Bài thi hết môn Pháp luật cộng đồng ASEAN. Nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN. Phân tích nội dung yếu tố cơ bản tự do di chuyển lao động lành nghề của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN dưới c

Bài thi hết môn Pháp luật cộng đồng ASEAN. Nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN. Phân tích nội dung yếu tố cơ bản tự do di chuyển lao động lành nghề của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN dưới các góc độ sau: Cơ sở pháp lý; Mục tiêu; Phương thức thực hiện tự do hóa; Đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên.

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Khái quát về Cộng đồng kinh tế ASEAN 1

II Cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN 1

1 Năm yếu tố cốt lõi của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN 1

2 Hai thành phần quan trọng của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất 2

III Nội dung yếu tố tự do di chuyển lao động lành nghề của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong ASEAN 3

1 Cơ sở pháp lý 3

2 Mục tiêu 4

3 Phương thức thực hiện tự do hóa 5

4 Đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên 6

4.1 Những tác động của đại dịch Covid 19 có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên 6

4.2 Những tác động của đại dịch Covid 19 có ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên 7

KẾT LUẬN 8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

MỞ ĐẦU

Cộng đồng kinh tế ASEAN được thành lập với mục tiêu tạo ra "một khu vực kinh

tế ASEAN phát triển ổn định, thịnh vượng, đồng đều, có tính cạnh tranh cao và hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu".1 Nhằm thực hiện mục tiêu trên, một trong những nội dung của AEC chính là thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với yếu tố cốt lõi không thể không kể đến là tự do di chuyển lao động lành nghề Vậy cụ thể cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất là gì? Đồng thời qua đó làm rõ yếu tố tự do di chuyển lao động lành nghề của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong AEC dưới các góc độ: cơ sở pháp lý, mục tiêu, phương thức thực hiện tự do hóa và đặc biệt

là đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên

NỘI DUNG

I Khái quát về Cộng đồng kinh tế ASEAN.

Cộng đồng kinh tế ASEAN được chính thức thành lập ngày 31/12/2015, là sản phẩm của quá trình hợp tác kinh tế lâu dài gần bốn thập kỉ và sự phản ứng chính sách của các nhà lãnh đạo ASEAN trước sức ép cạnh tranh kinh tế từ bên ngoài cũng như

thực tế hợp tác kinh tế chưa hiệu quả trong khối Có thể hiểu, "Cộng đồng kinh tế ASEAN là liên kết kinh tế của ASEAN, hình thành trên cở sở một hệ thống thể chế và thiết chế pháp lí, nhằm xây dựng ASEAN trở thành một thị trường và cở sở sản xuất thống nhất, có tính cạnh tranh cao, phát triển đồng đều giữa các nền kinh tế thành viên và hội nhập hoàn toàn vào nền kinh tế toàn cầu".2

II.Cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN.

Thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất là một trong bốn nội dung được cụ thể hóa nhằm thực hiện mục tiêu tổng thể của AEC tại khoản 5 Điều 1 Hiến chương ASEAN và được nêu rõ tại Mục 8 Phần II Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015 Theo đó, cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN sẽ gồm năm yếu

tố cốt lõi và hai thành phần quan trọng như sau3:

1 Năm yếu tố cốt lõi của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN.

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2020,

tr 155.

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, sđd, tr 148.

3 Xem Điều 9 Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015: https://www.asean.org/wp

content/uploads/images/archive/5187-10.pdf

1

Thứ nhất là tự do hóa thương mại hàng hóa Thông qua Khu vực thương mại

tự do ASEAN (AFTA), ASEAN đã đạt được những kết quả nhất định trong việc loại

bỏ thuế quan Ngoài ra, tự do hóa thương mại hàng hóa của ASEAN còn được thực hiện thông qua việc dỡ bỏ hàng rào phi thuế quan, các biện pháp tạo thuận lợi thương mại, thiết lập các quy tắc xuất xứ cũng như hài hòa hóa và nhất thể hóa hàng rào tiêu chuẩn, kỹ thuật trong thương mại

