Thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang

C ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc H ọ và tên tác giả luận văn : Trần Thị Ngọc Đề tài luận văn: Thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang C

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

Ngoc.TTCB190001@sis.hust.edu.vn

Gi ảng viên hướng dẫn: TS Dương Thị Kim Đức

HÀ N ỘI, 04/2021

C ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

H ọ và tên tác giả luận văn : Trần Thị Ngọc

Đề tài luận văn: Thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang

Chuyên ngành: Công nghệ dệt, may

Mã s ố SV: 19BCNM

Tác giả, Người hướng dẫn khoa học và Hội đồng chấm luận văn xác nhận tác giả đã sửa chữa, bổ sung luận văn theo biên bản họp Hội đồng ngày29/04/2021 với các nội dung sau:

- Tác giả đã bổ sung thêm “Lời cam đoan”, “Danh mục viết tắt” theo quy định trình bày

L ời cảm ơn

Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, đến nay tôi đã hoàn thành chương trình học Thạc sỹ Chuyên ngành Công nghệ dệt, may

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến trường Đại học Bách khoa Hà

Nội, Viện đào tạo sau đại học trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, các Thầy, Cô giáo trong Viện Dệt May – Da giày và Thời trang, đã tận tình giúp đỡ, giảng dạy cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, đặc biệt là sự giúp đỡ tận tình

của TS Dương Thị Kim Đức, người đã tâm huyết đã tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ để tôi hoàn thành luận văn cao học này

Cuối cùng xin cảm ơn Gia đình, người thân đã giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà N ội, ngày 19 tháng 05 năm 2021

Tr ần Thị Ngọc

H ọc viên

L ời cam đoan

Tôi xin cam đoan toàn bộ kết quả nghiên cứu được trình bày trong Luận văn

là do tôi nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của TS Dương Thị Kim Đức và do tôi tự

trình bầy, không sao chép từ các Luận văn khác Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn

toàn về những nội dung hình ảnh cũng như các kết quả nghiên cứu trong Luận văn

Hà N ội,ngày 19 tháng 05 năm 2021

Người thực hiện

Tr ần Thị Ngọc

TÓM T ẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Đề tài: Thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang

Tác gi ả luận văn: Trần Thị Ngọc Khóa: 2019B

Người hướng dẫn: TS Dương Thị Kim Đức

N ội dung tóm tắt:

Lý do ch ọn đề tài: Trên thế giới, trong lĩnh vực Dệt may và Thiết kế thời trang,

thiết kế đồ họa mẫu vải là ngành đã có lịch sử phát triển lâu đời và có độ phủ rộng

và trực tiếp phục vụ các lĩnh vực thiết kế ứng dụng khác như: thiết kế nội thất, phụ trang, da giầy… Khoa học kỹ thuật phát triển, với sự trợ giúp của máy tính, công nghệ in ấn hiện đại, kết hợp với sự phát triển nhanh chóng của thời đại công nghệ

số, thiết kế đồ họa mẫu vải đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, phục vụ nhu cầu thương mại của khách hàng thời trang trên toàn thế giới Tuy nhiên ở Việt Nam

hiện nay, lĩnh vực này vẫn chưa được quan tâm đúng mức để đào tạo chuyên sâu cũng như hoạt động thương mại Vì thế, đề tài này nghiên cứu thiết kế đồ họa trang web mẫu vải thời trang là rất cấp thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường dệt may và thời trang ngày nay

M ục đích nghiên cứu: Nghiên cứu tổng quan thiết kế đồ họa trang web, thiết kế đồ

họa trang web mẫu vải Khái quát quá trình phát triển thiết kế đồ họa mẫu vải, kỹ thuật tạo tác cũng như phong cách, chủ đề thiết kế, tình hình thiết kế đồ họa mẫu

vải ngày nay Thực nghiệm thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang, đề xuất cách thức thiết kế đồ họa mẫu vải theo xu hướng thời trang Từ đó, ứng dụng thiết kế thời trang mẫu vải cho Công ty Cổ phần thời trang Việt Thắng

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Thiết kế đồ họa trang web, thiết kế đồ họa trang

web mẫu vải, mô hình trang web mẫu vải điển hình như thương hiệu Pattern Bank, Pattern Textiles, Pattern and Design, Pattern Observer, Trình tạo trang web Wix,

xu hướng thiết kế đồ họa trang web năm 2021 Thiết kế đồ họa mẫu vải, một số phong cách thiết kế mẫu vải tiêu biểu, các kỹ thuật in vải, thị trường thiết kế đồ

họa mẫu vải trên thế giới và Việt Nam Công ty cổ phần thời trang Việt Thắng, đối

thủ cạnh tranh (Thời trang nữ Wonnerful, thời trang mặc nhà Sunfly, Vincy Homewear) Xu hướng thời trang Xuân Hè 2020 Bộ sưu tập thời trang mẫu vải cho đối tượng trẻ em từ 3 - 8 tuổi, nữ thanh niên từ 17 - 25 tuổi, trung niên từ 40 -

65 tuổi tại Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu liên ngành: lịch sử trang phục,

thu thập tài liệu, hệ thống, tổng kết, phân tích, đánh giá, đưa ra hướng nghiên cứu

đề tài; Phương pháp thiết kế đồ họa trang web mẫu vải; Phương pháp tìm hiểu, thu

thập, tổng hợp thông tin, phân tích đánh giá các mô hình hoạt động trang web mẫu

vải điển hình Phương pháp, quy trình thiết kế đồ họa mẫu vải thời trang; phương pháp thực nghiệm thiết kế bộ sưu tập thời trang mẫu vải cho công ty Cổ phần thời trangViệt Thắng, đánh giá, sàng lọc, hiệu chỉnh và hoàn thiện bộ sưu tập

Cấu trúc đề tài: Đề tài nghiên cứu ngoài phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham

khảo, phụ lục, gồm có 3 chương chính:

Chương 1: Nghiên cứu tổng quan đề tài

Chương 2: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Đóng góp mới đề tài:

Lý lu ận: Tổng kết và hệ thống tư liệu về thiết kế đồ họa trang web, các mô hình

hoạt động trang web thiết kế mẫu vải điển hình Khái quát lịch sử, kỹ thuật tạo tác cũng như phong cách chủ đề thiết kế đồ họa mẫu vải Đưa ra phương hướng và quy trình thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang cũng như cách

thức thiết kế đồ họa mẫu vải theo xu hướng thời trang Đề xuất thiết kế đồ họa

trang web mẫu vải tại thị trường Việt Nam

Th ực tiễn: Đưa việc nghiên cứu ứng dụng lý thuyết vào thực tế sáng tác phục vụ

cho thị trường Việt Nam thông qua thiết kế trang web mẫu vải cho thương hiệu

VN Pattern và ứng dụng thiết kế vải vào thiết kế bộ sưu tập thời trang Xuân hè

theo đơn đặt hàng của Công ty cổ phần Việt Thắng Các kết quả nghiên cứu thu

được góp phần xây dựng cơ sở khoa học trong lĩnh vực thiết kế đồ họa mẫu vải

thời trang, thiết thực phục vụ, đẩy mạnh việc ứng dụng đồ họa thiết kế mẫu vải thể

hiện được ý tưởng và áp dụng vào thực tế, đáp ứng nhu cầu của khách hàng

Trần Thị Ngọc

HỌC VIÊN

M ỤC LỤC

CHƯƠNG 1 NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1

1.1 Tổng kết về tình hình nghiên cứu đã có 1

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 2

1.3 Tổng quan về thiết kế đồ họa trang web mẫu vải 5

1.3.1 Tổng quan về thiết kế đồ họa trang web 5

1.3.2 Tổng quan về thiết kế đồ họa mẫu vải 14

1.3.3 Tình hình thiết kế đồ họa trang web mẫu vải thời trang 38

1.4 Tổng quan về thương hiệu thời trang Việt Thắng 45

1.4.1 Giới thiệu về thương hiệu thời trang Việt Thắng 45

1.4.2 Đối tượng khách hàng thương hiệu 50

1.4.3 Đối thủ cạnh tranh, sản phẩm cùng loại 50

1.5 Tiểu kết 51

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C ỨU 53

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 53

2.2 Nội dung nghiên cứu 53

2.3 Phương pháp nghiên cứu 53

2.4 Tiểu kết 61

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 62

3.1 Kết quả phân tích giao diện trang web mẫu vải Patternbank, Pattern and Design 62

3.1.1 Patternbank – mô hình xưởng in trực tuyến 62

3.1.2 Pattern and Design – mô hình công ty của nhà thiết kế mẫu vải 73

3.2 Đề xuất phương án thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế đồ họa mẫu vải thời trang 78

3.2.1 Nghiên cứu tiền thiết kế 78

3.2.2 Thiết kế đồ họa trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 81

3.2.3 Tổng kết, đánh giá 99

3.3 Ứng dụng thiết kế bộ sưu tập thời trang mẫu vải xuân hè 2020 cho công ty cổ phần Việt Thắng 99

3.3.1 Phân tích SWOT thương hiệu Thời trang Việt Thắng 99

3.3.2 Tổng kết phong cách thương hiệu Thời trang Việt Thắng 100

3.3.3 Xác định ý tưởng bộ sưu tập 100

3.3.4 Nghiên cứu đối tượng sử dụng bộ sưu tập 103

3.3.5 Nghiên chất liệu vải lanh sử dụng cho bộ sưu tập 103

3.3.6 Thiết kế mỹ thuật bộ sưu tập 104

3.3.7 Tổng kết, đánh giá 118

3.4 Tiểu kết 119

K ẾT LUẬN 120

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 121

PH Ụ LỤC 124

5D: 5 Dimensions – Hành vi người dùng DTG: Direct to garment printing

SEO: Search Engine Optimization – Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm

PPC: Quảng cáo Google Pay Per Click RSVP : Répondez s'il vous plaî – Vui lòng trả lời Wix: Tên nền tảng trình tạo trang web HTML: Hyper-Text Markup Language ADI: Trí tuệ thiết kế nhân tạo

VT: Việt Thắng SWOT: Strengths (Điểm mạnh); Weaknesses (Điểm yếu);

Opportunities (Cơ hội); Threats (Thách thức)

DANH M ỤC HÌNH ẢNH

Hình 1 1 Sách tham khảo về thiết kế mẫu vải thời trang 1

Hình 1 2 Dự báo xu hướng thời trang mẫu vải 5

Hình 1 3 Thiết kế web đáp ứng 6

Hình 1 4 Trang Web phương tiện tiếp thị hữu ích 8

Hình 1 5 Interaction Design - thiết kế tương tác 9

Hình 1 6 Nhãn nút sử dụng động từ hành động 10

Hình 1 7 Mức độ tương tác người dùng với thiết kế trang web 11

Hình 1 8 Logo của Wix.com Ltd 12

Hình 1 9 Mẫu template trên Wix 12

Hình 1 10 Thị trường ứng dụng Wix 13

Hình 1 11 Một mảnh vỡ được dệt bởi những người Cơ đốc giáo Coptic, Ai Cập, thế kỷ V 14

