Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở học viện an ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực

Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninh nhândân theo định hướng ph

của riêng tác giả Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định, không trùng lặp với các công trình khác đã công bố.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Nguyễn Thị Thu Phương

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ

1.1 Những công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá kết

1.2 Những công trình nghiên cứu về quản lý kiểm tra, đánh

1.3 Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu đã công

bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 29

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CÁC MÔN CHUYÊN NGÀNH CỦA HỌC VIÊN Ở HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN THEO ĐỊNH HƯỚNG

2.1 Những vấn đề lý luận về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết

quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện

An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực 332.2 Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra,

đánh giá kết quả học tập các môn chuyên ngành của họcviên ở Học viện An ninh nhân dân theo định hướng phát

2.3 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá

kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Họcviện An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực 71

NINH NHÂN DÂN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

3.3 Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninhnhân dân theo định hướng phát triển năng lực 843.4 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện

An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực 943.5 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến

quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninh nhândân theo định hướng phát triển năng lực 1053.6 Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân thực trạng

quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninh nhândân theo định hướng phát triển năng lực 107

Chương 4: BIỆN PHÁP VÀ KIỂM NGHIỆM BIỆN PHÁP QUẢN LÝ

HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CÁC MÔN CHUYÊN NGÀNH CỦA HỌC VIÊN Ở HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN THEO ĐỊNH HƯỚNG

4.1 Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện

An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực 115

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ

1 An ninh nhân dân ANND

1. Bảng 2.1 So sánh một số năng lực chuyên biệt cần hình thành

cho học viên chuyên ngành ở Học viện ANND 43

2. Bảng 3.1 Tổng hợp số lượng đối tượng khảo sát 81

3. Bảng 3.2 Mức độ đánh giá và số điểm quy ước tương ứng 83

4. Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

xây dựng mục tiêu hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên ởHọc viện ANND theo định hướng PTNL 84

5. Bảng 3.4 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

hình thức kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành của học viên ở Học viện ANND

6. Bảng 3.5 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

phương pháp kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành của học viên ở Học viện ANND

7. Bảng 3.6 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

nội dung kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành của học viên ở Học viện ANND

8. Bảng 3.7 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

xây dựng đề thi các môn chuyên ngành ở Học

9. Bảng 3.8 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

chấm thi, lên điểm và công bố điểm thi ở Học

10. Bảng 3.9 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

kế hoạch hóa hoạt động kiểm tra, đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở

Học viện ANND theo định hướng PTNL 94

11 Bảng 3.10 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

tổ chức, triển khai hoạt động kiểm tra, đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở

Học viện ANND theo định hướng PTNL 96

12 Bảng 3.11 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

quản lý lực lượng thực hiện kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên ởHọc viện ANND theo định hướng PTNL 98

viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL 100

14 Bảng 3.13 Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng

quản lý kết quả sau KTĐG kết quả học tập cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện

15 Bảng 3.14 Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá mức độ tác

động của các yếu tố đến quản lý hoạt động kiểmtra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành củahọc viên theo định hướng PTNL (N=480) 105

16. Bảng 4.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 133

17. Bảng 4.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 134

18. Bảng 4.3 Thứ hạng tính cần thiết và tính khả thi của cácbiện pháp 136

20. Bảng 4.5 Kết quả khảo sát về kiến thức quản lý củaCBQL trước thử nghiệm. 143

21. Bảng 4.6 Kết quả khảo sát kỹ năng quản lý của CBQLtrước thử nghiệm. 144

22. Bảng 4.7 Tổng hợp kết quả khảo sát kỹ năng quản lý củaCBQL trước thử nghiệm. 145

23. Bảng 4.8 Kết quả khảo sát kiến thức quản lý của CBQLsau thử nghiệm. 145

24. Bảng 4.9 Kết quả khảo sát kỹ năng quản lý của CBQLsau thử nghiệm 146

25 Bảng 4.10 Tổng hợp kết quả khảo sát kỹ năng quản lý củaCBQL sau thử nghiệm. 147

26 Bảng 4.11 Tổng hợp sự tiến bộ về kiến thức, kỹ năng quảnlý của CBQL 147

27 Bảng 4.12 Tổng hợp kết quả khảo sát sự tiến bộ về kiến thức,kỹ năng quản lý của CBQL tham gia thử nghiệm. 149

1 Sơ đồ 2.1 Mô hình chung cấu trúc năng lực 39

Tên biểu

1 Biểu đồ 3.1 Thực trạng kế hoạch hóa hoạt động kiểm tra,

đánh giá KQHT của học viên ở Học viện

2 Biểu đồ 3.2 Thực trạng tổ chức, triển khai hoạt động kiểm tra,

đánh giá KQHT của học viên ở Học viện ANND 98

3 Biểu đồ 3.3 Thực trạng quản lý lực lượng thực hiện kiểm

4 Biểu đồ 3.4 Thực trạng quản lý nội dung, phương pháp, chuẩn

kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành

5 Biểu đồ 3.5 Thực trạng quản lý kết quả sau kiểm tra, đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành của học viên ởHọc viện ANND theo định hướng PTNL 105

6 Biểu đồ 3.6 Mức độ tác động của các yếu tố đến quản lý hoạt

động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên

7 Biểu đồ 4.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp 134

8 Biểu đồ 4.2 Mức độ khả thi của các biện pháp 135

9 Biểu đồ 4.3 Sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi 137

10 Biểu đồ 4.4 Mức độ tiến bộ về kiến thức, kỹ năng quản lý của

CBQL trước thử nghiệm và sau thử nghiệm 149

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Kiểm tra, đánh giá KQHT của người học là công việc thường xuyêntrong quy trình đào tạo, là một bộ phận rất quan trọng, không thể tách rời quátrình dạy học, là xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại, có ý nghĩa rất quantrọng đối với người dạy, người học và cơ quan quản lý giáo dục Theo đó,quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT là việc làm cần thiết, đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chấtlượng cao cho ngành Công an Kiểm tra, đánh giá KQHT là quá trình đánhgiá người học về trình độ kiến thức, khả năng tư duy sáng tạo, liên hệ vậndụng thực tiễn của người học sau khi được học tập, nghiên cứu các môn học,

là công cụ quan trọng, chủ yếu để đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu học tậpcủa người học theo chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo Nó còn là cơ sởquan trọng để cơ quan chức năng tham mưu đổi mới chương trình, nội dungđào tạo, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp thi, kiểm tra nhằm nângcao chất lượng giáo dục - đào tạo theo mục tiêu đào tạo

Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tám (khóa XI)khẳng định mục tiêu: “Đối với giáo dục đại học, tập trung đào tạo nhân lực trình độcao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu trithức, sáng tạo người học” Nghị quyết cũng xác định: “Đánh giá kết quả đào tạo đạihọc theo hướng chú trọng năng lực phân tích, sáng tạo, tự cập nhật, đổi mới kiếnthức; đạo đức nghề nghiệp; năng lực nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ;năng lực thực hành, năng lực tổ chức và thích nghi với môi trường làm việc” [6]

Để thực hiện được mục tiêu này ngoài việc đổi mới chương trình, nội dung,phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học…thì việc kiểm tra, đánhgiá KQHT nói chung, KQHT các môn chuyên ngành nói riêng của người học làkhâu quan trọng Hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngànhcủa người học gắn liền với mục tiêu và nội dung đào tạo các môn chuyên ngành.Thông qua kiểm tra, đánh giá KQHT người học, nhà quản lý xác định mức độđạt được mục tiêu đào tạo, từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy

và học các môn chuyên ngành

Trước xu thế trên, các trường CAND trong đó có Học viện ANND hiệnđang tổ chức triển khai mạnh mẽ việc đổi mới căn bản, toàn diện về GDĐT.Trong đó, chú trọng thực hiện nhiệm vụ: “Nghiên cứu đổi mới hình thức vàphương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo bảo đảm trungthực, khách quan, đánh giá đúng KQHT của người học Hoàn thiện hệ thốngcác văn bản, hướng dẫn trong thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo Tăngcường hoạt động thanh tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin trongquản lý, giám sát chất lượng đào tạo nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hoạtđộng giảng dạy, học tập, quản lý trong các học viện, trường CAND” [6] “Tuynhiên, kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học việnANND mới tập trung đánh giá việc nắm kiến thức của môn học, chưa chú trọngđến việc PTNL cho người học, nhất là năng lực được hình thành qua học tập cácmôn chuyên ngành tại Học viện Ngoài nguyên nhân do nội dung, CTĐT cònmang nặng tính lý luận, thiếu môi trường thực hành, phương pháp giảng dạy củagiảng viên chưa thực sự đổi mới, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHTcác môn chuyên ngành chưa chặt chẽ, thống nhất,… cũng là nguyên nhân dẫnđến chất lượng học tập các môn chuyên ngành chưa cao Để khắc phục thựctrạng trên, cần có những nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL ở các Họcviện thuộc Bộ Công an nói chung và ở Học viện ANND nói riêng Đây là mộttrong những cơ sở để đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo ở các Học việnANND, đáp ứng nhiệm vụ GDĐT trong CAND giai đoạn mới.

