Muốn nâng cao chất lượng hiệu quả của môn Tiếng Việt điều trước tiện cần phải coi trọng các giờ dạy Tập đọc giáo viên cần tăng cường rèn kĩ năng đọc cho học sinh ngay trong mỗi tiết dạy[r]
Trang 1TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 4A
1 Lý do chọn đề tài:
Tiếng Việt là môn học có nhiệm vụ quan trọng nhất trong tất cả các môn học
ở bậc Tiểu học Mục tiêu của môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học là:
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt, (nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa
tuổi Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện thao tác tư duy
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểu biết sơ giản về xã hội, tự nhiên, con người, về văn hoá văn học Việt Nam và nước ngoài
- Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng giàu đẹp của Tiếng Việt góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN
- Trong môn Tiếng Việt phân môn Tập đọc giữ vai trò quan trọng nhằm phát triển 4 kĩ năng: nghe - đọc - nói - viết cho học sinh Bởi lẽ có đọc tốt thì mới học
tốt Tiếng Việt Đọc tốt ở phân môn Tập đọc là các em được củng cố khắc sâu
thêm những tri thức, kỹ năng học tốt ở những phân môn khác của môn Tiếng Việt và các môn học khác đồng thời các em học tốt lên các bậc học cao hơn Chức năng của phân môn Tập đọc là luyện đọc: rèn cho học sinh kĩ năng đọc
đúng, đọc trôi chảy, tiến tới đọc hay (đọc diễn cảm) Thông qua đọc đúng, đọc
hay học sinh cảm thụ được cái hay cái đẹp của bài văn, bài thơ Nó là chìa khoá đưa các em vào kho tàng văn hoá, khoa học, giúp các em nhận ra những tinh hoa của dân tộc đang được tàng trữ trong sách vở Mỗi bài tập đọc là một văn bản, là một bức tranh thu nhỏ về hiện thực, về cảnh đẹp của đất nước, con người và xã hội Mặt khác, thể hiện được tâm hồn của tác giả không chỉ có nội dung hấp dẫn của bài văn, bài thơ mà còn phụ thuộc vào người đọc tác phẩm đó Trước hết người đọc phải đọc đúng, đọc chính xác, đọc trôi chảy, tiến tới đọc diễn cảm, đọc theo vai thì mới diễn tả hết cảm xúc, tình cảm, thái độ của tác giả Bởi vậy tăng cường rèn kĩ năng đọc cho học sinh nhất là đọc đúng, đọc to, rõ ràng, đọc trôi chảy là hết sức cần thiết đối với học sinh cuối bậc tiểu học
Cuối bậc Tiểu học yêu cầu tối thiểu mỗi một học sinh phải đạt chuẩn KTKN Tức đọc thông viết thạo, sử dụng thành thạo ngôn ngữ nói và viết trong học tập
và giao tiếp (nói và viết câu đơn, câu ghép thông thường đúng ngữ pháp Nghe
và đọc hiểu được văn bản có nội dung thích hợp với việc học tập và cuộc sống của các em Giúp các em yêu thích thơ văn, nhớ và đọc diển cảm một số truyện
và thơ trong sách Tiểu học)
Việc rèn kĩ năng đọc sẽ giúp học sinh đọc đúng và hiểu biết hơn, bồi dưỡng cho các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như biết tư duy có hình ảnh Như vậy, đọc có một ý nghĩa to lớn: bao gồm nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển nhân cách một cách toàn diện
cho học sinh Với lí do nói trên tôi thiết nghĩ: mình cần phải làm gì? và làm như
Trang 2thế nào? để khắc phục tình trạng đọc cho học sinh nhằm nâng cao kỹ năng đọc
cho các em, trên cơ sở đó giúp các em đọc ngày một tốt hơn Chính vì lẽ đó mà
tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4A” Trường Tiểu
học Xy để nghiên cứu và áp dụng
2 Mục đích nghiên cứu:
Để học tốt các môn học trong chương trình bậc Tiểu học đòi hỏi học sinh bước
đầu phải có kĩ năng đọc tốt (đọc to, rõ ràng, đọc trôi chảy, đọc diễn cảm,) nhưng
kĩ năng đọc có nhiều mức độ: đọc đúng (đọc to, đọc rõ ràng, lưu loát trôi chảy)
và đọc nhanh, đọc diễn cảm Dạy kĩ năng đọc là giáo dục lòng ham đọc sách cho học sinh, giúp các em thích đến trường, thích học hơn thích chơi Bước đầu giúp các em thấy được đây chính là con đường đặc biệt để tạo cho mình một bước ngoặc để học tốt các môn học khác và học lên các Bậc học cao hơn Dạy học sinh
có kĩ năng đọc tốt sẽ giúp các em có kĩ năng sống tốt hơn như: mạnh dạn trong giao tiếp và hợp tác, đồng thời trau dồi vốn kiến thức về ngôn ngữ, bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu cái thiện, cái đẹp, yêu gia đình, bạn bè, thầy cô,….Coi trọng việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh là giúp các em đọc tốt và làm cho giờ dạy hứng thú và hiệu quả hơn
3 Đối tượng nghiên cứu:
Rèn kĩ năng đọc cho học sinh thông qua tiết dạy Tập đọc
4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Học sinh lớp 4A– Trường Tiểu học Xy
5 Phương pháp nghiên cứu:
a Phương pháp kiểm tra - đánh giá kết quả
b Phương pháp khảo sát - điều tra - thử nghiệm
c Dự giờ thăm lớp
d Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
e Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
g Phương pháp nêu gương
6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu về kĩ năng đọc thành tiếng (đọc
đúng, đọc to, rõ ràng, trôi chảy) thông qua tiết Tập đọc.
