CƠ HỘI, THÁCH THỨC KHI THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG GERMANY ĐỨC 2020

CƠ HỘI, THÁCH THỨC KHI THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG GERMANY ĐỨC 2020 Nội dung gồm 6 phần: PHẦN 1: GIỚI THIỀU SƠ LƯỢC VỀ ĐẤT NƯỚC ĐỨC PHẦN 2: YẾU TỐ CHÍNH TRỊ PHÁP LUẬT PHẦN 3: YẾU TỐ KINH TẾ PHẦN 4. YẾU TỐ VĂN HÓA – XÃ HỘI PHẦN 5: YẾU TỐ CÔNG NGHỆ PHẦN 6 : ĐÁNH GIÁ TIÊM NĂNG THỊ TRƯỜNG ĐỨC

CƠ HỘI, THÁCH THỨC KHI THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG

GERMANY - ĐỨC

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

Lời mở đầu 3

PHẦN 1: GIỚI THIỀU SƠ LƯỢC VỀ ĐẤT NƯỚC ĐỨC 4

1.1 Vị trí địa lý 4

1.2 Diện tích 8

1.3 Khí hậu 8

1.4 Tài nguyên thiên nhiên 8

PHẦN 2: YẾU TỐ CHÍNH TRỊ - PHÁP LUẬT 10

2.1 Mô hình nhà nước CHLB Đức 10

2.1.1 Lựa chọn thể chế 10

2.1.2 L p pháp ập pháp 11

2.1.3 Hành pháp 12

2.1.4 Liên bang 12

2.1.5 T pháp ư pháp 13

2.2 Các chính sách liên quan tới kinh tế - đầu tư 15

2.2.1 Đầu tư nước ngoài: 15

2.2.2 Cấp phép và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ: 15

2.2.3 Chính sách đối ngoại và an ninh 17

PHẦN 3: YẾU TỐ KINH TẾ 18

PH N 4 Y U T V N HÓA – XÃ H I ẦN 4 YẾU TỐ VĂN HÓA – XÃ HỘI ẾU TỐ VĂN HÓA – XÃ HỘI Ố VĂN HÓA – XÃ HỘI ĂN HÓA – XÃ HỘI ỘI 25

4.1 Dân s : ố: 25

4.2 Văn hóa - xã hội. 26

4.2.1 Nguồn nhân lực: 26

4.2.2 Sự quan tâm của xã hội đối với các vấn đề bảo vệ môi trường 27

4.2.3 Xu hướng tiêu dùng 27

4.2.4 Tập quán tiêu dùng tại thị trường Đức 27

PHẦN 5: YẾU TỐ CÔNG NGHỆ 30

5.1 Viễn thông 30

5.2 Công nghệ 30

5.3 Giao thông 31

PHẦN 6 : ĐÁNH GIÁ TIÊM NĂNG THỊ TRƯỜNG ĐỨC 34

có thu nhập đầu người khá cao Đây thực sự là môi trường kinh doanh hấp dẫn đối vớicác nhà đầu tư.

Bài viết sau đây sẽ phân tích môi trường vĩ mô của nước Đức, qua đó đưa racác cơ hội và thách thức cho các nha đầu tư Việt Nam khi có ý định xâm nhập vào thịtrường tiềm năng này

PHẦN 1: GIỚI THIỀU SƠ LƯỢC VỀ ĐẤT NƯỚC ĐỨC

1.1 Vị trí địa lý

Tên gọi: Germany, Cộng hòa liên bang Đức

Nước Đức tiếp giáp với tổng cộng 9 quốc gia ở Châu Âu bao gồm: Ba Lan và CộngHòa Séc ở phía đông, Bỉ, Luxemboug và Hà Lan ở phía tây, Pháp ở phía Tây Nam,Đan Mạch ở phía Bắc và cuối cùng là Áo và Thụy Sĩ ở phía nam

Các điểm cực của đất nước này bốn phía lần lượt là:

