Bai 22 Bao ve von gen cua loai nguoi va mot so van de xa hoi cua di truyen hoc

DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS - Để làm chậm sự phát triển virut HIV ở người bệnh, người ta phân tích trình tự các ribonucleotit của HIV, lựa chọn đoạn đoạn nucleotit có khả năng bắt cặ[r]

Kiểm tra bài cũ

Hãy giải thích tại sao khơng nên kết hơn giữa những người cĩ họ hàng

trong phạm vi 3 đời.

Dị tật bẩm sinh do ĐBG gây ra

Bệnh già sớm

BẢO VỆ VỐN GEN DI TRUYỀN

CỦA LOÀI NGƯỜI

truyền?

II Bảo vệ di truyền của loài người và của người Việt Nam

1 Di truyền học đã phát triển nhiều lĩnh vực nghiên cứu mới:

- Di truyền học phóng xạ đã xác định tất cả các bức xạ ion hoá đều có khả năng gây đột biến

- Di truyền học độc tố, Di truyền học dược lý nghiên cứu tính nhạy cảm, sự phản ứng khác nhau của con người đối với từng loại hoá dược.

Để bảo vệ vốn gen di truyền của loài người,

di truyền học đã phát triển những lĩnh vực nghiên cứu nào?

Vì sao hiện nay các bệnh di truyền có khuynh hướng gia tăng trong khi các bệnh nhiễm trùng, suy dinh

dưỡng giảm?

Nguyên nhân gây ra các bệnh, tật di

truyền là gì?

KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM

NƯỚC BỊ Ô NHIỄM

PHUN THUỐC TRỪ SÂU PHUN THUỐC DIỆT CỎ

Cµng cÊm cµng vi ph¹m!

R¸c th¶i trªn s«ng

MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC DA CAM

Nạn nhân: CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM

HẬU QUẢ

Nạn nhân: CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM

Nạn nhân: CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM Nạn nhân: CHẤT ĐỘC DA CAM

Nhân tố MÔI TRƯỜNG đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của hàng loạt các bệnh, tật di truyền

SOS

Để bảo vệ vốn gen của loài người, chúng ta cần phải làm gì?

IV Bảo vệ di truyền của loài người và của người Việt Nam

1 Di truyền học đã phát triển nhiều lĩnh vực nghiên cứu mới:

2 Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế tác nhân gây đột biến: Bảo vệ môi trường sống, chống ô nhiễm không khí, đất, nước, thực hiện an toàn thực phẩm… đặc biệt là tích cực đấu tranh vì hòa bình, chống thảm họa do chiến tranh hạt nhân gây nên

Để tránh sinh ra những đứa con có khuyết tật di truyền cần

phải làm gì?

3 Tư vấn di truyền và việc sàng lọc trước sinh.

Việc sàng lọc trước sinh thường sử dụng những phương pháp

nào?

Chọc dò nước ối

- Phương pháp “chọc dò dịch ối”: Hút ra từ 10 – 20 ml dịch ối cho vào ống nghiệm đem li tâm để tách riêng tế bào phôi.

+ Nuôi cấy các tế bào phôi, sau vài tuần làm tiêu bản phân tích NST để biết xem thai nhi

có bị bệnh di truyền nào đó hay không.

+ Phân tích hoá sinh (phân tích ADN) dịch ối và các tế bào phôi để biết xem thai nhi có bị bệnh di truyền hay không.

- Phương pháp “sinh thiết tua nhau

thai”

+ Dùng ống nhỏ để tách tua nhau thai

+ Làm tiêu bản phân tích NST để biết

xem thai nhi có bị bệnh di truyền nào đó

hay không.

IV Bảo vệ di truyền của loài người và của người Việt Nam

1 Di truyền học đã phát triển nhiều lĩnh vực nghiên cứu mới

2 Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế tác nhân gây đột biến

Nếu đột biến đã phát sinh, làm thế nào để chữa trị được các bệnh

di truyền?

3 Tư vấn di truyền và việc sàng lọc trước sinh.

4 Liệu pháp gen.

III DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH UNG THƯ VÀ AIDS

1 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH UNG THƯ

- Ung thư là hiện tượng tế bào phân chia vô tổ chức thành khối u và sau đó di căn

Ung thư là

gì?

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH UNG THƯ VÚ Ở NGƯỜI

Nguyên nhân gây ra ung thư là gì?

GEN,

NST

Sự phân chia TB ung thư

Sự phân chia TB thường

TB cơ bản gây ung thư

TB hư hỏng không được sửa chữa

- Nguyên nhân: do đột biến gen, đột biến NST làm mất khả năng kiểm soát phân bào và liên kết tế bào.