- Thời gian nghiên cứu: +Thời gian bắt đầu: Từ đầu tháng 9/2017 +Thời gian kết thúc tháng 3/2018
- Kế hoạch nghiên cứu:
Kế hoạch tuần thứ hai của tháng 9/2018 đã tiến hành điều tra, thu thập chứng cứ và học hỏi kinh nghiệm từ giáo viên dạy các lớp 4, 5 về trước
Tuần thứ ba tháng 9/2018 khảo sát học sinh và phân loại đối tượng
Từ tuần thứ tư tháng 9/2018 trở đi tiến hành đổi mới phương pháp và áp dụng cách thực hiện
Tháng 2/2018 hình thành sơ bộ đề tài SKKN
Từ 16 tháng 3/2018 trở đi tiến hành viết hoàn chỉnh đề tài SKKN
II NỘI DUNG
Trang 31 Cơ sở lí luận:
Với lí do nói trên tôi thiết nghĩ để học sinh đọc thông viết thạo được thì phải gắn liền với đọc đúng, đọc rõ ràng, đọc trôi chảy lưu loát, đọc hay và đọc diễn cảm tốt Có như vậy học sinh mới hiểu rõ được nội dung bài học, cảm thụ được cái hay của bài tập đọc Có đọc được, đọc đúng các em mới viết bài được và viết bài đúng chính tả Đọc tốt sẽ giúp các em chiếm lĩnh được ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập Vì vậy việc rèn kĩ năng đọc tốt sẽ phát triển tốt 4 kĩ năng nghe - đọc - nói -viết Song việc đọc đúng, đọc to, rõ ràng, đọc trôi chảy lưu loát đối với học sinh dân tộc tiểu số quả là một vấn đề khó Còn đọc hay, đọc diễn cảm lại càng khó hơn Đặc biệt việc đọc tốt đối với học sinh Tiểu học là con em dân tộc tiểu số sinh sống tại các vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn nói chung và học sinh Trường Tiểu học Xy nói riêng là một vấn đề hết sức nan giải Để đạt được những mục tiêu trên, việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 4 là một yêu cầu đòi hỏi người giáo viên cần phải hoạt động sáng tạo xuyên suốt cả năm học thì mới đạt được hiệu quả cao
2 Điều tra thực trạng:
- Năm học 2017- 2018 tôi được phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 4A tại điểm trường chính Xy Creo Trường Tiểu học Xy Lớp 4A gồm có 30 học sinh trong đó có 12 học sinh nữ, 18 học sinh nam Lưu ban 5 em Tuyển mới 25 em Trong đó có 24 em thuộc gia đình hộ nghèo 1 em thuộc gia đình khá giả 2 em thuộc hộ gia đình cận nghèo
Đúng độ tuổi: 24 em Lớn hơn 1 tuổi: 5 em Lớn hơn 2 tuổi 1 em
a Thuận lợi:
- Lãnh đạo trường quan tâm đến công tác giáo dục xã nhà Tạo mọi điều
kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học Cơ sở vật chất, trang thiết bị của Nhà trường khá khang trang và đầy đủ đảm bảo phục
vụ cho hoạt động dạy và học
- Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với
nghề, yêu thương học sinh và có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy
- Các em luôn được Lãnh đạo nhà trường, chính quyền địa phương quan tâm
- Trường học là nơi trung tâm nằm trên trục đường lớn, học sinh đi học gần
b Khó khăn:
- Học sinh chủ yếu là con em dân tộc Vân Kiều sinh sống tại vùng sâu,
vùng đặc biệt khó khăn của huyện Hướng Hóa Đời sống của người dân ở đây cơm không đủ no áo không đủ mặc; điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn; dân trí còn nhiều hạn chế Bố mẹ không hề quan tâm đến việc học của con cái mà hầu như khoán trắng cho giáo viên Họ chỉ biết suốt ngày này qua tháng nọ lăn lộn với nương rẫy mà không hề hay biết gì đến con mình học hành ra sao
- Học sinh thích thì đi học, không thích thì ở nhà lang thang đây đó, tắm
