vụ với Ban Tôn giáo thuộc Sở điều này nhằm đảm bảo hoạt động thanh tra
Trang 6vừa tuân thủ pháp luật, đồng thời đảm bảo tính chuyên môn, chuyên nghiệp trong thanh tra vì có sự tham gia của cả cán bộ chuyên trách công tác thanh tra và cán bộ chuyên môn làm công tác tôn giáo trong hoạt động đoàn thanh tra
Hai là, chủ động, linh hoạt trong công tác phối hợp ngoài ngành giữa cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành nội vụ và tôn giáo với các cơ quan quản lý nhà nước thuộc các ngành, lĩnh vực khác: Hoạt động tôn giáo bao gồm nhiều yếu tố cấu thành
từ đất đai cho việc xây cơ sở tôn giáo, xây dựng sửa chữa cơ sở thờ tự, xuất bản kinh sách, đồ dùng việc đạo, thực hành lễ hội tôn giáo trong và ngoài cơ sở thờ từ, đào tạo, bồi dưỡng, thuyên chuyển bổ nhiệm chức chức sắc, chức việc, tham gia công tác từ thiện xã hội, giao lưu giữa các tôn giáo trong và ngoài nước… để xem xét đánh giá toàn diện các hoạt động tôn giáo và để giải quyết đáp ứng, nhu cầu này cần có sự phối hợp nhiều cấp, nhiều ngành trong thực hiện công tác quản lý nhà nước và thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về tôn giáo
Ba là, đảm bảo sự thống nhất, nhất quán, phối hợp nhịp nhàng, nhanh chóng giữa trung ương với địa phương trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo và thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành tôn giáo: Hoạt động của tổ chức, cá nhân tôn giáo có thể do công dân Việt Nam, người Việt Nam có quốc tịch nước ngoài, người nước ngoài cư trú và sinh sống trên phạm vi lãnh thổ nước ta tiến hành nhiều nơi, nhiều địa điểm, địa phương, khu vực Mặt khác, tôn giáo cũng có hệ thống tổ chức vì thế để đảm bảo quản lý tốt các hoạt động tôn giáo và thực hiện tốt chức năng thanh tra công tác tôn giáo đòi hỏi ngoài sự phối hợp nội bộ ngành, liên ngành cần phối hợp chặt chẽ giữa cấp trung ương với địa phương đồng thời còn phải đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và công tác phối hợp các đoàn thể trong thực hiện công tác tôn giáo
và thanh tra hoạt động tôn giáo
3.3 Quan tâm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản
lý nhà nước và cán bộ làm công thanh tra tôn giáo
Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức làm công tác thanh tra cần giải quyết tốt việc
bố trí nhân sự và thực hiện chế độ chính sách đối với người làm công tác thanh tra để đội ngũ này có đủ phẩm chất, năng lực, điều kiện cần thiết cho việc tác nghiệp công tác thanh tra
Một là, bố trí công chức có phẩm chất bản lĩnh vững vàng, trung thực, khách quan, công tâm, hòa đồng, khéo léo, cẩn trọng, tế nhị có năng lực hoạt động chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu, tham mưu xử lý tình huống, khả năng vận dụng quy định của pháp luật, đối chiếu, phân tích thông tin, tài liệu, nhận xét, đánh giá, báo cáo… để làm công tác thanh tra tôn giáo
Trang 7Hai là, thường xuyên cử đi đào tạo, bồi dưỡng cập nhật kiến thức chuyên môn, chuyên ngành về tôn giáo, kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước, kiến thức và kỹ năng vận dụng, sử dụng pháp luật, kỹ năng, nghiệp vụ cần thiết về hoạt động thanh tra đối với đội ngũ công chức làm công tác thanh tra tôn giáo để đội ngũ này đủ năng lực đảm trách các hoạt động thanh tra đối với đối tượng đặc thù là tổ chức, cá nhân tôn giáo có nhiều điểm khác biệt so với các tổ chức, cá nhân khác của xã hội
Ba là, trong khuôn khổ quy định của pháp luật, quy chế hoạt động, quy chế chi tiêu nội bộ của cơ quan cần có chính sách hỗ trợ, động viên về tài chính, tinh thần cụ thể để khuyến khích, tạo động lực cho đội ngũ công chức làm công tác thanh tra tôn giáo giúp học chuyên tâm công tác, tạo điều kiện thuận lợi, cần thiết trong việc thu hút, điều động, bố trí công chức công tác ở các đơn vị chuyên môn thuộc các ngành, lĩnh vực khác có đủ tiêu chuẩn theo quy định Nghị định số 97/2011/NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2011 của Chính phủ quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra; được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về tôn giáo, có đam mê, tâm nguyện sang làm công tác thanh tra tôn giáo
