NguyÔn §×nh ChiÓu nhµ th¬ yªu nước vĩ đại của nhân dân miÒn nam thÕ kû XIX lµ mét trong nh÷ng ng«i sao như thÕ... Tham gia cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p.[r]
Trang 1NguyÔn §×nh chiÓu
V¨n b¶n
( TruyÖn Lôc V©n Tiªn )
Trang 2Trên trời có những vì
sao có ánh sáng khác
thường, nh ưng thoạt nhìn
chư a thấy sáng; song càng
nhìn càng sáng Nguyễn
Đình Chiểu nhà thơ yêu
nước vĩ đại của nhân dân
miền nam thế kỷ XIX là một
trong những ngôi sao nh ư
thế.
(Phạm Văn Đồng)
Nguyễn Đình chiểu (1822-1888)
Trang 3- Tên : Nguyễn Đình Chiểu (Đồ Chiểu), tự Mạnh Trạch, hiệu: Trọng phủ, Hối trai
- Năm sinh : 1822 năm mất :1888 - Quê hư ơng : Quê nội: Thừa Thiên-Huế; quê ngoại : Gia Định ( TP Hồ Chí Minh)
- Gia đình : Nhà nho
- Bản thân :
+ Trướưc 1859:
-
Năm 1843: Đỗ tú tài - Năm 1849: mẹ mất -> bỏ thi -> chịu tang -> bị mù-> b ị bội hôn - Sau đó về Gia Định mở trườưng dạy học, bốc thuốc, sáng tác thơ văn
+ Sau 1859:
Tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp Sáng tác thơ văn phục vụ kháng chiến TD Pháp mua chuộc, dụ dỗ -> kiên quyết bất hợp tác với kẻ thù
+ Khi mất: cả cánh đồng Ba Tri (Bến Tre) rợp trắng khăn tang Là ng ười có tấm lòng yêu n ớc th ơng dân, bất khuất tr ước kẻ thù
* Cuộc đời
Trang 4- Chữ viết:………
- Thể loại :………
- Các giai đoạn văn học:………
- Nội dung chủ yếu: ………
- Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ:
………
Chạy giặc (1959) Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861) Văn tế Tr ơng Định (1864) Thơ điếu Phan Tòng (1868) Ng Tiều y thuật vấn đáp (1874) Lục Vân Tiên (1858)
D ơng Từ Hà Mậu (1859)
*Sự nghiệp văn học:
Tác phẩm tiêu biểu:
+Tr ước khi TD Pháp xâm lư ợc
+ Sau khi TD Pháp xâm l ược
Truyền bá đạo lí làm ngườưi
Cổ vũ lòng yêu nước kháng chiến
* Các sáng tác đều bằng chữ Nôm
* Thể loại : Thơ đ ường luật, truyện thơ, điếu văn tế
…
* Lời thơ bình dị, mộc mạc, tự nhiên, (kết hợp với tính cổ điển:
tề chỉnh, trang nhã),sôi nổi đằm thắm.
Trang 55
Trang 6Bia mé vµ Nhµ tư ëng niÖm
NguyÔn §×nh ChiÓu
Gia §Þnh
(Tp
HCM)
Trang 7*Sự nghiệp văn học:
+ Quan niệm văn ch ư ơng:
Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà
(D ương Từ Hà Mậu)–
Học theo ngòi bút chí công, Trong thơ cho ngụ tấm lòng Xuân Thu
(Ng ư Tiều y thuật vấn đáp)
Văn ch ương ai chẳng muốn nghe Phun châu nhả ngọc báu khoe tinh thần
(Ngư Tiều y thuật vấn đáp)
Dùng văn chư ơng biểu hiện đạo lí và chiến đấu cho sự nghiệp chính nghĩa.
Văn ch ơng phải là những sáng tạo nghệ thuật có tính thẩm mĩ, để phát ư
huy các giá trị tinh thần.
H ớng tới sự phóng khoáng, đa dạng về hình thức ư
Quan điểm văn ch ơng tải đạo, giúp đời, có tính chiến đấu tích cực ư
Đ ư ợc ý thức tự giác, sâu sắc, đ ợc thực thi bền bỉ trong suốt cuộc đời ư sáng tạo nghệ thuật của nhà thơ.