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT của người học của các tác giả ở trong và ngoài nước Tuynhiên, về quản lý hoạt động KTĐG theo định hướng PTNL, đặc biệt làPTNL các môn chuyên ngành của đối tượng học viên có tính chất đặc thùnhư Học viện ANND hiện chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ

thống Vì vậy, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Quản lý hoạt động kiểm tra,

đánh giá kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện

An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực” làm đề tài nghiên

cứu luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn quản lý hoạt động kiểm tra, đánh

giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL, đề

xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL, gópphần nâng cao chất lượng GDĐT của Học viện, đáp ứng yêu cầu đào tạo cán

bộ của lực lượng CAND trong giai đoạn hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Luận án

- Xây dựng cơ sở lý luận quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động KTĐG và thực trạngquản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên

ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

- Tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp

đề xuất và thử nghiệm một biện pháp

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở Học viện ANND

Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành củahọc viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung: luận án chỉ tập trung nghiên cứu về vấn đề quản

lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành hệ đào tạo cử

nhân chính quy và hệ vừa làm vừa học tại Học viện ANND theo định hướng

PTNL, trong đó chỉ tập trung vào những năng lực chung của học viên

Phạm vi về khách thể khảo sát: luận án chỉ tập trung khảo sát cán bộ

quản lý, giảng viên và học viên thuộc Học viện ANND

Phạm vi về thời gian: các số liệu nghiên cứu sinh sử dụng cho quá trình nghiên

cứu luận án được khảo sát, điều tra, tổng hợp từ năm 2015 đến nay

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của họcviên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL có vai trò quan trọng trong việcđảm bảo thực hiện mục tiêu GDĐT của Học viện Tuy nhiên, lý luận và thực tiễncủa vấn đề này chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống; quá trình triển khai

thực hiện tại Học viện còn nhiều bất cập… Do vậy, nếu đề xuất được những biện

pháp phù hợp như: Xây dựng và hoàn thiện hệ thống các văn bản quy định vềquản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của họcviên theo định hướng PTNL; Tổ chức xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực cácmôn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL; Tổ chức bồi dưỡngnâng cao năng lực của các chủ thể quản lý trong quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT các môn chuyên ngành theo định hướng PTNL; Chỉ đạo ứngdụng CNTT trong các hoạt động KTĐG và quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL; Tăngcường giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL thì sẽ

nâng cao chất lượng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyênngành của học viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại Học viện ANNDhiện nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương,chính sách của Đảng, Nhà nước về đổi mới GDĐT và quản lý GDĐT Trongquá trình nghiên cứu, đề tài vận dụng các tiếp cận: tiếp cận hệ thống - cấu trúc;

tiếp cận thực tiễn; tiếp cận chức năng và tiếp cận phát triển nhằm làm sáng tỏnhững vấn đề về lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu.

Tiếp cận hoạt động: Xem xét quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướngPTNL với tư cách là hoạt động với các thành tố cấu thành và vận hành theo quyluật của hoạt động Các yếu tố của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá có mốiquan hệ biện chứng với nhau Theo đó trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND đòi hỏi phải liênkết được các yếu tố của hoạt động

Tiếp cận hệ thống - cấu trúc: KTĐG là một khâu của QTĐT, tồn tại

trong mối quan hệ thống nhất, tác động hỗ trợ lẫn nhau với các thành tố khác,

vì vậy KTĐG cần đặt trong mối quan hệ các khâu từ việc xác định mục tiêuđào tạo, lựa chọn nội dung, phương pháp hình thức đào tạo đến các biện phápbảo đảm chất lượng đào tạo…

Tiếp cận thực tiễn: Dựa trên thực tiễn hoạt động kiểm tra, đánh giá

KQHT các môn chuyên ngành theo định hướng PTNL, những điều kiện chungcủa hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT và nét đặc thù của hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT các môn chuyên ngành theo định hướng PTNL Trên cơ sở đó,luận án giải quyết vấn đề quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành theo định hướng PTNL trong mối quan hệ thống nhất với pháttriển giáo dục và quản lý GDĐT ở Học viện ANND

Tiếp cận chức năng: Tiếp cận chức năng trong nghiên cứu này là việc

xem xét và ứng dụng các chức năng cơ bản của quản lý để triển khai các hoạtđộng kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành theo định hướng PTNL.Trên cơ sở đó nội dung, biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHTcác môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướngPTNL được xem xét linh hoạt về phương diện chức năng QLGD, các khâu quản

lý và yêu cầu CĐR của Học viện đã xác định

Tiếp cận năng lực: Dựa trên lý thuyết hình thành và PTNL làm cơ sở

phương pháp luận cho việc xác định biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh

giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo địnhhướng PTNL

Tiếp cận phát triển: Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các

môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNLkhông phải là vấn đề tĩnh mà luôn thay đổi dưới sự tác động ảnh hưởng củacác nhân tố khách quan và chủ quan Bởi vậy, cần có quan điểm phát triểnkhi nhìn nhận, đánh giá và bổ sung kịp thời các khía cạnh quản lý hoạtđộng kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Họcviện ANND theo định hướng PTNL và các yếu tố tác động đến nó để kịpthời đề xuất các biện pháp quản lý cho phù hợp

Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đề tài sử dụng tổng hợp các

phương pháp sau đây:

Phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các tài liệu về lý luận quản lý vàquản lý giáo dục của các tác giả trong và ngoài nước

Phân tích, tổng hợp các chỉ thị, nghị quyết về đổi mới GDĐT và quản

lý GDĐT của Đảng, Nhà nước

Nghiên cứu các văn bản tổng kết về GDĐT, nhất là về quản lý giáodục của các Học viện thuộc Bộ Công an; Qua đó, giúp nghiên cứu sinhkhái quát, đánh giá và luận giải các quan điểm, tư tưởng, nội dung có liên quanđến đề tài nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi

Tiến hành lập phiếu trưng cầu ý kiến trên cơ sở đặt ra những câu hỏi

và các phương án trả lời các vấn đề có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiêncứu Từ đó tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng, làm

cơ sở để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập cácmôn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

Phương pháp tọa đàm, phỏng vấn

Trao đổi và phỏng vấn với cán bộ quản lý giáo dục (Ban Giám đốc,giảng viên, cán bộ các đơn vị chức năng như Phòng QLĐT và BDNC,Khảo thí và ĐBCLĐT…, chuyên viên Cục Đào tạo - Bộ Công an) về cácnội dung liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu để tăng độ tin cậy củacác nhận định, đánh giá thực trạng hoạt động KTĐG và quản lý hoạt độngKTĐG kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học việnANND theo định hướng PTNL.

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu các báo cáo tổng kết GDĐT các nội dung về quản lý KTĐGqua đó có cơ sở thực tiễn để đánh giá việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên ở các Học viện thuộc Bộ Công antheo định hướng PTNL một cách chính xác và đầy đủ nhất

Phương pháp quan sát sư phạm

Tiến hành quan sát quá trình KTĐG thường xuyên và KTĐG cuối học

kỳ, năm học ở Học viện ANND

Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục, quản

lý học viên: Sử dụng phương pháp này để có thêm cơ sở khoa học đề xuấtcác biện pháp quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập các môn chuyênngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

Phương pháp chuyên gia

Tiến hành trao đổi với cán bộ quản lý, giảng viên có nhiều kinh nghiệmtrong hoạt động quản lý GDĐT, nhất là các giảng viên có kinh nghiệm, tâmhuyết Đồng thời, xin ý kiến chuyên gia của một số nhà khoa học về lĩnh vựcquản lý GDĐT; quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyênngành của học viên theo định hướng PTNL tại các Học viện thuộc Bộ Công an.Trên cơ sở đó, hoàn thiện những nội dung nghiên cứu của luận án

Phương pháp thử nghiệm sư phạm

Nghiên cứu sinh tiến hành thử nghiệm các biện pháp mà luận án đã đềxuất tại Học viện ANND Từ đó rút ra các nhận xét, đánh giá làm cơ sở để kếtluận và kiến nghị

Nhóm phương pháp hỗ trợ

Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng toán thống kê để tổng hợp,

xử lý số liệu đã thu thập được trong quá trình nghiên cứu

Phương pháp sử dụng phần mềm tin học: Sử dụng phần mềm tin học đểbiểu thị các số liệu dưới dạng: Bảng số liệu, biểu đồ giúp cho các kết quảnghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo độ tin cậy

6 Những đóng góp mới của luận án

Đề tài góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận trong hướngnghiên cứu về hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học, trong đó cóquản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành củahọc viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL

Khảo sát, đánh giá chính xác thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành và thực trạng quản lý trạng hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND

Phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của thực trạngquản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành củahọc viên ở Học viện ANND

Đề xuất được hệ thống các biện pháp khoa học và khả thi để quản lýhoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ởHọc viện ANND

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận

Luận án đã luận giải cơ sở khoa học của hoạt động KTĐG và quản

lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ởHọc viện ANND theo định hướng PTNL

Kết cấu của luận án gồm: Phần mở đầu, tổng quan về vấn đề nghiêncứu, 4 chương, kết luận, kiến nghị, danh mục công trình khoa học của tácgiả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.