3.4 Thực hiện tốt hiện nội dung nghiệp vụ thanh tra
Pháp luật về thanh tra quy định, công tác thanh tra là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật, vậy nên trong hoạt động thanh tra cần quan tâm thực hiện các nội dung sau:
Một là, xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra: căn cứ quy định của pháp luật về thanh tra, kế hoạch thực hiện công tác quản lý nhà nước hàng năm của ngành, hướng dẫn thực hiện công tác thanh tra hàng năm của cơ quan chuyên trách thanh tra, quy định chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo, chức trách, thẩm quyền của cán bộ, công chức trong công tác thanh tra, người đứng đầu cơ quan nội vụ chỉ đạo cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về tôn giáo phối hợp với cơ quan thanh tra nội vụ xây dựng kế hoạch thanh tra công tác tôn giáo năm trình phê duyệt tiến hành thực hiện
Hai là, nội dung kế hoạch thanh tra cần: tập trung lựa chọn để thực hiện một vài trong các nội dung trọng tâm, cốt lõi liên quan đến những vấn đề nỗi cợm, phát sinh trong hoạt động tôn giáo, việc lựa chọn nội dung để xây dựng kế hoạch thanh tra căn cứ vào thực tiễn hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo, theo yêu cầu của người đứng đầu, yêu cầu giải quyết khiếu nại, tố cáo và diễn biến của hoạt động tôn giáo quốc tế, khu vực, địa phương trong đây cần chú trọng thực tế hoạt động tôn giáo của quốc gia, khu vực và địa phương
Trang 8Ba là, trong thực hiện hoạt động thanh tra cần tuân thủ quy trình, quy định của pháp luật về công tác này: quy trình tiến hành cuộc thanh tra, quy trình giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo, kiến nghị, phản ánh, tiếp công dân, xử lý đơn thư, tổ chức hòa giải, đối thoại để vừa đảm bảo thực hiện quy định của pháp luật vừa phù hợp thực
tế hoạt động tôn giáo theo hướng “thấu tình, đạt lý”
Bốn là, đối với kết luận thanh tra, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo và hoạt động tôn giáo cần nên công bố công khai để tổ chức cá nhân trực tiếp, liên quan được biết, nghiêm túc thực hiện Tuy nhiên, cần lưu ý trong trường hợp cần thiết nên nghiên cứu cẩn thận,
kỹ lưỡng, cân nhắc đối với kết luận, việc công bố, công khai kết luận thanh tra để đảm bảo những yếu tố thuộc về đặc thù của công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, cần đánh giá kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra đối với đơn vị, cá nhân liên quan trong công tác quản lý nhà nước và hoạt động tôn giáo
4 Đề xuất kiến nghị
Nhằm triển khai thực hiện hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra chuyên ngành tôn giáo đảm bảo hoạt động thanh tra chất lượng, thiết thực ngoài những giải pháp nêu trên, xin nêu lên một số kiến nghị cần quan tâm thực hiện tốt công tác này trong thời gian tới:
Một là, cần quan tâm bố trí cán bộ làm công tác thanh tra chuyên ngành tôn giáo nói chung và khi tiến hành các hoạt động thanh tra tôn giáo nói riêng ngoài đảm bảo đủ phẩm chất, năng lực về quản lý nhà nước và pháp luật cần phải có sự am hiểu, hiểu biết về tôn giáo ở mức độ nhất định nếu không muốn nói là phải hiểu chuyên sâu,
có uy tính với tổ chức, cá nhân tôn giáo Vậy nên, khi bố trí thành phần đoàn thanh tra tiến hành cuộc thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo cần bố trí hợp lý số lượng cán bộ làm công tác tôn giáo với cán bộ chuyên trách thanh tra, cần nên phân công trưởng đoàn và thư ký là công chức chuyên ngành quản lý nhà nước về tôn giáo
