Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu lên như sau: yêu nước, yêu nhân dân, trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhấ[r]
Trang 1Tiết 119– Tiếng
Việt:
DẤU CHẤM LỬNG VÀ DẤU CHẤM PHẨY
Trang 2TIẾT 119: TIẾNG VIỆT
DẤU CHẤM LỬNG VÀ DẤU CHẤM PHẨY
I/ TÌM HIỂU CHUNG
1 Dấu chấm lửng
Trang 3a Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,
Quang Trung ,…
=> Còn nhiều vị anh hùng nữa chưa được liệt kê
b Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đẫm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời:
- Bẩm … quan lớn … đê vỡ mất rồi!
=> Biểu thị sự ngắt quãng trong lời nói vì quá mệt và hoảng sợ
c Cuốn tiểu thuyết được viết trên … bưu thiếp.
=>Làm giãn nhịp câu văn chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ ngoài dự đoán tạo sự dí dỏm hài hước
Trang 4TIẾT 119: TIẾNG VIỆT
Em tôi bước vào lớp:
-Thưa cô, em đến chào cô… (Thủy nức nở)
=> lời nói bị bỏ dở do nghẹn ngào, xúc động
Dấu chấm lửng được dùng để:
-Tỏ ý còn nhiều sự vật hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết
-Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng ngắt quãng
Trang 5tạo ra sự sống [ ] (Hoài Thanh)
*Để ghi lại chỗ kéo dài của âm thanh hay để thêm thời gian
khi chờ đợi.
VD:
Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá! (Vũ
Tú Nam)
Trang 6TIẾT 119: TIẾNG VIỆT
DẤU CHẤM LỬNG VÀ DẤU CHẤM PHẨY
I/ TÌM HIỂU CHUNG
1 Dấu chấm lửng
2 Dấu chấm phẩy
Trang 7a.Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.
=>Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có quan hệ
chặt chẽ với nhau về nghĩa, vế sau giải thích thêm nghĩa cho vế
=> Có thể thay dấu chấm phẩy bằng dấu phẩy.
* Cốm không phải thức quà của người vội, ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ
Trang 8Þ Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp.
b Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu lên như sau: yêu nước, yêu nhân dân; trung
thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa
xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất
nước nhà; ghét bóc lột, ăn bám và lười biếng; yêu lao động, coi lao động là nghĩa vụ thiêng liêng của mình; có tinh
thần làm chủ tập thể, có ý thức hợp tác,
giúp nhau; chân thành và khiêm tốn;
quý trọng của công và có ý thức bảo vệ
của công; yêu văn hoá, khoa học và nghệ thuật; có tinh thần quốc tế vô sản
1
2 3
4
5 6
7 8
Trang 9b Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu lên như sau: yêu nước, yêu nhân dân, trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, ghét bóc lột, ăn bám và lười biếng, yêu lao động,coi lao động là nghĩa vụ thiêng liêng của mình, có tinh thần làm chủ tập thể, có ý thức hợp tác giúp nhau, chân thành và khiêm tốn, quý trọng của côngvà có ý thức bảo vệ của công, yêu văn hoá, khoa học và nghệ thuật, có tinh thần quốc tế vô sản.
=> Không thể thay dấu chấm phẩy bằng dấu phẩy vì nếu thay
thành dấu phẩy thì người đọc hiểu nhầm “ăn bám và lười
biếng” cũng là đặc điểm của con người mới
Trang 10TIẾT 119: TIẾNG VIỆT
Dấu chấm phẩy được dùng để:
- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có câu tạo phức tạp
- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt
kê phức tạp
Trang 12ĐÁP ÁN:
Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt
kê phức tạp
Trang 15NGÔI SAO SỐ 4:
Xác định công dụng của dấu chấm phẩy trong câu sau??
Dưới ánh trăng này,dòng thác nước sẽ đổ xuống làm
chạy máy phát điện; ở giữa biển rộng, cờ đỏ sao vàng
phấp phới bay trên những con tàu lớn (Thép Mới)
Biểu thị sự ngăn cách các vế của những câu ghép có cấu tạo phức tạp
ĐÁP ÁN:
Trang 16NGÔI SAO SỐ 5:
Xác định công dụng cảu dấu chấm lửng trong
câu ca dao sau??
“Quan đi kinh lí trong vùng
Đâu có… gà vịt thì lùng về xơi”
Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất
hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước châm biếm.
ĐÁP ÁN:
Trang 182 Nêu rõ công dụng của dấu chấm phẩy trong mỗi câu dưới đây:
a.Dưới ánh trăng này, dòng thác nước sẽ đổ xuống làm chạy máy phát
điện; ở giữa biển rộng, cờ đỏ sao vàng phất phới bay trên những con tàu lớn.
(Thép Mới)
b.Con sông Thái Bình quanh năm vỗ sóng òm ọp vào sườn bãi và ngày ngày vẫn mang phù sa bồi cho bãi thêm rộng; nhưng mỗi năm vào mùa nước, cũng con sông Thái Bình mang nước lũ về làm ngập hết cả bãi Soi.
Trang 19HIỆN NAY TIẾNG VIỆT DÙNG 10 DẤU CÂU:
Trang 20LÀM BẠN VỚI DẤU CÂU
Dấu câu phân biệt rạch ròi
Không dùng chỉ có người lười nghĩ suy Dấu nào cũng có nghĩa riêng
Mỗi dấu đặt đúng vào nơi của mình.
Dấu phẩy (,) thường thấy ai ơi
Tách biệt từng phần chuyển tiếp ý câu.
Dấu chấm (.) kết thúc ý rồi
Giúp cho câu viết tròn câu rõ lời.
Chấm phảy (;) phân tách ý câu
Bổ sung vế trước ý càng thêm sâu.
Chấm than (!) bộc lộ cảm tình
Gửi gắm đề nghị mong chờ khiến sai.
Chấm hỏi (?) để hỏi bao điều
Hỏi người và cả hỏi mình tài ghê!
Trang 21Hai chấm (:) báo hiệu lời người
Trang 22- Học về công dụng của dấu chấm lửng, dấu chấm phẩy và tìm thêm ví dụ minh hoạ cụ thể từng