nước, chăn dê, lên rẫy đào sắn.v.v Hầu hết các em còn ham chơi hơn ham học, mặc cho cô (thầy giáo) đến tận nhà gọi và chở mới đến trường Bản thân các em chưa ý thức được tầm quan trọng của việc học, còn lơ là lêu lỏng ở nhiều nơi Từ
đó khả năng học của các em bị hạn chế, chất lượng chưa cao, chưa đồng bộ Kĩ năng đọc viết, tính toán còn chậm, kĩ năng vận dụng thực hành chưa thạo Đặc
Trang 4biệt kĩ năng đọc của các em không đồng đều, không ít học sinh chưa đọc được hoặc đọc còn ngắc ngứ, lý nhí, đọc chưa tốt
- Vở viết và đồ dùng học tập không có, trang phục đến trường không đảm
bảo Mọi đồ dùng học tập đều phụ thuộc và giáo viên Bố mẹ không hề quan tâm Qua thời gian nhận lớp tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát phân loại đối tượng học sinh
Kết quả khảo sát lần 1:
Thời gian Tổng
số
Đọc nhanh, Đọc đúng
Đọc trơn chậm (đọc sai)
Đọc ngắc ngứ
Đọc đánh vần
Chưa đọc được
19/9/2017 30 2 = 7% 5 = 17% 3 = 10% 2 = 7% 18 = 60% Qua khảo sát đã cho thấy chất lượng đọc của lớp này rất thấp, tỉ lệ học sinh chưa đọc được rất cao Trước tiên tôi tiến hành khảo sát phân loại học sinh và tìm hiểu nguyên nhân từ các đồng nghiệp đồng thời dự giờ thăm lớp, tôi tìm ra được một
số nguyên nhân dẫn đến trình trạng trên như sau:
3 Nguyên nhân:
a.Về phía giáo viên:
- Không phân loại đối tượng học sinh, dạy học trên cùng một đối tượng.
Phần lớn đều tập trung vào những học sinh đọc tốt Còn những em đọc yếu vẫn hoàn đọc yếu
- Chưa chú tâm thường xuyên rèn đọc cho học sinh đọc chậm hoặc chưa
đọc được
- Coi trọng việc học sinh đọc đồng thanh hơn đọc cá nhân, đọc trong nhóm
- Giáo viên còn nặng về phương pháp dạy học truyền thống, nặng thuyết trình Thầy đọc trò nghe, thầy đọc trước trò đọc sau Không chú ý đến năng lực tích cực chủ động của học sinh
- Thời lượng cho học sinh luyện đọc còn ít
- Chưa chú ý đến khâu rèn đọc thường xuyên ở các tiết dạy tập đọc và các tiết học khác
- Giáo viên chưa thực sự nhiệt huyết trong giảng dạy mong nhanh đến giờ tan trường để về nhà
b Về phía học sinh:
- Học sinh nghỉ học nhiều
- Kiến thức lớp trước bị hỏng
- Đến lớp không tập trung nghe cô (thầy) giảng bài, ham chơi, nghịch, cười nói nhiều trong giờ học Bạn đọc mình ngồi chơi
- Học sinh đã đọc kém lại lười đọc Có chăng thì đọc một vài chữ nếu có cô (thầy) đứng bên cạnh bằng không thì thôi không chịu đọc
- Thiếu tự tin, dẫn đến rụt rè khi đọc bài nên các em thường đọc bài rất nhỏ
- Đối với những em đã đọc đúng, đọc được thì không chịu rèn kỹ năng đọc
- Hầu hết các em chỉ được học ở lớp còn về nhà thì không
- Khả năng phối hợp đồng bộ của các cơ quan: Cơ quan phát âm, cơ quan thị giác,
cơ quan thính giác, còn hạn chế, dẫn đến khả năng tổng hợp tiến bị hạn chế nên
kỹ năng đọc của học sinh còn ngập ngừng, chưa liền mạch
Trang 54 Một số giải phỏp: Để giải quyết được mục đớch của việc rốn kĩ năng đọc và
khắc phục những nguyờn nhõn tồn tại đó nờu trờn Tụi đó tiến hành thực hiện cỏc giải phỏp, biện phỏp sau:
a Đối với giỏo viờn:
- Làm tốt cụng tỏc huy động số lượng học sinh đến trường Đảm bảo sĩ số trờn
lớp 100%