Trang 82 T¸c phÈm Lôc V©n Tiªn
Trang 9ở thời đại đó, chế độ phong kiến khủng hoảng nghiêm trọng, kỉ c ơng trật tự xã hội lỏng lẻo, đạo đức suy vi, một tác phẩm nh thế đã đáp ứng nguyện vọng của nhân dân Tác phẩm vì lẽ đó đã đ ợc nhân dân Nam
Bộ tiếp nhận nồng nhiệt hơn bất kì một tác phẩm nghệ thuật nào
Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
- Chữ viết :
- Thể loại:
- Ph ơng thức biểu đạt: ư
- Hoàn cảnh sáng tác:
- ảnh h ưởng :
- Mục đích trực tiếp:
Kết cấu của tác phẩm theo kiểu truyền thống của loại truyện ph ơng Đông,
nghĩa là theo từng ch ơng hồi, xoay quanh diễn biến và cuộc đời các nhân vật chính:
Chuyện nàng sau hãy còn lâu Chuyện chàng xin nối thứ đầu chép ra
… Đoạn này đến thứ Nguyệt Nga…
Truyền dạy những bài học về đạo làm ng ời
Hỡi ai lẳng lặng mà nghe
Dữ răn việc tr ớc lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình
Chữ Nôm
Truyện thơ Nôm ( kết cấu theo kiểu từng ch ư ơng hồi)
Đầu những năm 50 của thế kỷ XIX rộng rãi, ăn sâu trong đời sống tinh thần của ng ời dân Nam Bộ
* Tác phẩm Lục Vân Tiên
Trang 10N1:
Nhận xét bố cục 4 phần của
tác phẩm? Bố cục này có ý nghĩa
gì trong việc thể hiện nội dung
tác phẩm ?
N2:
Cuộc đời của nhân vật Lục Vân Tiên và của tác giả có điểm gì giống và khác nhau? Điều đó có
ý nghĩa gì?
N3:
Tác giả đã đứng ở những điểm nhìn nào để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên? ý nghĩa của các
điểm nhìn ấy?
Thảo Luận nhóm bànư(Thờiưgianư3ưphỳt)
Trang 11 Kết cấu ước lệ khuôn mẫu,
theo truyện dân gian:
- Phản ánh đư ợc cuộc đời
đầy rẫy bất công vô lí
- Khát vọng ngàn đời của
nhân dân ta: Chính nghĩa thắng
gian tà
- Giống: + đi thi, mẹ mất, mù loà,
bị bội hôn, lấy đư ợc vợ hiền + Không chịu đầu hàng số phận
- Khác : Vân Tiên đ ược sáng mắt sống hạnh phúc xum vầy… - có ý nghĩa chân thực ( tính tự truyện),LVT là nhân vật thể hiện lí t ởng và ư khát vọng anh hùng…
- Ngư ời trong cuộc khi kể về những đau khổ bất hạnh của cuộc
đời
- Ngư ời dân khi thể hiện những giá trị đạo đức và khát vọng về một cuộc sống công bằng…
Thảo Luận nhóm
Trang 12Lục Vân Tiên đánh cướp:
Trang 13Lục Vân Tiên đánh cướp:
VânTiênghélạibênđàng,
Bẻcâylàmgậynhằmlàngxôngvô.
Kêurằng:“Bớđảnghungđồ,
Chớquenlàmthóihồđồhạidân.”
PhongLaimặtđỏphừngphừng:
“Thằngnàodámtớilẫylừngvàođây.
Trướcgâyviệcdữtạimầy,
Truyềnquânbốnphíaphủvâybịtbùng.”
VânTiêntảđộthữuxông,
KhácnàoTriệuTửphávòngĐươngDang.
Lâulabốnphíavỡtan,
Đềuquănggươmgiáotìmđàngchạyngay.
PhongLaitrởchẳngkịptay,
BịTiênmộtgậythácràythânvong…”
Hãy tìm và ghi vào tập những chi tiết thể hiện hành động , lời nói của Lục Vân Tiên khi đánh
cướp?
*Hành động:
-Mét m×nh bÎ c©y lµm gËy
- Xông vào đánh cướp.
- Tả đột hữu xông *Lời nói:
-Bớ đảng hung đồ,
… hồ đồ hại dân”
Trang 14Một trong những vấn đề mà thơ văn Nguyễn Đình Chiểu đề cập đến tr ớc
năm 1859?
Trò chơi ô chữ
ơ
h
t i
ó n
H
C
í T N ể
I
Đ
í
L
O
ạ
Đ
N ệ
Y U R
T
ự
T
C ặ I
G
Y
ạ H
C
M
Ô
N
H N
ị
Đ A
I G
1
2
3
4
5
6
7
Nơi sinh của Nguyễn Đình Chiểu?
Bài thơ mở đầu cho cảm hứng sáng tác thơ
chống Thực Dân Pháp của Nguyễn Đình
Chiểu
G
Truyện cũ đ ợc dẫn lại một cách cô đúc
trong tác phẩm?
c
Thứ chữ mà Nguyễn Đình Chiểu dùng để
sáng tác văn thơ?
n
Kể về những chuyện của bản thân gọi
là…?
ự
Một trong những phẩm chất của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu
n g h ị l ự c
Một trong những hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian mà tác phẩm Lục
Vân Tiên đ ợc l u truyền? ư ư
* Luyện tập
Trang 15- Soạn tiếp tiết 2: “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”
- Học thuộc lòng đoạn trích: “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”