Hình 1 12 Coptic trên áo choàng (tunic), thế kỷ V-VI 14

Hình 1 13 Dệt may có nguồn gốc từ Ba Tư, thế kỷ VIII 15

Hình 1 14 Nhuộm kháng sáp Niya, Trung Quốc 15

Hình 1 15 Loại vải dệt kháng tinh bột Adire eleko của Châu Phi 15

Hình 1 16 Các khối được đục bởi các thợ điêu khắc chuyên dụng theo các mẫu truyền thống Ấn Độ 16

Hình 1 17 Vải Chintz của Ấn Độ 16

Hình 1 18 Vải kalamkari, vải bông dệt trơn in khối (1640–50) 16

Hình 1 19 Nhung lụa cắt chồng lên nhau, Venice, thế kỷ XVI 17

Hình 1 20 Các họa tiết hoa lớn và quả lựu, Florence, thế kỷ XVI 17

Hình 1 21 Nhung voọc với các sợi gấm , sợi kim loại, Florence, thế kỷ XVI 17

Hình 1 22 Thiết kế phác thảo dệt của Anna Maria Garthwaite (trái) và William Kilburn (phải) 18

Hình 1 23 In khắc tấm đồng, Jouy, Pháp, 1759 18

Hình 1 24 In trục đồng 18

Hình 1 25 William Morris và mẫu thiết kế Strawberry Thief, 1883 19

Hình 1 26 Marilyn (1967) Bản in lụa của Andy Warhol - Nghệ thuật nhạc Pop 19

Hình 1 27 In kỹ thuật số dạng cuộn 20

Hình 1 28 Công nghệ in vải kỹ thuật số giảm thiểu tác động môi trường 21

Hình 1 29 Những bàn dập hoa văn gốm cổ Văn hóa Hoa Lộc bằng đất nung 21

Hình 1 30 Đồ gốm hoa nâu thời Lý - Trần thể kỉ XI – XIV 22

Hình 1 31 Hoàng bào của vua Lê Dụ Tông (1705 - 1719) 22

Hình 1 32 Long bào hoàng đế - trang phục Cung đình nhà Nguyễn 23 Hình 1 33 Kỹ thuật dệt vải và vẽ sáp ong – nhuộm chàm của dân tộc H’mông 23

Hình 1 34 Kỹ thuật In Batik 25

Hình 1 35 Nhuộm Shibori, tie- dye Châu Phi, tie – dye văn hóa Hippy (Trái qua phải) 25

Hình 1 36 In thủy ấn trên lụa 28

Hình 1 37 Kĩ thuật in khối 28

Hình 1 38 Chi tiết tạp dề - Bảo tàng Nordiska ở Stockholm 29

Hình 1 39 Quá trình In tấm khắc đồng lên vải 29

Hình 1 40 Máy in trục đồng 30

Hình 1 41 In lưới 31

Hình 1 42 In trục lưới quay 31

Hình 1 43 Máy in chuyển nhiệt quy mô nhỏ 32

Hình 1 44 Máy in chuyển nhiệt dạng cuộn (Máy in vải khổ lớn Epson ) 32

Hình 1 45 Công nghệ in DTG 33

Hình 1 46 Họa tiết lấy cảm hứng từ tự nhiên 34

Hình 1 47 Họa tiết dân tộc 34

Hình 1 48 Họa tiết lấy cảm hứng từ hình học 34

Hình 1 49 Họa tiết lấy cảm hứng từ sinh hoạt 34

Hình 1 50 Các phương pháp trong sản xuất thương mại hàng dệt in 39

Hình 1 51 Logo thương hiệu thời trang Việt Thắng 46

Hình 1 52 Trưng bày cửa hàng Thời trang Gia Đình VT 49

Hình 1 53 Website thương hiệu Thời trang Gia đình VT 49

Hình 3 1 Logo Patternbank và nhà sáng lập Neil Elliott 62

Hình 3 2 Trang web của Patternbank và trang web 63

Hình 3 3 Điều hướng trang web Patternbank 67

Hình 3 4 Sơ đồ giao diện “trang chủ” của trang web Patternbank 68

Hình 3 5 Sơ đồ giao diện trang “Design” của trang web Patternbank 69

Hình 3 6 Sơ đồ giao diện trang“Collection”của trang web Patternbank 70

Hình 3 7 Sơ đồ giao diện trang“Trends”của trang web Patternbank 71

Hình 3 8 Sơ đồ phân cấp giao diện trang web Patternbank 72

Hình 3 9 Logo và nhà thiết kế Rachelle 73

Hình 3 10 Giao diện trang web và tone màu chủ đạo 74

Hình 3 11 Điều hướng trang web Pattern and Design 76

Hình 3 12 Sơ đồ giao diện trang web Pattern and Design 77

Hình 3 13 Sơ đồ phân cấp trang web Pattern and Design 78

Hình 3 14 Các bài đăng tin tuyển dụng nguồn nhân lực Thiết kế mẫu vải thời trang 79

Hình 3 15 Xu hướng thiết kế web năm 2021 81

Hình 3 16 Sơ đồ hệ thống phân cấp trang web thương hiệu VN Pattern 82

Hình 3 15 Giao diện thiết kế trên wix lựa chọn 86

Hình 3 17 Phong cách thiết kế trang web VN Pattern 86

Hình 3 18 Điều hướng trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 87

Hình 3 19 Giao diện “Home” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Patter 89

Hình 3 20 Giao diện “About” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 89

Hình 3 21 Giao diện “Patterns” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 91

Hình 3 22 Giao diện “Trends” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 91

Hình 3 23 Giao diện “Blog” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 92

Hình 3 24 Giao diện “Contact” của trang web mẫu vải cho thương hiệu VN Pattern 93

Hình 3 25 Giao diện trang web hiển thị trên màn hình điện thoại 93

Hình 3 26 Điều hướng trang web 98

Hình 3 27 Vải lanh vicose thương hiệu thời trang Việt Thắng sử dụng 103

Hình 3 28 Trang phục trẻ em 118

Hình 3 29 Trang phục người lớn 118

DANH M ỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Bốn loại chính của kỹ thuật thiết kế trang trí trên vải 24

Bảng 1 2 Các kỹ thuật Shibori phổ biến 26

Bảng 1 3 Một số kỹ thuật Tie – dye theo phong cách Hippy 27

Bảng 1 4: Tổng kết khảo sát các mô hình trang web thiết kế mẫu vải 41

Bảng 1 5 Hệ thống sản phẩm thương hiệu 47

Bảng 1 6 Bảng tổng kết đối thủ cạnh tranh thương hiệu 51

Bảng 2 1 Các bước thiết kế giao diện trang web trên trình chỉnh sửa Wix…….57

Bảng 3 1 Phân tích giao diện và điều hướng Trang web Patternbank 64

Bảng 3 2 Phân tích giao diện trang chủ của Patternbank 74

Bảng 3 3 Phân tích thành phần logo thương hiệu VN Pattern 80

Bảng 3 4 Bảng tạo nội dung trang chủ 82

Bảng 3 5 Bảng tạo nội dung cho trang Về chúng tôi 83

Bảng 3 6 Bảng tạo nội dung cho trang Thiết kế mẫu vải thời trang 84

Bảng 3 7 Thiết kế đồ họa trang web hiển thị trên màn hình điện thoại 94

Bảng 3 8 Mô hình SWOT Thời trang Việt Thắng 99

Bảng 3 9 Bảng tổng kết phong cách thương hiệu 100

Bảng 3 10 Xu hướng thời trang họa tiết 2020 101

Bảng 3 11 Giải pháp thể hiện bộ sưu tập mẫu vải 104

Bảng 3 12 Quá trình thiết kế mô tip hoa quả nhảy múa 105

Bảng 3 13 Mẫu phát triển phác thảo lần 1 106

Bảng 3 14 Mẫu phát triển họa tiết hoa quả nhảy múa 108

Bảng 3 15 Sắp xếp bố cục Cụm lá 109

Bảng 3 16 Sắp xếp bố cục cụm hoa và thiết kế mô típ họa tiết Mẫu hoa (phối màu trầm) 110

Bảng 3 17 Quá trình phác thảo mẫu phát triển Mẫu hoa (phối màu trầm) 112

Bảng 3 18 Mẫu phát triển họa tiết mẫu hoa (Phối màu trầm) 113

Bảng 3 19 Phát triển Mô típ mẫu hoa (phối màu tươi sáng) 114

Bảng 3 20 Quá trình phác thảo mẫu phát triển Mẫu hoa (phối màu tươi sáng) 115 Bảng 3 21 Mẫu phát triển họa tiết mẫu hoa (Phối màu tươi sáng) 116

Bảng 3 22 Bộ sưu tập thiết kế mẫu vải mùa 2020 116

Bảng 3 23 Thành phần họa tiết mẫu vải 117

CHƯƠNG 1 NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI

1.1 T ổng kết về tình hình nghiên cứu đã có

• V ề thiết kế đồ họa trang web

Về lĩnh vực thiết kế đồ họa trang web, điển hình các sách “Elements of User

Interface Design” c ủa Theo Mandel, “Color for Websites (Digital Media Design)”

của Molly Holzschlag, “The modern web design process” của John Moore Williams,“UI is Communication” c ủa Everett N McKay, “Don’t Make Me Think”

của Steve Krug ,“E- Commerce Web Design – The importance of a first

impression” của Gabriella Beronius, Sarah Andrén,

• V ề thiết kế đồ họa mẫu vải

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực thiết kế đồ họa mẫu vải thời trang dưới sự ảnh hưởng của lịch sử, văn hóa, xã hội quốc gia, địa lý đối với các

chủ đề trang trí Sự ảnh hưởng của thời gian đối với các kỹ thuật trang trí mẫu vải

từ kỹ thuật cổ xưa, kỹ thuật truyền thống đến sự hiện diện cuả máy móc, kỹ thuật

và công nghệ hiện đại

- Dưới góc độ về lịch sử, sự ảnh hưởng văn hóa truyền thống khu vực

Sách điện tử ”A history of Graphic design” - chương 76 Graphic Design for

Textile c ủa Guity Novin, “The History of Pattern-Designing” của William Morris, sách “Printed Textiles: British and American Cottons and Linens 1700-1850” của

Linda Eaton, bài báo điện tử“Textile Production in Europe: Printed, 1600–1800”

của Melinda Watt, bài báo “Tracing textiles, motifs and patterns: historical to

contemporary” c ủa Liz Williamson,…

- Dưới góc độ quá trình thiết kế mẫu vải

Hình 1 1 Sách tham kh ảo về thiết kế mẫu vải thời trang Sách “Đồ án trang trí hoa lá cơ bản” của tác giả Lục Hồng Dương,

“Printed Textile Design” c ủa Amanda Briggs-Goode, “Textile Design: A

Suggested Program Guide”, Sách “Handbook of textile design Principles, processes and practice” c ủa Jacquie Wilson, bài báo “Sourcing Ideas for Textile

Design: Researching Colour, Surface, Structure, Texture and Pattern” của

Josephine Steed, Frances Stevenson, bài báo “Surface patterns, spatiality and

pattern relations in textile design” c ủa Tonje Kristensen Johnstone, “Conceptual

design method and creativity in textile design” c ủa Banu Gurcum,… (Hình 1.1)