- Muốn rốn cho học sinh đọc thành tiếng đỳng thỡ giỏo viờn phải đọc hay (đọc diễn cảm tốt) Để đạt được yờu cầu trờn thỡ giỏo viờn phải rốn luyện bản thõn mỡnh đọc đỳng, đọc hay Khụng cho phộp giỏo viờn dạy Tập đọc mà lại đọc
chưa chuẩn Dành nhiều thời gian cho việc rốn kĩ năng đọc cho học sinh, chỳ trọng đến đối tượng học sinh đọc kộm, đọc chưa được
- Tăng thờm thời lượng của tiết dạy Coi trọng việc đọc cỏ nhõn hơn việc đọc đồng thanh
- Kịp thời chỉnh sửa dứt điểm cho những học sinh phỏt õm sai hoặc đọc chưa đỳng Khảo sỏt phõn loại đối tượng học sinh, đổi mới phương phỏp dạy học phự hợp với khả năng nhận thức của cỏc em Thay đổi hỡnh thức tổ chức dạy học cho phự hợp với đối tượng của lớp mỡnh, tạo hứng thỳ, lụi cuốn học sinh đến trường
- Sưu tầm đồ dựng dạy học, tranh ảnh minh hoạ phục vụ cho bài dạy để học sinh hứng thỳ đọc
- Khụng ụm đồm dạy quỏ tải đối với học sinh Cú nghĩa học sinh đọc ở mức độ nào thỡ giỏo viờn dạy đến đú, khụng bắt buộc cỏc em phải đọc như bạn Trỏnh tỡnh trạng học sinh nhàm chỏn, thiếu tự tin, lo sợ…
Vớ dụ: Học sinh đọc yếu thỡ chỉ yờu cầu đọc 1 đến 2 cõu Học sinh đọc chưa
được thỡ học lại õm, vần hoặc đỏnh vần thành tiếng rồi đọc trơn…
- Giờ ra chơi mượn sỏch truyện dưới 48 trang để giỳp cỏc em luyện đọc
- Tổ chức khởi động bằng cỏc trũ chơi: chơi mà học, học mà chơi cú liờn quan đến việc rốn đọc trước khi vào bài mới
- Kịp thời động viờn khuyến khớch, nờu gương cỏc em trước tập thể lớp mỗi khi
em đọc tốt
b Đối với cỏc em học sinh:
- Đi học đều, chuyờn cần Trong giờ học phải nghiờm tỳc lắng nghe
- Chịu khú rốn đọc Đọc bất cứ bài nào, mụn học nào
- Cú ý thức tự giỏc đọc sỏch, truyện, bỏo Nhi đồng
4.1 Giải phỏp 1:
a Tổ chức dạy học môn Tập đọc:
Sau khi đã điều tra nắm bắt tình hình phân loại đợc chất lợng học sinh theo các đối tợng, tụi phân nhóm học sinh dựa trờn phong trào thi đua học tập Hình
thành “Đôi bạn cùng tiến”, “Giỳp bạn đến trường”, “Bạn hiền vượt khú”…(mỗi nhóm có hai em, trong đó một học sinh khá hoặc giỏi với một học sinh trung bình hoặc yếu) giúp đỡ nhau học tập trong suốt năm học Bờn cạnh đú cú sự hổ
trợ, theo dừi giỏm sỏt của tụi
- Đầu năm học, tôi chú ý nhiều hơn đến đến học sinh cá biệt, yếu kém về kĩ năng đọc, trờn cơ sở đú nắm bắt được mức độ đọc yếu của học sinh để cú hướng giải quyết Lựa chọn phương phỏp dạy phự hợp với từng đối tượng
Trang 6- Trường hợp một số em đọc chưa được tụi bắt đầu mượn SGK lớp 1 chương trỡnh cũ để dạy lại bảng chữ cỏi, õm, vần Tụi đỏnh chữ cỏi, õm, vần lờn tờ giấy A4 rồi hướng dẫn cỏc em đọc (Mỗi em 1 tờ) vào 15 phỳt đầu giờ, trong giờ học
- Tăng thời lượng tiết dạy để hớng dẫn, giúp đỡ học sinh nâng cao kĩ năng
đọc trơn, đọc th nh à tiếng Bằng cỏch giỳp cỏc em đỏnh vần Khi đỏnh vần được, cỏc em nhẩm đọc trơn thành tiếng Đối với những trường hợp này tụi chỉ yờu cầu cỏc em đọc từ 1 đến 2 cõu Tụi mượn truyện tranh chữ to dưới 48 trang tại thư viện cho học sinh luyện đọc
Trong phần rốn đọc đỳng này, tụi tổ chức cho cỏc em đọc cỏ nhõn đọc trong
nhúm, luyện đọc theo cặp, đọc trước lớp (Đọc cho bạn nghe và ngược lại) nhận
xột bạn đọc và sửa nếu bạn đọc sai Đối với những em đọc kộm tụi nhẹ nhàng gọi học sinh đọc lại để sửa, động viờn khuyến khớch kịp thời để cỏc em tự tin
hơn và khụng chỏn nản, mặc cảm Tụi luụn dựng những từ “gần đỳng” để cỏc