Chương 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Những công trình nghiên cứu về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực của người học

1.1.1 Những công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài

* Những công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

Từ khi xuất hiện nhà trường, các hình thức KTĐG mức độ nhận thức củangười học đã ra đời Đầu thế kỷ XVII, lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục thếgiới, nhà giáo dục Tiệp Khắc J.A.Comesnky đã đặt nền móng cho lý luận dạy

học ở nhà trường và xây dựng thành một hệ thống vấn đề trong tác phẩm “Lý

luận dạy học vĩ đại”, trong đó nêu vai trò ý nghĩa của KTĐG quá trình lĩnh hội

tri thức của học sinh, ông lưu ý việc KTĐG phải căn cứ vào mục tiêu học tập vàhướng dẫn học sinh tự KTĐG kiến thức của bản thân [40]

Ralph W Tyler được coi là một trong những người đầu tiên đưa ra

quan điểm đánh giá dựa vào mục tiêu giáo dục Measurement and evaluation

in education (1934) Ông sử dụng thuật ngữ đánh giá để biểu thị quy trình

đánh giá sự tiến bộ của người học theo các mục tiêu đạt được và theo ôngtrong đánh giá người học thì đánh giá KQHT là quan trọng nhất vì nó thể hiện

rõ ràng con đường để đi đến mục tiêu [119]

Nghiên cứu của W.James Popham (1964), Robere Glarer (1965) đã đề caovấn đề đánh giá giáo dục dựa vào hành vi người học W.James Popham đã nhấn

mạnh vai trò của thẩm định giáo dục trong “Eduacatinal Evaluation”; Robere

Glarer đã phân biệt hai loại test là test tiêu chí (Criterrion Referenced Test) và testchuẩn hóa (Norm- Referenced Test), test tiêu chí nhằm so sánh thành tích củangười học với hệ thống tiêu chí đã quy định, test chuẩn hóa nhằm so sánh thànhtích học tập của những người học với nhau [dẫn theo 87]

Công trình “Measurement and Evaluation in teaching” (Đo lường và đánh

giá trong dạy học) của tác giả Norman E Gronlund giới thiệu về những nguyêntắc và quy trình đánh giá cần thiết cho việc dạy học hiệu quả [109]

Năm 1971, các tác giả B.S Bloom, George F Madaus và J.ThomasHastings

cho ra đời cuốn sách “Evaluation to improve Learning” (Đánh giá thúc đẩy học tập)

dành cho giảng viên, viết về kỹ thuật đánh giá KQHT của học sinh Cuốn sách thôngqua việc liên kết các kỹ thuật đánh giá tốt nhất, nhằm hỗ trợ các giảng viên sử dụngđánh giá như một công cụ để cải tiến cả quy trình dạy và học [103]

Sau thập niên 70 thế kỉ XX đến nay, có thể nói rằng có rất nhiều công trìnhnghiên cứu giải quyết từng vấn đề cụ thể trong quá trình kiểm tra, đánh giá KQHT.Đặc biệt, một trào lưu giáo dục trong giai đoạn này với chủ trương xác định kết quảgiáo dục bằng cách mô tả cụ thể và có thể đo lường được những kiến thức, kỹ năng,thái độ mà học sinh cần đạt được sau khi kết thúc khóa học, điển hình như:

Tác giả V.M Palonxki với tác phẩm “Những vấn đề lý luận dạy học

của việc đánh giá tri thức”, tác giả X.V Uxova với “Con đường hoàn thiện việc kiểm tra kiến thức, kỹ năng” là những tác giả tiêu biểu đã đi sâu nghiên

cứu hoàn thiện những vấn đề về kiểm tra, đánh giá KQHT Các tác giảG.V.Axacliac, A.M.Levitov, A.E Xaloviov và A.I Lipkina, với các công

trình “Các hướng nâng cao tính khách quan trong việc đánh giá kiến thức học

sinh”, “Khả năng đánh giá đúng kiến thức học sinh” đã đi sâu nghiên cứu các

vấn đề nâng cao chất lượng đánh giá [dẫn theo 45]

Nghiên cứu về cách lập kế hoạch đánh giá, cho điểm, tác giả D.S

Frith và H.G.Macintosh (1998) trong cuốn sách Teacher's Guide to

Assessment (Hướng dẫn giảng viên đánh giá) đã trình bày cụ thể, chuyên sâu

về những lý luận cơ bản của đánh giá trong lớp học, cách lập kế hoạch đánhgiá, cách đánh giá, cho điểm [104]

Nghiên cứu về các phương pháp KTĐG thì ban đầu chủ yếu là phươngpháp vấn đáp và thực hiện bài viết Từ thế kỷ XIX việc nghiên cứu lý thuyếtphương pháp trắc nghiệm khách quan đã được bắt đầu và đến thế kỷ XX đãđược triển khai rộng rãi ở các nước phát triển Anh, Pháp, Mĩ…

Đầu thế kỷ XX E.Thadaico là người đầu tiên đã dùng trắc nghiệm như mộtphương pháp khách quan và nhanh chóng để đo trình độ kiến thức học sinh

Nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật kiểm tra, đánh giá KQHT, tác giả

Thomas A.Agelo, Patricia Cross, trong cuốn sách: Classroom Assessment

-Techiniques, (Kỹ thuật đánh giá lớp học) đã giới thiệu cho giảng viên những

phương pháp cụ thể đánh giá KQHT và việc ra quyết định khi sử dụng các kếtquả đánh giá [102]

Hiện nay, xu hướng đánh giá hiện đại đang được coi trọng triển khainghiên cứu ứng dụng, trong đó phải kể đến công trình nghiên cứu của tác giả

Anthony J Nitko thuộc Đại học Arizona của Mỹ mang tên: “Educational

Assessment of Students” (Đánh giá học viên) Cuốn sách đề cập đến tất cả nội

dung của đánh giá KQHT, bao gồm phát triển các kế hoạch giảng dạy kết hợpvới đánh giá; các đánh giá về mục tiêu, hiệu quả; đánh giá học sinh các bàikiểm tra thành tích đã được chuẩn hóa [101]

* Những công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá KQHT theo định hướng phát triển năng lực người học

Tiếp cận năng lực trong giáo dục nói chung, dạy học nói riêng được hìnhthành, phát triển rộng khắp ở Mỹ vào những năm 1970 và trở thành một phongtrào những năm 1990 ở Anh, Úc, New Zealand, xứ Weales Sở dĩ có sự pháttriển mạnh mẽ này là do rất nhiều học giả và các nhà thực hành phát triển nguồnnhân lực xem tiếp cận năng lực là cách thức có ảnh hưởng nhiều nhất, được ủng

hộ mạnh mẽ nhất để cân bằng giáo dục và quá trình dạy học, là “cách thức đểchuẩn bị lực lượng cho một nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu” [105]

Đã có những nghiên cứu về đo lường và kiểm tra, đánh giá KQHT tronggiáo dục bao gồm đánh giá và công nhận năng lực

Shirley Fletcher (1995) với “Kỹ thuật đánh giá theo năng lực” đã xácđịnh một số nguyên tắc cơ bản, gợi ý về các phương pháp cũng như lợi íchcủa kỹ thuật đánh giá theo năng lực; đưa ra một số hướng dẫn cho nhữngngười làm công tác đào tạo hướng tới việc đánh giá dựa trên công việc [116].Robert L.Linn và Norman Norman E.Ground (1995) đưa ra những kháiniệm cơ bản về KTĐG và đo lường trong dạy học; các hình thức, phương pháp

và công cụ đánh giá theo mục tiêu; kỹ thuật đưa thông tin phản hồi và phân tích,

xử lý kết quả KTĐG người học để cải tiến việc dạy và học [115]

Tác giả Wiggin (1998) chỉ ra đánh giá phải xác thực và có ý nghĩa Do

đó bài tập phải tạo được hứng thú và khơi gợi trí tuệ, giảng viên phải đưa racác tiêu chí đánh giá phù hợp và học sinh phải có quyền được biết các tiêuchí đánh giá đó [120]

Tác giả Jon Mueller (2005), đánh giá năng lực người học phải dựa trên

bối cảnh: Người học cần được yêu cầu bộc lộ khả năng vận dụng một cách có

ý nghĩa những kiến thức, kỹ năng thiết yếu vào việc thực hiện các nhiệm vụ thực sự diễn trong thực tế Sự ưu việt của đánh giá này được được thể hiện

trên cơ sở có sự gắn kết chặt chẽ giữa việc xây dựng CTĐT, hoạt động giảngdạy, học tập và sự đánh giá dựa trên năng lực Theo ông, để thực hiện chươngtrình đánh giá xác thực phải trải qua 4 bước, gồm: Thiết lập các chuẩn nănglực (đây là các năng lực người học cần đạt được và phát triển trong CTĐT);Xác định nhiệm vụ thực (đánh giá năng lực người học về kiến thức, kỹ năngtheo quy định chuẩn và giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tế); Xácđịnh các tiêu chí cho việc thực hiện tốt các nhiệm vụ thực; Xây dựng các bảng

đề mục theo chủ đề (rubics) nhằm đánh giá các mức độ hoàn thành, mức độđạt được kết quả các tiêu chí [107]

Nghiên cứu của Reynolds, Livingston&Willson (2006) cho thất đánh giá

cần đảm bảo độ tin cậy, độ giá trị và không mang tính định kiến là “sự phù

hợp và chính xác của các nhận định từ điểm số kiểm tra” [114]