- Dưới góc độ chủ đề, phong cách thiết kế

Sách “The Complete Pattern Directory: 1500 Designs from All Ages and

Cultures” c ủa Elizabeth Wilhide, sách“Textile Design: The Complete Guide to

Printed Textiles for Apparel and Home Furnishings” của Carol Joyce,

sách“Jacqueline Groag: Textile & Pattern Design” của Geoff Rayner, Annamarie

Phelps, sách “Designs of the World (British Museum Pattern Books)” của Eva

Wilson, sách “The Collier Campbell Archive: 50 Years of Passion in Pattern” của

Susan Collier , Sarah Campbell, Emma Shackleton, sách “Patterns: Inside the

Design Library” của Peter Koepke …

- Dưới góc độ kỹ thuật

Sách “Textile Design: Principles, Advances and Applications”của Amanda

Briggs-Goode, Katherine Townsend, các bài báo “Textile printing – past, present,

future” c ủa Nemanja Kašiković , Gojko Vladić, Dragoljub Novaković,

“Technological revolutions in textile printing” c ủa R B Chavan, “The Future of

Textile Printing…Will be Digital” c ủa Brooks G Tippett,

Ở Việt Nam, có một số tài liệu về lĩnh thực thiết kế đồ họa mẫu vải như sách

“Trang trí dân t ộc thiểu số” của Hoàng Thị Mong, Ma Thị Tiên đã khai thác, tuyển

chọn, ghi chép và làm phiên bản màu của đồ án trang trí các dân tộc thiểu số Việt

Nam “Ho ạ sắc Việt” của Trịnh Thu Trang (S River), “Bản rập họa tiết mỹ thuật

c ổ Việt Nam” - Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội - Viện Mỹ thuật, “Hoa văn Đại

Vi ệt” của nhiều tác giả Bài giảng “Tạo mẫu và xử lý chât liệu – Tạo mẫu vải” của

trường Đại Học Tôn Đức Thắng Tuy nhiên, những nghiên cứu trên chưa tương thích với tình hình phát triển của thực tế thị trường nên nhóm tác giả đi vào nghiên

cứu về thiết kế đồ họa mẫu vải và quy trình nhằm góp phần đưa ra giải pháp cho lĩnh vực thiết kế và sản xuất mẫu vải ở Việt Nam

1.2 M ột số khái niệm liên quan đến đề tài

• Đồ họa

Từ xa xưa, đồ họa trong tiếng Hy Lạp là γρφκός graphikos, để chỉ những bản

vẽ [1] là hình ảnh, thiết kế trực quan được hiển thị trên một bề mặt chất liệu như tường, gốm, vải, giấy, gỗ hoặc đá… mang ý nghĩa nghệ thuật nhằm mục đích thông báo, minh họa, trang trí hoặc giải trí phục vụ nhu cầu con người Ngày nay, hình ảnh, thiết kế trực quan được tạo ra bởi máy tính rất phổ biến, được gọi là đồ họa máy tính

• Thi ết kế

Danh từ thiết kế - “design” xuất phát từ chữ disegno của tiếng la tinh có từ

thời Phục Hưng có nghĩa là phác thảo, thuật vẽ (drawing), thiết kế bản vẽ, là cơ sở

của mọi nghệ thuật thị giác, công việc của sự sáng tạo Tại Anh vào thế kỷ XVI, khái niệm này được mở rộng hơn như là “lập trình một cái gì đó để thực hiện” thực

hiện phác thảo một bản vẽ đầu tiên cho một tác phẩm nghệ thuật hoặc phác thảo

của một sản phẩm mỹ nghệ Design là phác thảo, thiết kế, chế mẫu, và lập kế

hoạch cho sản phẩm công nghệ với quá trình công nghiệp hóa cũng là quá trình hình thành lịch sử design và bắt đầu vào khoảng giữa thế kỉ 19 [2]

• Thi ết kế đồ họa trang web

Website còn gọi là trang web hoặc trang mạng, bao gồm một hoặc nhiều trang web và trang web hiển thị đầu tiên khi người dùng truy cập được gọi là trang chủ

Một trang web là một tập tin chứa thông tin được hiển thị cho người sử dụng và các trang web được lưu trữ trên một máy chủ web và đảm bảo rằng luôn có sẵn trên Internet cho người sử dụng [3] Giao diện website (UI) (hay còn gọi là giao

diện người dùng) bao gồm tất cả những gì xuất hiện trên website hình ảnh, thông tin, video, các điều hướng người dùng trên website, liên kết trên web hay đơn

giản là tất cả những gì người dùng nhìn thấy, tương tác trên website

Thiết kế đồ họa web là sử dụng các yếu tố trực quan để tạo nên giao diện hiển

thị của trang Web giúp truyền đạt ý tưởng nhằm tiếp cận người dùng trang Web

Với sự ảnh hưởng mạnh mẽ của marketing online, website trở thành công cụ giao

tiếp hiệu quả để gây ấn tượng với khách hàng và nâng tầm giá trị thương hiệu trên Internet Một thiết kế đồ họa Website đẹp sẽ tạo sự thu hút về mặt hình thức, dẫn

dắt người xem tìm hiểu sâu về nội dung Đồng thời tăng khả năng nhận diện thương

hiệu, tính chuyên nghiệp và khả năng sử dụng trang Web

Phân loại trang web phổ biến ngày nay như là trang web thương mại điện tử, trang web cá nhân, trang web doanh nghiệp, trang web tin tức, trang web dành cho các tổ chức và cơ quan nhà nước, Diễn đàn cộng đồng, trang mạng xã hội, trang web xã hội, trang web giải trí,…

• Thi ết kế đồ họa mẫu vải

Thiết kế đồ họa mẫu vải là một khái niệm phát triển qua thời gian, ban đầu được hiểu như công việc của một cá nhân sử dụng các yếu tố thiết kế để tạo nên tính thẩm mỹ của mẫu vải, được thực hiện thành mẫu thực thông qua quá trình dệt,

in, nhuộm, thêu hoặc trang trí theo cách khác trên bề mặt vải Trải qua một quá trình đến ngày nay, thiết kế đồ họa mẫu vải thời trang là công việc của một tập thể trong đó có họa sĩ thiết kế

Thiết kế đồ họa mẫu vải thời trang là quá trình truyền tải ý tưởng thành một

bộ sưu tập thời trang mẫu vải Căn cứ vào thị trường, đối tượng khách hàng, xu hướng thời trang, phong cách thương hiệu, nguồn cảm hứng thiết kế từ đó cho ra đời những bộ sưu tập mẫu vải, các mẫu in trang trí ứng dụng theo những mùa thời trang mới, duy trì và cân bằng bản sắc thương hiệu với những mong đợi của khách hàng khi xu hướng thay đổi

Các nhà thiết kế đồ họa mẫu vải cần kiến thức nền tảng về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, thẩm mỹ, tiếp thị kết hợp sự hiểu biết về các khía cạnh kỹ thuật của

sản xuất và các tính chất của xơ, sợi, cấu trúc vải và thuốc nhuộm, công nghệ in Đồng thời có khả năng truyền cảm hứng cho các bộ sưu tập, xu hướng và phong cách

• Xu hướng

Xu hướng được thúc đẩy bởi sở thích và phong cách, tự thiết lập vững chắc trong một khoảng thời gian nhất định và là sự kết hợp của một số yếu tố bao gồm công nghệ, kinh tế, chính trị và nhân khẩu học [4] Các xu hướng tồn tại thông qua

một chu kỳ đổi mới và cạnh tranh liên tục Trong bối cảnh kỹ thuật số ngày nay, thiết kế và văn hóa đại chúng đã trở nên trực quan hơn, chủ yếu là hình ảnh, thị

hiếu, phong cách cá nhân và cách trình bày được chú trọng Thế giới trực tuyến đã

tạo ra sự gia tăng trong việc áp dụng các xu hướng Phương tiện truyền thông xã

hội phổ biến ý tưởng và hình ảnh một cách nhanh chóng, tác động tâm lý mạnh

mẽ Khi các xu hướng phát triển và lan truyền nhanh chóng, khiến tuổi thọ bị rút

ngắn, làm mờ ranh giới giữa xu hướng và mốt ngắn hạn

Sự bùng nổ của Internet giúp hệ thống dự báo xu hướng đã được tạo ra một cách hệ thống, bài bản hơn Ví dụ các nhà dự báo thời trang sẽ quyết định những ngoại hình sẽ gây ra tác động lớn nhất đến thị trường và dựa trên cơ sở đó, các nhà

thời trang sử dụng và sản xuất theo từng giai đoạn mùa thời trang [5]

• Xu hướng thiết kế trang web

Thiết kế web là sự giao thoa giữa khía cạnh trực quan của thiết kế đồ họa và khía cạnh công nghệ cao của công nghệ đang phát triển Đây là hai trong số những ngành chuyển động nhanh trên thế giới Vì vậy các xu hướng và kỹ thuật thiết kế web mới liên tục xuất hiện So với trước đây, yêu cầu thiết kế web ngày càng cao,

sự tỉ mỉ, toàn diện, phù hợp với xu thế, đặc biệt cả tương thích với mọi thiết bị từ máy tính để bàn, laptop và di động Trong lĩnh vực thiết kế website, xu hướng thiết

kế như một sự thể hiện toàn diện về tầm nhìn, thương hiệu, công nghệ và sự tiên phong tìm tòi vào các tác phẩm web Ngày càng có nhiều công nghệ và nhà thiết

kế tích hợp sự khéo léo, tài năng tạo ra xu hướng để thu hút người dùng bằng các thiết kế giao diện độc đáo và trực quan, dễ sử dụng, tăng khả năng truy cập, mức

độ tương tác và chuyển đổi

• X u hướng thời trang

Dự báo xu hướng thời trang là quá trình các nhà nghiên cứu, các nhà thiết kế

thời trang tìm hiểu xu hướng thời trang của các nước trên thế giới; sự dịch chuyển

xu hướng thời trang qua các mùa; nghiên cứu ảnh hưởng của xu thế văn hóa, xã

hội đến hành vi lựa chọn sử dụng thời trang của người tiêu dùng trong tương lai; ảnh hưởng sự tiến bộ khoa học kỹ thuật; ảnh hưởng của các vấn đề toàn cầu Dựa vào các thông tin trên, các nhà nghiên cứu sẽ phân tích, đánh giá kết hợp với việc ứng dụng đường cong chu kỳ hay quy luật vận động của màu sắc, kiểu dáng qua các năm và căn cứ vào thực tế các mùa trước liền kề để dự báo mùa kế tiếp

Dự báo xu hướng thời trang được mô tả bằng chủ đề, hình ảnh, bảng nhóm màu và có thể bằng mẫu nguyên liệu hay mẫu sản phẩm thực tế về màu sắc, nguyên

phụ liệu, kiểu dáng, họa tiết của các sản phẩm thời trang và các phụ trang đi kèm như trang sức, mũ, giày, túi… Các dự báo này phân thành hai loại: dự báo xa (trước mùa từ 18-36 tháng) và dự báo gần (trước mùa từ 3-12 tháng) [6]