em cú ý thức tự đọc để vươn lờn Ngoài ra, tụi cho cỏc em đọc tốt ngồi kốm những em đọc yếu trong khi luyện đọc ở lớp như vậy việc luyện đọc nhúm, đọc theo cặp đạt kết quả cao hơn
- Tổ chức thi đọc với từng đối tượng Khuyến khớch cỏc em đọc to
- Dành thời gian luyện đọc nhiều hơn so với cỏc hoạt động khỏc của mụn học
- Tăng cường phụ đạo cho những đối tượng đọc yếu ở buổi chiều
b Rốn kỹ năng đọc qua hỡnh thức đọc thành tiếng:
b.1 Rốn phỏt õm đỳng:
Để rốn luyện cho học sinh phỏt õm chuẩn giỏo viờn phải hướng dẫn học sinh
phỏt hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh Trong giờ tập đọc tụi gọi học sinh khỏ đọc bài, và giao nhiệm vụ cụ thể cỏc em khỏc đọc thầm và theo dừi tỡm xem bạn đọc sai ở đõu và sai như thế nào? Gọi học sinh phỏt hiện và phỏt õm, cỏc em khỏc theo dừi nhận xột phỏt õm bạn và phỏt õm lại Gọi 3,4 em phỏt õm lại
- Đối với cỏc lớp 1,2,3 việc đọc mẫu thường do giỏo viờn đảm nhiệm Đến lớp
4 kĩ năng đọc của học sinh đó được nõng cao, nhiều học sinh cú thể đọc đạt tới trỡnh độ chuẩn trong những trường hợp nhất định Do vậy tụi thường gọi một số học sinh đọc khỏ- giỏi đọc mẫu toàn bài trước lớp sau đú học sinh trong nhúm đọc nối tiếp đoạn
- Khen những em đọc đỳng, xem đú như là mẫu cho cả lớp noi theo
Vớ dụ: Khi dạy bài “Bố xuụi sụng La” Cỏc em hay phỏt õm sai s/x, tụi hướng dẫn
cỏch phỏt s/x và cho học sinh quan sỏt khẩu đọ mở miệng của mỡnh khi phỏt õm Rồi sau đú gọi học sinh phỏt õm lại lần nữa
Hoặc dạy bài: “Truyện cổ tớch về loài người” học sinh thường đọc sai phụ õm
đầu và dấu thanh
“Truyện cổ" cỏc em hay đọc “chuyện cỗ” hoặc “chuyện cổ”
- Khi sửa cho học sinh phỏt õm phụ õm đầu: “ch" hoặc“tr” tụi đó hướng dẫn học sinh: Khi đọc phụ õm đầu “tr”: Lưỡi cong và chạm nhẹ vào hàm trờn, độ mở của miệng hơi rộng Khi đọc phụ õm đầu “ch”: Lưỡi khụng cong hàm trờn chạm vào lưỡi nhiều, độ mở của miệng hẹp
Trang 7- Vỡ số lượng học sinh mắc lỗi này quỏ nhiều nờn tụi sửa sai triệt để Và cỏc phụ
õm khỏc khi học sinh phỏt õm sai tụi tiến hành tỡm cỏc từ ngữ cú õm đú luyện phỏt
õm cho học sinh ngay trong giờ học và luyện thờm ở những tiết dạy buổi chiều
b.2 Khắc phục cách đọc ngắt nghỉ hơi tùy tiện:
Khi đọc một bài tập đọc học sinh thờng ngắt giọng để lắp hơi một cách tùy tiện Để học sinh ngắt giọng đúng vị trí tôi đã hớng dẫn học sinh dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp để ngắt hơi cho đúng Khi đọc không tách từ làm hai Ngắt hơi cho phù hợp với dấu câu; nghỉ ít ở dấu phẩy Vì ở vị trí dấu phẩy, ý nghĩa của câu cha đợc hoàn chỉnh, lời văn còn tiếp tục Nghỉ lâu ở dấu chấm Vì ở vị trí dấu chấm, lời nói đã chọn vẹn, nghĩa của câu đã đầy đủ
+Dựng lời núi kết hợp chữ viết, ký hiệu và đồ dựng dạy học, hướng dẫn học sinh cỏch ngắt nghỉ hơi, tốc độ đọc, giọng đọc thớch hợp Mỗi đoạn gọi 2,3 học sinh đọc Chỳ ý đọc ngắt nghỉ những cụm từ trong những cõu văn dài hoặc nghỉ đỳng nhịp thơ Đối với cỏc bài tập đọc thuộc thể loại thơ thỡ tụi đọc mẫu trước cho cỏc
em xỏc định được nhịp thơ, sau đú gọi học sinh đọc lại
Ví dụ: Bài “Trống đồng Đông Sơn”
"Niềm tự hào chính đáng của chúng ta trong nền văn hoá Đông Sơn chính là bộ
su tập trống đồng hết sức phong phú."