Nghiên cứu của Susan M Brookhart, Anthony J Nitko (2007) cho rằng

độ tin cậy là mức độ mà các kết quả đánh giá học sinh nhất quán ở các lầnđánh giá lặp lại, như: làm hai bài kiểm tra có độ khó tương đương tại cùngmột thời điểm, làm một bài kiểm tra tại hai thời điểm tương đối gần nhau, haihay nhiều giảng viên cùng chấm một bài kiểm tra [117]

Tina Teodorescu (2006) phân biệt sự khác nhau giữa hai thuật ngữ nănglực competency và competence bằng các so sánh về định nghĩa, phạm vi trọngtâm, kết quả và áp dụng Tác giả cũng đã mô tả hai mô hình Competency vàcompetence dựa trên kinh nghiệm của mình trong quá trình tư vấn tại Hiệphội Quốc tế về Cải thiện hiệu suất làm việc [118]

Martin Johnson (2008) giới thiệu và phân tích quan điểm của một sốchuyên gia về xếp hạng trong đánh giá theo năng lực Nghiên cứu chỉ ra rằng,

việc đánh giá xếp hạng phải chăng chỉ là đề xuất thay đổi hệ thống nhị nguyên

(có năng lực hoặc không có năng lực) và có thể làm ảnh hưởng tới tính toàn vẹn

của kết luận đánh giá về năng lực Đồng thời cách phân hạng thành tích học tậpcũng dễ gây nên những tác động tiêu cực đối với nhóm có kết quả thấp [108]

Tổ chức Lao động Quốc tế đã xuất bản Mô hình Tiêu chuẩn năng lựcKhu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho nhiều nghề Trong các bộ tiêu chuẩnnày đều có hướng dẫn về các phương pháp đánh giá nên được sử dụng, cácchứng cứ kiến thức và kỹ năng cần thu thập cho việc đánh giá mỗi đơn vịnăng lực Các nước Tiểu vùng Sông Mê Công đã sử dụng các bộ tiêu chuẩnnày của ILO để thử nghiệm đánh giá công nhận lẫn nhau về trình độ và kỹnăng nghề trong khu vực cho một số lĩnh vực nghề như công nghệ ô tô, hàn,phục vụ buồng khách sạn [111]

1.1.2 Những công trình nghiên cứu của các tác giả Việt Nam

* Những công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

Lịch sử khoa cử ở Việt Nam được hình thành khá sớm, các cuộc thi chọnngười tài, người có học vấn được tổ chức định kỳ Năm 1070 nhà Lý dùng VănMiếu và mở Quốc tử giám ở Kinh thành làm nơi học tập cho con em tầng lớpquý tộc, quan lại Nền đại học Việt Nam bắt đầu hình thành từ đó Năm 1075,vua Lý Nhân Tông đã mở khoa thi Minh kinh bác học - khoa thi đầu tiên tronglịch sử giáo dục Việt Nam để chọn nhân tài cho đất nước” [39]., tr.25]

Thời kỳ Pháp thuộc, nền giáo dục Việt Nam mang tính nô dịchthuộc địa với chủ trương đào tạo một số ít người làm tay sai, đại đa số nhândân là mù chữ Về đánh giá trong giáo dục giai đoạn này chủ yếu dựa vàokết quả thi hết môn quy định cho từng lớp và cấp học, các kỳ thi được tổchức nghiêm túc, chặt chẽ và đánh giá một cách khách quan và khoa học

Từ những năm 90 của thế kỷ XX, giáo dục Việt Nam đã có sự đổi mới rõrệt, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của kiểm tra, đánh giá,phương pháp trắc nghiệm khách quan được quan tâm nghiên cứu rất nhiều vàđược áp dụng ở các cấp học, ở các kỳ thi kể cả kỳ thi cao đẳng, đại học

Tác giả Lâm Quang Thiệp trong công trình nghiên cứu Đo lường trong

giáo dục, lý thuyết và ứng dụng cho rằng: Giữa dạy và học có nhiều mối quan

hệ tương tác quan trọng nhất là công tác đánh giá Theo tác giả, phương phápđánh giá KQHT tốt nhất đó là thông qua thi, kiểm tra mà trong thi, kiểm tra

sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan là tối ưu nhất [dẫn theo 68]

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh (2016), trong công trình “Đánh giá và đo

lường kết quả học tập” đã luận giải và đưa ra những vấn đề chung về lý luận

đánh giá và đánh giá KQHT Tác giả cũng đưa ra các loại hình đánh giá như:đánh giá chẩn đoán đánh giá hình thành và đánh giá tổng kết; đánh giá trêndiện rộng, đánh giá trên lớp học; đánh giá dựa theo chuẩn và đánh giá dựatheo tiêu chí; đánh giá chính thức và đánh giá không chính thức Cùng với đó

là các phương pháp đánh giá KQHT bao gồm: Viết tự luận, trắc nghiệmkhách quan, kiểm tra vấn đáp,kiểm tra thực hành Điểm mới trong công trìnhnghiên cứu của tác giả là đã xây dựng được “Phương pháp đánh giá thái độ”của học sinh, với các phương pháp cụ thể: Phương pháp quan sát; Phươngpháp lấy ý kiến trả lời từ học sinh; phương pháp đánh giá bạn [78]., tr.138 -155].Tác giả Đặng Thành Hưng (2010) ở cách tiếp cận khác đã đưa ra mô

hình “Đánh giá kỹ năng” Theo tác giả kỹ năng là một trong những sự vật

quan trọng trong dạy học, cần phải được đánh giá Nó là một dạng hành độngđược thực hiện tự giác dựa trên tri thức về công việc, khả năng vận động vànhững điều kiện sinh học - tâm lý khác của cá nhân như, nhu cầu tình cảm, ýchí, tính tích cực cá nhân để đạt được kết quả theo mục đích hay tiêu chí đãđịnh, hoặc mức độ thành công theo chuẩn hay quy định [66]

Tác giả Trần Xuân Bách (2010) trong công trình nghiên cứu “Đánh giá

giảng viên theo hướng chuẩn hóa trong giai đoạn hiện nay” đã đưa ra mô

hình đánh giá khá mới lạ, đó là mô hình kiểu đánh giá “Ngồi bên nhau” [3]

Tác giả Bùi Quang Đạt (2013) trong công trình nghiên cứu: “Đổi mới

phương pháp thi, kiểm tra các môn lý luận Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu cấp phân đội hiện nay”,

ngoài việc luận giải một số vấn đề lý luận, thực tiễn đổi mới phương pháp thi,kiểm tra các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường

đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu cấp phân đội; tác giả đã đề xuất các giải pháp

cơ bản đổi mới phương pháp thi, kiểm tra với các môn học này [31]

Tác giả Nguyễn Công Khanh (2014) trong cuốn: “Kiểm tra, đánh giá

trong giáo dục” đã trình bày phương pháp luận, quy trình, các nguyên tắc và

thiết kế công cụ đo lường, các phương pháp phân tích item, chọn mẫu, đánhgiá độ tin cậy, hiệu lực, thiết kế công cụ đo cũng như các bước cơ bản thựchành các kỹ năng thu thập, xử lý, thích nghi hóa dữ liệu đó, phần phụ lục cònđưa ra các mô hình xử lý số liệu và bảng hỏi để cho người đọc tham khảo[68]

* Những công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá KQHT theo định hướng phát triển năng lực người học

Hiện nay, ở nước ta chưa có nhiều công trình nghiên cứu về KTĐGtheo định hướng PTNL đối với người học vì vẫn còn những quan điểmkhác nhau về PTNL và với mỗi đối tượng, mỗi hoạt động có định hướngPTNL khác nhau

Tác giả Nguyễn Thành Ngọc Bảo (2014) đánh giá năng lực học sinh

“chính là đánh giá khả năng vận dụng, thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, thực tế vàphát triển tư duy bậc cao (phân tích, tổng hợp, đánh giá) của học sinh sinh chứkhông dừng ở mức độ đánh giá phân hóa riêng rẽ các phương diện kiến thức, kỹnăng, thái độ [5] Đánh giá theo năng lực không chỉ là đánh giá việc thực hiệnnhiệm vụ của học sinh mà phải hướng tới việc đánh giá khả năng vận dụng kiếnthức, kỹ năng, thái độ của học sinh để thực hiện nhiệm vụ học tập theo mộtchuẩn nhất định Do vậy, đánh giá theo năng lực học sinh chủ yếu là đánh giádựa trên hoạt động thực hiện và áp dụng kiến thức vào thực tế của học sinh

Theo tác giả Phạm Đỗ Nhật Tiến (2016), “Bài toán đổi mới đánh giángười học trong giáo dục theo tiếp cận năng lực” là một bài toán phức tạp

và đa tầng [88]

Cùng với sự phát triển của khoa học giáo dục, khoa học về KTĐG cũngđược đổi mới, phát triển và xuất hiện một số khái niệm mới Hiện nay, các

công trình nghiên cứu chuyên sâu về kiểm tra, đánh giá KQHT theo địnhhướng PTNL và đặc biệt là quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT theo địnhhướng PTNL càng hạn chế Tuy nhiên cũng đã có một số nhà khoa học quantâm, vận dụng các hoạt động dạy và học theo định hướng PTNL Cụ thể như:

Tác giả Nguyễn Công Khanh (2017) cho rằng có nhiều cách tiếp cận đánhgiá kết quả dạy học như đánh giá định tính (Qualitive assessment); đánh giá dựatrên kết quả thực hiện (Performance-based assessment); đánh giá theo chuẩn(standard - based assessment); đánh giá theo năng lực (competence - basedassessment); đánh giá theo sản phẩm đầu ra (outcome - based assessment) [69]