Thứ hai là tự do hóa thương mại dịch vụ Theo đó, tự do hóa thương mại dịch

vụ sẽ được thực hiện thông qua việc xóa bỏ có lộ trình cụ thể các hạn chế đối với thương mại dịch vụ, đồng thời xây dựng các thỏa thuận công nhận lẫn nhau và tăng cường phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực dịch vụ

Thứ ba là tự do hóa đầu tư Việc tự do hóa đầu tư sẽ thực hiện bằng cách mở

cửa đầu tư, xóa bỏ các biện pháp hạn chế đầu tư đồng thời dành chế độ đãi ngộ cho các nhà đầu tư ASEAN, bảo hộ đầu tư cùng các hoạt động xúc tiến và thuận lợi hóa đầu tư

Thứ tư là tự do hóa dòng vốn Tăng cường hội nhập và phát triển vốn của khu

vực cũng như cho phép di chuyển các khoản vốn lớn, có ý nghĩa quan trọng chính là cách ASEAN thực hiện tự do hóa dòng vốn trong khu vực

Thứ năm là tự do di chuyển lao động lành nghề ASEAN sẽ thực hiện tự do

hóa di chuyển lao động lành nghề thông qua các biện pháp, cách thức liên quan đến việc di chuyển của các chuyên gia và lao động có tay nghề cao, tạo thuận lợi cho sinh viên và cán bộ các trường đại học, nâng cao trình độ người lao động

2 Hai thành phần quan trọng của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất.

Theo Điều 9 Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015, hai thành phần quan trọng của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN gồm:

Thứ nhất là các lĩnh vực hội nhập ưu tiên Các nhà lãnh đạo ASEAN đã xác

định 12 lĩnh vực ưu tiên hội nhập và thực hiện thông qua việc rút ngắn lộ trình hội nhập của các lĩnh vực đó, tiến hành đánh giá định kỳ lĩnh vực và xác định các dự án hoặc các sáng kiến khu vực cụ thể

Thứ hai là thực phẩm, nông nghiệp và lâm nghiệp ASEAN sẽ tiến hành tăng

cường khả năng cạnh tranh thương mại đối với các sản phẩm này; đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ cho các nước ASEAN và các nước, tổ chức quốc tế khác; đặc biệt là thực hiện phát triển các hợp tác xã nông nghiệp trong ASEAN

2

III Nội dung yếu tố tự do di chuyển lao động lành nghề của thị trường và

cơ sở sản xuất thống nhất trong ASEAN.

1 Cơ sở pháp lý.

Các quốc gia ASEAN đã ký kết nhiều văn kiện pháp lý ở mức độ khác nhau điều chỉnh trực tiếp hoặc gián tiếp vấn đề tự do di chuyển lao động lành nghề.4 Cụ thể:

Thứ nhất là Hiệp định khung ASEAN về dịch vụ (AFAS) năm 1945 Tuy

không quy định trực tiếp nhưng việc AFAS thiết lập các thỏa thuận công nhận lẫn nhau đã đóng vai trò tạo nền tảng pháp lý ban đầu cho hoạt động di chuyển lao động trong các giai đoạn hợp tác sau này.5 Tại khoản 1 Điều 5 AFAS quy định: "Mỗi quốc gia có thể công nhận trình độ giáo dục, kinh nghiệm, các yêu cầu, giấy phép và chứng nhận được cấp ở một nước khác với mục đích cấp phép và chứng nhận cho người cung cấp dịch vụ".6

Thứ hai là " Tầm nhìn ASEAN năm 2020" năm 1997 Mặc dù chưa ghi nhận

chính thức hoạt động tự do di chuyển lao động, văn kiện cũng đã ghi nhận lao động có tay nghề và kỹ năng là đối tượng được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển của

ASEAN: "Tăng cường phát triển nguồn nhân lực trong tất cả các lĩnh vực kinh tế thông qua việc giáo dục có chất lượng, nâng cao tay nghề, kỹ năng và huấn luyện".7