Con ngời cầm vũ khí bảo vệ quê hơng và tng bừng nhảy múa mừng chiến công hay cảm tạ thần linh.
Tụi vừa nói vừa thực hành ở vị trí dấu phẩy ta kí hiệu ngắt giọng bằng 1 gạch (/), ở
vị trí dấu chấm ta ngắt giọng bằng 2 gạch chéo (//)
"Niềm tự hào chính đáng của chúng ta trong nền văn hoá Đông Sơn//chính là
bộ su tập trống đồng hết sức phong phú."
Con ngời cầm vũ khí bảo vệ quê hơng//và tng bừng nhảy múa mừng chiến công hay cảm tạ thần linh.
Vớ dụ: Trong bài “Mẹ ốm” cú cõu: Lỏ trầu khụ giữa cơi trầu
Cõu thơ trờn ta ngắt nhịp 2/4 thể hiện đỳng vị ngữ của cõu Vậy khi đọc thơ việc ngắt giọng khụng chỉ phụ thuộc bởi dấu cõu mà cũn căn cứ vào tỡnh tiết nhịp điệu của thơ, chỗ ngắt giọng phải tương ứng với chỗ kết thỳc một tiết đoạn, tạo ra
õm hưởng nối tiếp giữa cỏc từ ngữ, như cỏc dấu luyến trong õm nhạc
Vớ dụ: Mai sau
Mai sau,
Mai sau,
Đất xanh/tre mói/xanh màu tre xanh//
Ngắt giọng đỳng nhịp cõu thơ, cõu văn là mục đớch của việc dạy học, từ đú học sinh tiếp nhận và đọc đỳng hơn, chiếm lĩnh được nội dung bài học một cỏch sõu sắc, giờ học đạt kết quả cao hơn
c Rốn đọc nhanh:
Khi dạy đọc nhiều em cũn ngập ngừng tụi cần cho học sinh hiểu đọc nhanh cũn gọi là đọc lưu loỏt, trụi chảy tức là núi đến kỹ năng đọc về mặt tốc độ Vấn đề tốc độ chỉ đặt dấu khi đọc đỳng, đọc nhanh khụng phải là đọc liến thoắng Để đạt yờu cầu về đọc nhanh tụi cú một số biện phỏp sau:
- Tụi hướng dẫn học sinh làm chủ tốc độ, đọc bằng cỏch giữ nhịp, dự tớnh bài đú đọc mấy phỳt Ngoài ra tụi cũn hướng dẫn đọc nối tiếp trờn lớp dưới sự kiểm tra của bạn bố để điều chỉnh tốc độ đọc Những bài cú nội dung khú hiểu cần đọc chậm hơn những bài cú nội dung đơn giản Thơ cần đọc chậm hơn cỏc bài văn
Trang 8xuôi Với những biện pháp đó dần dần học sinh đã biết phối hợp các cơ quan phát
âm (thị giác, thính giác) nên việc đọc đúng đọc, đọc nhanh ngày càng có hiệu quả.
4.2 Giải pháp 2: Tổ chức giờ học sôi nổi gây hứng thú cho học sinh:
- Học sinh Tiểu học thích hoạt động vui chơi Nêú giờ học diễn ra đều đều,
chỉ luyện đọc và trả lời câu hỏi thôi thì giờ học sẽ tẻ nhạt, nhàm chán Để giờ học diễn ra sôi nổi, tôi đã kết hợp cho học sinh tham gia một số trò chơi học tập
a Đối với bài tập đọc có lời văn đối thoại:
Giáo viên xây dựng màn kịch gắn với nội dung bài học
Học sinh sắm vai các nhân vật trong bài
Ví dụ: Dạy bài “Một người chính trực”
Trong phần luyện đọc tôi phân vai cho học sinh đoc (Kể cả các em đọc chậm)
- Các nhân vật: Tô Hiến Thành, Thái Hậu, Người dẫn chuyện
- Tôi hướng dẫn:
+ Lời nói của người dẫn chuyện: vừa phải
+ Lời nói của Tô Hiến Thành điềm đạm, dứt khoát, thể hiện thái độ kiên định, nhấn giọng ở các cụm từ: hầu hạ, tài ba giúp nước thần xin cử Trần Trung Bá + Lời của Thái hậu hỏi: nhẹ nhàng
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ thay ông?