Mét sè vÝ dô vÒ bÖnh ung th

Ung th thanh qu¶n

Ung th phæi

Phổi thường Phổi bị ung thư

II DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH UNG THƯ VÀ AIDS

1 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH UNG THƯ

- Khái niệm : Ung thư là hiện tượng tế bào phân chia vô tổ chức thành khối u và sau đó di căn

- Nguyên nhân: do đột biến gen, đột biến NST làm mất khả năng kiểm soát phân bào và liên kết tế bào.

Để phòng ngừa bệnh ung thư cần

phải làm gì?

- Để phòng ngừa ung thư , cần phải: Bảo vệ môi trường sống, hạn chế các tác nhân gây ung thư, duy trì cuộc sống lành mạnh,tránh làm thay đổi môi trường sinh lí, hóa sinh của cơ thể, không kết hôn gần…

2 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS

Bệnh nhân AIDS

Vậy AIDS là gì? Nguyên

nhân gây ra bệnh AIDS? Hậu quả?

- AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do virut HIV gây ra.

2 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS

Bệnh nhân

AIDS

2 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS

Các tế bào mà HIV tấn công

Đại thực bào Tế bào limphoT

2 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS

Hãy cho biết các con đường lây lan của HIV trong quần thể người?

Tình dục Mẹ truyền sang con

Di truyền y học

đã hạn chế sự phát triển của virut HIV như thế nào ?

- Để làm chậm sự phát triển virut HIV ở người bệnh, người ta phân tích trình tự các ribonucleotit của HIV , lựa chọn đoạn đoạn nucleotit có khả năng bắt cặp bổ sung với một số đoạn ribonucleotit của HIV  chuyển các đoạn nu này vào TB bạch cầu T được lấy ra từ người không mắc bệnh và là anh em sinh đôi cùng trứng

với người bệnh  Tiêm các TB T này vào người bệnh nhân Các trình tự đối bổ sung sẽ ức chế sự sao chép của virut HIV, ngăn cản nó nhân lên.

2 DI TRUYỀN Y HỌC VỚI BỆNH AIDS

IV Sự di truyền trí năng

- Trí năng là khả năng trí tuệ của con người.

- Trí năng được đánh giá bằng chỉ số IQ.

IQ = MA/CA.100

+ MA: Tuổi khôn

+ CA: Tuổi sinh học

- Chỉ số IQ phụ thuộc vào:

+ Gen di truyền: gen điều hoà quan trọng hơn

gen cấu trúc.

+ Nhân tố môi trường: chế độ dinh dưỡng, tâm

lý người mẹ lúc mang thai, quan hệ tình

cảm của gia đình và xã hội, giáo dục của

gia đình và xã hội trong suốt cuộc đời cá

thể

Để bảo vệ tiềm năng di truyền và khả năng

biểu hiện trí năng của con người cần:

tránh những tác nhân gây đột biến bộ gen

của người, đảm bảo cuộc sống đầy đủ về

con người?

Củng cố

1 Sự tồn tại các đột biến gen gây chết hoặc nửa gây chết trong quần thể người

gọi là:

A Bệnh di truyền C Gánh nặng di truyền

B Tật di truyền D Bệnh ung thư

2 Điều nào sau đây không đúng khi nói về bệnh ung thư?

A Đặc trưng bởi sự tăng sinh không kiểm soát được của 1 số loại tế bào

cơ thể dẫn đến hình thành các khối u

C Điều trị bằng thuốc đặc hiệu.

B Chưa có thuốc điều trị

D Do chất hóa học, virus hoặc vi khuẩn, có thể do bức xạ.

Dặn dò

 Học bài

 Đọc bài “Em có biết’’

 Trả lời câu hỏi SGK

 Đọc trước bài 31:

CHÀO THẦY CÔ &

CÁC EM

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT

Tại Việt Nam (Số liệu theo báo cáo của Cục PC HIV)

-93% số huyện; 50% số xã, thị trấn trong cả nước đã có người nhiễm HIV

- Cứ 75 hộ gia đình 1 hộ có người nhiễm HIV.

- Tỷ lệ nhiễm HIV ở Việt Nam là 0,44% (chủ yếu: 15 – 49 tuổi)

- Số người nhiễm HIV : 116.556 người

- Số bệnh nhân AIDS : 20.195 người

- Tử vong do AIDS :11.082 người

- Tỷ lệ nhiễm HIV trong các đối tượng gái mại dâm là 4,2%.

- Tỷ lệ nhiễm HIV ở phụ nữ có thai là 0,32%.

Mẹ sang con (mẹ bị nhiễm HIV có thể truyền

qua thai nhi và truyền cho con qua sữa mẹ).

Truyền máu Xăm mình Tiêm chích