Thứ ba là Tuyên bố Bali II năm 2003.8 Điểm 3 Mục B của văn kiện có ghi nhận hoạt động tự do di chuyển lao động là một trong những yếu tố chủ đạo của AEC:

" tạo thuận lợi cho việc di chuyển của các doanh nhân, lao động có kỹ năng và nhân tài; "

Thứ tư là Hiến chương ASEAN năm 2008 Tại khoản 5 Điều 1 Hiến chương

quy định: "Xây dựng một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với sự ổn định, thịnh vượng, khả năng cạnh tranh và liên kết kinh tế cao, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, bao gồm sự tự do di chuyển, tự do hàng hóa, dịch vụ và dòng đầu tư; di chuyển thuận lợi của doanh nhân, những người có chuyên môn cao, những người có

4 Ngô Thị Trang, Khung pháp lý về tự do hóa lao động trong ASEAN: một số hạn chế và khuyến nghị, Tạp chí

Nhà nước và pháp luật, số 11/2016, tr 78.

5 Bùi Thị Ngọc Lan, Pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động và thực tiễn thực hiện cam kết của Việt Nam,

Tạp chí Luật học, số 12/2018, tr 12.

6 Xem Hiệp định khung ASEAN về dịch vụ (AFAS) năm 1945: https://trungtamwto.vn/upload/files/fta/174-da-ky-ket/191-asean -aec/207-noi-dung-hiep-dinh/4.2.%20Ti%E1%BA%BFng%20Anh.pdf

7 Xem Tầm nhìn ASEAN năm 2020: https://aecvcci.vn/tin-tuc-n1560/tam-nhin-asean-2020.htm

8 Xem Tuyên bố Bali II năm 2003: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Tuyen-bo-ve-Thoa-uoc-ASEAN-II-228912.aspx

3

năng lực và lực lượng lao động và sự di chuyển tự do hơn các dòng vốn", qua đó tiếp

tục khẳng định về vấn đề tự do di chuyển lao động lành nghề trong ASEAN

Thứ năm là Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015 năm 2007 và Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2025 năm 2015.9 Tiểu mục A5 của AEC Blueprint 2015 đã ghi nhận nội dung và chương trình hành động cụ thể về tự do di chuyển lao động lành nghề, tuy nhiên các chương trình hành động được đề cập đến không phải ở cấp độ khu vực mà là cấp độ quốc gia và liên quan đến hoạt động hài hòa hóa, tiêu chuẩn hóa nhằm tạo thuận lợi cho sự di chuyển thể nhân.10 Phạm vi tự do di chuyển lao động trong AEC Blueprint 2015 cũng mới chỉ triển khai trong các ngành dịch vụ.11

Kế thừa AEC Blueprint 2015, ASEAN đã tiếp tục triển khai AEC Blueprint

2025 Tại điểm (v) Điều 6 của bản Kế hoạch đã quy định "Mở rộng kết nối nhân dân, thể chế và hạ tầng ASEAN thông qua các dự án hợp tác ASEAN và tiểu vùng nhằm tạo thuận lợi cho sự lưu chuyển của dòng vốn cũng như lao động kỹ năng và tài năng".

Thứ sáu là Tuyên bố ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy các quyền của người lao động di trú Cebu năm 2007.12 Tuyên bố Cebu năm 2007 đã trao quyền cho các thành viên trong việc thúc đẩy việc bảo vệ lao động một cách công bằng và thích hợp về tiền lương, sự tiếp cận hợp lý các điều kiện lao động và đời sống cho lao động di trú.13

Thứ bảy là Hiệp định ASEAN về di chuyển thể nhân (MNP) năm 2012 Đây là

một thỏa thuận toàn diện về thương mại dịch vụ theo phương thức 4 và không thiết lập việc di chuyển tự do của lao động; chỉ rõ sự di chuyển của bốn nhóm thể nhân có thể được cam kết.14

Thứ tám, các thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRAs) Các nước ASEAN đã

ký kết các MRAs nhằm công nhận thẩm quyền, bằng cấp, chứng chỉ và trình độ của lao động có tay nghề trong khu vực Cho đến nay, các nước ASEAN đã ký kết được 08 thoả thuận công nhận lẫn nhau đối với 08 lĩnh vực dịch vụ

2 Mục tiêu.

9 Xem Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2025:

https://www.asean.org/storage/2016/03/AECBP_2025r_FINAL.pdf

10 Bùi Thị Ngọc Lan, Pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động và thực tiễn thực hiện cam kết của Việt

Nam, tlđd, tr 15.