 Cực Bắc: bán đảo Elenbogen thuộc hòn đảo Sylt

 Cực Nam: Haldenwanger Eck trên dãy núi Alpen

 Cực Đông: nằm ở sông Neibe

 Cực Tây: nằm trong bang Nordrhein-Westfalen

Hình 1: Hình ảnh vị trí địa lý của Đức

Địa hình nước Đức có sự phân hóa ro rệt từ Bắc xuống Nam

Chiếm 1/3 tổng diễn tích lãnh thổ của nước Đức là những đồng bằng trú phúvới nhiều dòng sông và hồ nước được tạo thành từ hàng ngàn năm trước Nơi đây nằmtrên vùng đồng bằng Bắc Âu nổi tiếng được xem như là trái tim của cả châu Âu Hệthống sông ngòi dày đặc ở đây có thể kể đến một số con sông nổi tiếng như Oder,Weser, Ems Ngoài ra nằm gần biến giới với Hà Lan còn có các vùng ngập nước và

cá đầm lầy

Trải dài theo bờ biển phía Bắc là quần đảo Frisian phân tách với đất liền bởi bãi

bồ Waddenmer tạo ra một hệ thống phòng thủ tự nhiên cho đất nước

Trái ngược lại với phía Bắc, 2/3 diện tích còn lại của nước Đức chủ yếu là địahình đồi núi Đỉnh núi cao nhất nước Đức đó chính là Zugspitze có độ cao hơn 2.900

m thuộc về dãy Alpen Các ngọn núi ở đây đa phần đều được bao phủ bởi cây cối tạothành các khu rằng như rừng Bohemian hay rừng đen

3 Dòng sông chính cung cấp nước cho hệ thống sông ngòi của nước Đức làsông Rhine, sông Danube và sông Elbe

Hệ đông thực vật tại Đức tương đối phong phú với diện tích rừng lớn, đây làkết quả của nhiều năm nỗ lực trông rừng của người dân và chính phủ Có rất nhiềukhu sinh thái và vườn bảo tồn trên khắp lãnh thổ đất nước đặc biệt có đến hơn 400 sởthú trên đất nước Đức vượt qua bất kỳ quốc gia nào về số lượng vườn thú Vườn độngvật Berlin là vườn thú lâu đời nhất nước Đức và được xem như một viện bảo tàng về

đa dạng sinh học trên thế giới Là một người yêu động vật và thích thú với thế giới tựnhiên

Với địa chất được cấu tạo từ lâu cũng như sự hoạt động của cá ngọn núi lửa đãkhiến cho nước Đức trở thành một nước có khoảng sản lớn trong khu vực Đa dạng từcác loại đá và các loại khoáng sản khác nhu thép, khí đốt v…v…

Đồng bằng chiếm 1/3 diện tích nước Đức

Zugspitze là đỉnh núi cao nhất nước Đức

Có đến hơn 400 vườn thú tại Đức nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào

1.2 Diện tích

Diện tích: 357.022 km²

Địa hình: đồng bằng thấp ở phía Bắc;

Cao nguyên, đồi núi, và các lưu vực ở trung tâm và phía đông;

Vùng núi cao ở miền nam Núi cao nhất: Zugspitze 2 962 m

Nước Đức có nhiều sông, các sông lớn là Enbơ, Ôđe Naixơ, Rainơ, Vedơ, Enxơ…Một số hổ lớn nằm rải rác ở miền Nam nước Đức, trong đó hồ Bôden lớn nhất có diệntích 538 km2, nơi sâu nhất là 252 m

1.4 Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên rừng của Đức chiếm khoảng 1/4 diện tích lãnh thổ, chủ yếu là rừngcây lá kim, tập trung nhiều ở miền núi phía nam

CHLB Đức có tài nguyên khoáng sản khá phong phú, song chỉ đáp ứng khoảng1/10 nhu cầu trong nước Đức có trữ lượng than đá khoảng 230 – 240 tỷ tấn, lớn nhấtcác nước châu Âu, than nâu có trữ lượng 80 tỷ tấn, 95% trữ lượng than tập trung ởvùng Rua Đức có nhiều muối mỏ và muối kali ở miền Đông và miền Trung với trữluợng lớn Ngoài ra, còn có mỏ quặng sắt trữ lượng 2 tỷ tấn, hàm lượng quặng thấp,phân bô’ nhiều ở vùng núi Hác và hữu ngạn sông Ranh Trữ lượng các mỏ dầu củaĐức không lớn, phân bố ở hạ lưu sông Anlơ (Hannôvơ), miền Tây Bắc, miền Bắc vàmiển Nam

 Phân tích những thuận lợi và khó khan

Thuận lợi

 Đầu tiên và quan trọng nhất phải kể đến đó chính là vị trí được coi là trái tim Châu Âu của nước Đức, việc tiếp giáp đến 9 nước khiến cho nước Đức dễ dàng phát triển việc giao thương trong khu vực cũng như quốc tế.