Đánh giá kết quả dạy học theo cách tiếp cận năng lực là đánh giá theochuẩn về sản phẩm đầu ra nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kỹnăng, mà chủ yếu là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ cần có đểthực hiện nhiệm vụ học tập đạt tới một chuẩn nào đó

Luận án của tác giả Phạm Văn Hiền (2018) về “Phát triển năng lực

đánh giá giáo dục cho học viên ngành giáo dục tiểu học” đã xác định năng

lực đánh giá giáo dục cần hình thành cho học viên đại học ngành giáo dụctiểu học là năng lực chuyên môn, được hình thành và phát triển ở các trường

sư phạm có đào tạo giảng viên tiểu học Năng lực này được cấu thành bởi 6thành tố: lập kế hoạch đánh giá; lựa chọn và phát triển công cụ đánh giá;thực hiện đánh giá và xử lý, phân tích kết quả đánh giá; sử dụng kết quảđánh giá; thông báo, phản hồi kết quả đánh giá và nghiên cứu về khoa họcđánh giá ở tiểu học [41]

1.2 Những công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực

1.2.1 Những công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài

Theo QAA (2004) (Quality Assurance Agency for Higher Education)

-Cơ quan kiểm định chất lượng giáo dục của Anh khi nghiên cứu về quản lý đánhgiá KQHT của người học đã xây dựng bộ chỉ số gồm 15 quy tắc nhằm bảo đảm

chất lượng đào tạo thông qua đánh giá KQHT, liên quan đến các khía cạnh như:quy định quy trình, quyền hạn trách nhiệm của các bộ phận và cá nhân liên quan;phương pháp đánh giá KQHT; cơ chế chấm điểm, xử lý điểm, công bố điểm, lưugiữ thông tin, dữ liệu Bộ chỉ số này giúp cho các cấp quản lý và nhà quản lý tổchức các hoạt động đánh giá KQHT của người học được chính xác, công bằng,minh bạch, khuyến khích được người học nâng cao thành tích của mình; đảmbảo cho việc đánh giá KQHT đúng các nguyên tắc đã đặt ra [112].

Vào năm 2004 UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá củaLiên hiệp quốc) đã có công trình nghiên cứu về đánh giá giáo dục mang tên:

“Monitoring Educational Achievement”, (Giám sát thành tích giáo dục) Mụctiêu của công trình này là nhằm xây dựng hệ thống công cụ để giám sát thànhtích giáo dục của các quốc gia, các thành tích này đã được các quốc gia tổnghợp, mô tả như thế nào, các nhóm tiêu chí được sử dụng để đánh giá và nhữngvấn đề đặt ra đối với các nhà quản lý giáo dục ở các quốc gia dân tộc [113]

Hội đồng giảng dạy các trường đại học Australian (AustralianUniversities Teaching Committee), đã xây dựng những nguyên tắc cơ bản liênquan đến quản lý đánh giá KQHT của học viên như sau: Xác định hoạt độngđánh giá KQHT là nhiệm vụ trung tâm trong toàn bộ quá trình dạy học, khôngphải là khâu cuối cùng trong quá trình dạy học; Hoạt động đánh giá KQHT phảibám theo mục tiêu học tập, phải đánh giá được khả năng phân tích, tổng hợpthông tin của học viên; Có sự cân bằng giữa đánh giá trong quá trình và đánh giátổng kết, có quy định rõ ràng và có sự giám sát chặt chẽ hoạt động đánh giáKQHT; Đơn vị quản lý phải có văn bản hướng dẫn hoạt động đánh giá KQHT,phải làm cho người học nhận thức được tác động tích cực của việc đánh giáKQHT và việc thúc đẩy chất lượng và thành tích của mỗi người [dẫn theo 87]

Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (Asean UniversityNetwork, viết tắt là AUN), trong Bộ tiêu chí đã đưa ra các tiêu chí để đánh giáquản lý kiểm tra, đánh giá KQHT trong đó quan tâm đến các vấn đề như: Quytrình KTĐG đảm bộ độ tin cậy và công bằng; Có quy định về thủ tục khiếu

nại kết quả KTĐG; Giảng viên cần sử dụng nhiều hình thức KTĐG đa dạngdựa trên nguyên tắc minh bạch, nhất quán, mềm dẻo và phù hợp với mục tiêu;Các tiêu chí KTĐG cần phổ biến rõ ràng cho học viên; KTĐG phù hợp vớimục đích và nội dung của chương trình; Thường xuyên thẩm định độ tin cậy

và tính giá trị của các phương pháp KTĐG; Các phương pháp KTĐG mớithường xuyên được phát triển và thử nghiệm [dẫn theo 105]

Quản lý đánh giá KQHT của học viên đại học ở Viện Công nghệNaynang, Singapor được thực hiện quản lý đánh giá KQHT theo một quytrình thống nhất được quản lý rất chặt chẽ Quy trình chấm thi đảm bảo tínhchính xác cao bằng việc: mỗi môn học quy định có một bài kiểm tra giữa kỳ;Giảng viên dạy lớp nào chấm bài lớp đó, sau đó nộp kết quả chấm cùng bàikiểm tra cho nhà trường; Các thành viên của hội đồng chấm lại toàn bộ cácbài kiểm tra và nếu có sai sót, hội đồng đối thoại trực tiếp với giảng viênchấm, việc giảng viên chấp nhận kết quả của hội đồng tức là thừa nhận mìnhsai và sai sót của giảng viên được ghi nhận để làm căn cứ đánh giá giảng viên

đó Theo lãnh đạo Viện Công nghệ Naynang, Singapore, giảng viên nhìnchung rất nghiêm túc vì nếu không chắc chắn họ sẽ bị hội đồng phát hiện vàkhi đó họ sẽ bị coi là đã vi phạm quy chế [dẫn theo 67]

Như vậy, quản lý đánh giá KQHT của người học đang được sự quantâm chỉ đạo, tổ chức, nghiên cứu ứng dụng của nhiều quốc gia, dân tộc có nềngiáo dục phát triển Những hiệu ứng tích cực của hoạt động quản lý đánh giá

đã giúp cho nền giáo dục của các quốc gia, dân tộc không ngừng phát triển,tạo nên danh tiếng, thương hiệu góp phần đưa con người và xã hội loài ngườibước vào kỉ nguyên mới; tạo ra những bài học kinh nghiệm cho các nướcđang phát triển nghiên cứu học tập trong đó có nước ta

1.2.2 Những công trình nghiên cứu của các tác giả Việt Nam

* Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về quản lý kiểm tra, đánh giáKQHT trong giáo dục đại học ở nước ta có các hướng nghiên cứu và cách tiếpcận khác nhau Cụ thể là các công trình:

Công trình: “Đánh giá học sinh quốc tế PISA và vấn đề tham gia

của Việt Nam” của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học giáo dục Việt

Nam Trong công trình nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã xác định, kếhoạch đánh giá là một bản thiết kế tổng thể cho mọi hoạt động và các lựclượng Kế hoạch đánh giá bao gồm các nội dung: Xác định thời điểm tiếnhành đánh giá và đối tượng tham gia vào đánh giá; Xác định nội dung vàcách thức đánh giá; Chuẩn bị kĩ thuật khảo sát; Nộp các minh chứng, sốliệu cho các lực lượng đánh giá ngoài; Phân tích kết quả đánh giá vàcông bố kết quả đánh giá [97]

Tác giả Đặng Bá Lãm (2003) với công trình “Kiểm tra đánh giá trong dạy

học đại học” đã chỉ ra cơ sở lý luận và thực tiễn của KTĐG trong giáo dục đại học

nước ta Trên cơ sở khảo sát đánh giá thực tiễn và những trải nghiệm trong lĩnhvực đánh giá KQHT, đứng ở góc độ công tác quản lý tác giả đã đề xuất nhữnggiải pháp để cải tiến việc KTĐG bao gồm nhiều nội dung, với các khâu bước cụthể, trong đó đáng chú ý là những giải pháp thuộc về công tác lãnh đạo quản lýđánh giá như: Nâng cao nhận thức, thống nhất quan điểm, hướng dẫn quy trình,trang bị phương pháp và phương tiện đánh giá [71] , tr.69]

Tác giả Ngô Quang Sơn (2009) trong công trình nghiên cứu “Biện

pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học viên trong đào tạo trực tuyến ở các trường đại học, cao đẳng” đã đi từ các chức năng của

QLGD, tập trung nhiều vào tính kế hoạch của nhà quản lý và công tác quản lý

để khảo sát thực trạng đánh giá KQHT của học viên ở Trường Đại học Sư phạm

Hà Nội, từ đó tìm ra nguyên nhân và khó khăn gặp phải của đánh giá KQHT trongđào tạo trực tuyến, từ đó tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý công tác đánhgiá KQHT của học viên trong đào tạo trực tuyến [80] , tr, 28-32]