11 Lê Minh Tiến, Hỏi đáp về ASEAN và hệ thống văn bản pháp luật ASEAN, Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2016, tr 97.

12 Xem Tuyên bố Cebu năm 2007: https://www.ilo.org/dyn/migpractice/docs/117/Declaration.pdf

13 Ngô Hữu Phước, Tự do di chuyển lao động có tay nghề của ASEAN – những thuận lợi và thách thức đối với

Việt Nam, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 7/2017, tr 27.

14 Lê Minh Hạnh, Tự do hóa di chuyển lao động có chuyên môn trong Cộng đồng kinh tế ASEAN và những vấn

đề đặt ra cho Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế, Hà Nội, 2019, tr 70.

4

Hoạt động tự do di chuyển lao động lành nghề của Cộng đồng kinh tế ASEAN nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện các mục tiêu sau:

Thứ nhất, thúc đẩy tiến trình xây dựng một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất Có thể thấy, thực hiện tự do di chuyển lao động có kỹ năng là biện pháp cốt yếu

để hội nhập kinh tế, tạo ra một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất15, bởi bên cạnh các yếu tố như tự do hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và nguồn vốn thì lao động cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thị trường chung ASEAN

Thứ hai, tự do di chuyển lao động nhằm mục tiêu hài hòa các tiêu chuẩn và

kỹ năng lao động, tạo dựng một thị trường lao động thống nhất và chất lượng cao, khắc phục tình trạng chênh lệch lao động giữa các nước thành viên – một nguyên

nhân dẫn tới sự khan hiếm lao động có tay nghề thấp hoặc trung bình tại các nước phát triển, nhưng lại dư thừa lao động có tay nghề thấp hoặc trung bình, thiếu hụt lao động

có tay nghề cao tại các nước kém và đang phát triển trong khu vực ASEAN Do đó, chính sách mở cửa cho lao động có kỹ năng được tự do di chuyển trong khối chính là hướng tới mục tiêu giải quyết thực trạng trên

Thứ ba, tự do di chuyển lao động lành nghề để tiến tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế đồng đều giữa các nước thành viên Việc tạo ra được một thị trường lao động

thống nhất sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, tạo công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia trong khu vực

Thứ tư, tự do di chuyển lao động lành nghề sẽ gián tiếp thực hiện mục tiêu hỗ trợ xây dựng ASCC và APSC.16 Bởi tự do di chuyển lao động lành nghề sẽ góp phần

xây dựng thành công AEC và từ đó trở thành điều kiện quan trọng trong việc xây dựng thành công các cộng đồng khác Liên kết kinh tế, mà cụ thể ở đây là về lao động, sẽ tạo ra sự tùy thuộc và ràng buộc lẫn nhau về lợi ích kinh tế dẫn tới thúc đẩy các thành viên phải giải quyết xung đột thông qua biện pháp hòa bình Đồng thời còn thúc đẩy một ASEAN hài hòa, tin cậy lẫn nhau theo những chuẩn mực và đạo đức chung để làm tiền đề cho sự phát triển kinh tế ổn định của khu vực

3 Phương thức thực hiện tự do hóa.

15 Vũ Thanh Hương, Trần Việt Dung, Việt Nam với quá trình tự do hóa thương mại dịch vụ hướng tới Cộng

đồng kinh tế ASEAN năm 2015, nguồn: http://dl.ueb.vnu.edu.vn/bitstream/1247/8893/1/Vu%20Thanh%20Huong