• Xu hướng thời trang mẫu vải

Xu hướng thời trang mẫu vải thường thuộc loại dự báo gần, xác định xu hướng in & hoa văn theo mùa có tính định hướng, phù hợp về mặt thương mại Truyền cảm hứng, giúp cho các thương hiệu thời trang rút ngắn, tiết kiệm được

thời gian nghiên cứu xu hướng, đạt được hướng đi cụ thể theo danh mục sản phẩm,

giảm thiểu rủi ro trong quá trình phát triển sản phẩm

Hình 1 2 Dự báo xu hướng thời trang mẫu vải

Các nhà dự báo xu hướng thời trang mẫu vải luôn chủ động lập kế hoạch cho

phạm vi lĩnh vực thời trang cụ thể, nhận biết, phân tích phong cách đường phố

mới, văn hóa đại chúng, nghệ thuật, phim ảnh, âm nhạc, sàn diễn thời trang, thương

hiệu thời trang Trên cơ sở nghiên cứu, thu thập tài liệu tham khảo, những ví dụ

thực tế được chia nhỏ thành các lĩnh vực, các nhà thiết kế xác định xu hướng, bảng moodboard, đưa ra mẫu họa tiết chính, cách thức sử dụng, thiết lập danh mục từ liên quan và xây dựng bộ hồ sơ dự đoán xu hướng thời trang mẫu vải (Hình 1.2)

1.3 T ổng quan về thiết kế đồ họa trang web mẫu vải

Tổng quan về thiết kế đồ họa trang web

1.3.1.1 Xu hướng phát triển trang web và thiết kế trang web

Một số thống kê như tỉ lệ sử dụng Internet toàn cầu đã tăng từ 35% vào năm

2013 lên 58% vào năm 2019 Tính đến năm 2019, các khu vực có tỷ lệ sử dụng Internet cao nhất là Bắc Mỹ (95%), Bắc Âu (95%) và Tây Âu (94%) Ở Việt Nam, theo báo cáo Digital Marketing Việt Nam 2019 có tới 64 triệu người dùng Internet trên tổng số 97 triệu người, trong đó số lượng người dùng truy cập bằng thiết bị di động là 61.73 triệu người (chiếm 96% số người sử dụng internet) Mang sức ảnh hưởng to lớn, mạng xã hội đang là công cụ truyền thông phổ biến của hầu hết tất

cả các doanh nghiệp Việt Nam [7] Chính thói quen giải trí, xem video và mua sắm

trực tuyến của người dùng đã khiến các lĩnh vực liên quan đến thương mại điện tử, công nghệ thông tin hoặc sáng tạo nội dung trên nền tảng số tăng cao

Thị trường thiết kế web, cổng tìm kiếm thông tin, dịch vụ SEO và Truyền thông đa phương tiện từ 391,9 tỷ USD vào năm 2018 lên 772,9 tỷ USD vào năm

2022 với tốc độ tăng trưởng hàng năm là 18,5% Sự nổi lên của Quảng cáo Kỹ thuật số - Một tỷ lệ lớn ngân sách quảng cáo chuyển từ báo chí, bảng quảng cáo sang internet Các doanh nghiệp và nhà sản xuất sản phẩm sử dụng quảng cáo kỹ thuật số để xây dựng hoặc duy trì hình ảnh thương hiệu và tiếp thị sản phẩm và

dịch vụ cho người tiêu dùng Các hình thức quảng cáo điện tử bao gồm video streaming, tiếp thị dựa trên web và quảng cáo âm thanh kỹ thuật số Theo Cục

quảng cáo tương tác (IAB), trong năm 2017, quảng cáo video trên thiết bị di động

đã tăng 65% so với năm 2016 để đạt giá trị 2,6 tỷ USD.[8]

Việc sử dụng điện thoại thông minh và các thiết bị di động để truy cập Internet

đã phát triển mạnh mẽ Trước đây, các trang web được tối ưu hóa với các máy tính

để bàn, còn ngày nay, các trang web được tối ưu hóa, tương thích trên tất cả các màn hình thiết bị như máy tính để bàn, máy tính xách tay, máy tính bảng, điện thoại thông minh với mọi độ phân giải màn hình, duy trì sự hiển thị nội dung nhất quán thẩm mỹ trên mọi chế độ phân giải (Responsive Web Design - Thiết kế web

đáp ứng) (Hình 1.3)

Hình 1 3 Thi ết kế web đáp ứng

• Xu hướng phát triển website thương mại điện tử

Mua sắm trực tuyến là một trong những hoạt động trực tuyến phổ biến nhất trên toàn thế giới Việc bán hàng trên các trang website thương mại điện tử càng

trở nên thiết yếu để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong thời đại số Tổ

chức Thương mại Điện tử, 88% người tiêu dùng sẽ nghiên cứu thông tin sản phẩm trước khi họ mua hàng trực tuyến hoặc tại cửa hàng

Theo dữ liệu từ Finaria [9], sự bùng phát COVID-19 vào năm 2020 đã giúp

số lượng người dùng thương mại điện tử trên toàn cầu tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2019, vượt 3,4 tỷ người Xu hướng gia tăng sẽ tiếp tục diễn ra trong năm 2021,

với con số tăng thêm 10% so với cùng kỳ năm trước lên 3,8 tỷ Đến năm 2025, Finaria dự báo số lượng người dùng thương mại điện tử trên toàn thế giới sẽ đạt 4,9 tỷ người Số lượng người dùng thương mại điện tử ngày càng tăng trong bối

cảnh bùng phát virus coronavirus cũng khiến doanh thu của thị trường tăng vọt,

với con số tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái lên 2,43 nghìn tỷ đô la vào năm

2020 Trong đó, 469,3 tỷ đô la doanh thu bán hàng thương mại điện tử Finaria dự

kiến doanh thu từ thương mại điện tử toàn cầu sẽ đạt hơn 2,7 nghìn tỷ USD vào năm 2021 (tăng trưởng khoảng 11% so với cùng kỳ năm ngoái) và tiếp tục tăng lên 3,4 nghìn tỷ USD vào năm 2025 Thị trường dẫn đầu Trung Quốc, thị trường Hoa Kỳ được xếp hạng là lớn thứ hai trên toàn cầu Thời trang là phân khúc lớn

nhất của thị trường thương mại điện tử

Ở Việt Nam, theo báo cáo của Cục Thương mại Điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương), với 53% dân số tham gia mua bán trực tuyến, đã đưa thị trường thương

mại điện tử tại Việt Nam trong năm 2020 tăng trưởng 18%, đạt 11,8 tỷ USD, ước tính chiếm 5,5% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước

1.3.1.2 Tầm quan trọng của website với doanh nghiệp

Các công ty, doanh nghiệp hiện nay muốn phát triển thương hiệu, tìm kiếm đối tác, khách hàng nhà đầu tư thì luôn cần có một kênh thông tin liên lạc Xem xét lượng thời gian mọi người dành cho internet, các doanh nghiệp cũng đã chuyển sang trực tuyến Trang web cho các chủ doanh nghiệp ở mọi quy mô và sự hiện

diện trên phương tiện truyền thông xã hội đã trở nên quan trọng

• Trang web với khả năng hiển thị trang web, tăng khả năng tiếp cận, phạm

vi và tương tác với khách hàng

Đối với một doanh nghiệp truyền thống, vị trí cửa hàng là yếu tố rất quan trọng,

dễ thấy, dễ tiếp cận để thu hút khách hàng tiềm năng, tạo cho sự thành công của doanh nghiệp thông qua sự tăng lưu lượng truy cập và hiển thị Ngày nay nhiều doanh nghiệp cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho khách hàng thông qua sự hiện

diện trang web trực tuyến Không bị giới hạn về thời gian, không gian, địa lý, tăng

khả năng tiếp cận khách hàng và thực thi những đãi ngộ một cách kịp thời Việc tương tác trực tiếp với khách hàng dễ dàng hơn với các công cụ hỗ trợ trên trang web (hỗ trợ, tư vấn, đặt hàng, lấy ý kiến thông tin phản hồi, …)

Mọi người ở hầu hết các thị trường truy cập là Internet, cụ thể là một công cụ tìm kiếm như Google, Bing, Yahoo, … giúp cho người tiêu dùng dễ dàng tìm thấy, đọc thông tin và khám phá về doanh nghiệp Các nghiên cứu cho thấy 70 đến 80% người tiêu dùng nghiên cứu các doanh nghiệp trực tuyến khi quyết định mua hàng hóa hoặc dịch vụ của doanh nghiệp Nếu không có trang web, doanh nghiệp giảm

tiềm năng cũng như niềm tin và sự lựa chọn của người tiêu dùng [11]

• Trang web thiết lập uy tín và tạo dựng lòng tin với khách hàng, thể hiện sự chuyên nghiệp

Trang web là nơi quảng bá thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ của công ty

tớibkhách hàng trong và ngoài nước, cung cấp một nền tảng để chia sẻ câu chuyện, thông tin chính xác của doanh nghiệp từ quá trình hình thành, những đóng góp, thành tựu đạt được đến mục tiêu phát triển, sứ mệnh tầm nhìn, giá trị cốt lõi, phong cách thương hiệu Điều này phản ánh một hình ảnh chuyên nghiệp thông qua giao

diện trang web và các hoạt động của doanh nghiệp Địa chỉ email, tên miền và cách

giao tiếp với khách hàng qua web giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín, tạo dựng thương hiệu và truyền bá hình ảnh trên toàn thế giới, mang lại giá trị doanh nghiệp lâu dài

Trang web thể hiện sự chuyên nghiệp khi được thiết kế và kiến trúc một cách linh hoạt, chủ động cung cấp các tính năng đặc biệt và điều hướng thuận tiện, đơn

giản Thiết kế giao diện hấp dẫn, bố cục hài hòa, sử dụng màu sắc và hình ảnh phù

hợp với thương hiệu Nội dung trên trang web hữu ích mang tính thông tin và giúp khách truy cập hiểu rõ hơn về sản phẩm và dịch vụ, đồng thời nhấn mạnh các từ khóa liên quan mà người tiêu dùng có thể sử dụng để tìm kiếm thông tin Cấu trúc trang web và nội dung đều cần được tối ưu hóa cho các công cụ tìm kiếm (SEO) như Google, đảm bảo thời gian tải nhanh chóng để cải thiện trải nghiệm người dùng, giúp khách hàng tìm kiếm một cách nhanh chóng các sản phẩm và hiển thị

những dịch vụ mong muốn, tiết kiệm bớt thời gian tìm kiếm và tạo dựng niềm tin, thiện cảm với doanh nghiệp

Nhờ có trang web, khách hàng không phải đi đến một địa điểm văn phòng hay

gọi điện thoại đến bộ phận dịch vụ khách hàng qua để bày tỏ những phản hồi về doanh nghiệp Họ chọn hình thức trực tuyến, thời gian thực Và khi khách hàng có

thể cảm thấy không hài lòng, nếu trải nghiệm dịch vụ khách hàng tốt có thể giúp nâng cao trang web và có thể giữ chân người mua trong tương lai