 Không chỉ có vậy phía Bắc của nước Đức còn tiếp giáp với biển Bắc là vùng biển có mật độ giao thương lớn nhất trên thế giới

 1/3 diện tích nằm trong khu vực đồng bằng Bắc Âu bằng phẳng và trù phú giúp cho nước Đức có thuận lợi rất lớn để phát triển những ngành nông nghiệp.

 Với nỗ nực trồng rừng mà nước Đức đã trở thành một trong những đất nước

có đa dạng sinh thái nhất Châu Âu thu hút hàng triệu khách du lịch và nhà nghiên cứu mỗi năm trên thế giới.

 Địa hình được cậu thành từ hàng triệu năm trước đêm lại lượng khoảng sản không nhỏ danh cho việc phát triển kinh tế.

Hệ thống chính trị Đức dựa trên nguyên tắc cân bằng quyền lực và có kiểmsoát, được thiết kế để các đảng quá nhỏ không thể tham gia chính quyền gây mất ổnđịnh chính trị, nhưng cũng không để cho một đảng nào dễ dàng chiếm đa số trong hạnghị viện dẫn đến khuynh loát chính quyền (buộc phải liên minh với một hay một vàiđảng khác để thành lập chính phủ) Các đảng chỉ được chia ghế trong hạ nghị viện nếugiành được ít nhất 3 ghế tại 3 khu vực bầu cử địa phương hoặc giành được nhiều hơn5% tổng số phiếu bầu theo tỷ lệ trên phạm vi toàn quốc Nhờ đó, các đảng dung hòađược sự chống đối, hình thành nên cơ chế đồng thuận, xử sự ôn hòa và giúp ngănngừa các chính sách tồi được thực thi Kết quả là hệ thống chính trị Đức đảm bảo dânchủ nhưng vẫn tập trung mà không độc đoán.

Sự cân bằng chính trị ở Đức được thiết lập cả theo chiều ngang và theo chiềudọc Theo chiều ngang, đó là nhờ chế độ nghị viện với chính quyền được chia làm banhánh: lập pháp, hành pháp và tư pháp để không một cơ quan nào được duy nhất nắmgiữ quyền lực, điều cần thiết để tránh dẫn đến mất ổn định và độc tài Cân bằng theochiều dọc đạt được nhờ cơ chế chính quyền liên bang và cơ quan đại diện của địaphương tại quốc hội liên bang là thượng nghị viện

Hạ nghị viện là cơ quan quyền lực nhất trong thể chế nghị viện-liên bang.

- Bầu cử: Cách tổ chức bầu cử quyết định chất lượng ứng cử viên và đại biểu quốc hội

và do đó là bộ máy nhà nước Đức kết hợp hai phương pháp bầu người đại diện vào cơquan quyền lực: bầu cá nhân theo đa số phiếu và bầu cho đảng phái theo tỷ lệ phiếu.Nhờ vậy, cử tri được lựa chọn bầu một người tín nhiệm nhất và một đảng tín nhiệmnhất

Hình: Hệ thống bầu cử ở Đức

2.1.3 Hành pháp

Lãnh đạo hành pháp gồm thủ tướng và tổng thống với quyền lực tập trung vào thủtướng

Tổng thống là nguyên thủ quốc gia Tổng thống thực hiện nhiều nhiệm vụ mang tính

lễ nghi, nhiệm kỳ 5 năm, tối đa hai nhiệm kỳ Tổng thống thường được chọn từ cáclãnh đạo lão thành của đảng lớn nhất trong hạ nghị viện và được bầu trong Hội nghịLiên bang gồm dân biểu của hạ nghị viện liên bang và các bang Tất cả các dân biểuliên bang chiếm một nửa số thành viên trong Hội nghị Liên bang; nửa còn lại là cácthành viên được chọn lựa bởi các bang với số lượng theo tỷ lệ tương ứng với dân sốcủa bang