%20-%20Tran%20Viet%20Dung.pdf

16 Nguyễn Hồng Sơn, Cộng đồng kinh tế ASEAN, nội dung và lộ trình, Nxb Khoa học xã học, Hà Nội, 2009, tr.

25

5

Thứ nhất, tạo điều kiện thông qua: (1) Cho phép nhập cảnh, tạo điều kiện thuận

lợi trong cấp thị thực (visa) và di chuyển của các chuyên gia, lao động có tay nghề cao;

(2) Tăng cường hợp tác giữa các thành viên Mạng lưới các trường đại học ASEAN để

tạo thuận lợi cho sinh viên, cán bộ các trường đại học trong đi lại, học tập và làm việc

trong khu vực; (3) Phát triển các năng lực cốt lõi, trình độ và kĩ năng của các giảng

viên đại học trong các nghề nghiệp liên quan đến các lĩnh vực ưu tiên hội nhập và các

lĩnh vực dịch vụ khác; (4) Tăng cường khả năng nghiên cứu các quốc gia thành viên về nâng cao trình độ và kĩ năng của người lao động; (5) Phát triển mạng lưới thông tin thị

trường lao động giữa các nước thành viên ASEAN

Thứ hai, ký kết các thỏa thuận công nhận lẫn nhau về chất lượng (MRAs).

Hiện tại, ASEAN đã ký được 08 MRAs trong các lĩnh vực gồm tư vấn kỹ thuật, kiến trúc, kế toán, du lịch, điều dưỡng, hành nghề y, hành nghề nha khoa và khảo sát Đặc biệt nếu cần thiết sẽ tiến hành cải thiện các MRAs hiện tại và bổ sung thêm MRAs mới Tùy thuộc từng ngành nghề, ASEAN sẽ thiết kế MRAs sao cho phù hợp với ngành nghề đó

Thứ hai, thông qua Khung tham chiếu trình độ ASEAN (AQRF) ASEAN sẽ

xây dựng AQRF nhằm hỗ trợ việc học tập suốt đời, khuyến khích phát triển các cách tiếp cận ở cấp độ quốc gia để có thể đánh giá kết quả học tập bên ngoài hệ thống giáo dục chính quy, thúc đẩy và khuyến khích tính di động của giáo dục và người học, hỗ trợ quá trình dịch chuyển lao động, nâng cao hiểu biết về hệ thống trình độ, thúc đẩy chất lượng của các hệ thống trình độ đào tạo.17

Thứ ba, ký kết Hiệp định tự do di chuyển thể nhân MNP Việc ký kết MNP

hướng tới thiết lập cơ chế tự do hóa và thuận lợi hóa hơn đối với dòng di chuyển tự do của lao động có kỹ năng Trên cơ sở nội dung của Hiệp định, các quốc gia thành viên

sẽ đưa ra biểu cam kết cụ thể đối với việc nhập cảnh và lưu trú tạm thời của thể nhân

4 Đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên.

4.1 Những tác động của đại dịch Covid 19 có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên.

17 Bùi Thị Ngọc Lan, Tự do di chuyển lao động ASEAN: Ưu điểm, hạn chế và một số khuyến nghị, Tạp chí Luật

học, số 6/2020, tr 46.

6

Thứ nhất, dịch Covid 19 tác động đến việc tăng cường hợp tác đào tạo, nâng cao kỹ năng cho người lao động giữa các quốc gia thành viên để đáp ứng được những thách thức mới Cụ thể, ngày 16/9/2020, tại "Hội nghị cấp Bộ trưởng Lao

động và Giáo dục ASEAN về Phát triển nguồn nhân lực cho thế giới công việc đang thay đổi", bà Chihiko Asada-Miykawa thuộc Tổ chức Lao động Thế giới (ILO) cho

rằng, các quốc gia ASEAN cần linh hoạt hơn trong một thế giới đang thay đổi về cách thức làm việc, theo đó cần tăng cường cho công tác đào tạo, nâng cao kỹ năng cho người lao động.18 Bởi dịch bệnh đã đặt ra nhiều kỹ năng mới mà lao động cần có, tư duy làm việc cũng cần thay đổi để giải quyết khó khăn một cách sáng tạo