Hỏi ngạc nhiên:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao ông không tiến cử?
- Tôi gọi học sinh lần lượt lên bảng và nhập vai, tất cả các học sinh đều được hoạt động, đều được luyện nói, được thể hiện bằng cử chỉ, nét mặt thông qua các nhân vật mà mình nhập vai
Qua các giờ học như vậy học sinh yếu có tiến bộ rõ rệt, các em tự tin ở bản thân mình hơn Giờ học diễn ra sôi nổi, học sinh hứng thú học dần dần các em thích đọc hơn
b Đối với bài tập đọc khác:
Tôi thường tổ chức trò chơi truyền điện vào các buổi học chiều hoặc vào 15 phút đầu giờ, lúc khởi động để vào bài mới Bằng cách gọi học sinh đọc bài, học sinh đó đọc được một đoạn văn, một khổ thơ hay một câu văn, câu thơ, rồi dừng lại và gọi tên bạn khác đọc tiếp bài của mình Cứ như vậy cho đến hết bài Đối với cách học này, học sinh đều tập trung vào bài, số học sinh được luyện đọc nhiều, các em thích hơn, lớp giữ được trật tự
Tôi tổ chức thi đua giữa hai đội Chia lớp thành 2 đội chơi thi đua đọc xem đội nào đọc to, đọc đúng, đọc tốt Khi học sinh đọc bài tôi lắng nghe để kịp thời sửa chữa cho những học sinh đọc sai, khen ngợi kịp thời đối với học sinh đọc đúng
5 Kết quả nghiên cứu:
- Tôi áp dụng dạy học đổi mới phương pháp, dạy học theo phương pháp
tích cực lấy học sinh làm trung tâm để giúp học sinh đọc tốt thông qua tiết dạy Tập đọc Xuất phát từ thực tế giảng dạy và những biện pháp đã nêu ở trên tôi vận dụng tiến hành dạy thực nghiệm tại lớp 4A – Trường Tiểu học Xy do tôi chủ nhiệm
- Kết quả khảo sát lần 2:
Trang 9Thời gian
Khảo sát
Tổng số
Đọc nhanh, Đọc đúng
Đọc trơn chậm (đọc sai)
Đọc ngắc ngứ
Đọc đánh vần
Chưa đọc được
KS Lần 1 30 2 = 7% 5 = 17% 3 = 10% 2 = 7% 18 = 60%
KS Lần 2 30 4 = 13% 7 = 23% 5 = 17% 6 = 20% 8 = 27%
KS lần 3 30 6 = 20% 9 = 30% 5 = 17% 7 = 23% 4 = 13%
KS lần 4 30 9 = 30% 11 = 37% 2 = 7% 5 = 17% 3 = 10% Qua kết quả khảo sát trên cho thấy chất lượng đọc của học sinh đã được cải thiện rõ rệt, số học sinh đọc sai dấu thanh không thể sửa được Bởi lẽ đây là bản năng của tiềng mẹ đẻ pha lẫn với Tiếng Việt nên việc chỉnh sửa đọc sai chưa
hiệu quả Số học sinh biết đọc (ở mức độ đánh vần, đọc trơn), đọc đúng ngày
một tăng lên
Để có kết quả như trên, trong mỗi giờ dạy Tập đọc tôi dã áp dụng các biện pháp nói trên nên chất lượng rèn kĩ năng đọc có hiệu quả hơn Số học sinh đọc
được tăng lên so với đầu năm học (Mặc dù dạy chương trình lớp Bốn song bản thân tôi đã linh động, vận dụng dạy như đối với học sinh lớp Một) Tuy kết quả
chưa cao nhưng với tôi cảm thấy mình rất vui khi nhìn thấy các em tự đánh vần hoặc đọc được một đoạn của bài văn, bài thơ Thấy không khí lớp học sôi nổi, học sinh tự tin hơn, phấn khởi hơn Ngoài tiết dạy Tập đọc ra tôi còn khuyến
khích các em đến tại thư viện mượn sách, truyện tranh dưới 48 trang để đọc (Vì truyện này vừa có kênh hình đẹp lại có kênh chữ to các em dễ đọc) Duy trì sinh
hoạt Đội đọc truyện trong thư viện, để rèn kỹ năng đọc cho học sinh
III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận:
Qua quá trình áp dụng các biện pháp và các giải pháp trên, tôi thấy kỹ năng đọc của học sinh ngày càng chuyển biến rõ rệt Trong giờ tập đọc các em đã mạnh dạn xung phong đọc và xây dựng nội dung bài Hạn chế được tình trạng đọc ấp úng, ngắt nghỉ không chính xác Tỉ lệ học sinh đọc đúng, đọc được đàn dần tăng lên Các em có vẻ tự tin hơn, nhiều em trước kia đọc nhỏ, lí nhí bây giờ đọc to và rõ ràng hơn Chất lượng giờ Tập đọc hiệu quả hơn
2 Kiến nghị:
a Đối với tổ chuyên môn:
- Tổ chức sinh hoạt chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy Tiếng Việt.