Theo tác giả Đỗ Ngọc Thống (2011) trong công trình nghiên cứu

“Đánh giá quốc gia kết quả học tập của học sinh”, đánh giá quốc gia về

KQHT là sự phác họa, mô tả trình độ đạt được của hệ thống giáo dục, các nhàtrường và học sinh trong mối quan hệ với bộ tiêu chuẩn của hệ thống giáo dụcquốc gia Tác giả cho rằng, để đánh giá KQHT của học sinh đạt tới hiệu quảcao, ngoài sự nỗ lực cố gắng của học sinh, các cơ sở đào tạo (nhà trường), các

cấp quản lý cần thực hiện tốt một số nội dung trong công tác tổ chức, chỉ đạoquản lý đánh giá [86] , tr, 6-10]

Tác giả Mai Văn Hóa (2007) trong công trình Đánh giá chất lượng học tập

của học viên đào tạo ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay” đã đề cập khác với

cách tiếp cận đánh giá chất lượng học tập của học viên theo phương pháp truyềnthống trước đây, cách đánh giá chỉ dựa trên kết quả điểm số của môn học, khóahọc Tác giả đã bàn nhiều về khía cạnh quản lý, trên phân tích cơ sở lý luận vàthực tiễn của việc đánh giá chất lượng học tập của học viên như việc xem xét cácyếu tố ảnh hưởng đến tính khách quan, chính xác của việc đánh giá KQHT củahọc viên, phương pháp đánh giá, những yêu cầu cơ bản của việc đánh giá chấtlượng học tập của học viên, đặc biệt là việc khảo sát đánh giá nghiêm túc thựctrạng hoạt động đánh giá của các lực lượng tham gia vào quá trình đánh giá trên

cơ sở đó tác giả đã đề xuất ba nhóm giải pháp: Giải pháp về công tác giáo dụcchính trị tư tưởng; giải pháp về công tác quản lý chỉ đạo và điều hành QTĐT; giảipháp về nghiệp vụ KTĐG, trong đó đáng chú ý là nhóm giải pháp về công tácquản lý chỉ đạo điều hành đánh giá KQHT học viên [42]

Công trình nghiên cứu Ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, lựa

chọn đề thi và đánh giá KQHT ở Học viện Chính trị” của tác giả Trần Đình Tuấn

(2010) đã khẳng định việc ứng dụng CNTT trong dạy học nói chung, trong thi,kiểm tra, đánh giá KQHT nói riêng là xu thế tất yếu Tác giả đã luận giải, làm rõquan niệm về ứng dụng CNTT trong xây dựng lựa chọn đề thi, đánh giá thựctrạng việc ứng dụng CNTT trong xây dựng lựa chọn đề thi và quản lý đánh giáKQHT của học viên ở Học viện Chính trị hiện nay Qua đó đã đề xuất các biện

pháp ứng dụng CNTT trong thi, kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên [92].

Luận án của tác giả Cấn Thị Thanh Hương (2011) Nghiên cứu quản lý

kiểm tra, đánh giá KQHT trong giáo dục đại học ở Việt Nam đã nêu ra các cách

tiếp cận quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT như tiếp cận theo quá trình, tiếp cậntheo chức năng đã chỉ ra các hoạt động cụ thể của việc quản lý kiểm tra đánh giaKQHT trong giáo dục đại học Theo tác giả, mục tiêu tổng quát của quản lýkiểm tra, đánh giá KQHT của người học là đảm bảo KTĐG chính xác, kháchquan KQHT của người học, đồng thời nâng cao chất lượng dạy và học Đồng

thời quản lý KTĐG cần đạt được 7 mục tiêu cụ thể là đảm bảo đánh giá đúngmục đích và đúng mục tiêu môn học; đảm bảo tính hợp lý của các phương phápđánh giá; Đảm bảo độ giá trị; độ tin cậy; sự công bằng; tính khả thi, tin cậy vàtác động tích cực đến người học và người dạy Ngoài ra, tác giả đã hệ thống hóacác cấp quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT trong giáo dục đại học [67].

Luận án tiến sĩ Quản lý đánh giá KQHT khoa học xã hội nhân văn của học

viên ở các trường Đại học quân sự của Phạm Thành Trung (2015) đã làm sáng tỏ

một số vấn đề về quản lý đánh giá KQHT của học viên Đây là hoạt động có mụcđích, có tổ chức của chủ thể quản lý, thông qua hệ thống những tác động củanhững công cụ quản lý đến toàn bộ quá trình học tập các môn học, nhằm đảm bảocho quá trình đánh giá KQHT diễn ra khách quan, trung thực, tin cậy, hiệu quảgóp phần hoàn thành mục tiêu, yêu cầu đào tạo của mỗi đối tượng Đồng thời luận

án khảo sát đánh giá thực trạng, rút ra những nguyên nhân, hạn chế trong quản lýđánh giá KQHT khoa học xã hội nhân văn của học viên ở các trường đại học quân

sự Qua đó, đề xuất các giải pháp quản lý đánh giá KQHT các môn khoa học xãhội nhân văn của học viên ở các trường đại học quân sự [90]

Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục của Trần Đức Hiếu (2016) về Quản lý

đánh giá KQHT trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở trường đại học Việt Nam

đã trình bày các nội dung quản lý đánh giá KQHT của học viên đại học trongđào tạo theo hệ thống tín chỉ Ngoài ra, tác giả cũng nêu ra nhiều yếu tố tác độngđến kiểm tra, đánh giá KQHT và quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT như nhậnthức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ quản lý, giảng viên; các quychế, quy định trong KTĐG; cơ chế quản lý của các nhà trường cùng với việc ápdụng CNTT vào công tác quản lý và cơ sở vật chất phục vụ công tác quản lýkiểm tra, đánh giá KQHT…[44]

Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục của tác giả Trần Trung Dũng (2016) về

Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh tiếp cận việc PTNL học sinh dưới góc độ của

quản lý hoạt động dạy học Luận án đã đã đưa ra 6 giải pháp quản lý hoạtđộng dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng PTNL học sinh;

xây dựng khung năng lực của học sinh trung học phổ thông; thiết kế đượcchương trình BDNC năng lực quản lý hoạt động dạy học cho cán bộ quản lýtrường trung học phổ thông và bộ tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động dạyhọc theo định hướng PTNL học sinh [24]

Luận án tiến sĩ Quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên ở các

trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh theo định hướng phát triển năng lực của tác giả Chu Văn Hạc (2017) đã chỉ rõ việc thực hiện đúng mục tiêu,

yêu cầu, quy trình, nguyên tắc của quá trình đánh giá trong thi, kiểm tra là sựđóng góp quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo cũng nhưviệc đảm bảo chất lượng của QTĐT của các trung tâm giáo dục quốc phòng và

an ninh hiện nay Để giải quyết được cơ bản thực trạng đó đòi hỏi phải cónhiều biện pháp quản lý đồng bộ liên quan đến chức năng, quyền hạn giảiquyết của nhiều cấp nhiều chính sách có liên quan Luận án chỉ ra 5 biện pháp

cơ bản nhằm đánh giá đúng KQHT của học viên [33]

Tác giả Nguyễn Văn Đồng (2018) trong luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục

Quản lý phương thức kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh trung học cơ sở đã phân tích, làm sáng tỏ được nội dung quản lý phương

thức kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh trung học cơ sở theo định hướngPTNL bao gồm: Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh trung học

cơ sở theo định hướng PTNL; Tổ chức thực hiện việc kiểm tra, đánh giá KQHTcủa học viên theo định hướng PTNL; Chỉ đạo việc thực hiện hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT của học sinh theo định hướng PTNL và kiểm tra giám sátphương thức kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh theo định hướng PTNL [32]

* Những công trình nghiên cứu về KTĐG và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên theo định hướng PTNL ở Bộ Công an

Trong những năm gần đây, triển khai những nội dung, chỉ thị của BộChính trị, Đảng ủy Công an Trung ương đã ra Nghị quyết số 17/NQ-ĐUCAngày 28 tháng 10 năm 2014 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạotrong Công an nhân dân”; từ đó, đã tạo ra sự chuyển biến căn bản, toàn diệntrong mọi hoạt động GDĐT, trong đó có hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHTcủa học viên Nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm đã diễn ra nhằm để các nhà khoa học

trong lực lượng nghiên cứu, phục vụ và nâng cao công tác giảng dạy, quản lýnhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng đào tạo của Bộ Công

an và các trường CAND như: Hội thảo khoa học “Công tác khảo thí và

ĐBCLĐT của Học viện Cảnh sát nhân dân hướng tới mục tiêu trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm, đạt chuẩn quốc gia” [64], “Đổi mới Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên trường Đại học kỹ thuật Hậu cần CAND” [29].