Đặc biệt, Việt Nam đã khẳng định sẽ cùng các nước ASEAN chú trọng việc xây dựng và triển khai hiệu quả nhiều hình thức quan hệ đối tác về phát triển lao động có

kỹ năng, thúc đẩy công nhận tay nghề lẫn nhau, từng bước khắc phục ảnh hưởng của dịch bệnh đến người lao động trong khu vực

Thứ hai, dịch Covid 19 thúc đẩy các quốc gia thành viên ASEAN tăng cường hợp tác mạng lưới thông tin, ứng dụng công nghệ và số hóa – nhân tố quan trọng trong việc nâng cao năng suất và phát triển lao động có kỹ năng trong khu vực Bởi

trong bối cảnh dịch bệnh lây lan, các quốc gia đều phải thực hiện biện pháp "giãn cách

xã hội" ở các mức độ khác nhau, dẫn đến nhiều lao động phải "làm việc từ xa" qua các phương tiện công nghệ Các quốc gia ASEAN sẽ sử dụng công nghệ kỹ thuật số như phương tiện truyền thông và tư vấn trong bối cảnh hạn chế di chuyển tạm thời ở nhiều quốc gia để tăng cường hợp tác khu vực và ứng phó quốc gia trước những tác động của đại dịch đối với lĩnh vực lao động và việc làm.19

Thứ ba, các quốc gia ASEAN tăng cường đối thoại về những vấn đề như tiền lương, thu nhập, việc làm, an toàn và sức khỏe cho người lao động di chuyển trong khu vực Để đối phó với dịch bệnh, các nước thành viên đã thảo luận để đưa ra giải

pháp hỗ trợ phù hợp cho những người lao động di chuyển trong khu vực liên quan đến

các vấn đề nêu trên Qua "Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng lao động ASEAN đặc biệt về ứng phó với tác động của đại dịch Covid 19 đối với lao động và việc làm" được tổ

18 Nguyễn Lại Thìn, Đại dịch Covid – 10: Thách thức và cơ hội cho lao động ASEAN, Tạp chí Lao động và xã

hội online, 18/9/2020, nguồn: http://laodongxahoi.net/dai-dich-covid-19-thach-thuc-va-co-hoi-cho-lao-dong-asean-1316618.html

19 Xem Mục 6 Tuyên bố chung về Ứng phó với các tác động của dịch bệnh Covid 19 đối với lĩnh vực lao động

và việc làm năm 2020, nguồn: http://giadinhvatreem.vn/Tin-tuc/Tuyen-bo-chung-cua-cac-Bo-truong-Lao-dong-ASEAN-ve-Ung-pho-voi-cac-tac-dong-cua-dich-benh-Covid-19-doi-voi-lao-dong-va-viec-lam-39136

7

chức ngày 14/5/2020, các quốc gia đã chia sẻ thực tiễn và bài học tốt nhất về biện pháp giúp đỡ và cam kết hỗ trợ cho người lao động di cư

4.2 Những tác động của đại dịch Covid 19 có ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên.

Dịch bệnh Covid 19 đã có những ảnh hưởng làm giảm hiệu quả hợp tác về tự do

di chuyển lao động lành nghề giữa các quốc gia thành viên Cụ thể như sau:

Thứ nhất, dịch bệnh Covid 19 khiến các quốc gia ASEAN phải thực hiện nhiều biện pháp hạn chế di chuyển, cản trở sự hợp tác trong tự do di chuyển của lao động lành nghề Để kiểm soát dịch bệnh, các nước thành viên buộc phải siết chặt

hoạt động nhập cảnh, thậm chí thực hiện biện pháp "đóng cửa", khiến cho lao động có

kỹ năng gặp khó khăn trong việc di chuyển sang các nước thành viên khác làm việc Không những vậy, các chuyên gia, người lao động nếu được nhập cảnh cũng phải thực hiện các biện pháp cách ly trong một khoảng thời gian nhất định, làm chậm tiến độ làm việc và ảnh hưởng đến năng suất lao động