Nhiệm vụ chủ yếu của tổng thống là bảo đảm sự đoàn kết và ổn định của quốc gia;thực hiện các hoạt động chính trị mang tính biểu tượng như phê chuẩn các tướng lĩnhquân đội và quan chức chính phủ, các hoạt động ngoại giao nghi lễ quốc gia, ký cáchiệp ước quốc tế và công bố ban hành luật, đề cử để hạ nghị viện bầu thủ tướng và phêchuẩn sau khi nhận được đa số ủng hộ; phê chuẩn thành viên nội các theo đề nghị củathủ tướng

2.1.4 Liên bang

Mô hình này có khả năng bảo vệ chính quyền, chống đảo chính tốt hơn so vớichính quyền tập trung đơn nhất: lực lượng đảo chính kiểm soát chính quyền có nhiềutrung tâm trên khắp cả nước thì khó hơn chính quyền tập trung

Phân cấp hành chính và lập pháp: nguyên tắc phân cấp là chính quyền liên bang chỉ

được thực thi các quyền mà hiến pháp và luật pháp quy định Ngược lại, chính quyềnbang có toàn quyền đối với tất cả các lĩnh vực còn lại trong phạm vi bang của mình

Sự phân bổ quyền lực và trách nhiệm giữa chính quyền liên bang và chínhquyền bang phụ thuộc vào bối cảnh chính trị và thay đổi theo thời gian Hiện naychính quyền liên bang hoàn toàn giữ thẩm quyền lập pháp ở các lĩnh vực liên quanđến chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, hay các lĩnh vực mà ở đó phạm vi và ảnh hưởngmang tính toàn quốc, vượt quá khả năng quản lý của một chính quyền bang riêng biệt

Luật liên bang theo mặc định có giá trị pháp lý đứng trên luật bang, trừ trườnghợp đặc biệt luật có quy định khác Nếu liên bang chưa ban hành luật thì bang cóquyền đưa ra luật của mình.

Hiến pháp cho phép chính quyền bang có quyền đưa ra các đạo luật ngược lạivới các đạo luật của chính quyền liên bang trong một số lĩnh vực cụ thể, ví dụ như sănbắn, bảo vệ thắng cảnh, thiên nhiên, phân bố đất đai, quy hoạch vùng Đạo luật đượcthông qua sau sẽ có hiệu lực cao hơn

Chính quyền bang: Đức có 16 bang, bang ít dân nhất có 600.000 người, bang lớn nhất

có 18 triệu dân Cấu trúc nhà nước bang mô phỏng cấu trúc của liên bang nhưng quốchội bang chỉ có 1 viện, có chính quyền và tòa án hiến pháp bang Mỗi bang có luật bầu

cử quốc hội riêng, phương thức bầu cử tương tự như hạ nghị viện cấp liên bang hoặcđơn giản hơn Việc bầu cử được tổ chức riêng cho liên bang và bang Ngày bầu cử củaquốc hội cấp bang cũng khác nhau giữa các bang.Quốc hội bang bầu ra một thủ hiến

là người đứng đầu chính quyền bang, thường là lãnh đạo đảng hoặc liên minh cácđảng chiếm đa số ghế trong quốc hội bang Thủ hiến chọn thành viên nội các bang

Phân cấp tài chính-ngân sách: Đức có cơ chế liên bang hỗ trợ cho các bang, các bang

hỗ trợ cho một số bang và cơ chế liên bang ủy thác cho bang Thuế thu nhập cá nhân,thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế doanh thu (tương tự thuế VAT) đều được phânchia giữa liên bang và bang theo tỷ lệ cố định 50-50 Liên bang và các bang sẽ chia sẻvới nhau trách nhiệm gánh vác các chi phí phát sinh khi vi phạm các điều luật quốc tếtheo tỷ lệ 15-85 Bang gây ra lỗi chịu 50%, toàn bộ các bang còn lại chịu 35% Liênbang có toàn quyền lập pháp đối với thuế hải quan và các độc quyền tài chính và cóthẩm quyền lập pháp song trùng đối với các sắc thuế đem lại nguồn thu cho bang

2.1.5 Tư pháp

Hệ thống tư pháp của Đức theo một cấu trúc đơn nhất, được chia thành 7 nhánh,gồm có: hiến pháp, phổ thông, hành chính, tài chính, lao động, xã hội và luật về bảnquyền Các nhánh tư pháp này hoạt động độc lập và song song với nhau, đứng đầumỗi nhánh là một tòa án liên bang tối cao phụ trách lĩnh vực của mình

Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier

Thủ tướng Đức Angela Merkel

2.2 Các chính sách liên quan tới kinh tế - đầu tư

2.2.1 Đầu tư nước ngoài:

Chính phủ Đức khuyến khích đầu tư nước ngoài vào Đức và luật của Đức quyđịnh đối với các doanh nghiệp nước ngoài giống như các doanh nghiệp ở Đức Theoluật của Đức, các công ty do nước ngoài sở hữu đăng ký ở Đức là một công ty tráchnhiệm hữu hạn (GmbH) hoặc là một công ty cổ phần (AG) được đối xử không khác gì

so với các công ty của Đức Không có bất cứ một yêu cầu đặc biệt nào về quốc tịchđối với giám đốc hoặc cổ đông cũng như đối với các nhà đầu tư phải đăng ký mụcđích đầu tư với chính phủ Các công ty nước ngoài cũng thường phải chịu những ràocản trong đầu tư giống như các công ty trong nước, chẳng hạn như mức thuế thu nhậpbiên cao, luật lao động không mềm dẻo và một số quy định nặng nề

Luật về kinh tế nước ngoài của Đức bao gồm một điều khoản cho phép áp đặtnhững hạn chế đối với luồng đầu tư trực tiếp của tư nhân vì những lý do chính sáchnước ngoài, ngoại hối hoặc an ninh quốc gia

Đức có một hệ thống chính phủ liên bang, ở đó các tiểu bang có một số quyền lựcriêng Các nhà đầu tư nước ngoài có thể thảo luận với Uỷ viên Liên bang về Đầu tưnước ngoài có các trụ sở ở Mỹ và Đức và với mỗi bang trong 16 bang của Đức hoặcvới các cơ quan phát triển kinh tế thành phố Nhiều cơ quan phát triển của Đức có đạidiện ở Mỹ Văn phòng của Uỷ viên Liên bang về Đầu tư nước ngoài ở Đức là nơi đầutiên mà các công ty nước ngoài có thể tới khi muốn đầu tư ở Đức Các công ty nướcngoài dự định đầu tư và cần thông tin về đầu tư sẽ có được sự giúp đỡ nhanh chóng vàtin cậy từ văn phòng này Văn phòng được Bộ Kinh tế và Công nghệ Liên bang tài trợ

2.2.2 Cấp phép và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ:

Ở Đức có hai hình thức cấp giấy phép về sở hữu trí tuệ hoặc là trực tiếp hoặc làtập trung thông qua các cơ quan thu thập Mặc dù những nhà làm luật đã đơn giản hoáviệc thu thập tiền bản quyền cho người sở hữu, nhưng quá trình này vẫn không mangtính thực tế Những phát triển gần đây trên Internet đã làm cho điều này ngày càng trởlên khó khăn hơn Các cơ quan thu thập có thể kiểm soát một số lĩnh vực khác nhaucủa sở hữu trí tuệ Chẳng hạn như GEMA (Musil Representation Soceity) vừa tạo ramột ban mới gọi là "GEMA Digital" có thể kiểm soát mọi mặt của bản nhạc đã đăng

ký bản quyền ở dạng mẫu số Không có bất kỳ một tổ chức nào khác ở Đức chuyên vềlĩnh vực này lên Luật pháp của Đức phải tuân theo các quy định về bản quyền của EU.Chính phủ Đức đã đưa ra một chính sách đối xử đối với quyền sở hữu của ngườinước ngoài đó là hoàn toàn được bảo vệ theo luật của Đức Không có bất kỳ sự phânbiệt đối xử nào đối với việc sở hữu, kiểm soát hoặc huỷ bỏ quyền sở hữu Sở hữu trítuệ được bảo vệ một cách nghiêm ngặt ở Đức do Đức là thành viên của Tổ chức Sởhữu Trí tuệ Thế giới Đức cũng là một nước tham gia ký kết các hiệp định bảo vệquyền sở hữu như Công ước Bern về bảo vệ các tác phẩm văn học và nghệ thuật,Công ước Paris về bảo vệ sở hữu công nghiệp, Công uớc về Bản quyền chung, Cônguớc về dấu ghi âm Geneva, Hiệp định hợp tác sáng chế

