Bài 28. Bài thực hành số 3. Tính chất hoá học của brom và iot

Lại ngâm lá trong cồn iốt.Sau vài phút lấy ra rửa trong nước sạch.Lúc này có thể nhìn thấy bức ảnh trên lá.Sau cùng đặt lá trên tấm kính ảnh sẽ tự khô Giải thích: Dưới tác dụng của ánh s[r]

VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

KIỂM TRA BÀI CŨ

những nguyên tố nào? So sánh cấu hình electron nguyên tử của chúng.

nhóm halogen.

BÀI 36: IOT

TRẠNG THÁI

TỰ NHIÊN

TÍNH CHẤT VẬT LÍ

TÍNH CHẤT HÓA HỌC

ỨNG DỤNG ĐIỀU

CHẾ

* Iôt là môt nguyên tố Halogen thuộc nhóm VIIA

• Cấu hình electron lớp ngoài cùng là 5s2 5p5

• Số electron độc thân : 1 ; 3 ; 5 ; 7

TRONG BẢNG TUẦN HOÀN

• Số oxi hóa trong hợp chất : +1 ; +3 ; +5 ;

I/ TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN

Mẫu tinh thể Iôt Mẫu hơi Iôt

- Đơn chất: không tồn tại

- Chỉ tồn tại ở dạng hợp chất:

Trong nước

biển Trong rong biển Trong tuyến giáp người

- Có hàm lượng ít nhất so với các halogen khác

Ít tan trong nước tạo dung dịch có màu tím

Làm lạnh

Sự thăng hoa của Iot

III/ TÍNH CHẤT HÓA HỌC

- Iot cũng có tính oxi hóa mạnh nhưng kém hơn brom

1 Tác dụng với kim loại

Oxi hóa được nhiều kim loại

nhưng chỉ xảy ra khi đun nóng

hoặc có chất xúc tác.

Pt: I 02 + Al 2AlI 0 xt: H2O +3 -13

- Phải dùng xúc tác là H2O

- Phản ứng tỏa nhiệt, I2 thăng

hoa, AlI3 bị thủy phân

2 Phản ứng với hiđro

Oxi hóa được hiđro ở nhiệt độ cao và có chất xúc tác tạo ra khí hiđro iotua theo phản ứng thuận nghịch , phản ứng tạo ra hiđro iotua là phản ứng thu nhiệt

Hồ tinh bột Xanh đặc trưng (Không màu)

I2

Dung dịch iot

Hồ tinh bột

3 Phản ứng đặc trưng

Rửa ảnh trên lá cây

Sự sống của cây xanh nhờ vào ánh sáng quá trình này gọi là quang hợp.Không có ánh sáng,lá cây sẽ

nơi có mặt trời chiếu vào.

2 Trưa hôm sau, tách phim khỏi lá dùng nước

nóng rửa bề mặt lá ba lần.

3 Thả lá ngập vào dung dịch cồn iốt chừng vài phút rồi vớt ra cho vào chậu nước nóng Dùng kẹp tre đảo lá trong

nước.Lúc này lá xanh trở thành màu xanh thẫm.

4 Khi lá biến thành màu vàng thì lấy ra.Rửa lại bằng

có màu lam sẫm.Sự tương phản này tạo ra bức ảnh dương bản

Cô đặc cho đến khi tách clorua và sunfat

2H2SO4 + 2NaI → I-1 02 + SO2 + Na2SO4 + 2H2O

VI MỘT SỐ HỢP CHẤT CỦA IÔT:

1 Hiđro iotua và axit iothiđric

- Trong các hiđro halogenua , hiđro iotua kém bền với nhiệt hơn cả Ở 3000C , nó bị phân hủy thành iot và hiđro:

- Hiđro iotua dễ tan trong nước tạo thành dung dịch axit

iothiđric , đó là một axit rất mạnh , (mạnh hơn axit HI và HBr )

2 Một số hợp chất khác

Muối iotua

Trừ AgI , PbI2( vàng) HgI2 ( đỏ )

Đa số tan trong nước

- Khi cho dd muối iotua tác dụng với clo hoặc brom, ion iotua bị oxi hoá

Cấu hình e lớp ngoài Số e độc thân Số oxi hoá trong hợp chất

CTPT Sự xen phủTrạng thái tự nhiên

Cấu hình e lớp ngoài 5s2 5p5

Số e độc thân 1,3,5,7

Số oxi hoá trong hợp chất -1,+1,+3,+5,+7

=> hồ tinh bột được dùng làm thuốc

thử để nhận biết iot

ít tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hưu cơ

Cấu hình e lớp ngoài Số e độc thân Số oxi hoá trong hợp chất CTPT Sự xen phủTrạng thái tự nhiên

CỦNG CỐ

Tính chất hoá học - Tính oxi hoá (kém Brom, Clo)

+ Tác dụng được với nhiều kim loại khi có nhiệt độ và xúc tác

+ Phản ứng với hiđro khi có nhiệt độ cao, phản ứng thuận nghịch thu nhiệt

Bài 1 : Cho các axit sau: HClO (1), HIO (2), HBrO (3) Sắp xếp theo chiều tính oxi hoá

và độ bền mạnh dần Chọn dãy sắp xếp:

A (1) < (2) < (3) B (3) < (2) < (1)

C (2) < (3) < (1) D (2) < (1) < (3)

VII/ Bài tập củng cố

Bài 2 : Sục khí clo vào dung dịch NaBr và NaI đến phản ứng hoàn toàn ta thu được 1,17g NaCl Xác định số mol hỗn hợp

NaBr và NaI có trong dung dịch ban đầu:

A 0,1 mol B 0,15 mol

C 0,25 mol D 0,02 mol

Câu 3: Có một cốc dung dịch không màu KI Thêm vào cốc vài giọt hồ tinh bột, sau đó thêm một ít nước clo Hiện tượng quan sát được là

A dung dịch có màu vàng nhạt.

B dung dịch vẫn không màu.

C dung dịch có màu nâu

D dung dịch có màu xanh.

Câu 4 : Phản ứng nào sau đây không xảy ra?

A FeCl2 + Br2

B Cl2 + KI

C FeS + HCl

D I2 + FeCl3

Bài 5: Giải thích vì sao iot ít tan trong nước nhưng HI lại tan nhiều trong

HI là hợp chất có cực nên HI tan

nhiều trong nước( 1lít nước ở 00C hòa tan khoảng gần 500l khí HI).

Trả lời:

Vì iot là chất không có cực nên iot tan rất ít trong nước là một dung môi phân cực(1 lit nước ở 250C có thể hòa tan 0,33g iot) Trong khi đó

HI là hợp chất có cực nên HI tan

nhiều trong nước( 1lit nước ở 00C hòa tan khoảng gần 500l khí HI).

Vân tay

Tiểu thuyết trinh thám, chúng ta thường gặp các tình tiết lợi dụng vân tay (vân ngón tay, vân bàn tay…) lưu lại của tội phạm để phá án

Cách nhận biết ra vân tay, thực ra không có gì “ghê gớm” lắm đâu! Mách bạn một phương pháp đơn giản làm hiện rõ dấu vân tay – có nghĩa là chỉ sau ít

phút, bạn có thể “tài nghệ” ngang với thám tử nổi tiếng thế giới Sherlock

Homes

Lấy một trang giấy sạch, ấn một đầu ngón tay lên trên mặt giấy rồi nhấc ra, sau

đó đem phần giấy có dấu vân tay đặt đối diện với mặt miệng ống nghiệm có đựng cồn Iốt, và dùng đèn cồn để đun nóng ở phần đáy ống nghiệm Đợi cho xuất hiện luồng khí màu tím bốc từ ống nghiệm, bạn sẽ thấy trên phần giấy trắng ngón tay (mà bình thường không nhận ra dấu vết gì) dần dần hiện lên dấu vân tay màu nâu, rõ đến từng nét Nếu bạn ấn đầu ngón tay lên một trang giấy trắng rồi đem cất đi, mấy tháng sau mới đem thực nghiệm như trên thì dấu vân

tay vẫn hiện ra rõ ràng

Tại sao làm như vậy mà hiện ra được dấu vân tay nhỉ?

Để trả lời câu hỏi đó, trước tiên hãy nói một chút về cồn Iốt Cồn Iốt là dung dịch của cồn và Iốt Iốt không tan trong nước nhưng dễ tan trong cồn (và một số dung môi hữu cơ khác) Khi bôi cồn iốt lên da thì cồn sẽ bay hơi rất nhanh, lưu lại vết màu đen vàng của Iốt Nhưng rồi chỉ ít phút sau vết vàng đen Iốt đó cũng “không cánh mà bay”, trên da ta chẳng còn gì lưu lại cả, bởi vì iốt, cũng như một số chất rắn khác, có khả năng trực tiếp hóa thành khí (hơi) trong những điều kiện nhất

định (gọi là “thăng hoa”)

Trên đầu ngón tay chúng ta có dầu béo, dầu khoáng và mồ hôi Khi ấn đầu ngón tay trên mặt giấy thì những thứ đó sẽ lưu lại trên mặt giấy, tuy mắt thường rất khó

nhận ra

Khi đem tờ giấy có vân tay đặt đối diện với mặt miệng ống nghiệm chứa cồn Iốt thì do bị đun nóng, cồn bay hơi rất nhanh, tiếp đến là Iốt “thăng hoa” bốc lên thành khí màu tím (Chú ý: Khí iốt độc, không được ngửi!), mà dầu béo, dầu khoáng và

mồ hôi là các dung môi hữu cơ nên khí Iốt dễ tan vào chúng, tạo thành màu nâu

trên các vân tay lưu lại Thế là, vân tay hiện ra

dùng iốt để kiểm tra sự “có mặt” của tinh bột, vừa có thể dùng tinh bột để kiểm tra sự tồn tại của Iốt trong một hỗn hợp chất nào đó

Xin chân thành cảm ơn!