Hai là, linh hoạt giữa thanh tra, kiểm tra trong quản lý nhà nước về tôn giáo trong các trường hợp cụ thể cần thiết căn cứ vào tính chất, mức độ của vụ việc và diễn biến thực tế hoạt động tôn giáo mà tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra, cần nên tiến hành kiểm tra thường xuyên, trường hợp hết sức cần thiết phục vụ cho giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh mà có dấu chỉ rõ về tính chất, mức độ vi phạm pháp luật và sự cần thiết nắm tình hình phục vụ cho công tác quản lý nhà nước thì thực hiện thanh tra để xử lý kịp thời, trong thanh tra cần lồng ghép nhiều nội dung, phương pháp tiến hành khéo léo, cẩn trọng, nhẹ nhàng theo hướng giúp đỡ, hướng dẫn đối tượng
Trang 9Ba là, đối với xử lý phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo cần vận dụng khéo léo, linh hoạt các quy định của pháp luật theo từng hành vi, tính chất, mức độ, nội dung vi phạm, để đảm bảo trật tự kỷ cương cho hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đấu tranh chống hoạt động lợi tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi hoặc thực hiện ý đồ cá nhân trái với thuần mỹ tục, giáo lý, giáo luật và pháp luật Vậy nên
cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành chế định quy định việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
Bốn là, trao đổi, phổ biến kinh nghiệm trong công tác thanh tra chuyên ngành tôn giáo do hoạt động tôn giáo rất đa dạng có quy mô rộng với số lượng, đối tượng tham gia đông theo đặc trưng của từng tôn giáo, địa phương, vùng, vậy nên để kịp thời phổ biến, trao đổi chia sẽ kinh nghiệp, giải pháp thực hiện công tác thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo cần nên thường xuyên phổ biến kinh nghiệp làm công tác này theo hướng thông tin chia sẽ trong công tác quản lý ngành giữa trung ương với địa phương và giữa các địa phương Cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo trung ương, cơ quan thanh tra nội vụ cần nên làm đầu mối chia sẽ, tập huấn, phổ biến thông tin, kinh nghiệp trong công tác này
5 Kết luận
Tóm lại, thanh tra đối với hoạt động tôn giáo là một lĩnh vực của thanh tra chuyên ngành, để thực hiện hiệu qủa tác công tác thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo, ngoài triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên mà trọng tâm của công tác này cần tập trung trong việc đào tạo, bồi dưỡng, bố trí đội ngũ cán bộ có đủ tâm
và tầm để đảm trách công tác thanh tra và hoàn thiện thể chế thanh tra chuyên ngành
về tín ngưỡng, tôn giáo đây là nhiệm vụ và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước
về tôn giáo và đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh tra chuyên ngành tôn giáo./
Thành phố Hồ Chí Minh ngày 02 tháng 4 năm 2018
Người viết và gửi bài:
ThS Phạm Công Hiệp, Giảng viên Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh (nguyên chuyên viên pháp chế Ban Tôn giáo – Sở Nội vụ tỉnh Long An)
Số 7 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
ĐT: 0984725614 – Email: pchiep@iemh.edu.vn
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Quốc hội (2010), Luật số 56/2010/QH12 luật Thanh tra
2 Quốc hội (2016), Luật số 02/2016/QH14 luật tín ngưỡng, tôn giáo
3 Chính phủ (2012), Nghị định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2012 của Chính phủ quy định về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành
4 Chính phủ (2012), Nghị định số 90/2012/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2012 của Chính phủ về tổchức và hoạt động thanh tra ngành Nội vụ;
5 Chính phủ (2017), Nghị định số 162/2017/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm
2017 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo
6 Thanh tra Chính phủ (2014), Thông tư số 05/2014/TT-TTCP ngày 16 tháng
10 năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của Đoàn thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra;
7 Bộ Nội vụ (2016), Thông tư số 04/2016/TT- BNV ngày gày 10 tháng 6 năm
2016 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực tôn giáo