Qua các hội nghị, hội thảo trên, những đánh giá chung về công tác kiểm tra,đánh giá KQHT của học viên trong trường CAND được đề cập tới qua nội dung

“Một số vấn đề về công tác kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên” của tác giả Đặng Việt Xô, “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên trong

các trường Công an nhân dân” của tác giả Triệu Thành Đạt,

Ngoài ra, kinh nghiệm trong quá trình tổ chức kiểm tra, đánh giá KQHTgắn với điều kiện đào tạo và thực tiễn cụ thể cũng được các tác giả đề cập qua

những nghiên cứu như: “Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá KQHT của

học viên Học viện Cảnh sát nhân dân trong đào tạo theo học chế tín chỉ” của

Trần Thị Phương Điệp và Đỗ Anh Dũng, “Đổi mới kiểm tra,đánh giá KQHT

theo hướng đánh giá xác thực trong đào tạo đại học theo hệ thống tín chỉ” của

Nguyễn Hồng Trang và Nguyễn Thị Hồng Nhung,“Kinh nghiệm trong tổ chức

giảng dạy, thi kết thúc học phần bằng hình thức thực hành của chuyên ngành Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt” của tác giả Trương Thành Trung,

“Kinh nghiệm tổ chức thi thực hành của khoa Kỹ thuật hình sự” của tác giả Hoàng Trọng Lực và Bùi Văn Hoàn, “Một số kinh nghiệm đổi mới phương pháp

kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên chuyên ngành Kỹ thuật mật mã CAND”

của tác giả Nguyễn Ngọc Linh và Trần Thị Bích Ngọc

Một số tác giả hướng sâu nghiên cứu những khía cạnh qua thực tiễn

của công tác kiểm tra, đánh giá KQHT như: “Phân tích ảnh hưởng các

phương pháp kiểm tra, đánh giá tới thái độ học tập của học viên Khoa Điện tử viễn thông” của Nguyễn Xuân Tiến và Nguyễn Thanh Xuân,

“Phương pháp sử dụng ma trận đề thi tự luận phục vụ công tác ra đề

thi”của tác giả Nguyễn Văn Căn, “Áp dụng mô hình Rasch để đo lường và phân tích câu hỏi tự luận” của Phạm Thị Thu Huyền, “Nâng cao hiệu quả

hoạt động thanh tra, giám sát thi kết thúc học phần tại Học viện An ninh nhân dân” của Phạm Thị Thu Thảo và Trần Đức Trung

Đặc biệt, xuất phát từ tinh thần đổi mới giáo dục đại học, những vấn đềliên quan đến đào tạo theo hướng PTNL người học hay kiểm tra, đánh giáKQHT theo định hướng PTNL cũng được nhiều tác giả quan tâm, đóng gópqua những nghiên cứu điển hình như:

Bài viết “Đổi mới kiểm tra, đánh giá đánh giá KQHT của Học viên các

trường CAND theo hướng tiếp cận năng lực - yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Mạnh Thắng (2018) đã đưa ra những luận cứ để

khẳng định kiểm tra, đánh giá KQHT theo hướng tiếp cận năng lực là một yêucầu tất yếu không chỉ nhằm đổi mới GDĐT ở Việt Nam nói chung mà còn đổimới GDĐT trong Ngành công an Trên cơ sở thực tiễn công tác, chiến đấu vàcông tác của ngành công an, tác giả đã chỉ ra những mặt hạn chế theo cáchKTĐG truyền thống, đưa ra một số nội dung cần làm tốt trong công tác KTĐG.Đặc biệt, tác giả đã xây dựng 3 bước cần thực hiện khi xây dựng một bàiKTĐG theo năng lực đó là: xác định tiêu chuẩn, xác định nhiệm vụ cần thựchiện, xác định các tiêu chí cần đánh giá Mặc dù chỉ dừng lại ở góc độ một bàiviết nhưng những minh chứng, nhận định trong bài viết đã giúp người đọc hìnhdung tính cần thiết, những nhiệm vụ cần thực hiện trong quá trình đổi mớikiểm tra, đánh giá KQHT của học viên theo hướng tiếp cận năng lực [84]

Bài viết “Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực

người học đáp ứng chuẩn đầu ra- nhân tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học” của tác giả Trần Ngọc Phương Lan (2018) đã đưa ra lý luận

cơ bản liên quan đến KTĐG theo hướng tiếp cận năng lực đáp ứng CĐR;thực trạng công tác KTĐG tại Đại học Kỹ thuật - Hậu cần và đưa ra một số

đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác này trong đó tập trung vào đềxuất liên quan đến tăng cường tập huấn chuyên sâu về kỹ năng xây dựngngân hàng câu hỏi thi; bổ sung, hoàn thiện các quy định, quy trình tổ chứcthi và tích cực ứng dụng CNTT trong các khâu của KTĐG; tăng cườngcông tác thanh tra, giám sát [72]

“Nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá năng lực người học trong đào tạo

theo hệ thống tín chỉ ở Học viện An ninh nhân dân” của giả Nguyễn Hồng Hải

(2018) Bài viết đề cập đến những vấn đề liên quan đến công tác KTĐG nănglực người học theo hệ thống tín chỉ tại Học viện ANND; chỉ ra một số tồn tại,bất cập trong quá trình KTĐG năng lực của học viên như: đánh giá người họcvẫn chỉ chú trọng đánh giá kiến thức, chưa chú trọng đến việc phát huy tưduy, khả năng sáng tạo, khả năng thuyết trình và thường chú trọng đánh giáKTHP; Hình thức KTĐG chưa phát huy tính sáng tạo của người học; Điểmđánh giá bộ phận (trong đào tạo theo tín chỉ) đôi khi còn mang tính hình thức,nhất là điểm chuyên cần và kiểm tra thường xuyên Tác giả cũng số đề xuấtmang tính định hướng để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT theo hệ thống tín chỉ tại Học viện ANND [35]

Ngoài những bài viết đăng trên các Tạp chí, Kỷ yếu hội thảo trongNgành Công an, một số đề tài luận văn về kiểm tra, đánh giá, quản lý kiểmtra, đánh giá KQHT học viên hoặc nghiên cứu về PTNL cũng được nghiêncứu

1.3 Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết

1.3.1 Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu đã công bố

Từ tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước có liênquan đến đề tài luận án, có thể khái quát kết quả như sau:

Thứ nhất, các công trình tiếp cận với nhiều hướng khác nhau, nhưng có

một điểm chung của các công trình nghiên cứu trên đều thống nhất khẳng định

sự cần thiết của việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên.Đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc

tế, đòi hỏi lực lượng CAND phải không ngừng nâng cao tính cách mạng, chínhquy, tinh nhuệ và hiện đại Do vậy, trong các Học viện thuộc Bộ Công an cũngphải có những đổi mới mang tính đột phá trong đó có việc phải quản lý kiểm tra,đánh giá KQHT của học viên theo định hướng PTNL;

Thứ hai, các công trình nghiên cứu đã có những đóng góp nhất định cả trên

phương diện lý luận và phương diện thực tiễn về quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá KQHT của học viên theo định hướng PTNL mà bản thân nghiên cứu sinh cóthể tham khảo, kế thừa trong quá trình nghiên cứu luận án

Thứ ba, các công trình nghiên cứu chủ yếu đi sâu vào hướng nghiên

cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học viên tiếp cậntheo quá trình hoặc tiếp cận theo chức năng nhưng chưa có nhiều côngtrình nghiên cứu theo hướng định hướng PTNL học viên Đặc biệt với vaitrò quan trọng của kiểm tra, đánh giá KQHT trong quá trình dạy và họcthì việc gắn việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học viêntheo hướng định hướng PTNL lại càng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn;

Thứ tư, các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá

KQHT của học viên theo định hướng PTNL hiện nay chủ yếu gắn với một chủthể nhất định, còn rất ít công trình gắn với một hoạt động cụ thể trong quá trìnhdạy và học Đặc biệt, các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT của học viên theo định hướng PTNL trong trong khối các cơ sởđào tạo, Học viện thuộc Bộ Công an cũng còn nhiều hạn chế cả về mặt chấtlượng và số lượng Do đó, đây vẫn là một trong những “khoảng trống” khoa học

để tác giả luận án quyết định lựa chọn nghiên cứu và làm rõ vấn đề trên

Do đó, những công trình trên là tài liệu tham khảo rất tốt, nghiên cứusinh có thể nghiên cứu vận dụng Trong các công trình đó, không có côngtrình nào trùng lắp với đề tài mà nghiên cứu sinh lựa chọn nghiên cứu

1.3.2 Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

Trên cơ sở phân tích, tổng hợp những kết quả các công trình nghiên cứu

có liên quan và từ mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, luận án tậptrung giải quyết những vấn đề cơ bản sau:

Thứ nhất, kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan, luận án

sẽ làm rõ cơ sở lý luận của đề tài luận án, trong đó nghiên cứu và giải quyết các vấn

đề cụ thể như: Xây dựng khái niệm quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHTcác môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL;làm rõ bản chất hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành củahọc viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL và quản lý hoạt động kiểm

tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theođịnh hướng PTNL Xác định được đặc thù trong hoạt động kiểm tra, đánh giáKQHT các môn chuyên ngành của học viên và quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo địnhhướng PTNL; Các tiêu chí để đánh giá năng lực (bao gồm hệ thống các năng lựcchung thống nhất và năng lực riêng cho từng đối tượng đào tạo, từngngành/chuyên ngành đào tạo; Mục tiêu, nội dung quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá kết quả KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo hướng PTNL; kháiquát, luận giải đặc điểm tổ chức dạy học, đánh giá, quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên Chỉ ra các yếu tố tác độngđến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của họcviên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL.