Thứ hai, dịch Covid 19 khiến cho chi phí sử dụng lao động nước ngoài tăng làm hạn chế khả năng tiếp nhận lao động có trình độ Các doanh nghiệp muốn sử

dụng các chuyên gia, người lao động lành nghề di chuyển đến từ một quốc gia khác trong khu vực ASEAN sẽ gặp khó khăn bởi dịch bệnh làm chi phí sử dụng lao động trong thời kỳ này cao hơn khi doanh nghiệp phải đầu tư thêm khẩu trang, nước sát khuẩn, thực hiện các biện pháp an toàn lao động để tránh lây nhiễm vi-rút.20 Như vậy, việc gặp khó khăn trong khả năng tiếp nhận lao động sẽ làm hạn chế sự hợp tác tự do

di chuyển lao động giữa các quốc gia thành viên ASEAN

KẾT LUẬN

Tóm lại, tự do di chuyển lao động có kỹ năng là một trong những yếu tố cốt lõi của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN Tuy nhiên, thực tế cho thấy dòng di chuyển lao động của ASEAN lại chủ yếu là lao động không có kỹ năng hoặc lao động có kỹ năng thấp.21 Đặc biệt trong bối cạnh đại dịch Covid 19, ngoài những tác động có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hợp tác, hoạt

20 Nguyễn Quang Thuấn, Tác động của đại dịch Covid 19 và một số giải pháp chính sách cho Việt Nam trong

https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/kinh-te/-/2018/819611/tac-dong-cua-dai-dich-covid-19%C2%A0va-mot-so-giai-phap-chinh-sach-cho-viet-nam-trong-giai-doan-toi.aspx

21 Nguyễn Bá Ngọc, Hà Thị Minh Đức, Cơ hội, thách thức và hàm ý chính sách đối với di chuyển lao động kỹ

năng theo các thỏa thuận công nhận lẫn nhau trong ASEAN, Tạp chí Khoa học lao động và Xã hội, số 48/2016,

tr 14.

8

động tự do di chuyển lao động có kỹ năng của ASEAN vẫn còn những hạn chế nhất định Trong tương lai, các quốc gia thành viên ASEAN cần khắc phục những hạn chế

đó nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra, nâng tầm ASEAN hơn nữa trên trường quốc tế

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

I Giáo trình.

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, Nxb.

Công an nhân dân, Hà Nội, 2020

II Văn bản pháp luật.

2 Hiến chương ASEAN năm 2008.

3 Hiệp định khung ASEAN về dịch vụ (AFAS) năm 1945,

https://trungtamwto.vn/upload/files/fta/174-da-ky-ket/191-asean -aec/207-noi-dung-hiep-dinh/4.2.%20Ti%E1%BA%BFng%20Anh.pdf (truy cập ngày 9/7/2021)

4 Tầm nhìn ASEAN 2020, https://aecvcci.vn/tin-tuc-n1560/tam-nhin-asean-2020.htm (truy cập ngày 9/7/2021)

5 Tuyên bố Bali II năm 2003, https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Tuyen-bo-ve-Thoa-uoc-ASEAN-II-228912.aspx (truy cập ngày 9/7/2021)

https://www.ilo.org/dyn/migpractice/docs/117/Declaration.pdf (truy cập ngày 9/7/2021)

https://www.asean.org/wp-content/uploads/images/archive/5187-10.pdf (truy cập ngày 9/7/2021)

https://www.asean.org/storage/2016/03/AECBP_2025r_FINAL.pdf (truy cập ngày 9/7/2021)

9 Tuyên bố chung về Ứng phó với các tác động của dịch bệnh Covid 19 đối với

lĩnh vực lao động và việc làm năm 2020, http://giadinhvatreem.vn/Tin-tuc/Tuyen-bo- chung-cua-cac-Bo-truong-Lao-dong-ASEAN-ve-Ung-pho-voi-cac-tac-dong-cua-dich-benh-Covid-19-doi-voi-lao-dong-va-viec-lam-39136 (truy cập ngày 9/7/2021)

III Sách tham khảo, tạp chí khoa học, luận án và các tài liệu tham khảo khác.

9