• Trang web là một phương tiện tiếp thị hữu ích, tận dụng tiếp thị liên kết

Tiếp thị trang web (Website marketing) là một trong những kênh tiếp thị kỹ thuật số quan trọng để có thêm lưu lượng truy cập, để bán được nhiều sản phẩm

Thời đại 4.0, mỗi doanh cần phải xây dựng một chiến lược tiếp thị trang web rõ ràng Chiến lược thị trường internet điển hình như tiếp thị nội dung, tiếp thị truyền thông xã hội, tiếp thị qua email (Email Marketing), quảng cáo trả tiền cho mỗi lần

nhấp chuột (PPC), tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO)

Tiếp thị nội dung là một phương pháp rất phổ biến và không phô trương, sử

dụng nội dung như video, bài đăng blog, bài viết, âm thanh và các tài liệu khác để

tiếp thị thương hiệu tới khách hàng Tiếp thị truyền thông xã hội được sử dụng khi

tiếp cận khách hàng tiềm năng thông qua các trang web truyền thông xã hội như

Facebook, Twitter, Instagram, Pinterest, Snapchat, Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm

hoặc SEO là quá trình tối ưu hóa trang web để đảm bảo nó xuất hiện trong các kết

quả của công cụ tìm kiếm khi mọi người tìm kiếm bằng từ khóa có liên quan đến công việc kinh doanh của doanh nghiệp (Hình 1.4)

Bản chất của tiếp thị liên kết là đôi bên cùng có lợi, cho phép chủ sở hữu trang web với mong muốn kiếm thêm thu nhập thông qua các đơn vị liên kết khác nhau hay bằng cách làm việc với một nhóm những người có ảnh hưởng

• Trang web dễ dàng tuyển dụng, tăng năng lực cạnh tranh

Vị trí tuyển dụng việc có thể được quảng cáo trên web và các ứng cử viên quan

trọng, phù hợp với vị trí đang tìm kiếm có thể được yêu cầu nộp hồ sơ trực tuyến

hoặc gửi vào địa chỉ email của công ty Một trang web tốt sử dụng đồ họa hiện đại,

tải nhanh chóng, luôn cập nhật không chỉ thu hút khách hàng, mà còn thu hút những người có năng lực, có xu hướng muốn làm việc với các doanh nghiệp có tầm nhìn

hiện đại, không ngừng nâng cao khả năng tiếp thị

1.3.1.3 T hiết kế tương tác trong thiết kế trang web

Thiết kế trải nghiệm người dùng (UX) - Nghiên cứu các hành vi và cảm nhận

của người dùng, luôn nghiên cứu từ góc nhìn của người dùng Là quá trình nâng cao hiệu quả trải nghiệm của người dùng bằng cách cải thiện khả năng truy cập,

khả năng sử dụng, và sự hứng khởi được tạo ra bởi tương tác giữa người dùng với trang web Thiết kế trải nghiệm người dùng không chỉ đơn thuần là thiết kế tương tác mà liên quan đến nghiên cứu người dùng, xây dựng hồ sơ người dùng, thực

hiện thử nghiệm người dùng và khả năng sử dụng thử nghiệm,…

Thiết kế tương tác (Interaction Design) là một chuyên môn hóa trải nghiệm người dùng Thiết kế tương tác tập trung vào cách người dùng tương tác với sản

phẩm, nhấn mạnh quá trình một người giao tiếp với giao diện, tạo nên trải nghiệm độc đáo cho người dùng Tương tác trên giao diện web hay app cũng giống như

một người kể chuyện Nhà thiết kế trở thành người tạo ra những câu chuyện đủ để kích thích trí tò mò, đủ tương tác để kéo người nghe tham gia vào câu chuyện, khám phá sản phẩm và thế giới mỹ thuật của mình Năm chiều của thiết kế tương tác là một mô hình hữu ích của Gillian Crampton Smith với khái niệm bốn chiều, Kevin Silver bổ sung thêm chiều thứ năm như sau: 1D – Từ ngữ; 2D - Biểu diễn

trực quan, 3D -Vật thể hoặc không gian, 4D – Thời gian, 5D – Hành vi người dùng [12]

Hình 1 5 Interaction Design - thi ết kế tương tác

1D – Từ ngữ là đại diện cho ngữ nghĩa, hoặc ý nghĩa và bản chất của các tương tác của người dùng Lời nói có sức mạnh, và cần được xử lý một cách nhanh chóng, ẩn ý và ảnh hưởng sâu sắc đến khán giả Thuật ngữ sử dụng nên quen thuộc

với người dùng, thể hiện chính xác các hành động biểu thị, được truyền đạt bằng

giọng điệu phù hợp và được sử dụng nhất quán trong toàn bộ thiết kế Ví dụ từ ngữ trên nhãn nút phải có ý nghĩa và đơn giản dễ hiểu, truyền đạt thông tin cho người dùng, tránh nhầm lẫn và không quá nhiều thông tin khiến người dùng bị choáng

ngợp Các nhãn nút của bạn phải truyền cảm hứng cho người dùng bằng các động

từ hành động Khi người dùng đọc một động từ hành động, họ biết nút sẽ làm gì Người dùng có thể nhanh chóng thực hiện hành động mà không cần đọc văn bản

hỗ trợ nào thay vì hộp thoại xác nhận “Có/ Không” (Hình 1.6) [13]

Hình 1 6 Nhãn nút s ử dụng động từ hành động

2D - Biểu diễn trực quan là những yếu tố đồ họa như hình ảnh, kiểu chữ, màu

sắc và các biểu tượng mà người dùng tương tác Chúng thường bổ sung cùng các

từ được sử dụng để truyền đạt thông tin cho người dùng 3D -Vật thể hoặc không gian là phương tiện điều khiển hữu hình mà người dùng tương tác với sản phẩm như như bàn phím máy tính, chuột, màn hình cảm ứng, cần điều khiển, bộ điều khiển trò chơi…và người dùng tương tác trong loại không gian vật lý như người dùng đang đứng trong một đoàn tàu đông đúc trong khi sử dụng ứng dụng trên điện thoại thông minh hoặc đang ngồi trên bàn làm việc trong văn phòng để lướt trang web Tất cả những điều này đều ảnh hưởng đến sự tương tác giữa người dùng

và giao diện Hiểu phương tiện và thiết kế sẽ giúp người dùng dễ dàng thực hiện thao tác trên giao diện Khi người dùng đang thực hiện tác vụ bằng chuột, màn hình có thể hiển thị hành động di chuột để tạo cảm giác có thể nhấp, nhưng với màn hình cảm ứng, điện thoại thông minh cần có giải pháp khác để làm cho nó trông có thể nhấp được

4D - Thời gian đề cập đến các phương tiện thay đổi theo thời gian (hoạt ảnh, video, âm thanh) Chuyển động và âm thanh đóng một vai trò quan trọng trong

việc đưa ra phản hồi bằng trực quan và âm thanh cho các tương tác của người dùng

Một vấn đề nữa là lượng thời gian người dùng dành để tương tác với sản phẩm

Tốc độ, Khả năng đáp ứng, ngữ cảnh, cảm nhận được xác định để người dùng hiểu được các tương tác giữa người dùng và giao diện 5D – Hành vi bao gồm hành động, hoặc hoạt động và trình bày, hoặc phản ứng Cách người dùng thực hiện các hành động trên giao diện trang web, sự phối kết hợp của 4 yếu tố trước với nhau

để ảnh hưởng đến sự tương tác của người dùng với giao diện Từ đó xem xét phản

hồi cảm xúc từ người dùng và hình thành các đề xuất mới nâng cao trải nghiệm người dùng

• M ức độ tương tác với người dùng với thiết kế trang web

Một số thống kê thiết kế trang web về mức độ tương tác với người dùng: Khoảng 48% cá nhân coi thiết kế của một trang web là yếu tố quan trọng trong

việc xác định uy tín của một công ty Người dùng có thể đánh giá mức độ hấp dẫn

trực quan của trang web trong vòng 50 mili giây Nếu thời gian tải trang web quá

chậm, 44% người dùng chuyển đổi thiết bị và 39% ngừng tương tác với trang web Màn hình và thiết kế đóng những vai trò quan trọng trong trải nghiệm xem nội dung Theo nghiên cứu của Adobe về trạng thái nội dung, 80% người dùng chọn

khả năng thu hút sự chú ý của nội dung là quan trọng trong cuộc sống cá nhân, trong khi 72% là quan trọng trong cuộc sống nghề nghiệp của họ Về mức độ hiển

thị nội dung trên thiết bị, 73% người dùng coi là quan trọng khi xem nội dung cho

mục đích cá nhân và chuyên nghiệp

Trong một nghiên cứu của GoodF Firm, 85% nhà thiết kế web cho rằng thiết

kế trang web chật ních (crowded) là lỗi thiết kế web phổ biến nhất của các doanh nghiệp nhỏ Các mối quan tâm khác được đề cập là thiếu lời gọi hành động (38%), điều hướng ẩn (31%), kiểu chữ web xấu (27%) và sử dụng khoảng trắng kém

(19%) (Hình 1.7) Với mức độ ảnh hưởng của thiết kế web đến hành vi của người dùng web, các nhà phát triển web luôn khám phá các cách để thu hút khán giả bằng các thiết kế độc đáo và trực quan mà không làm mất đi khả năng truy cập, chức năng và các cân nhắc chuyển đổi [10]

1.3.1.4 Cách thức cơ bản thiết kế trang web và trình tạo trang web Wix

Về cơ bản, có hai cách thức cơ bản thiết kế trang web hiện nay Một là, nhà thiết kế tự xây dựng trang web về thiết kế giao diện người dùng và phát triển trang web Cách thức thứ hai sử dụng các trình tạo trang web nhanh chóng, không cần

mã hóa và hoàn toàn linh hoạt, cung cấp bố cục chuyên nghiệp và khả năng tùy

chỉnh

Một số trình tạo trang web (thiết kế giao diện người dùng): Wix, Squarespace, Shopify (ecommerce), Site Builder, Weebly, 1&1, Adobe Muse, BigCartel (ecommerce), Ipage, Etsy, Simbla, Godaddy SiteBuilder, Volusion (ecommerce),

VistaPrint Web Builder, Zenfolio, Jimdo, BigCommerce (ecommerce), MoonFruit, Yola, …

Nền tảng Wix rất phổ biến trên các phương tiện truyền thông và là cái tên đầu tiên mà mọi người nghĩ đến khi nói về một trình tạo trang web hiện đại, dễ sử

dụng và nhanh chóng nhất cho người dùng, đặc biệt là những người không có nhiều

kiến thức về lập trình (code) và muốn xây dựng một trang web cho mình Tác giả

đi vào tìm hiểu tổng quan về trình tạo trang web trên nền tảng Wix và lựa chọn Wix cho quá trình thiết kế đồ họa trang web cho thiết kế mẫu vải thời trang