Về tiêu chuẩn: Các quy định và thủ tục mang tính quan liêu của Đức có thể lànhững rào cản lớn cho các công ty muốn thâm nhập thị trường Đức Những tiêu chuẩn

về an toàn rất phức tạp được áp dụng rất thường xuyên và đã gây khó khăn cho cácsản phẩm của các nước khi muốn thâm nhập thị trường

Những cố gắng của EU nhằm hài hoà các yêu cầu về an toàn sản phẩm và nhữngtiêu chuẩn có liên quan đến hàng hoá công nghiệp của các nước thành viên đã làm chovấn đề thêm phức tạp Trong suốt thời kỳ quá độ, các yêu cầu trong nước phải đượcđáp ứng (sau thời kỳ quá độ, nhãn CE của EU đã thay thế cho các chứng nhận phùhợp khác) Những cố gắng của EU nhằm hài hoà tiêu chuẩn thông qua các chỉ thị đơngiản hoá việc chứng nhận bằng "Phương pháp tiếp cận mới" vẫn chưa được thực hiện.Trong một số trường hợp, các doanh nghiệp nước ngoài, chẳng hạn về lĩnh vực ôtô và

y học sẽ phải quan tâm đến việc đáp ứng các yêu cầu cụ thể của những quy định vềtiêu chuẩn của EU áp dụng đối với mỗi loại hàng hoá cụ thể thông qua "Phương pháptiếp cận cũ"

Điều này đặc biệt quan trọng do các tiêu chuẩn của EU đều rất phát triển, nên rất

có thể các tiêu chuẩn hiện hành của Đức sẽ dựa trên tiêu chuẩn của Châu Âu Trongnhiều trường hợp, Đức cũng sẽ là nước Châu âu đầu tiên áp dụng tiêu chuẩn của EU.Mặc dù đã được áp dụng trong khoảng thời gian là 5 năm nhưng việc áp dụng tiêuchuẩn về tương thích điện từ vẫn đã gây bất ngờ cho nhiều công ty, không chỉ cáccông ty nước ngoài mà còn các công ty của Đức

Những nhà kinh doanh ở Đức cần phải có nhãn hiệu về chất lượng hoặc hiệu suất,mặc dù chúng không được quy định trong các điều luật nhưng chúng lại góp phần làmcho sản phẩm có nhiều cơ hội khi được bán ra thị trường Trong nhiều trường hợp, cảtiêu chuẩn và những yêu cầu của EU đối với nhãn hiệu về hiệu suất hoặc chất lượngbuộc các sản phẩm phải được thay đổi Thậm chí nếu sản phẩm đó không cần có sựthay đổi thì việc thử nghiệm và chứng nhận lại là cần thiết trước khi hàng hoá đượctung ra thị trường Những nhãn hiệu quan trọng là các nhãn "gepruefte Sicherheit"(GS) cho sản phẩm cơ khí và nhãn "Verband Deutscher Elektrotechniker" (VDE) chocác linh kiện điện tử, nhưng không có nhãn hiệu nào là bắt buộc đối với hàng hoáđược bán ở Đức.

2.2.3 Chính sách đối ngoại và an ninh

Cơ sở chính sách đối ngoại của Đức là tôn trọng luật pháp quốc tế, đấu tranh chonhân quyền, đối thoại, phòng ngừa khủng hoảng, tránh sử dụng bạo lực và kiến tạolòng tin

Các vấn đề đối ngoại và an ninh Đức quan tâm hàng đầu là nhất thể hoá Châu Âu,quan hệ với Mỹ, toàn cầu hoá, chống khủng bố, giải quyết xung đột khu vực Đức nỗlực thiết lập quan hệ đối tác an ninh bền vững với Nga, ủng hộ hợp tác kinh tế, tàichính và xã hội với Nga trên bình diện song phương cũng như đa phương Đức muốntận dụng việc mở rộng EU và NATO sang phương Đông để tăng cường hợp tác vớiĐông Âu

Đức ngày càng coi trọng phát triển các mối quan hệ với Châu Á - Thái BìnhDương, trước hết với Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ…Đức quan hệ với Châu Phi ởmức thấp, mang tính chất cầm chừng, có viện trợ nhân đạo và viện trợ phát triển chomột số nước nghèo Gần đây, có những dấu hiệu cho thấy Đức bắt đầu chú ý hơn thịtrường Châu Phi