Thứ hai, các nghiên cứu về thực trạng kiểm tra, đánh giá KQHT của

học viên ở các Học viện thuộc Bộ Công an được tiến hành ở nhiều thờiđiểm, với các hướng tiếp cận khác nhau Tuy nhiên, trong các công trìnhnghiên cứu đó chưa có công trình nào làm rõ đặc điểm và đánh giá thựctrạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngànhcủa học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL Do đó, luận án sẽtiếp tục giải quyết và đề xuất xây dựng các biện pháp quản lý hoạt độngkiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học việnANND theo định hướng PTNL một cách khoa học, hiệu quả, khả thi

Thứ ba, Trước tình hình thực tiễn hiện nay, luận án đề xuất và phân tích, làm

rõ các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngànhcủa học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL sát với thực tiễn, đúng đốitượng, có tính thiết thực, khả thi cao Đây được coi là vấn đề cốt lõi, không chỉ gópphần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các mônchuyên ngành của học viên mà còn trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

ở Học viện ANND đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT

Thứ tư, luận án tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện

pháp đề xuất và tiến hành thử nghiệm một biện pháp có tác động cơ bản đến các khâucủa quá trình tổ chức, thực hiện kiểm tra, đánh giá KQHT và phù hợp với thời gian thựchiện luận án Do đó, luận án sẽ tiến hành kiểm chứng tính hiệu quả của biện pháp “Tổ

chức bồi dưỡng nâng cao năng lực của các chủ thể quản lý trong quản lý hoạt độngkiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướngPTNL” Những vấn đề trên được giải quyết sẽ nâng cao hiệu quả công tác quản lý, gópphần nâng cao chất lượng GDĐT ở Học viện ANND hiện nay trong tình hình mới.

Kết luận chương 1

Kiểm tra, đánh giá KQHT của người học là một khâu trọng yếu củaQTĐT Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT người học là một nội dung,nhiệm vụ quan trọng nhằm góp phần thực hiện mục tiêu GDĐT của nhà trường Thời gian qua đã có nhiều công trình khoa học ở trong và ngoài nướcnghiên cứu liên quan đến vấn đề kiểm tra, đánh giá KQHT của người học vớimức độ phạm vi, nội dung, đối tượng, góc độ tiếp cận khác nhau Các côngtrình nghiên cứu đã tập trung làm rõ những vấn đề lý luận như khái niệm, vaitrò, đặc điểm, quy trình, phương pháp, hình thức tổ chức và các yêu tố tácđộng đến kiểm tra, đánh giá KQHT của người học; đồng thời đề xuất nhữngbiện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động kiểm tra, đánhgiá KQHT của người học

Tổng quan tình hình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá KQHT của người học

đã cho thấy bức tranh tổng thể về sự quan tâm của các nhà quản lý, nhà khoa họcđến vấn đề này Đây là nguồn tư liệu phong phú để tham khảo trong quá trình xâydựng cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài luận án

Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến KTĐG và quản

lý kiểm tra, đánh giá KQHT của người học, song trước sự phát triển, biến đổinhanh chóng của xã hội, yêu cầu đổi mới giáo dục, nhiệm vụ xây dựng lựclượng CAND trong bối cảnh hiện nay, vấn đề KTĐG và quản lý kiểm tra,đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theođịnh hướng PTNL vẫn chưa được nghiên cứu giải quyết triệt để Do vậy, việcnghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất biện pháp quản lý kiểmtra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANNDtheo định hướng PTNL trong bối cảnh hiện nay là rất cần thiết và có ý nghĩa

thực tiễn, góp phần làm phong phú thêm lý luận quản lý giáo dục ở cáctrường thuộc Bộ Công an nói chung, ở Học viện ANND nói riêng.

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CÁC MÔN CHUYÊN NGÀNH CỦA HỌC VIÊN Ở HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN THEO

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 2.1 Những vấn đề lý luận về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực

2.1.1 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên

2.1.1.1 Khái niệm kiểm tra

Khi bàn về khái niệm kiểm tra có rất nhiều quan điểm khác nhau Từđiển Tiếng Việt (1998) do tác giả Nguyễn Như Ý chủ biên định nghĩa “Kiểmtra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [96] , tr.148]

Từ điển Giáo dục học định nghĩa thuật ngữ: “Kiểm tra là bộ phận hợpthành của quá trình hoạt động dạy - học nhằm uốn nắn được thông tin về trạngthái và KQHT của học sinh, về những nguyên nhân cơ bản của thực trạng đó đểtìm ra những biện pháp khắc phục những lỗ hổng, đồng thời củng cố và tiếp tụcnâng cao hiệu quả hoạt động dạy - học” [95]

Theo tác giả Đặng Bá Lãm (2003) “Kiểm tra là một quá trình xác địnhmục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng đểxác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện

và phát triển Kiểm tra bao gồm việc xác định điều cần kiểm tra, công cụkiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra tức đánh giá” [71]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Kiểm tra là phương pháp xem xétthường xuyên quá trình học tập của học sinh Mục đích của kiểm tra là tíchcực hóa hoạt động của học sinh, tăng cường chất lượng học tập Kiểm tra làkhâu quan trọng trong quá trình dạy học nhằm đánh giá KQHT” [99]

Qua các định nghĩa trên, có thể quan niệm: Kiểm tra là hoạt động nhằm

đo hay xác định mức độ về kiến thức, kỹ năng, thái độ mà người học đạt được sau một quá trình học tập.

2.1.1.2 Khái niệm đánh giá

Trong khoa học giáo dục, có rất nhiều quan điểm khác nhau về đánhgiá, tùy thuộc vào cấp độ đánh giá, vào đối tượng, vào mục đích đánh giá màmỗi định nghĩa đều nhấn mạnh về lĩnh vực cần đánh giá

Ralph Tyler, nhà giáo dục và tâm lý học nổi tiếng của Mĩ, được coi làmột trong những người đầu tiên đưa ra khái niệm đánh giá giáo dục, ông sửdụng thuật ngữ đánh giá để biểu thị quy trình đánh giá sự tiến bộ của người họctheo các mục tiêu đạt được [119]

Theo tác giả Trần Bá Hoành: “Đánh giá là quá trình hình thànhnhững nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích cácthông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm

đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh,nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc” [46]

Theo tác giả Đặng Bá Lãm: “Đánh giá là một quá trình có hệ thống baogồm việc thu thập, phân tích, giải thích thông tin nhằm xác định mức độ ngườihọc đạt được các mục tiêu dạy học” [71]

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh: “Đánh giá trong giáo dục là quátrình tiến hành có hệ thống để xác định mức độ mà đối tượng đạt được cácmục tiêu giáo dục nhất định” [78]

Tác giả Lưu Xuân Mới quan niệm: “Đánh giá trong giáo dục là một quátrình hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt đượccủa đối tượng giáo dục so với mục tiêu đã định Nó bao gồm sự mô tả địnhtính và định lượng kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh vớinhững mục tiêu” [76]

Từ những ý kiến trên, có thể rút ra: Đánh giá trong quá trình dạy học là

quá trình tiến hành có hệ thống các biện pháp để xác định mức độ đạt được của người học theo mục tiêu dạy học, qua đó có thể đưa ra các nhận định, phán đoán về mặt KQHT và chất lượng của sản phẩm đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.

2.1.1.3 Khái niệm kết quả học tập

Có nhiều quan niệm khác nhau về KQHT nhưng đều thống nhất chorằng: KQHT gồm các kiến thức (kiến thức lý thuyết, kiến thức thực tế), kỹnăng (kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực hành nghề nghiệp, kỹ năng xử lýtình huống, kỹ năng giải quyết vấn đề; kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làmviệc nhóm, khả năng ngoại ngữ, tin học,…) và thái độ (phẩm chất đạođức, ý thức và tác phong nghề nghiệp, thái độ phục vụ, trách nhiệm côngdân; thiên hướng phát triển nghề nghiệp) mà người học đạt được trongquá trình học tập và rèn luyện tại trường Nội dung phải đảm bảo quy định

về khối lượng kiến thức tối thiểu, yêu cầu về năng lực mà người học đạtđược sau khi tốt nghiệp cho từng trình độ theo các ngành, nghề đào tạo…

Mục đích của giáo dục là đem lại sự tiến bộ cho người học, đó chính làkết quả cuối cùng của quá trình học tập nhằm thay đổi hành vi của người học; vìvậy KQHT chính là mức độ đạt được mục tiêu giáo dục của người học

Như vậy, có thể hiểu: Kết quả học tập là hệ thống tri thức, thái độ, kỹ

năng, kỹ xảo mà học viên thu được trong một quá trình học tập được lượng hóa bằng các điểm số hay con chữ thể hiện cụ thể qua kiểm tra, đánh giá quá trình (điểm kiểm tra điều kiện, điểm kiểm tra kết thúc môn) và kiểm tra, đánh giá tổng kết (kết quả thi tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp).

2.1.1.4 Khái niệm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên

Theo tác giả Ralph Tyler: “Quá trình đánh giá KQHT chủ yếu là quátrình xác định mức độ thực hiện các mục tiêu trong quá trình dạy học” [119]

Theo Tổ chức đảm bảo chất lượng GDĐH của Anh (QAA): Đánh giáKQHT là việc thiết lập một quá trình đo KQHT của học viên về các mặt kiếnthức đạt được Nó có một số mục đích như: Đánh giá cung cấp phươngpháp, phương tiện để xếp hạng học viên Đánh giá giúp đưa ra quyết định

về việc học viên đã sẵn sàng học tiếp hay không, họ có xứng đáng nhận họcbổng hay phần thưởng không, hoặc chứng minh năng lực hành nghề của

người học Đánh giá KQHT còn cung cấp cho học viên sự phản hồi về việc

học của họ và giúp họ nâng cao thành tích của mình Nó cũng giúp đánh

giá hữu hiệu việc dạy của giáo viên [112]