• Giới thiệu về Wix – nền tảng thiết kế giao diện trang web

Hình 1 8 Logo c ủa Wix.com Ltd

Wix.com Ltd là một công ty phần mềm của Israel, cung cấp các dịch vụ phát triển web dựa trên đám mây Nó cho phép người dùng tạo các trang web HTML51

và các trang web di động thông qua việc sử dụng các công cụ kéo và thả trực tuyến Wix được thành lập vào năm 2006 bởi các nhà phát triển Israel Avishai Abrahami, Nadav Abrahami và Giora Kaplan Đến nay đã phát triển thành quy mô phục vụ hơn 110 triệu người dùng và là một trong những doanh nghiệp lớn nhất trong ngành thiết kế Web

Wix có khả năng xây dựng trang web nhanh chóng, các trang web được tạo

từ Wix chạy với tốc độ khá nhanh, có độ bền bị cao Wix giới thiệu hàng loạt ý tưởng phong phú về bố cục website (template), có hơn 500 mẫu giao diện đa ngành nghề thuộc 70 danh mục và phong cách thiết kế khác nhau như thương mại điện

tử, giáo dục, thời trang du lịch, bất động sản, công nghệ, và có sẵn dữ liệu mẫu

(dummy data) (Hình 1.9)

Hình 1 9 M ẫu template trên Wix

1 HTML5 là một ngôn ngữ cấu trúc và trình bày nội dung cho World Wide Web và sẽ là công nghệ cốt lõi

c ủa Internet trong tương lai không xa, được đề xuất đầu tiên bởi Opera Software

Trình chỉnh sửa giao diện trang web trực quan Ưu điểm nổi bật nhất thu hút

hầu hết khách hàng của Wix là giao diện kéo và thả Nhờ vào những tính năng và công cụ được tích hợp thông minh giúp cho việc chỉnh sửa, thiết kế website dễ dàng, nhanh chóng và thuận tiện hơn Đáng chú ý hơn là công cụ chỉnh sửa Wix

có phiên bản cho thiết bị di động Công cụ này cho phép chỉnh sửa trang web chính xác theo ý muốn và kiểm tra trước mức độ hiển thị trên thiết bị di động [14]

Mở rộng tính năng trang web với thị trường ứng dụng Wix (Wix App Market): Chat, diễn đàn, sự kiện, thương mại điện tử Chat cho phép trò chuyện

trực tuyến với khách hàng ngay trên trang web, mở rộng dịch vụ khách hàng Diễn đàn giúp phát triển nội dung nhiều hơn hoặc tạo một nơi hội họp cho khách hàng,

để họ thảo luận về sản phẩm của chủ sở hữu trang web với những người dùng khác Đối với các công ty năng động tổ chức nhiều sự kiện, ứng dụng Wix Events giúp

tạo và giới thiệu nhiều sự kiện, quản lý mọi thứ từ hệ thống Ticket cho đến hệ

thống RSVP (vui lòng trả lời) Cửa hàng trực tuyến/ thương mại điện tử không chỉ bán hàng thông qua trang web mà còn mở rộng sang các nền tảng khác như

Amazon và Facebook,… (Hình 1.10)

Quảng cáo trang web dễ dàng thông qua tích hợp công cụ quản lý SEO, tạo các bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội, Sử dụng email marketing Wix liên tục bổ sung và cải tiến các tính năng phù hợp chính xác với xu hướng và công nghệ hiện tại Xây dựng cả một hệ sinh thái với các công cụ và sản phẩm nhằm

mục đích giúp người dùng tạo ra các trang web thành công như công cụ tạo logo,

tạo báo giá cho khách hàng, các phương thức thanh toán tích hợp, nhiệm vụ và lời

nhắc, trả lời tự động,…

Hình 1 10 Th ị trường ứng dụng Wix

Tổng quan về thiết kế đồ họa mẫu vải

1.3.2.1 Lịch sử thiết kế đồ họa mẫu vải a) Thế giới

Lịch sử thiết kế đồ họa mẫu vải gắn liền với quá trình phát triển của các ngành như in ấn, hóa nhuộm Được chia thành 3 giai đoạn: Giai đoạn sơ khai, thời kỳ công nghiệp hóa, làn sóng mới của công nghệ in vải kỹ thuật số

• Giai đoạn sơ khai

Ước tính khoảng 150.000 hàng dệt may đã được tìm thấy trong các ngôi mộ

cổ Ai Cập trong điều kiện cát, khô ráo có niên đại từ cuối thế kỷ thứ III đến giữa

thế kỷ VII Hầu hết các tấm vải khảo cổ là mảnh thảmdệt, mảnh vụn quần áo bằng

vải len, vải lanh (vải dệt Coptic), có hoa văn được dệt bằng sợi len nhuộm (Hình

1.11) Các chủ đề được mô tả vô cùng đa dạng do sự xáo trộn của các hệ thống tín ngưỡng thời đại, dẫn đến những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày và văn hóa

thị giác Trong giai đoạn Ai Cập Hậu La Mã và Ai Cập Byzantine, các tín ngưỡng ngoại giáo của Hy Lạp và La Mã bắt đầu bị chi phối bởi ảnh hưởng của Cơ đốc giáo và các nền tảng thẩm mỹ đã được đặt ra dần hình thành nên nghệ thuật Hồi giáo Các mảnh dệt hoa văn đã được cắt ghép trang trí trên áo choàng (tunic) (Hình

1.12), rèm cửa, thảm, treo tường,… [15]

Hình 1 11 M ột mảnh vỡ được dệt bởi những

người Cơ đốc giáo Coptic, Ai Cập, thế kỷ V

Hình 1 12 Coptic trên áo choàng (tunic), th ế kỷ V-VI

Đế quốc Sasan (224-651 SCN) của Iran là một triều đại khá ít người biết đến, tuy nhiên triều đại đã tự khẳng định là một thời kỳ cho sự sáng tạo và nghệ thuật cao với nền văn minh Ba Tư thống trị Con đường Tơ lụa Phong cách của họ thể

hiện qua các mặt hàng thương mại chủ chốt và quà tặng ngoại giao, đặc biệt là lụa

và đồ kim loại với họa tiết chủ đạo biểu tượng của sư tử, đại điện cho vương quyền, linh thiêng Ban đầu, lụa thô được nhập khẩu từ Trung Quốc đến cận Đông, chủ

yếu đến Ba Tư và Byzantine Syria, sau đó được nhuộm và dệt thành các loại vải Các mặt hàng dệt may sau đó được tái xuất theo các tuyến đường thương mại sang Trung Quốc, Nhật Bản hoặc được vận chuyển về phía tây đến Byzantium, các vương quốc mới nổi của châu Âu Khi ngày càng có nhiều nền văn hóa Trung Á

và phương Tây tiếp thu kiến thức về nghề trồng dâu nuôi tằm, các thiết kế đã được sao chép rộng rãi Vào thế kỷ VIII, họa tiết Sasanian được tìm thấy vừa là hàng

nhập khẩu vừa là bản sao được sản xuất trong nước từ các nguồn phân tán như Tây Ban Nha, Byzantium, Nhật Bản, Sogdiana và Trung Quốc Vào thế kỷ VIII, họa

tiết Sasanian được tìm thấy, vừa là hàng nhập khẩu vừa là bản sao được sản xuất trong nước và từ các nguồn phân tán như Tây Ban Nha, Byzantium, Nhật Bản, Sogdiana, Ấn Độ và Trung Quốc (Hình 1.13) [16]

Hình 1 13 D ệt may có nguồn gốc từ Ba Tư, thế kỷ VIII

Thông qua tấm vải lanh cổ “Antinoe veil” mô tả một số cảnh trong thần thoại

Hy Lạp, có niên đại từ thế kỷ IV sau Công nguyên đã chứng minh được rằng hàng

dệt có hoa văn đã được nhuộm sau khi dệt Vật liệu được ngâm trong bồn nước nhuộm, một số phần của nó được phủ một chất bảo vệ như đất sét hoặc sáp để

chống lại, chặn thuốc nhuộm từ vải Kỹ thuật này là một hình thức nghệ thuật cổ xưa được sử dụng để quấn xác ướp ở Ai Cập vào thế kỷ IV trước Công nguyên Ở châu Á, kỹ thuật này được thực hành ở Trung Quốc vào thời nhà Đường (618–907

sau Công nguyên) (Hình 1.14), ở Nhật Bản vào thời Nara (645–794 sau Công nguyên), và ở Indonesia, người Java gắn liền với kĩ thuật này (Batik) từ năm 960 sau Công Nguyên Ở châu Phi với các bộ tộc Yoruba ở Nigeria, Soninke và Wolof

ở Senegal Họ sử dụng tinh bột sắn hoặc bột gạo, hoặc bùn làm chất kháng thay vì

sáp ong [17] (Hình 1.15)

Hình 1 14 Nhu ộm kháng sáp Niya, Trung Quốc Hình 1 15 Loại vải dệt kháng tinh bột

Adire eleko của Châu Phi

Kỹ thuật in khắc gỗ có nguồn gốc từ Trung Quốc thời cổ đại với các bằng

chứng từ năm 220 sau Công Nguyên Kỹ thuật này tạo ra các thiết kế chi tiết, nhưng yêu cầu các khối riêng biệt để in từng màu trên các khu vực được chỉ định Các vùng màu nhỏ hơn thường được vẽ bút chì hoặc vẽ bằng tay trên hàng dệt Theo thời gian, qua con đường tơ lụa, kỹ thuật này lan rộng từ châu Á đến tất cả các nơi trên thế giới Các bản in khắc gỗ đã đến Nhật Bản vào năm 764 – 770 sau

Công nguyên Đến Ấn Độ vào khoảng thế kỷ XII, kỹ thuật in khối đã ăn sâu vào văn hóa con người nơi đây với những tác phẩm được chạm khắc tinh xảo, nổi tiếng

về ý tưởng sáng tạo của các thiết kế trang trí phù hợp với thị trường châu Âu Hoa cách điệu theo hai chiều, thân cây nhấp nhô, thảm thực vật hình học tự nhiên hoặc tưởng tượng Tất cả những yếu tố này tạo ra hệ thực vật cảnh với nhiều nét sang

trọng trong họa tiết và sự cân bằng của màu sắc

Hình 1 17 V ải Chintz của Ấn Độ

Hình 1 19 Nhung l ụa cắt

ch ồng lên nhau, Venice, thế

k ỷ XVI

Hình 1 20 Các h ọa tiết hoa l ớn và quả lựu, Florence, th ế kỷ XVI

Hình 1 21 Nhung vo ọc

v ới các sợi gấm , sợi kim

lo ại, Florence, thế kỷ XVI

Cuối thế kỷ XVII, Chintz của Ấn Độ được coi là mối đe dọa đối với ngành dệt may quốc gia của Pháp và Anh Đầu tiên là Pháp (1686) và sau đó là Anh (1720)