Đặc biệt dạy minh họa một tiết Tập đọc để cho giáo viên học hỏi rút kinh nghiệm
- Tạo cơ hội cho giáo viên chia sẻ, góp ý và xây dựng phương pháp dạy, đề ra những biện pháp tối ưu nhất để nâng cao hiệu rèn kĩ năng đọc cho học sinh
b Đối với giáo viên:
Muốn nâng cao chất lượng hiệu quả của môn Tiếng Việt điều trước tiện cần phải coi trọng các giờ dạy Tập đọc giáo viên cần tăng cường rèn kĩ năng đọc
cho học sinh ngay trong mỗi tiết dạy (có thể tăng thời lượng nhưng không làm mất nội dung bài dạy) Học sinh có đọc đúng mới hiểu đúng nội dung bài, có
Trang 10đọc được các em mới viết được chính tả, Để làm tốt việc rèn đọc cho học sinh lớp 4 trong phân môn Tập đọc người giáo viên phải làm tốt những việc sau:
- Mỗi giáo viên phải mẫu mực trong lời nói, việc làm, say sưa yêu nghề yêu trẻ, yêu trường lớp coi học sinh như con đẻ của mình
- Phải luôn nghiên cứu tìm hiểu về nội dung kiến thức, đổi mới phương pháp Người giáo viên phải thường xuyên tự bồi dưỡng nâng cao trình độ, luôn cập nhật những thông tin, những đổi mới về phương pháp giảng dạy
- Giáo viên phải nhận thức đúng vai trò chức năng ở phân môn Tập đọc Trước hết giáo viên phải rèn cho mình đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm mọi bài tập đọc trong cấp học nói chung, các bài tập đọc lớp 4 nói riêng Phải đầu tư quĩ thời gian cho khâu chuẩn bị bài, xây dựng tổ chức các hoạt động, cho tiết dạy trên lớp, đâu ft] thời gian cho việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh
-Giáo viên phải kiên trì, thường xuyên rèn cho học sinh theo các bước: +Luyện học sinh phát âm đúng các phụ âm khó đọc hay sai
+Luyện đọc đúng các cụm từ, ngắt nghỉ đúng
+Ngắt nghỉ đúng ở các câu văn, khổ thơ
+Luyện đọc mức độ từ thấp đến cao với học sinh yếu
+Đối với những học sinh đọc sai, rèn dứt điểm ở tiết đọc và tiết luyện đọc ở buổi chiều +Nhiều học sinh được tham gia đọc và nhận xét bạn đọc
- Luôn động viên khích lệ gây hứng thú học tập, đọc đối với học sinh yếu kém, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh
-Vận dụng phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh lớp mình
Cử chỉ giáo viên, lời nói ngắn gọn dễ hiểu hướng học sinh thao tác tư duy chủ động Thường xuyên dự giờ đồng nghiệp để học tập trao đổi rút kinh nghiệm
c Đối với học sinh:
- Đi học chuyên cần, chỉ nghỉ học khi quá cần thiết
- Cần tập trung chú ý nghe Thầy (cô) giáo giảng bài
- Mạnh dạn, tự tin khi đọc bài
- Tăng cường luyện đọc trong bất cứ ở đâu và khi nào?
- Thường xuyên mượn sách, truyện tại thư viên để đọc
Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân tôi đúc rút từ quá trình giảng
dạy ở lớp 4, nay tôi áp dụng đối với lớp 4A và bước đầu đã có kết quả khả thi Song với kinh nghiệm trên vẫn chưa đủ Chắc không thể tránh khỏi những thiếu sót Bản thân tôi rất mong sự đóng góp ý kiến xây dựng của bạn bè đồng nghiệp, Lãnh đạo Nhà trường cùng chia sẻ Bản thân tôi sẵn sàng tiếp thu và chỉnh sửa
để đề tài được hoàn thiện hơn
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ
Lao Bảo, ngày 20 tháng 3 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là đề tài SKKN trên đây là của tôi viết, không sao chép nội dung của người khác
(Ký và ghi rõ họ tên)