đã đưa ra luật cấm công dân của họ sản xuất, nhập khẩu, thậm chí mặc áo vải chintz

của Ấn Độ hoặc sử dụng nó làm vật che hoặc treo Các nhà máy của Anh và Pháp

đã phát triển công nghệ để tạo ra các bản sao của vải chintz của Ấn Độ

Nhung, lụa, gấm có hoa văn là loại vải đắt trong số các loại vải dệt thoi Các thành phố của bán đảo Ý đã sản xuất phần lớn các loại lụa xa xỉ của châu Âu trong

suốt thời kỳ Trung cổ và thời kỳ Phục hưng, và tiếp tục thống trị ngành sản xuất hàng dệt may sang trọng vào thế kỷ XVII Trong suốt thế kỷ XV và XVI, Venice

và Florence nổi tiếng với những tấm nhung xa hoa kết hợp những sợi kim loại bọc

với những họa tiết hoa lớn và họa tiết quả lựu (Hình 1.19, 1.20, 1.21) Trong thế

kỷ XVII, thủ đô Genoa sản xuất vải nhung hoa đa sắc với các hoa văn quy mô lớn

chủ yếu dùng để phủ tường và đồ nội thất [16]

• Th ời kỳ công nghiệp hóa

Một ngành công nghiệp dệt lụa khá lớn đã tồn tại ở Pháp từ thế kỷ XV, tập trung ở thành phố Tours, vị trí gần thủ đô Paris Lyon, trung tâm thương mại quan

trọng cho các thương nhân nhập khẩu hàng dệt của Ý, sau đó vượt qua Tours trở thành trung tâm sản xuất hàng dệt lụa sang trọng lớn nhất của Pháp Nghề dệt lụa

ở Lyon được hỗ trợ bởi các nghề thủ công phụ khác như kéo sợi, nhuộm và in giấy đặc biệt cho các bản vẽ thiết kế dệt, ngoài ra còn có sự hiện diện của các thương nhân cung cấp nguyên liệu và bán thành phẩm Năm 1685, một số lượng lớn nghệ nhân Huguenot (tin lành Pháp) chuyển từ Pháp sang Anh, Hà Lan và Đức Danh tính của các nhà thiết kế dệt được biết đến, điển hình là nhà thiết kế dệt người Anh, Anna Maria Garthwaite (1690–1763), William Kilburn (1745-1818), …

(Hình 1 22)

Hình 1 22 Thi ết kế phác thảo dệt của Anna Maria Garthwaite (trái) và William

Kilburn (ph ải)

Giữa thế kỷ XVIII chứng kiến sự khởi đầu của cuộc cách mạng công nghiệp và

sự ra đời của một loạt công nghệ mới Từ máy kéo sợi (do James Hargreaves phát minh năm 1764), tự động hóa việc chuẩn bị sợi ngang cho máy dệt, đến động cơ hơi nước (do James Watt hoàn thiện năm 1775), được áp dụng cho khung dệt điện Hàng dệt trơn và có hoa văn được sản xuất hàng loạt, nhanh hơn và rẻ hơn cho trang phục và nội thất Pháp tiếp tục là nguồn cung cấp hàng đầu cho trang phục sang trọng và lụa trang trí trong suốt thế kỷ XIX, kỹ thuật của Anh vượt trội trong

việc sản xuất hàng loạt cho người tiêu dùng tầm trung

Công nghệ in ấn phát triển khi người Châu Âu tìm kiếm các quy trình nhanh hơn và hiệu quả hơn In khắc tấm đồng (intaglio) là một kỹ thuật được phát minh

bởi Thomas Bell năm 1760 Các rãnh được hình thành trên tấm kim loại (thường

là đồng) được ép bằng một quá trình vật lý như khắc hoặc ăn mòn axit Thuốc nhuộm được áp dụng lên bề mặt của tấm sau đó chuyển sang vải bằng cách tạo áp

lực

Hình 1 23 In kh ắc tấm đồng, Jouy,

Pháp, 1759

Hình 1 24 In tr ục đồng

Các loại hình ảnh thường là cảnh nông thôn hoặc thần thoại được lãng mạn

hóa và được in bằng một màu: đỏ, xanh lam hoặc tím (Hình 1.23) In khắc tấm

đồng đã được cải tiến bằng in trục cơ giới vào năm 1783, cho ra nhiều biến thể về

đường nét, kết cấu, tông màu (Hình 1.24)

Bắt đầu ở Anh vào khoảng năm 1880, phong trào Nghệ thuật và Thủ công ra đời ca ngợi thủ công, sự khéo léo của các nghệ nhân Đây là một phong trào phản ứng trước tác động của công nghiệp hóa Anh thời Victoria khi các kĩ thuật cá nhân

bắt đầu bị ảnh hưởng bởi hệ thống sản xuất hàng loạt William Morris (1834 - 1896) là nhà thiết kế đồ họa dệt may có tầm ảnh hưởng nhất trong thời gian này

(Hình 1.25) Các thiết kế đồ họa mẫu họa tiết với nghệ thuật in khắc gỗ của Morris được ứng dụng cho đồ nội thất, rèm cửa, giấy dán tường, gốm sứ và phụ kiện thời trang Các thiết kế được lấy cảm hứng từ tình yêu thiên nhiên, cây cỏ [18]

Hình 1 25 William Morris và m ẫu thiết kế Strawberry Thief, 1883

Năm 1907, Samuel Simon được cấp bằng sáng chế in lụa ở Anh Một kỹ thuật

bắt nguồn từ Trung Quốc vào thời nhà Tống (960–1279) Sau đó, kỹ thuật này được các nước châu Á khác như Nhật Bản điều chỉnh và tiếp tục được tạo ra bằng các phương pháp mới hơn Họ sử dụng tóc người trải dài trên khung gỗ để tạo thành lưới, gắn khuôn tô từ giấy nến (Stencil-paper) để tạo ra hình ảnh Bàn chải

cứng được sử dụng để ép mực qua lưới lên vải Thế kỉ XVII, in lụa đã được sử

dụng ở Pháp Màn lưới bằng lụa được căng trên khung để đỡ giấy nến, bàn chải

cứng dần được thay thế bởi chổi cao su

Hình 1 26 Marilyn (1967) B ản in lụa của Andy Warhol - Nghệ thuật nhạc Pop

Thế kỷ XIX, in lụa mới bắt đầu trở nên phổ biến được sử dụng trên toàn thế

giới In phẳng được cơ giới hóa vào năm 1950 và năm 1962 in trục lưới quay được

ra đời Đây là cách thực hiện in phủ đầy đủ hoa văn thành một quá trình liên tục

và đã được sử dụng rộng rãi In lụa đã được hiện đại hóa và thực sự phát triển trong

suốt những năm 1960 Các nghệ sĩ như Andy Warhol đã tạo ra các bản in lụa nâng

tầm nghệ thuật lên thành biểu tượng của văn hóa đại chúng[19] (Hình 1.26) In

trục lưới đã trở thành công nghệ tiên phong cho phong trào thời trang nhanh, đặc

biệt là khi sản xuất được chuyển sang các nước thị trường nhân công lao động rẻ hơn như Trung Quốc và Ấn Độ

Một số phong trào mỹ thuật khác đã ảnh hưởng đến thiết kế đồ họa mẫu vải như, phong trào tân cổ điển (giữa thế kỷ 18 tới cuối thế kỷ 19) , phong trào nghệ thuật Art Nouveau (1880-1910) , nghệ thuật trang trí Art Deco (1920 -1930), chủ nghĩa lập thể (đầu thế kỷ 20), chủ nghĩa biểu hiện (cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20), phong cách Trung Quốc - Chinoiserie (hồi sinh những năm 1900 - 1920), phong trào tiên phong Bauhaus (1919-1933), phong cách dân tộc, dân gian và phong trào nghệ thuật Pop art (1950s)

Các nhà thiết kế nổi tiếng thế kỷ XX là Désirée Lucienne Lisbeth Dulcie Day (1917- 2010), Mary White later Mary Dening (1926), Laura Ashley (1925-1985),

Zika Ascher (1910-1992), Terence Conran (1931 – 2020)

• Làn sóng m ới của công nghệ in vải kỹ thuật số

Năm 1970 nhằm khắc phục những nhược điểm của ngành in lụa, in chuyển nhiệt ra đời với sự phổ biến của vải polyester Quá trình liên quan đến việc in hoặc sơn các loại mực chuyển lên giấy, sau đó đặt lên các loại vải nhất định trong khoảng

thời gian ngắn với điều kiện nhiệt độ được kiểm soát cụ thể In chuyển nhiệt là một trong ba nhánh của công nghệ in nhiệt, bao gồm nhuộm thăng hoa nhiệt (thermal dye sublimation), chuyển sáp nhiệt (thermal wax transfer), chuyển nhiệt (thermal transfer) Công nghệ này được phát minh bởi tập đoàn SATO Nhật Bản với sản

phẩm đầu tiên được trình làng là máy in nhãn chuyển nhiệt năm 1981 Ngày nay, công nghệ in vải kỹ thuật số tốc độ cao không ngừng được cải tiến và sửa đổi với

khả năng sáng tạo, tính linh hoạt, thẩm mỹ, độ chính xác cao và giảm thiểu tác động môi trường [20] In kỹ thuật số tác động rộng hơn đến các mùa thời trang,

mô hình kinh doanh và chuỗi cung ứng thời trang và may mặc (Hình 1.27, 1.28)

Hình 1 27 In k ỹ thuật số dạng cuộn

Hình 1 28 Công ngh ệ in vải kỹ thuật số giảm thiểu tác động môi trường

Thiết kế đồ họa mẫu vải từ xưa đến nay được ứng dụng rộng rãi trong thời trang, phụ trang và nội ngoại thất Phát triển vượt bậc trên mọi phương diện từ nghệ thuật tạo hình, phong cách thiết kế đến các kỹ thuật in ấn Thiết kế đồ họa

mẫu vải đã khẳng định vị thế, trở một trong những lĩnh vực quan trọng, thúc đẩy

sự phát triển của ngành dệt may

b) Khái quát nghệ thuật trang trí trên vải Việt Nam

Qua những di chỉ khảo cổ được khai quật là những bàn dập hoa văn gốm cổ thuộc Văn hóa Hoa Lộc4được khắc vạch nhiều mô típ hoa văn Những dấu in này thường có mặt phẳng hoặc hơi cong lồi, có núm để cầm Theo một số nhà nghiên

cứu, những con dấu này có thể dùng để in màu trên vải hoặc trên người (tiền thân

của tục xăm mình) [21] (Hình 1.29) Điều này cho thấy nghệ thuật trang trí đồ họa

trên mẫu vải đã được hình thành ở Việt Nam từ rất sớm, tiếp tục hình thành và phát triển qua quá trình giống như những ngành nghệ thuật khác ở Việt Nam

Hình 1 29 Nh ững bàn dập hoa văn gốm cổ Văn hóa Hoa Lộc bằng đất nung

4 Văn hóa Hoa Lộc được biết đến đầu tiên là những di tích của các bộ lạc sinh tụ trên miền ven biển Bắc

b ộ tỉnh Thanh Hóa trong khoảng nửa đầu thiên niên kỷ thứ II trước công nguyên

Qua di sản nghệ thuật còn lưu giữ lại trên đồ gốm, đồ đá, gỗ qua các thời Đinh,

Tiền Lê, Lý, Trần, Lê, Nguyễn có thể thấy rằng đã đạt được phong cách điển hình theo mỗi giai đoạn thời kỳ khác nhau Nghệ thuật trang trí trong gốm hoa nâu thời

Lý - Trần đã đạt một đỉnh cao trong tạo dáng và trang trí Lối tạo dáng trau chuốt,

tỷ mỷ đã tạo ra mỗi đồ gốm như một tác phẩm nghệ thuật Hoa văn trang trí gốm giai đoạn Bắc thuộc chủ yếu là văn hình học thì hoa văn trang trí trên đồ gốm Lý -

Trần đã phong phú rất nhiều: cây cỏ, hoa lá, chim muông, rồng phượng, con người, mây trời sóng nước đã xuất hiện trên đồ gốm Đặc biệt, đề tài hoa lá sen - biểu trưng của đạo Phật đã được người thợ gốm khai thác triệt để, từ tạo dáng đến trang trí Đoá sen nở được thể hiện qua từng giai đoạn, cho đến đài sen, gương sen, cánh sen lúc thì trang trí nổi, khi thì khắc hoặc in chìm [22] (Hình 1.30)

Hình 1 30 Đồ gốm hoa nâu thời Lý - Trần thể kỉ XI – XIV

Mỹ thuật thế kỷ XVII thời Lê - Trịnh là giai đoạn hưng thịnh nhất trong lịch

sử nghệ thuật dân tộc, đã phát triển toàn diện trong nhiều lĩnh vực như kiến trúc, điêu khắc, trang trí, gốm rất đa dạng về nội dung và có phong cách nghệ thuật

thống nhất ở đẳng cấp cao, có tính chất định hình cho mỹ thuật tới tận thế kỷ XX Đặc điểm mỹ thuật của thời kỳ này là tính nghệ thuật và tính hiện thực cao Trang

phục thời Lê - Trịnh có sự phân biệt đẳng cấp khá rõ ràng từ triều đình cho đến trang phục thường dân Trang phục Cung đình trang nghiêm với nhiều biểu tượng đặc trưng xác định đẳng cấp, địa vị, quyền lực được thể hiện chặt chẽ qua hệ

thống họa tiết trang trí mang tính biểu tượng trên áo, mũ Chủ đề hệ thống họa tiết

là những chủ đề gắn với Nho giáo, đề cao tôn ti trật tự trong xã hội phong kiến

Với bố cục cân xứng, đăng đối, đặc trưng của họa tiết như các hình tượng rồng, phượng, long mã, lân, mây, hoa, lá đều có sự thống nhất phong cách [23]

Hình 1 31 Hoàng bào c ủa vua Lê Dụ Tông (1705 - 1719)

Đến thời Nguyễn, trước khi có sự du nhập của văn hóa Phương Tây, dưới ách

thống trị của thực dân Pháp, thiết kế mẫu hoa văn trên các chất liệu gỗ, đồng, gốm

sứ, đặc biệt trang trí trên vải vô cùng phong phú, sống động, công phu và đạt đến trình độ thẩm mỹ rất cao thông qua sự kết hợp của nghệ thuật may thêu, hội họa, nghề kim hoàn Phẩm phục nhà Nguyễn có sự pha trộn từ nhiều quan điểm trang

phục của những triều đại trước, và đặc biệt là triều Mãn Thanh Nhà Nguyễn đã có

sự chọn lọc, cải biến khi thay các tấm áo dày, ấm thành trang phục mỏng nhẹ, sử

dụng hoa văn An Nam, gam màu nóng vào thường phục,… Đề tài trang trí trên trang phục cung đình triều Nguyễn cho thấy sự phân chia thứ bậc được tuân thủ nghiêm ngặt Phổ biến nhất là tượng trưng cho vương quyền, độc tôn của nhà vua,

mang hàm nghĩa của sự quyền quý (Hình 1.32)

Hình 1 32 Long bào hoàng đế - trang phục Cung đình nhà Nguyễn

Với sự đa dạng 54 dân tộc khác nhau nên nghệ thuật tạo hình hoa văn dân tộc

Việt Nam cũng qua đó mà trở nên phong phú, nhiều kỹ thuật và hình thức thể hiện Đặc biệt, hoa văn trang trí do các nghệ nhân thiết kế trên kỹ thuật dệt thổ cẩm là

những mô típ trang trí độc đáo, đặc sắc thể hiện nét văn hóa và sự khéo léo của kỹ thuật thủ công gắn liền với khả năng thẩm mỹ Trong quy trình tạo hình và trang trí hoa văn trên vải, mỗi một dân tộc lại có những kỹ năng, kỹ xảo khác nhau như triết nếp, khâu đột, khâu luồn sợi, khâu vắt; các kỹ thuật tạo hoa văn như thêu của dân tộc Dao, Phù Lá; in hoa văn bằng sáp ong (kỹ thuật batik) của H’Mông, Dao

Tiền; kỹ thuật Ikat của Cơ Tu, Khơ Me; ghép vải của dân tộc LôLô, Pu Péo; dệt

của Thái, Mường và một số dân tộc Tây Nguyên [24]

Hình 1 33 K ỹ thuật dệt vải và vẽ sáp ong – nhuộm chàm của dân tộc H’mông

Nhìn chung, thiết kế đồ họa mẫu vải là ngành đã có lịch sử phát triển lâu đời,

gắn liền với quá trình phát triển của các ngành như in ấn, hóa nhuộm Kỹ thuật in

vải được xuất phát ra đời từ kỹ thuật thô sơ, tới công nghệ in như hiện nay với nhiều cách thức in khác nhau tùy theo từng loại vải, theo từng kỹ thuật của từng giai đoạn khoa học kỹ thuật, từng vùng miền, đất nước, dân tộc khác nhau Trong cách tạo hình của các hoa văn trên vải, cùng với những kỹ thuật tạo tác là những đặc trưng của một nền văn hóa, mang đậm nét văn hóa riêng biệt của truyền thống được lưu giữ tới ngày nay

1.3.2.2 Một số kỹ thuật thiết kế trang trí trên vải điển hình

Trải qua quá trình phát triển theo thời gian thì ngày nay, có nhiều kỹ thuật thiết kế trang trí trên vải phát triển được sử dụng để tạo hiệu quả thẩm mỹ cho các

mẫu vải theo mục đích khác nhau cũng như chất liệu khác nhau Chúng được chia làm 4 nhóm chính: Nhuộm tạo hình họa tiết, In kháng, In bóc màu, In trực tiếp

dịch thuốc nhuộm Thuốc nhuộm được cố định vào vải ở những khu

vực mà thuốc cẩn màu vẽ/sơn lên

In cản màu

(resist)

Kỹ thuật sử dụng chất kháng hoặc ngăn không cho thuốc nhuộm tiếp xúc với toàn bộ miếng vải, do đó

tạo ra hoa văn và lớp nền Hình

thức phổ biến nhất sử dụng sáp, hồ làm từ tinh bột hoặc bùn, hoặc một

lực cản cơ học tác động lên vải như buộc hoặc khâu

Ví dụ: Tie – dye, Batik,…

In xả

(discharge)

Sự phân hủy nhóm màu của thuốc nhuộm Vải đầu tiên phải được nhuộm với thuốc nhuộm (có thể bị phá hủy bởi các chất phá màu được chọn) Hồ in discharge được

in trên vải đã nhuộm màu để phá

hủy màu trên vùng được thiết kế

vải, thuốc nhuộm thấm vào sợi vải

In công nghiệp hiện đại chủ yếu sử

dụng cụ chuyên dụng đựng sáp nóng để vẽ hoa văn lên vải Tấm vải được nhuộm

bằng nước được chiết ra từ thân, lá hoặc quả của các loại cây, với ba màu chủ đạo

là xanh chàm, nâu và đỏ sẫm Tấm vải được để khô trong vài tiếng để giữ màu, ngâm vải trong nước nóng hoặc sử dụng bàn là là gián tiếp làm tan lớp sáp ong, để

lại phần hoa văn đặc trưng (Hình 1.34)

• Nhu ộm Tie dye

Tie-dye là sự nhuộm màu vải bằng cách buộc từng phần của vải lại để chỗ đó không bị ăn màu Nhuộm tie-dye mang đến hiệu ứng ngẫu hứng cho màu sắc hiển

thị trên mặt vải, tạo ra những vệt nhuộm loang lổ trên mảnh vải

Hình 1 35 Nhu ộm Shibori, tie- dye Châu Phi, tie – dye văn hóa Hippy (Trái qua phải)

Tie dye đã tồn tại từ rất lâu, có bắt nguồn từ kỹ thuật Shibori của Nhật Bản tạo hoa văn dựa trên các kiểu buộc, thắt, vắt, khâu, xoắn vải hoặc nẹp vải sau đó nhúng

vải vào trong thuốc nhuộm Ở châu Phi, phong cách này cũng ra đời từ rất sớm (Nhuộm chàm) Xu hướng tie – dye thực sự nổi lên vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970 với những chiếc áo thun tie – dye nhuộm màu sặc sỡ mang

phong cách, văn hóa Hippie (Hình 1.35)

Loại vải dùng để nhuộm cũng cần có thành phần từ sợi thiên nhiên như tơ

tằm, đũi, lụa, bông, vải 100% cotton Thuốc nhuộm (phẩm nhuộm), là tên gọi chung của các hợp chất hữu cơ mang màu (có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp)

và rất đa dạng về màu sắc cũng như chủng loại, có khả năng bắt màu hay gắn màu

trực tiếp Thuốc nhuộm tự nhiên tạo màu sắc êm dịu và mềm mại, bền với thời gian và thể hiện sự hòa hợp tự nhiên giữa chúng Do vậy đòi hỏi các phương pháp nhuộm dài hơn, chậm hơn để đạt được màu sắc tốt Chất tổng hợp rẻ và dễ sử dụng, nhanh chóng, trong thế kỷ vừa qua, nó đã thay thế thuốc nhuộm tự nhiên cho mục

đích thương mại Có 6 kĩ thụật Shibori nổi tiếng là Kanoko, Miura, Kumo, Nui, Arashi và Itajime (B ảng 1.2)

B ảng 1 2 Các kỹ thuật Shibori phổ biến

Hầu hết họa tiết hình tròn được tạo bởi kĩ thuật này

Kỹ thuật

Miura

Phương pháp buộc thắt

sử dụng kim móc để kéo các khoảng vải, sau đó dùng chỉ để thắt quanh

sẽ được cuốn quanh các

vật thể rắn và buộc túm

bằng chỉ tạo ra đường tròn đồng tâm

gỗ hoặc đồng Phương pháp này sẽ tạo ra các

họa tiết đường chéo

thống thì sử dụng thanh

gỗ để kẹp vải Tie – dye theo phong cách Hippy sử dụng kỹ thuật cơ bản của Shibori, thuốc nhuộm tổng hợp cho ra sản phẩm nhiều màu sắc, phong phú bắt mắt, nổi bật, chất

lượng màu sắc tươi sáng (Bảng 1.3)

B ảng 1 3 Một số kỹ thuật Tie – dye theo phong cách Hippy